Adhyaya 67
ययातिना पूरौ राज्याभिषेकः, दिक्प्रदानं, तृष्णा-वैराग्योपदेशः, वनप्रवेशः च
ဤအধ্যာယတွင် ယယာတိမင်းသည် စုဝေးနေသော ဝဏ္ဏများနှင့် အကြီးအကဲများရှေ့တွင် မိမိ၏ အကြီးဆုံးသား ယဒုသည် မနာခံမှုနှင့် ဆန့်ကျင်သဘောကြောင့် မင်းအဖြစ် မသင့်တော်ဟု ကြေညာပြီး မိဘဝတ္တရားကို လိုက်နာသည့် ပူရုကို ချီးမွမ်းသည်။ သုကရ၏ ကောင်းချီးအရ နာခံသောသားသည် နိုင်ငံကို ထမ်းဆောင်မည်ဟု ဆိုသဖြင့် လူထုသဘောတူညီချက်ဖြင့် ပူရုကို ရာဇပလ္လင်ပေါ် တင်မြှောက်သည်။ ထို့နောက် မြေကြီးကို အနိုင်ယူ၍ ခွဲဝေပေးပြီး တူရဝစုကို အရှေ့တောင်၊ ယဒုကို တောင်ဘက်၊ ဒြုဟျုနှင့် အနုကို အနောက်/မြောက်ဘက်သို့ ဒိက္ခပေးအပ်သည်။ နိုင်ငံရေးမှ သာသနာရေးသို့ ပြောင်းလဲကာ ယယာတိ၏ ဂါထာများတွင် ဆန္ဒသည် ခံစားခြင်းဖြင့် မဆုံးနိုင်ဘဲ ဂျီဖြင့် မီးကို လောင်းသကဲ့သို့ ပိုမိုကြီးထွားကြောင်း သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ဗြဟ္မရောက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ—စိတ်၊ စကား၊ လုပ်ရပ်၌ အဟింసာ၊ မုန်းတီးမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်း—ကို ဖော်ပြပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအိုမင်းသော်လည်း တဏှာသည် မအိုမင်းကြောင်း ဆန့်ကျင်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိဖုရားနှင့်အတူ တောဝင်ကာ ဘೃဂုတုင်္ဂ၌ တပသ ပြု၍ ကောင်းကင်သို့ ရောက်ပြီး ဤကഥာကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုသူသည် သန့်စင်ကာ ရှိဝလောက၌ မြင့်မြတ်ခြင်း ရရှိမည်ဟု အတည်ပြုသည်။
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे षट्षष्टितमो ऽध्यायः ययाति रेलोअदेद् ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन
ဤသို့ဖြင့် သီရိ လိင်္ဂ မဟာပုရာဏ အရှေ့ပိုင်း၌ အခန်း (အဓ್ಯಾಯ) ၆၇ စတင်၏။ ယယာတိ မိန့်တော်မူသည်—“ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဦးဆောင်သော ဝဏ္ဏအားလုံးတို့၊ ငါ၏စကားကို နားထောင်ကြလော့။ မည်သည့်အခါမျှ အကြီးဆုံးသားထံသို့ နိုင်ငံကို မပေးမည်—ဤသည် ငါ၏ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်။”
Verse 2
मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः प्रतिकूलमतिश्चैव न स पुत्रः सतां मतः
ငါ၏ အမိန့်တော်ကို ငါ၏ အကြီးဆုံးသား ယဒု မလိုက်နာခဲ့၊ ထို့ပြင် သူ၏စိတ်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ လှည့်သွား၏။ ထို့ကြောင့် သမာဓိရှိသူတို့၏ အမြင်အရ သူသည် စစ်မှန်သော သားဟု မထင်ရှား။
Verse 3
मातापित्रोर्वचनकृत् सद्भिः पुत्रः प्रशस्यते स पुत्रः पुत्रवद् यस् तु वर्तते मातृपितृषु
မိခင်နှင့် ဖခင်၏ စကားကို လိုက်နာသူကိုသာ ကောင်းမြတ်သူတို့က စစ်မှန်သော သားဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ အမှန်တကယ်၊ မိဘတို့အပေါ် သားတစ်ယောက်ကဲ့သို့ သစ္စာရှိစွာ ပြုစုကာ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်သူသာ ‘သား’ ဟု ခေါ်ထိုက်သည်။
Verse 4
यदुनाहमवज्ञातस् तथा तुर्वसुनापि च द्रुह्येन चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम्
ယဒုက ငါ့ကို အထင်သေးစော်ကားခဲ့၏။ ထိုနည်းတူ တုရဝစုကလည်းကောင်း၊ ဒြုဟျုနှင့် အနုတို့ကလည်းကောင်း ငါ့အပေါ် အလွန်အမင်း မလေးစားမှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုခဲ့ကြ၏။
Verse 5
पुरुणा च कृतं वाक्यं मानितश् च विशेषतः कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम
အကြီး၏စကားကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး၊ သူကို အထူးသဖြင့် ဂုဏ်ပြုလေးစားခဲ့ကြ၏။ ငါ့အမွေဆက်ခံသူသည် ငယ်ရွယ်သော်လည်း ငါ့အိုမင်းခြင်းကို ထောက်ပံ့ထားသူဖြစ်ရာ၊ ထိုသူကိုပင် ဘေးဖယ်ထားကြ၏။
Verse 6
शुक्रेण मे समादिष्टा देवयान्याः कृते जरा प्रार्थितेन पुनस्तेन जरा संचारिणी कृता
သုက္ရက ငါ့ကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်မှာ ဒေဝယာနီအတွက် ငါ့အပေါ် အိုမင်းခြင်း (ဇရာ) ကို ချမှတ်ရမည်ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် သူကို ထပ်မံတောင်းပန်သောအခါ ထိုအိုမင်းခြင်းကို ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းနိုင်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့၏။
Verse 7
शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् पुत्रो यस्त्वनुवर्तेत स ते राज्यधरस्त्विति
ထို့နောက် သုက္ရ—ကာဝျယ ဥရှနသ ကိုယ်တိုင်က ကောင်းချီးပေး၍ ဆို၏—“သင်၏ ဓမ္မနှင့် အမိန့်ကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာသော သားသည် သင်၏ နိုင်ငံတော်ကို ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟူ၍။
Verse 8
भवन्तो ऽप्यनुजानन्तु पूरू राज्ये ऽभिषिच्यते प्रकृतय ऊचुः यः पुत्रो गुणसम्पन्नो मातापित्रोर्हितः सदा
“သင်တို့အားလုံးလည်း သဘောတူကြပါစေ။ ပူရုကို နန်းတက်အဘိသေက ပြုကြစို့” ဟုဆိုကြ၏။ ထိုအခါ ပြည်သူတို့က “ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံ၍ မိဘတို့၏ အကျိုးကို အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ကာ ဆောင်ရွက်သော သားသည် အုပ်ချုပ်ရန် သင့်တော်၏” ဟု ပြောကြ၏။
Verse 9
सर्वमर्हति कल्याणं कनीयान् अपि स प्रभुः अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतो वाक्यकृत्तव
အသက်ငယ်သော်လည်း ထိုအရှင်တော်၏သားသည် မင်္ဂလာအကျိုးအမြတ် အားလုံးကို ခံယူထိုက်သူဖြစ်သည်။ ဤနိုင်ငံတော်သည် ပူရု၏အခွင့်အရေးဖြစ်၏—သင်၏စကားကို လိုက်နာ၍ အမိန့်တော်ကို ဆောင်ရွက်သူ သင်၏သားဖြစ်သည်။
Verse 10
वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं कर्तुमन्यथा ययाति दिस्त्रिबुतेस् थे किन्ग्दोम् सूत उवाच एवं जानपदैस्तुष्टैर् इत्युक्तो नाहुषस्तदा
သုကရ၏ အပေးအလှူကောင်းကြီးကြောင့် အခြားနည်းဖြင့် မလုပ်နိုင်တော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ယယာတိသည် နိုင်ငံတော်ကို အပိုင်းပိုင်း ခွဲဝေသတ်မှတ်하였다။ စူတာက ဆိုသည်—ပြည်သူတို့ စိတ်ကျေနပ်၍ ထိုသို့ ပြောကြသော် နဟူရှသည် ထိုအချိန်၌ ပြန်လည်တုံ့ပြန်하였다။ ရှိုင်ဝဒർശနအရ မင်းအာဏာတောင် ပေးကောင်းနှင့် ကမ္မကြိုး (ပာရှ) တို့ဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး အမှန်တကယ် အထွတ်အမြတ် အာဏာသည် ပတိ—သီဝတော်ထံသာ ဖြစ်သည်။
Verse 11
अभिषिच्य ततो राज्यं पूरुं स सुतम् आत्मनः दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं पुत्रमादिशत्
ထို့နောက် မိမိ၏သား ပူရုကို နန်းတက်အဘိသေက ပြု၍ အာဏာပေးတော်မူသည်။ ထို့ပြင် သား တုရဝစုကို တောင်အရှေ့ဘက် ဒေသကို အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်အပ်တော်မူသည်။
Verse 12
दक्षिणायामथो राजा यदुं ज्येष्ठं न्ययोजयत् प्रतीच्यामुत्तरस्यां तु द्रुह्युं चानुं च तावुभौ
ထို့နောက် မင်းကြီးသည် အကြီးဆုံးသား ယဒုကို တောင်ဘက်ဒေသတွင် ခန့်အပ်하였다။ အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်ဒေသတို့တွင်တော့ ဒြုဟျုနှင့် အနု—သားနှစ်ဦးကို အစဉ်လိုက် တင်မြှောက်ထား하였다။ ထိုသို့ ဦးတည်ရာအရ အုပ်ချုပ်ရေးကို စီမံခြင်းသည် လောကီအုပ်ချုပ်မှု၏ ပုံစံဖြစ်ပြီး ပတိ—သီဝတော်၏ အထက်မြတ် အာဏာအောက်တွင် တည်ရှိသည်။
Verse 13
सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् व्यभजच्च त्रिधा राज्यं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा
နဟူရှ၏သား ယယာတိသည် ပင်လယ်များဖြင့် ဝန်းရံထားသော မြေကြီးနှင့် ကျွန်းတိုက် ခုနစ်ခုကို အနိုင်ယူပြီးနောက် နိုင်ငံတော်ကို သုံးပိုင်း ခွဲ၍ သားများထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 14
पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु हर्षनिर्भरमानसः प्रीतिमानभवद्राजा भारम् आवेश्य बन्धुषु
သားထံသို့ ရာဇသီရိကံကောင်းခြင်း ပြောင်းလဲသွားသောအခါ မင်းကြီး၏စိတ်သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်၍ တည်ငြိမ်သက်သာကာ ချစ်ခင်ကြင်နာလာပြီး အုပ်ချုပ်ရေး၏တာဝန်ကို ဆွေမျိုးများထံ အပ်နှံ하였다။
Verse 15
अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना याभिः प्रत्याहरेत् कामान् सर्वतो ऽङ्गानि कूर्मवत्
ဤနေရာတွင် မဟာမင်း ယယာတိက ရှေးက သီဆိုခဲ့သော ဂါထာတစ်ပုဒ်ရှိသည်။ ထိုဂါထာအားဖြင့် ကာမတဏှာ၏လှုပ်ရှားမှုများကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာကာ လိပ်ကဲ့သို့ အာရုံနှင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို အရပ်ရပ်မှ ဆုတ်ယူ၍ ပသု (တစ်ဦးချင်းဝိညာဉ်) ကို ပတိ—သီဝရှင်ထံ တည်ငြိမ်စေသင့်သည်။
Verse 16
ताभिर् एव नरः श्रीमान् नान्यथा कर्मकोटिकृत् न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति
ထိုစကားများအတိုင်းပင် စည်းစိမ်ရှိသူတစ်ဦးသည် ကမ္မကို ကုဋိများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အခြားဆေးမရှိပါ။ အရာဝတ္ထုများအပေါ် ကာမတဏှာသည် ထိုအရာများကို ခံစားသုံးစွဲခြင်းသာဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မငြိမ်းနိုင်။
Verse 17
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः
ဟဝိစ် (မီးပူဇော်အနုဓာတ်) ကြောင့် ၎င်းသည် ထပ်ခါထပ်ခါ တိုးပွားလာသည်။ အမှောင်ရောင် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို မကြာခဏ လျှောက်လှမ်းသကဲ့သို့ ပိုမိုတည်မြဲလာပြီး ထို့ကြောင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် ဆန်နှင့် မုယော၊ ရွှေ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ မိန်းမများ—ဆိုလိုသည်မှာ စည်းစိမ်နှင့် အိမ်ထောင်ဆက်လက်တည်တံ့မှု—ပေါများလာသည်။
Verse 18
नालमेकस्य तत्सर्वम् इति मत्वा शमं व्रजेत् यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम्
ဤအရာအားလုံးသည် တစ်ဦးတည်းအတွက် မလုံလောက်ကြောင်း သိမြင်၍ သမ (အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှု) သို့ ဝင်ရောက်သင့်သည်။ အကြောင်းမူကား သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အပြစ်ရှိ၍ ထိခိုက်စေလိုသော စိတ်ထားကို မမွေးမြူသောအခါမှသာ လူသည် တကယ့်ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိသည်။
Verse 19
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म सम्पद्यते तदा यदा परान्न बिभेति परे चास्मान्न बिभ्यति
ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံး၊ နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် လူသည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မန် (Brahman) ကို ရောက်ရှိသည်။ ထိုအခါ မည်သူကိုမျှ မကြောက်ဘဲ၊ အခြားသူတို့လည်း သူ့ကို မကြောက်ကြသည့်အခါ ဖြစ်သည်။ ဤမကြောက်မရွံ့မှုသည် ပာရှု (paśu) သည် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှု ပယ်ရှား၍ ပတိ (Pati) အရှင်၌ သန့်စင်တည်ငြိမ်လာခြင်း၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။
Verse 20
यदा न निन्देन्न द्वेष्टि ब्रह्म सम्पद्यते तदा या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर् यानजीर्यति जीर्यतः
မည်သူကိုမျှ မစော်ကားမနိန္ဒာ၊ မမုန်းတီးသည့်အခါ ဘြဟ္မန် (Brahman) ၏အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။ မကောင်းသောစိတ်ရှိသူတို့အတွက် စွန့်လွှတ်ရန်ခက်သော ထိုအတွင်းစိတ်သဘောထားသည် ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်ယွင်းသော်လည်း မပျက်မယွင်း။
Verse 21
यो ऽसौ प्राणान्तिको रोगस् तां तृष्णां त्यजतः सुखम् जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः
ထိုတဏ္ဟာ (tṛṣṇā) သည် အသက်ကို အဆုံးသို့ ဆွဲခေါ်သည့် ရောဂါတစ်ပါးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို စွန့်လွှတ်သူအတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုရှိသည်။ အချိန်ကြာလာသော် ဆံပင်အိုလာသည်; အချိန်ကြာလာသော် သွားလည်းအိုလာသည်—အရာအားလုံးသည် အိုမင်းခြင်းနှင့်အတူ ပျက်ယွင်းသည်။
Verse 22
चक्षुःश्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका निरुपद्रवा जीर्यन्ति देहिनः सर्वे स्वभावादेव नान्यथा
မျက်စိနှင့် နားလည်း အိုမင်းလာသည်; သို့သော် တဏ္ဟာ (tṛṣṇā) တစ်ခုတည်းသာ မပင်ပန်းမနာကျင်သကဲ့သို့ တည်နေသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသမျှ ပာရှု (paśu) တို့သည် ကိုယ့်သဘာဝအတိုင်း မလွဲမသွေ အိုမင်းကြသည်—အခြားနည်းမရှိ။
Verse 23
जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यते यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम्
အသက်ရှင်လိုသည့်အလို (ဇီဝိတအာရှာ) နှင့် ငွေကြေးလိုသည့်အလို (ဓနအာရှာ) တို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာအိုမင်းသော်လည်း မအိုမင်း။ လောက၌ရှိသော ကာမသုခနှင့် ကောင်းကင်တန်ခိုးရှိသည့် ကြီးမြတ်သော သုခတိုင်တိုင်—ပာရှ (pāśa) ဖြင့်ချည်နှောင်နေသည့် ပာရှု (paśu) ကို မပြည့်ဝစေနိုင်။
Verse 24
तृष्णाक्षयसुखस्यैतत् कलां नार्हति षोडशीम् एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्राविशद्वनम्
“တဏ္ဟာပျက်ကွယ်ခြင်းမှ ပေါ်လာသော သုခ” ကို နှိုင်းယှဉ်လျှင် လောကီအာရုံသုခသည် ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံတောင် မထိုက်တန်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ရာဇဣသီသည် ဇနီးနှင့်အတူ တောထဲသို့ ဝင်သွား၏။
Verse 25
भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः साधयित्वा त्वनशनं सदारः स्वर्गमाप्तवान्
ဘೃဂုတုင်္ဂ တောင်ပေါ်တွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသူသည် တပစ်ကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်၏။ ထိုနေရာ၌ပင် အနရှန (အစာမစားသည့်) ဝတ်ကို ပြည့်စုံစေပြီး ဇနီးနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ခဲ့သည်—ပတိ (ရှီဝ) နှင့်ညီညွတ်သော တပစ်မှ ပေါ်လာသည့် ကရုဏာတော်ကြောင့်။
Verse 26
तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव मरीचिभिः
သူ့ထံမှ သန့်ရှင်း၍ ဒေဝဣသီတို့က ချီးမြှောက်သည့် မျိုးဆက်ငါးခု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုမျိုးဆက်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးသည် နေ၏ ရောင်ခြည်များကဲ့သို့ ပျံ့နှံ့ပြည့်စုံသွား၏။
Verse 27
धनी प्रजावान् आयुष्मान् कीर्तिमांश् च भवेन्नरः ययातिचरितं पुण्यं पठञ्छृण्वंश् च बुद्धिमान्
ယယာတိမင်း၏ သန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဖတ်ရွတ်သော်လည်းကောင်း နားထောင်သော်လည်းကောင်း ပြုသော ပညာရှိသည် ငွေကြေးပြည့်စုံ၊ သားသမီးရ၊ အသက်ရှည်၊ ဂုဏ်သတင်းထင်ရှား ဖြစ်၏။ ထိုသို့သော śravaṇa နှင့် pāṭha ကြောင့် ပశု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ကုသိုလ်မင်္ဂလာရပြီး ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာတော်သို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။
Verse 28
सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते
အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ဝိညာဉ်သည် ရှီဝလောက (Śivaloka) တွင် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၏။
Frequently Asked Questions
Because Yadu is described as not following the niyoga/command and possessing a contrary disposition, whereas Puru is portrayed as the son who honors parental words and therefore becomes eligible to uphold rajadharma.
That desire is not pacified by enjoyment; it increases like fire fed by ghee. True peace comes from restraint, non-harming, and the inner abandonment of craving—presented as a route to brahman-attainment and, by the chapter’s phalaśruti, exaltation in Shiva-loka.