Shloka 16

अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि

Devanagari script

निषेवितं चारुसुगन्धिपुष्पकैः क्वचित् सुपुष्पैः सहकारवृक्षैः लतोपगूढैस्तिलकैश् च गूढं प्रगीतविद्याधरसिद्धचारणम्

Transliteration

niṣevitaṃ cārusugandhipuṣpakaiḥ kvacit supuṣpaiḥ sahakāravṛkṣaiḥ latopagūḍhaistilakaiś ca gūḍhaṃ pragītavidyādharasiddhacāraṇam

Translation

အချို့နေရာများတွင် လှပ၍ အနံ့သင်းသော ပန်းများကြောင့် လူတို့က လာရောက်နေရပ်တည်ကြပြီး၊ အချို့နေရာများတွင် ပန်းကောင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်သော သဟကာရ (mango) သစ်ပင်များလည်း ရှိ၏။ လျားတန်းဝယ်လီများအောက်တွင် ဖုံးကွယ်ကာ၊ တီလက/တီလ (sesame) အပင်များဖြင့် ကာရံထားသည့် ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာ၌ ဝိဒျာဓရ (Vidyādhara)၊ စိဒ္ဓ (Siddha) နှင့် စာရဏ (Cāraṇa) တို့၏ သီချင်းသံများ ပျံ့နှံ့ကြားရ၍၊ ပတိ အရှင် သီဝ (Śiva) ၏ တည်ရှိမှုနှင့် ကိုက်ညီသော အဝန်းအဝိုင်း ဖြစ်၏။

Word by Word

• निषेवितम्: frequented/inhabited

• चारु: lovely/beautiful

• सुगन्धि: fragrant

• पुष्पकैः: by flowers

• क्वचित्: in some places

• सुपुष्पैः: with excellent blossoms

• सहकारवृक्षैः: by mango trees

• लता: creepers/vines

• उपगूढैः: enveloped/covered

• तिलकैः: by sesame plants

• च: and

• गूढम्: concealed/hidden

• प्रगीत: well-sung/celebrated in song

• विद्याधर: Vidyādharas (celestial beings)

• सिद्ध: Siddhas (perfected beings)

• चारणम्: Cāraṇas (celestial bards).

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

Characters & Entities

• Vidyadharas
• Siddhas
• Charanas

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It portrays the Shiva-kshetra as naturally sanctified—fragrant, secluded, and praised by perfected beings—implying that Linga worship flourishes where sattva and purity support devotion and inner stillness for approaching Pati.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

By depicting a space that draws Siddhas and celestial singers, the verse indirectly signals Shiva-tattva as the supreme attracting Reality (Pati) whose presence purifies the field of experience, loosening pasha and elevating the pashu toward liberation.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

Seclusion and purity of place—key supports for Pāśupata-oriented sādhanā and Linga-pūjā—are highlighted: a quiet, fragrant, concealed grove conducive to japa, dhyāna, and worship.