Shloka 14
अयं पितरमाज्ञाय कामार्त शान्तनुं पुरा । ऊर्ध्वरेतसमात्मानं चकार पुरुषर्षभ:,“इन्हीं पुरुषसिंहने पूर्वकालमें अपने पिता शान्तनुको कामासक्त जानकर अपने- आपको ऊउर्ध्वरेता (नैष्ठिक ब्रह्मचारी) बना लिया”
ayaṁ pitaram ājñāya kāmārtaṁ śāntanuṁ purā | ūrdhvaretasam ātmānaṁ cakāra puruṣarṣabhaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ရှေးကာလတစ်ခါ၌ မိမိအဖေ သာန္တနုသည် ကာမဆန္ဒကြောင့် ပူပန်နေရသည်ကို သိမြင်သော်၊ လူတို့အတွင်း နွားထီးကဲ့သို့ အထက်မြတ်သော သူသည် မိမိကိုယ်ကို ဥဓ္ဓဝရေတသ (တစ်သက်လုံး ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းသူ) အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်—အမြဲတမ်း သီလသန့်ရှင်းသော အပျိုဘဝကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုခြင်းဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ပျော်ရွှင်မှုကို ဖခင်အပေါ် တာဝန်နှင့် ဓမ္မ၏ အကျယ်ပြန့်သော တောင်းဆိုချက်များအောက်သို့ ချထားခဲ့သည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical self-mastery: a noble person may renounce personal gratification to uphold duty—here, honoring a father’s situation and protecting the larger order (dharma) through disciplined continence.
Sanjaya recalls an earlier episode: Devavrata (later famed as Bhīṣma), seeing King Śāntanu overwhelmed by desire, resolves to become ūrdhvaretas—embracing lifelong celibacy as a decisive vow.