Shloka 20
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
तृतीयं ज्योतिरित्याहुश्नक्षुरध्यात्ममुच्यते
tṛtīyaṃ jyotir ity āhuḥ nakṣur adhyātmam ucyate
ဝါယုက မိန့်တော်မူသည်– «‘တတိယအလင်း’ ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုအရာကို အတွင်းရေးရာမြင်ကွင်း (အဓျာတ္မ) ဟု ခေါ်သည်—ပြင်ပအာရုံများကို ကျော်လွန်၍ အတ္တကို မြင်သိစေသော ထိုးထွင်းသိမြင်မှုဖြစ်၏»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse points to a higher kind of illumination beyond ordinary sensory light: an inward, spiritual ‘light’ identified with adhyātma—self-knowledge or inner realization—through which one discerns the Self and right understanding.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, defining a doctrinal term: he explains that what some call the ‘third light’ is actually the inner spiritual faculty (adhyātma), shifting attention from external perception to inward realization.