Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Adi Parva, Shloka 33

कृपकृपी-जननम्

The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras

स्वयंजात: प्रणीतश्न तत्सम: पुत्रिकासुत: । पौनर्भवश्ल कानीन: भगिन्यां यश्ष॒ जायते

svayaṃjātaḥ praṇītaś ca tat-samaḥ putrikā-sutaḥ | paunarbhavaś ca kānīno bhaginyāṃ yaś ca jāyate ||

ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «တရားဝင်လက်ထပ်ထားသော မိမိဇနီးအပေါ် မိမိကိုယ်တိုင် မွေးဖွားစေသော သားကို ‘သွဝယံဇာတ’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ပရဏီတ’ ဟု ခေါ်သော သားသည် မိမိဇနီး၏ ဗိုက်အတွင်း၌ ထိုက်တန်သော ယောက်ျားတစ်ဦး၏ အကူအညီ/အမိန့်ခန့်အပ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သား ဖြစ်၏။ သမီး၏ သား (putrikā-suta) ကိုလည်း မိမိသားနှင့် တူညီသကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြသည်။ ပြန်လည်လက်ထပ်သော မိန်းမမှ မွေးဖွားသော သားကို ‘ပေါနရ္ဘဝ’ ဟု ခေါ်သည်။ ‘ကာနီန’ ဟု ခေါ်သော သားသည် မလက်ထပ်မီ ကညာမှ မွေးဖွားပြီး (ကလေးကို ပေးအပ်သူ၏ သားဟု ရေတွက်မည်ဟူသော သဘောတူညီချက်အောက်တွင်) ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် မိမိညီမ၏ သား (တူ) ကိုလည်း ဤအမျိုးအစားများထဲတွင် ရေတွက်ကြသည်»။

स्वयंजातःself-begotten (son)
स्वयंजातः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वयंजात
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रणीतःthe 'pranīta' (a class of son)
प्रणीतः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रणीत
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्समःequal to that (i.e., equivalent)
तत्समः:
Karta
TypeAdjective
Rootतत्सम
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रिकासुतःdaughter's son (putrikā-putra)
पुत्रिकासुतः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्रिकासुत
FormMasculine, Nominative, Singular
पौनर्भवःthe 'paunarbhava' (son of a remarried woman)
पौनर्भवः:
Karta
TypeNoun
Rootपौनर्भव
FormMasculine, Nominative, Singular
कानीनःthe 'kānīna' (son of an unmarried girl / pre-marital son)
कानीनः:
Karta
TypeNoun
Rootकानीन
FormMasculine, Nominative, Singular
भगिन्याम्in/from the sister (i.e., of the sister)
भगिन्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभगिनी
FormFeminine, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जायतेis born
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse classifies several socially recognized categories of ‘sons’ and kin treated as sons, indicating how dharma-textual society extended lineage, ritual, and inheritance continuity beyond biological paternity when needed.

Vaiśampāyana is explaining to the listener a traditional enumeration of son-types—biological, appointed/arranged, daughter’s son, son of a remarried woman, maiden-born son under stipulation, and sister’s son—clarifying their recognized status within family and dharma frameworks.