Shloka 49
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
कालयोगी महानाद: सर्वकामश्नतुष्पथ: । निशाचर: प्रेतचारी भूतचारी महेश्वर:
kālayogī mahānādaḥ sarvakāmaśnatuṣpathaḥ | niśācaraḥ pretacārī bhūtacārī maheśvaraḥ ||
ဝါယုက မိန့်တော်မူသည်– «သူသည် အချိန်၏ ယောဂစည်းကမ်းကို အုပ်စိုးသူ၊ အသံကြီးမြတ်သူဖြစ်၏။ ဆန္ဒအားလုံးကို စားသုံးပျောက်ကွယ်စေသူ၊ သူ၏ လမ်းကြောင်းသည် ကျေနပ်စေရန် ခက်ခဲသူဖြစ်၏။ သူသည် ည၌ လှည့်လည်၍ သေဆုံးသူတို့အကြား သွားလာကာ၊ ဝိညာဉ်များအကြားလည်း လှုပ်ရှား၏—သူသည် မဟာဣရှွရ၊ မဟာသခင်ဖြစ်၏။»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse exalts Maheśvara as a cosmic power beyond ordinary human measures: Time-bound yet Time-governing, insatiable in consuming all desires, and sovereign over liminal realms (night, spirits, the dead). Ethically, it points to the limits of desire and the supremacy of a higher order that transcends fearsome appearances.
Vāyudeva is describing Maheśvara through a chain of epithets, emphasizing his awe-inspiring, otherworldly sovereignty—especially his association with Time and with beings of the night and spirit-world—within a devotional or laudatory context.