Shloka 44
Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
(भत्रिरुवाच न जातु काम: कामनामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते ।।
atrir uvāca—na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati | haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate || jagadagnir uvāca—pratigrahe saṃyamo vai tapo dhārayate dhruvam | tad dhanaṃ brāhmaṇasyeha lubhyamānasya visravet ||
အတြိက ဆို၏—လိုချင်သောအရာတို့ကို ခံစားသုံးစွဲခြင်းဖြင့် ဆန္ဒသည် မည်သည့်အခါမျှ အမှန်တကယ် မငြိမ်းနိုင်; ဂhee ဖြင့် မီးကို ပူဇော်လျှင် ပိုမိုတောက်လောင်သကဲ့သို့ ပို၍ပင် တိုးပွားသည်။ ဇဂဒဂ္နိက ဆို၏—လက်ခံလှူဒါန်းမှုကို မယူခြင်းဖြင့်ပင် ဗြာဟ္မဏသည် ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းကာ တပဿ (tapas) ကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ တပဿသည် ဤလောက၌ ဗြာဟ္မဏ၏ အမှန်တကယ်သော ဥစ္စာဖြစ်၏; သို့သော် လောကီဓနအတွက် လောဘကြီးလာသူ၏ တပဿဥစ္စာသည် ယိုစီးပျက်စီးသွားသည်။
विश्वामित्र उवाच
Educational Q&A
Indulgence does not extinguish desire; it intensifies it, like fire growing when fed with ghee. Therefore, restraint—especially a brāhmaṇa’s restraint from accepting gifts and from greed—is presented as essential to preserve tapas, which is declared to be the brāhmaṇa’s true wealth.
Within a didactic sequence of teachings in Anuśāsana-parvan, sages’ voices are cited: Atri offers a moral analogy about desire, and Jagadagni follows with a rule of conduct for brāhmaṇas—warning that accepting gifts and craving worldly wealth undermines self-control and causes one’s accumulated austerity to dissipate.