Shloka 3
Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor
Mind–Intellect Allegory
ब्राह्मण उवाच अरणीं ब्राह्माणीं विद्धि गुरुरस्पोत्तरारणि: । तपःश्रुतेडभिमथ्नीतो ज्ञानाग्निर्जायते तत:
brāhmaṇa uvāca | araṇīṁ brāhmaṇīṁ viddhi gurur asyottarāraṇiḥ | tapaḥ-śruteḍ abhimathnīto jñānāgnir jāyate tataḥ |
ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်– «ဒေဝီ၊ ဉာဏ်ကို အောက်မီးတုတ် (အရဏီ) ဟု သိမှတ်ပါ၊ ဆရာကို အပေါ်မီးတုတ်ဟု သိမှတ်ပါ။ ထိုနှစ်ခုကို တပဿာနှင့် ဝေဒနှင့် ဝေဒန္တကို နားထောင်၍ စဉ်းစားသုံးသပ်ခြင်းဖြင့် မန်ထန်ကာ ချဉ်းကပ်လျှင် ဉာဏ်မီးသည် ထိုအရဏီတို့မှ ပေါ်ထွန်းလာသည်»။
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
True knowledge arises through the combined ‘friction’ of a competent teacher’s guidance and the student’s inner instrument (intellect), energized by disciplined practice (tapas) and sustained listening and reflection on scripture (śruti).
A Brahmin instructs a woman addressed as ‘brāhmaṇī’, using the Vedic image of kindling fire with two araṇis to explain how spiritual insight is generated: guru and intellect, when ‘churned’ by austerity and scriptural study, produce the illuminating fire of knowledge.