Shloka 7
Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
तप: श्रुतं च योनिश्चाप्येतद् ब्राह्मण्यकारणम् | त्रिभिर्गुणै: समुदितस्ततो भवति वै द्विज:
tapaḥ śrutaṃ ca yoniś cāpy etad brāhmaṇya-kāraṇam | tribhir guṇaiḥ samuditas tato bhavati vai dvijaḥ ||
မൈထရေယက ပြောသည်– «တပဿ၊ သြတ္တံ (သဒ္ဓမ္မ/ဝေဒသင်ယူမှု) နှင့် သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားခြင်း—ဤသုံးပါးသည် ဗြာဟ္မဏဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤသုံးပါးသော ဂုဏ်ရည်တို့နှင့် ပြည့်စုံသူသာလျှင် အမှန်တကယ် ‘ဒွိဇ’ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဖြစ်သည်»။
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is grounded in a triad: disciplined austerity (tapas), scriptural learning (śruta), and proper lineage/birth (yoni). A person who embodies all three is affirmed as a true dvija.
In a didactic passage of the Anuśāsana Parva, the sage Maitreya states criteria for Brahmin identity, emphasizing ethical discipline and learning alongside birth, as part of broader instruction on dharma and social-religious duties.