Adhyaya 99
Purva BhagaAdhyaya 9920 Verses

Adhyaya 99

विष्णुचक्रलाभो नाम (अर्धनारीश्वर-तत्त्वं, सती-पार्वती-सम्भवः, दक्षयज्ञविनाशः)

ရိရှီတို့က စူတာအား ဒေဝီ၏ မူလဇာတိနှင့် သစ္စာတည်ကြည်မှုကို ပြောပြရန် တောင်းဆိုကြသည်—သူမ စတီ ဖြစ်လာပုံ၊ ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞ ပျက်စီးသွားပုံ၊ နှင့် သူမကို သမ္ဘူ (ရှီဝ) ထံ ပေးအပ်ပုံတို့ဖြစ်သည်။ စူတာသည် (ဗြဟ္မာ→ဒဏ္ဍင်→ဗျာသ→စူတာ) ဟူသော ဆက်လက်ပို့ချမှုကို အခြေခံကာ ကောသမောလောဂျီကို ထူထောင်သည်—လင်္ဂသည် ဘဂဝန်ဖြစ်၍ တမစ်ကို ကျော်လွန်သော ဂျျိုတိစ်အလင်းအဖြစ် တည်ရှိသည်; ဝေဒီနှင့် ပေါင်းစည်းသော် အර්ဓနာရီရှွရ—ရှီဝ-ရှက္တိ တစ်ရပ်တည်းသော အမှန်တရားအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ထိုဧကတည်းမှ ဗြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ရုဒြက ဉာဏ်ကို သင်ကြားကာ ဖန်ဆင်းမှုသည် ရှီဝ၏ အာဏာပိုင်သတိတရားအောက်တွင် ဖြစ်ကြောင်း ပြသည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ မာနနှင့် ဥမာပတိကို မထီမဲ့မြင်ပြုမှု၊ စတီ၏ ယောဂဖြင့် ကိုယ်မီးရှို့ခြင်း၊ တပစ်ဖြင့် ပါဝတီအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၊ နှင့် ရှီဝ၏ ဒေါသကြောင့် ဒက္ခယဇ్ఞကို ချက်ချင်းဖျက်ဆီးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ဤအခန်းသည် လင်္ဂ/အර්ဓနာရီရှွရ မေတ္တာဗေဒမှ အလွတ်ယဇ్ఞကို ဝေဖန်သည့် သင်ခန်းစာသို့ ကူးပြောင်းကာ၊ ဒေဝတားကို ပြစ်မှားခြင်း၏ အကျိုးဆက်၊ အစီအစဉ်ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် ရိုးရာပွဲတော်သာမက ဘက္တိ-ဉာဏ်၏ အထက်မြတ်မှုကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးရန် ပြင်ဆင်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सहस्रनामभिः पूजनाद् विष्णुचक्रलाभो नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः संभवः सूचितो देव्यास् त्वया सूत महामते सविस्तरं वदस्वाद्य सतीत्वे च यथातथम्

ဤသို့ပင် ဂုဏ်သရေရှိသော လိင်္ဂမဟာပုရာဏာ၏ ပူရဝဘားဂ၌ «နာမတော်တစ်ထောင်ဖြင့် ပူဇော်ကာ ဗိဿနု၏ စက္ကရကို ရရှိခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၉၉ စတင်လေသည်။ ရှိသီတို့က ဆိုကြသည်– «အို စူတ၊ ဉာဏ်ပညာကြီးသူ၊ သင်သည် ဒေဝီ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းကို အနည်းငယ်ညွှန်ပြခဲ့ပြီ; ယခု အမှန်တကယ် ဖြစ်ပွားသကဲ့သို့ အသေးစိတ် ပြောပြပါ၊ ထို့ပြင် သူမ၏ စတီත්ව (satītva) သန့်ရှင်းသော သစ္စာတည်ကြည်မှုကိုလည်း အတိုင်းအတာမလွဲ ရှင်းပြပါ»။

Verse 2

मेनाजत्वं महादेव्या दक्षयज्ञविमर्दनम् विष्णुना च कथं दत्ता देवदेवाय शंभवे

မေနာသည် မဟာဒေဝီ၏ မိခင်အဖြစ် မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း။ ဒက္ခယဇ္ဉကို ချေမှုန်းခြင်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ပွားသနည်း။ ထို့ပြင် ဗိဿနုက ဒေဝဒေဝ ရှမ္ဘုအား သူမကို မည်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သနည်း။

Verse 3

कल्याणं वा कथं तस्य वक्तुमर्हसि सांप्रतम् तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

«ယခုအခါ သူ၏ ကောင်းကျိုးကို သင် မည်သို့ သင့်လျော်စွာ ပြောနိုင်မည်နည်း» ဟုဆိုကြသည်။ ရှိသီတို့၏ ထိုစကားကို ကြားသော် စူတသည် ပုရာဏာကို အထူးကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် (တုံ့ပြန်ရန်) ပြင်ဆင်လေ၏။

Verse 4

संभवं च महादेव्याः प्राह तेषां महात्मनाम् सूत उवाच ब्रह्मणा कथितं पूर्वं दण्डिने तत् सुविस्तरम्

စူတက ဆိုသည်– ထိုမဟာသတ္တဝါ ရှိသီတို့အား မဟာဒေဝီ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းကို ထို့နောက် ပြောကြားလေ၏။ ဤအကြောင်းအရာကို ယခင်က ဗြဟ္မာသည် ဒဏ္ဍိန်အား အသေးစိတ် အပြည့်အစုံ ဟောပြခဲ့ဖူးသည်။

Verse 5

युष्माभिर् वै कुमाराय तेन व्यासाय धीमते तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवदामि सुविस्तरम्

အမှန်တကယ် သင်တို့သည် ကုမာရအား သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုသူမှတစ်ဆင့် ပညာရှိ ဗျာသထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုမှန်ကန်သော ဆက်စဉ်အဆက်အနွယ်မှ ကြားနာရပြီးနောက် ယခု ငါသည် သင်တို့အား အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ဟောကြားမည်။

Verse 6

वचनाद्वो महाभागाः प्रणम्योमां तथा भवम् सा भगाख्या जगद्धात्री लिङ्गमूर्तेस्त्रिवेदिका

ငါ၏အမိန့်အတိုင်း မဟာကံကောင်းသူတို့ရေ၊ ဥမာကိုလည်းကောင်း၊ ဘဝ (ရှီဝ) ကိုလည်းကောင်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြလော့။ «ဘဂါ» ဟုကျော်ကြားသော သူမသည် လောကတို့ကို ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်၍ လင်္ဂမూర్తိ၏ သုံးထပ်ဝေဒိကာ (trivedikā) ဖြစ်သည်။

Verse 7

लिङ्गस्तु भगवान्द्वाभ्यां जगत्सृष्टिर्द्विजोत्तमाः लिङ्गमूर्तिः शिवो ज्योतिस् तमसश्चोपरि स्थितः

အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့ရေ၊ ဘုရားသခင်သည် လင်္ဂအဖြစ်ဖြင့် ရှီဝနှင့် ရှက္တိ ဟူသော နှစ်ပါးတည်းဖြင့် စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လင်္ဂမూర్తိဖြစ်သော ရှီဝသည် အမြင့်ဆုံး အလင်း (Jyotis) ဖြစ်၍ တမသ် (အမှောင်) နှင့် ၎င်း၏ ဖုံးကွယ်သည့် အာဏာအပေါ်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 8

लिङ्गवेदिसमायोगाद् अर्धनारीश्वरोभवत् ब्रह्माणं विदधे देवम् अग्रे पुत्रं चतुर्मुखम्

လင်္ဂနှင့် ဝေဒီ (အလ္တာ) တို့ ပေါင်းစည်းခြင်းကြောင့် ဘုရားသခင်သည် အර්ဓနာရီဣශ්ဝရ ဖြစ်လာတော်မူ၏။ ထို့နောက် အစဦး၌ပင် မျက်နှာလေးပါးရှိသော သားတော် ဘုရား ဘြဟ္မာကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 9

प्राहिणोति स्म तस्यैव ज्ञानं ज्ञानमयो हरः विश्वाधिको ऽसौ भगवान् अर्धनारीश्वरो विभुः

ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်တရားကို အနှစ်သာရထားသော ဟရ (Hara) သည် လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကို သူတစ်ဦးတည်းထံသို့ ပို့ဆောင်ပေးတော်မူ၏။ အလုံးစုံပြည့်စုံ၍ အလုံးစုံဝင်ရောက်နေသော အර්ဓနာရီဣශ්ဝရ ဘုရားသခင်သည် စကြဝဠာအားလုံးထက် ကျော်လွန်၍ ပတိ (Pati) အဖြစ် ပశု (paśu) ၏ ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်စေသော ဉာဏ်ကို ပေးတော်မူသည်။

Verse 10

हिरण्यगर्भं तं देवो जायमानमपश्यत सो ऽपि रुद्रं महादेवं ब्रह्मापश्यत शङ्करम्

ဒေဝတော်သည် မွေးဖွားလာသော ဟိရဏ္ယဂర్భကို မြင်တော်မူ၏။ ထိုပင် ဘြဟ္မာသည်လည်း ရုဒြ—မဟာဒေဝ၊ ရှင်ကရကို မြင်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းရှင်၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းသည် အရင်တည်ရှိသော အမြင့်မြတ်သခင် (ပတိ) အပေါ် မူတည်ကြောင်း ပြသသည်။

Verse 11

तं दृष्ट्वा संस्थितं देवम् अर्धनारीश्वरं प्रभुम् तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् वरदं वारिजोद्भवः

ပန်းကြာမှ မွေးဖွားသော ဘြဟ္မာသည် ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်နေသော ဒေဝတော်—အဓနာရီဣශ්ဝရ သခင်ကို မြင်ပြီး၊ ဆုတောင်းပေးတော်မူသော အရှင်အား ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် သင့်လျော်သော စကားများဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 12

विभजस्वेति विश्वेशं विश्वात्मानमजो विभुः ससर्ज देवीं वामाङ्गात् पत्नीं चैवात्मनः समाम्

ထို့နောက် မမွေးဖွားသော အလုံးစုံပျံ့နှံ့သခင်—ရှီဝ၊ ကမ္ဘာ၏ အရှင်နှင့် အားလုံး၏ အတ္တ—သည် “ခွဲခြားစေ” ဟု အလိုတော်ရှိ၍၊ မိမိ၏ ဘယ်ဘက်မှ ဒေဝီကို ထင်ရှားစေကာ မိမိနှင့် တူညီသော အဖြစ်တော်ဖြင့် ဇနီးတော်အဖြစ် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 13

श्रद्धा ह्यस्य शुभा पत्नी ततः पुंसः पुरातनी सैवाज्ञया विभोर्देवी दक्षपुत्री बभूव ह

ရှရဓ္ဓာသည် အရှင်၏ မင်္ဂလာရှိသော ရှေးဟောင်း မဟာမိဖုရားဖြစ်၏။ အလုံးစုံအာဏာရှင် (ပတိ) ၏ အမိန့်တော်အရ ဒေဝီတော်ကိုယ်တိုင် ဒက္ရှ၏ သမီးတော် ဖြစ်လာ၏။

Verse 14

सतीसंज्ञा तदा सा वै रुद्रमेवाश्रिता पतिम् दक्षं विनिन्द्य कालेन देवी मैना ह्यभूत्पुनः

ထိုအခါ သူမသည် စတီဟု အမည်ရ၍ ရုဒြကိုသာ မိမိ၏ ပတိအဖြစ် အားကိုးခိုလှုံ၏။ ဒက္ရှကို ရှုတ်ချပြီးနောက် အချိန်တန်သော် ဒေဝီသည် ထပ်မံမွေးဖွားကာ မိုင်နာအဖြစ် ဖြစ်လာ၏။

Verse 15

नारदस्यैव दक्षो ऽपि शापादेवं विनिन्द्य च अवज्ञादुर्मदो दक्षो देवदेवमुमापतिम्

နာရဒ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဒက္ခလည်း ထိုသို့ပင် အရှင်ကို ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်하였다။ မထီမဲ့မြင်ခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော မာနကြီးမှုကြောင့် ဒက္ခသည် ဒေဝဒေဝ၊ ဥမာ၏ ပတိ (ရှီဝ) ကို စော်ကား하였다။

Verse 16

अनादृत्य कृतिं ज्ञात्वा सती दक्षेण तत्क्षणात् भस्मीकृत्वात्मनो देहं योगमार्गेण सा पुनः

ဒက္ခက မထီမဲ့မြင်စွာ ပြုမူခဲ့သည်ကို စတီသည် ချက်ချင်းသိမြင်၍ ထိုအရှက်တရားကို မခံယူဘဲ ယောဂမဂ္ဂဖြင့် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို ယောဂအဂ္နိဖြင့် ပြာဖြစ်အောင် လောင်ကျွမ်းစေကာ ယောဂ၏ အင်အားဖြင့် ထပ်မံ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်း하였다။

Verse 17

बभूव पार्वती देवी तपसा च गिरेः प्रभोः ज्ञात्वैतद्भगवान् भर्गो ददाह रुषितः प्रभुः

တပသဖြင့် ဒေဝီ ပါရဝတီသည် တောင်၏ အရှင် (ဟိမာလယ) နှင့် ဆက်စပ်ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းကို သိမြင်သော ဘဂဝန် ဘာရ္ဂ (ရှီဝ) သည် တောက်လောင်သော အရှင်ဖြစ်၍ ဒေါသထွက်ကာ အတားအဆီးဖြစ်သော အင်အားကို ပြာဖြစ်အောင် လောင်ကျွမ်းစေ하였다။

Verse 18

दक्षस्य विपुलं यज्ञं च्यावनेर् वचनादपि च्यवनस्य सुतो धीमान् दधीच इति विश्रुतः

ရိသီ ချျဝန၏ စကားအတိုင်း ဒက္ခသည် အလွန်ကြီးမားသော ယဇ్ఞကို စတင်ကျင်းပ하였다။ ထို့ပြင် ချျဝန၏ ဉာဏ်ပညာရှိသော သားတော်သည် ဒဓီချ (Dadhīca) ဟု နာမည်ကြီးလျက် ထိုသန့်ရှင်းသော အခင်းအကျင်း၌ ထင်ရှားလာ하였다။

Verse 19

विजित्य विष्णुं समरे प्रसादात् त्र्यंबकस्य च विष्णुना लोकपालांश् च शशाप च मुनीश्वरः

တျရံဗက (ရှီဝ) ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ထိုမဟာမုနိသည် စစ်ပွဲ၌ ဗိဿနုကို အနိုင်ယူ하였다။ ထို့နောက် အနိုင်ရခြင်းသည် ရှီဝ၏ အနုဂ္ဂဟကြောင့် ဗိဿနုကို ကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြု၍ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း မုနိရှင်သည် လောကပာလ (လောကကို ကာကွယ်သူများ) ကိုပါ ကျိန်စာချ하였다။

Verse 20

रुद्रस्य क्रोधजेनैव वह्निना हविषा सुराः विनाशो वै क्षणादेव मायया शङ्करस्य वै

ရုဒြ၏ ဒေါသမှ ပေါက်ဖွားသော မီးသည် ဟဝိစ် (ပူဇာအလှူ) ကိုပင် လောင်စာအဖြစ်ယူကာ၊ သင်္ကရ၏ မာယာကြောင့် နတ်တို့သည် ခဏချင်းပင် ပျက်စီးသွားကြ၏။

Frequently Asked Questions

Ardhanarishvara arises from the union of Linga and vedi—symbolizing Shiva as jyotis-consciousness and Shakti as the generative ground—thereby expressing non-dual Shiva-Shakti as the source of Brahma and creation.

The episode teaches that yajna performed with arrogance and contempt for Shiva (and the Devi) becomes spiritually void; ritual must be aligned with devotion (bhakti), humility, and jnana to be legitimate and auspicious.