समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
तस्य प्रज्ञाभिपन्नस्य विचित्रपदपर्वण: । सूक्ष्मार्थन्याययुक्तस्य वेदार्थभ्भूषितस्य च,यह महाभारत इतिहास ज्ञानका भण्डार है। इसमें सूक्ष्म-से-सूक्ष्म पदार्थ और उनका अनुभव करानेवाली युक्तियाँ भरी हुई हैं। इसका एक-एक पद और पर्व आश्चर्यजनक है तथा यह वेदोंके धर्ममय अर्थसे अलंकृत है। अब इसके पर्वोकी संग्रह-सूची सुनिये। पहले अध्यायमें पर्वानुक्रमणी है और दूसरेमें पर्वसंग्रह
tasya prajñābhipannasya vicitrapadaparvaṇaḥ | sūkṣmārthanyāyayuktasya vedārthabhūṣitasya ca ||
ဤမဟာဘာရတသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိမြင်ထားသူအတွက် စကားတစ်လုံးချင်း၊ အပိုင်း (ပဗ္ဗ) တစ်ပိုင်းချင်း အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သည်။ အနုမြူသဘောအထိ သေးငယ်နက်နဲသော အဓိပ္ပါယ်များနှင့် မှန်ကန်သော ယုတ္တိတရားတို့ဖြင့် ပြည့်စုံပြီး၊ ဝေဒတို့၏ ဓမ္မရသဖြင့် ပြည့်ဝသော အဓိပ္ပါယ်ကောင်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ယခု ၎င်း၏ ပဗ္ဗများကို အကျဉ်းချုပ် စာရင်းအဖြစ် နားထောင်လော့—ပထမအခန်းတွင် «ပဗ္ဗာနုက్రమဏီ» (ပဗ္ဗအစဉ်ဇယား) ရှိပြီး၊ ဒုတိယအခန်းတွင် «ပဗ္ဗသင်္ဂဟ» (ပဗ္ဗအကျဉ်းချုပ်) ရှိသည်။
राम उवाच