Shloka 9
Gāndhārī’s Petition for a Vision of the Departed (गान्धार्याः प्रार्थना—दिव्यदर्शनप्रसङ्गः)
हमारे इस राज्यको धिक्कार है, बल और पराक्रमको धिककार है तथा इस क्षत्रिय- धर्मको भी धिक््कार है! जिससे आज हमलोग मृतकतुल्य जीवन बिता रहे हैं ।।
dhig astu no rājyaṃ dhig balaṃ ca parākramaḥ | dhig ayaṃ kṣatriyadharmaḥ yenādya mṛtakatulyam iva jīvāmaḥ || susūkṣmā kila kālasya gatir dvijavarottama | yat samutsṛjya rājyaṃ sā vanavāsam arocayat ||
ငါတို့၏ ဤနိုင်ငံတော်ကို အရှက်တင်ပါစေ၊ အင်အားနှင့် သတ္တိဗလကို အရှက်တင်ပါစေ၊ ဤက்ஷတ္ရဓမ္မကိုတောင် အရှက်တင်ပါစေ—ယနေ့ ငါတို့ကို သေသကဲ့သို့ အသက်ရှင်စေသောကြောင့်။ ဗြဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်ရေ၊ ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် အလွန်သိမ်မွေ့လှ၏; ထိုကာလ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် မိခင် ကွန်တီသည် နိုင်ငံတော်ကို စွန့်ကာ တောနေဘဝကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Yudhiṣṭhira voices a moral crisis: worldly power, martial valor, and even ‘kṣatriya-dharma’ can feel hollow when they culminate in suffering and inner death. The verse also stresses the subtle, often unseen working of Kāla (Time/Fate), which can turn one toward renunciation—exemplified by Kuntī’s choice of forest-life over sovereignty.
In the Āśramavāsika context, after the devastations of the war and the elders’ withdrawal, Yudhiṣṭhira laments the worth of kingship and warrior duty. Addressing a Brahmin, he reflects that Time’s subtle course has led Kuntī to abandon the royal life and prefer living in the forest.