Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)

जो प्रतिदिन शीघ्रतापूर्वक मर्यादाका बोध करानेवाली बुद्धिके द्वारा दुष्कर व्रतका आचरण करती है, पतिमें ही मन लगाती है और निरन्तर पतिके हित-साधनमें लगी रहती है, उसे पतिव्रत- धर्मके पालनका सुख प्राप्त होता है ।।

puṇyam etat tapaś caitat svargaś ca eṣa sanātanaḥ | yā nārī bhartṛparamā bhaved bhartṛvratā satī ||

မဟေရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်– ဤသည်မှာ မဟာကုသိုလ်ဖြစ်၏။ ဤကောင်းမှုသည် တပသ (အာစရိယ) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပြီး ထာဝရကောင်းကင်သို့ ရောက်စေသော လမ်းလည်း ဖြစ်၏။ မိန်းမတစ်ဦးသည် ခင်ပွန်းကို အမြင့်ဆုံးအဖြစ် သဘောထားကာ သစ္စာဝရတ၌ တည်ကြည်၍ သီလဝတီအဖြစ် နေထိုင်ပြီး၊ ခင်ပွန်း၏ အကျိုးနှင့် အမှုတော်ဆောင်ခြင်း၌ အစဉ်တစိုက် လုပ်ဆောင်နေသော်—ပတိဝြတာ-ဓမ္မကို ပြည့်စုံစွာ လိုက်နာခြင်းမှ ဖြစ်သော ချမ်းသာကို ရရှိ၏။

पुण्यम्merit, virtuous act
पुण्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तपःausterity, penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal, everlasting
सनातनः:
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular
याwho (which woman)
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
नारीwoman
नारी:
Karta
TypeNoun
Rootनारी
FormFeminine, Nominative, Singular
भर्तृ-परमाhaving the husband as the highest (goal)
भर्तृ-परमा:
TypeAdjective
Rootभर्तृपरम
FormFeminine, Nominative, Singular
भवेत्should be, may become
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
भर्तृ-व्रताvowed to her husband; devoted to husband
भर्तृ-व्रता:
TypeAdjective
Rootभर्तृव्रत
FormFeminine, Nominative, Singular
सतीvirtuous, chaste (woman)
सती:
TypeAdjective
Rootसत् (सती)
FormFeminine, Nominative, Singular

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī-Maheśvara (Mahādeva/Śiva)
N
nārī (a woman)
B
bhartṛ (husband)
S
svarga (heaven)

Educational Q&A

The verse teaches that steadfast devotion to one’s spouse—expressed as continual concern for the husband’s welfare and faithful observance of the pativratā-dharma—is regarded as a powerful form of tapas (austerity) and a source of puṇya (merit), leading to enduring spiritual reward (svarga).

Śrī Maheśvara is speaking, praising the ethical and spiritual value of a virtuous wife’s conduct. The statement functions as instruction within Anuśāsana Parva’s broader didactic discourse on dharma, especially duties and ideals related to household life and women’s vows.