Shloka 16
Āśvamedhika-parva Adhyāya 1 — Yudhiṣṭhira’s Lament by the Gaṅgā and Dhṛtarāṣṭra’s Counsel
अथ नेच्छसि राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । मेढीभूत: स्वयं राज्यं प्रतिगृह्नीष्व पार्थिव
atha necchasi rājānaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram | meḍhībhūtaḥ svayaṃ rājyaṃ pratigṛhṇīṣva pārthiva ||
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ကွန်တီ၏သား ယုဓိဋ္ဌိရကို မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်လိုခြင်း မရှိလျှင်၊ သင်ကိုယ်တိုင်—ယာဉ်တင်တိုင်ကဲ့သို့ (နွားယဉ်ကို ထမ်းဆောင်သူ) ဖြစ်၍—နိုင်ငံတော်ကို လက်ခံကာ ၎င်း၏ဝန်ကို ထမ်းဆောင်လော့။ လူတို့၏အရှင်၊ တာဝန်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ယူလော့»။
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule is inseparable from responsibility: if one refuses to support the rightful king, one must be prepared to shoulder the full burden of governance oneself. The verse frames kingship as a moral duty rather than a privilege.
Vaiśaṃpāyana addresses a ruler, pressing a practical and ethical choice: either accept Yudhiṣṭhira (Kuntī’s son) as king, or personally take up the weight of the kingdom—like a central post that bears the yoke—rather than leaving authority unresolved.