Shloka 11
जनक–ब्राह्मणसंवादः
Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery
तदा न विषयं मन्ये सर्वो वा विषयो मम | आत्मापि चायं न मम सर्वा वा पृथिवी मम
tadā na viṣayaṃ manye sarvo vā viṣayo mama | ātmāpi cāyaṃ na mama sarvā vā pṛthivī mama ||
ဇနကမင်းက ဆို၏— «ထိုအခါ ငါသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ ‘ငါ့နယ်ပယ်’ ဟု မထင်တော့— မည်သည့်အရာမျှ ငါ့ဟာမဟုတ်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် အရာအားလုံး ငါ့ဟာဖြစ်သော်လည်းကောင်း။ တစ်ဖက်မြင်ကွင်းအရ ဤကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ရှိသော အတ္တတောင် ငါ့ဟာမဟုတ်၊ အခြားဖက်မြင်ကွင်းအရ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး ငါ့ဟာဖြစ်၏»။
जनक उवाच
Educational Q&A
Janaka articulates a vision born of discernment: possessiveness collapses when one sees the self and world rightly. From the standpoint of detachment, nothing is ‘mine’—not even the body; from the standpoint of universal identity and responsibility, everything can be regarded as ‘mine’ without egoistic grasping.
In a reflective, didactic setting within the Ashvamedhika Parva, King Janaka speaks as a philosopher-king. He reports the conclusion reached after the destruction of delusion through inquiry: ordinary notions of personal ownership and sovereignty are reinterpreted through spiritual insight.