Mahabharata — Adi Parva, Shloka 34
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
दत्त: क्रीतः कृत्रिमश्न॒ उपगच्छेत् स्वयं च यः । सहोढो ज्ञातिरेताश्व हीनयोनिधृतश्च यः
dattaḥ krītaḥ kṛtrimāś ca upagacchet svayaṃ ca yaḥ | sahūḍho jñātiretāś ca hīnayoni-dhṛtaś ca yaḥ ||
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «သွေးမျိုးရိုးအရ အမွေဆက်ခံသူမဟုတ်သော (abandhu-dāyāda) သားများဟူ၍ ဤခြောက်မျိုးကို သတ်မှတ်ကြသည်– (၁) ‘ဒတ္တ’—မိဘတို့က တရားဝင် လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသော သား; (၂) ‘ကရီတ’—ငွေကြေးပေး၍ ရယူထားသော သား; (၃) ‘ကృတြိမ’—“ကျွန်ုပ်သည် သင်၏သား” ဟု ဆိုကာ ကိုယ်တိုင်လာရောက်ကပ်သော သား; (၄) ‘သဟူဍ္ဍ’—လက်ထပ်ချိန်တွင် မိန်းကလေးက ကိုယ်ဝန်ရှိပြီးသားဖြစ်၍ ထိုဝမ်းမှ မွေးဖွားသော သား; (၅) ‘ဉာတိရေတာ’—မိမိမိသားစုအတွင်းရှိ ဆွေမျိုးတစ်ဦးက မွေးဖွားစေသော သား; (၆) လူမှုအဆင့်နိမ့်သော မိန်းမမှ မွေးဖွားသော သား။ ဤတို့အားလုံးကို abandhu-dāyāda ဟု ခွဲခြားကြသည်»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse classifies certain socially recognized forms of sonship that do not arise from direct blood descent, indicating how dharma-text traditions distinguished between biological lineage and legally/socially constituted heirs for purposes such as inheritance and family continuity.
Vaiśampāyana is enumerating categories of ‘sons’ acknowledged in traditional legal-ethical discourse, explaining which kinds are considered non-agnatic heirs (abandhu-dāyāda) and defining each type by the manner of acquisition or birth circumstances.