Shloka 21
Brāhmaṇa-vandana: Criteria for Veneration, Disciplined Speech, and Protective Kingship (अनुशासनपर्व, अध्याय ८)
क्षत्रिय: शतवर्षी च दशवर्षी द्विजोत्तम: । पितापुत्रौ च विज्ञेयौ तयोरहिं ब्राह्मणो गुरु:
kṣatriyaḥ śatavarṣī ca daśavarṣī dvijottamaḥ | pitāputrau ca vijñeyau tayor ahiṁ brāhmaṇo guruḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «က္ṣတ္ရိယတစ်ဦးသည် အသက်တစ်ရာရှိပြီး ပ္ရဟ္မဏအထူးကောင်းမြတ်သူတစ်ဦးသည် အသက်ဆယ်နှစ်သာရှိသော်လည်း၊ သူတို့ကို သားနှင့်အဖ ဆက်ဆံရေးအတိုင်း မှန်ကန်စွာ သိမြင်ရမည်။ ထိုနှစ်ဦးအတွဲတွင် ပ္ရဟ္မဏသည် အဖဖြစ်၍ ဓမ္မနှင့် ဝိညာဉ်ရေး အာဏာပိုင် (ဂုရု) ဖြစ်ပြီး၊ က္ṣတ္ရိယသည် သားကဲ့သို့ ဖြစ်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma-based precedence is determined by spiritual authority and sacred learning: a Brāhmaṇa, even if younger in age, is to be regarded as guru and ‘father’ relative to a Kṣatriya, who is to show deference like a ‘son’.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on conduct and social duties, Bhīṣma lays down a rule of respectful hierarchy, using an age-contrast example to emphasize that status in dharma is not merely biological seniority but the role of the Brāhmaṇa as teacher and guide.