Shloka 37
भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash
अयं स्त्रीपूर्वको राजज्छिखण्डी यदि ते श्रुतः । उद्योगे कथितं यत्तत् तथा जाता शिखण्डिनी
ayaṁ strīpūrvako rājan chikhāṇḍī yadi te śrutaḥ | udyoge kathitaṁ yat tat tathā jātā śikhāṇḍinī ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «အို မင်းကြီး၊ ဤ ရှိခဏ္ဍိသည် ယခင်က မိန်းမအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု သင်လည်း ကြားဖူးမည်။ စစ်ပြင်ပြင်ဆင်ချိန်က ငါပြောခဲ့သမျှသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာပြီ—မိန်းကလေးအဖြစ် မွေးဖွားခဲ့သော ရှိခဏ္ဍိနီသည် ယခု အမျိုးသားရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ရှိခဏ္ဍိ ဖြစ်လာခဲ့သည်» ဟု ဆို하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how prior identity and social-ethical norms shape conduct in war: Shikhandi’s origin as Shikhandini becomes morally significant in the battlefield context, influencing what is considered permissible or impermissible for a warrior.
Sanjaya reminds King Dhritarashtra that Shikhandi was originally born as a woman (Shikhandini) and later became male. This information is being highlighted because it will affect how key warriors—especially Bhishma—respond to Shikhandi in combat.