Shloka 14
तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
अकृते कृतमानित्वमज्ञाने ज्ञानमानिता । अमैत्री विकृताभावो हा श्रद्धा मूढठभावना
akṛte kṛtamānitvam ajñāne jñānamānitā | amaitrī vikṛtābhāvo hā śraddhā mūḍhaṭhabhāvanā ||
ဝါယုက မိန့်တော်မူသည်– «မလုပ်ခဲ့သေးသော အလုပ်ကို လုပ်ပြီးဟန်ဆောင်၍ ဂုဏ်ယူခြင်း၊ မသိနားမလည်သေးဘဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပညာရှိဟု ထင်မြင်ခြင်း၊ မေတ္တာမရှိခြင်း၊ စိတ်သဘောထား ပျက်ယွင်းကာ ကောက်ကွေ့ခြင်း၊ သဒ္ဓါပျောက်ဆုံးခြင်း၊ နှင့် မိုက်မဲသော အယူအဆကို ခေါင်းမာစွာ ဆုပ်ကိုင်ခြင်း—ဤတို့သည် အတွင်းစိတ်ပုပ်ပွခြင်းနှင့် သီလကျဆုံးခြင်း၏ လက္ခဏာများဖြစ်သည်»။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse lists ethical failings that signal moral decline: boasting of unperformed deeds, claiming knowledge while ignorant, lacking goodwill toward others, developing a distorted temperament, losing śraddhā (faith in dharma), and clinging stubbornly to deluded notions. Together they warn against self-deception and the erosion of character.
In this passage of the Aśvamedhika Parva, Vāyudeva speaks as a moral instructor, enumerating inner vices and psychological traits that lead a person away from dharma. The focus is didactic—diagnosing corrupt tendencies rather than describing an external action.