
Adhyaya 63: Daksha’s Progeny, Kashyapa’s Offspring, and the Rishi-Vamshas that Sustain the Worlds
ရဟန်းတို့၏မေးမြန်းချက်အပေါ် စူတာက ဖန်ဆင်းမှု၏အဆင့်ဆင့်ကို ရှင်းပြပြီး ဒက္ခပြီးနောက် သတ္တဝါများတိုးပွားရေးသည် မိုင်ထုနီ (လိင်ဆက်ဆံခြင်း) အခြေပြုဖြစ်လာကြောင်း အလေးပေးသည်။ နာရဒ၏အကြံကြောင့် ဒက္ခ၏ ပထမသားအုပ်စုနှစ်စု (ဟရျယရှွဝနှင့် ရှဗလ) သည် ပျံ့နှံ့သွား၍ မပြန်လာသဖြင့် ဒက္ခက သမီး ၆၀ ကို ဖန်တီးကာ ဓမ္မ၊ ကာရှျယပ၊ ဆိုမ၊ အရိဋ္ဌနేమိ၊ ဘൃဂု၏သား၊ ကೃရှာရှွ၊ အင်္ဂိရသတို့ထံ ပေးအပ်သည်။ ထိုပေါင်းစည်းမှုများမှ ဝိශ්ဝဒေဝ၊ သာဓျ၊ မာရုတ်၊ ဝသု ၈ ပါး (အမည်ပါ) နှင့် ရုဒ္ဒရ ၁၁ ပါး (အမည်ပါ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် ကာရှျယပ၏ ဇနီးများနှင့် သူတို့၏သားစဉ်မြေးဆက်—အာဒိတျ၊ ဒိုင်တျ (ဟိရဏျယကသိပု/ဟိရဏျယာක්ෂ) ဒာနဝ၊ ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ ဂရုဍ/အရုဏ၊ နာဂများ (ခေါင်းဆောင်ကြီးများ) ရာක්ෂသ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္ဆရာနှင့် အပင်အမျိုးမျိုး—ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိသီဝင်္သများသို့ ကူးပြောင်းကာ ပုလஸ္တျမှ ဝိश्रဝသနှင့် ရာක්ෂသမင်းဆက်များ၊ အတြိဝင်္သတွင် ဆိုမ၊ ဒတ္တာত্রေယ၊ ဒုర్వာသာ၊ ဝသိဋ္ဌဝင်္သမှ ပရာရှရ၊ ဗျာသ၊ ရှုကတို့အထိ ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ဤမိသားစုကြီးများသည် နေ၏ရောင်ခြည်ကဲ့သို့ သုံးလောကလုံးကို ဖြန့်ကျက်ကာ နောက်တစ်ဆင့် ဓမ္မသင်ကြားမှုနှင့် ရှိဝအာရုံပြု မောက္ခလမ်းကို ပြင်ဆင်ကြောင်း နိဂုံးချုပ်သည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भुवनकोशे ध्रुवसंस्थानवर्णनं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः देवानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् उत्पत्तिं ब्रूहि सूताद्य यथाक्रममनुत्तमम्
ဤသို့ «သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပူရ္ဝဘားဂ၌၊ ဘုဝနကိုသ အခန်းတွင် «ဓြုဝ နေရာဖော်ပြချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၆၃ စတင်၏။ ရှိများက ဆိုသည်။ «အို သုတ၊ ယခု ဒေဝများ၊ ဒာနဝများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ နာဂများနှင့် ရာက္ခသများ၏ မူလဖြစ်ပေါ်မှုကို အလွန်မြတ်စွာ၊ အစဉ်လိုက် မှန်ကန်စွာ ပြောပြပါ»။
Verse 2
सूत उवाच संकल्पाद्दर्शनात्स्पर्शात् पूर्वेषां सृष्टिरुच्यते दक्षात्प्राचेतसादूर्ध्वं सृष्टिर्मैथुनसंभवा
သုတက ပြောသည်။ အစောပိုင်း သတ္တဝါတို့၏ ဖန်ဆင်းမှုသည် စင်ကల్ప (စိတ်ကူးအလိုတော်)၊ မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းတို့မှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ပရာစေတသ၏ သား ဒက္ခမှ စ၍ ဖန်ဆင်းမှုသည် မေထုန (လိင်ဆက်ဆံမှု) မှ ပေါက်ဖွားလာသည်။
Verse 3
यदा तु सृजतस्तस्य देवर्षिगणपन्नगान् न वृद्धिमगमल्लोकस् तदा मैथुनयोगतः
သို့ရာတွင် သူသည် ဒေဝများ၊ ဒေဝရ္ရှီများ၊ သတ္တဝါအစုအဖွဲ့များနှင့် နာဂများကို ဖန်ဆင်းနေစဉ်ပင် လောကများ မတိုးတက်မပြည့်စုံသဖြင့်၊ သားစဉ်မြေးဆက် တိုးပွားစေရန် မေထုနယောဂ (ပေါင်းစည်းခြင်း၏ စည်းကမ်း) ကို အားကိုးခဲ့သည်။
Verse 4
दक्षः पुत्रसहस्राणि पञ्च सूत्यामजीजनत् तांस्तु दृष्ट्वा महाभागान् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः
ဒက္ခသည် စူတီမှတစ်ဆင့် သားငါးထောင်ကို မွေးဖွားစေ하였다။ ထိုကံကောင်းမြတ်သော သားများကို မြင်ပြီးနောက်၊ မျိုးစုံသော ပရဇာများကို ဖန်ဆင်းလိုစိတ် ပေါ်လာကာ၊ အရာအားလုံးကို အာဏာပေးသော ပတိ (အရှင်) ၏ အင်အားဖြင့် စೃષ્ટိ၏ စီးဆင်းမှုကို လှုပ်ရှားစေ하였다။
Verse 5
नारदः प्राह हर्यश्वान् दक्षपुत्रान् समागतान् भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वोर्ध्वमध एव च
နာရဒ မဟာမုနိသည် ဒက္ခ၏သား ဟရိယရှွဝတို့ စုဝေးလာကြသည့်အခါ မိန့်ကြားသည်—«လောကအပေါင်း၏ အတိုင်းအတာကို အပြည့်အဝ သိကြလော့၊ အထက်၌ရှိသမျှနှင့် အောက်၌ရှိသမျှကိုပါ»။
Verse 6
ततः सृष्टिं विशेषेण कुरुध्वं मुनिसत्तमाः ते तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रयाताः सर्वतोदिशम्
ထို့နောက် (အရှင်) မိန့်တော်မူသည်—«အို မုနိတို့အထဲက အမြတ်ဆုံးတို့၊ သတ္တဝါဖန်ဆင်းခြင်းကို အထူးအထွေ အမျိုးမျိုးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းစေကြလော့»။ ထိုအမိန့်ကို ကြားသိပြီးနောက် သူတို့သည် အရပ်ရပ်သို့ ထွက်ခွာကာ ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 7
अद्यापि न निवर्तन्ते समुद्रादिव सिन्धवः हर्यश्वेषु च नष्टेषु पुनर्दक्षः प्रजापतिः
ယနေ့တိုင်အောင် သူတို့ မပြန်လာကြသေး—ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သွားသော မြစ်များကဲ့သို့ပင်။ ဟရိယရှွဝတို့ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ဒက္ခ ပရဇာပတိသည် သတ္တဝါပေါက်ဖွားစေခြင်း၏ အလုပ်ကို ထပ်မံစတင်하였다။
Verse 8
सूत्यामेव च पुत्राणां सहस्रमसृजत्प्रभुः शबला नाम ते विप्राः समेताः सृष्टिहेतवः
သားသမီးပေါက်ဖွားစေခြင်း၏ ထိုလုပ်ငန်းအတွင်းပင် အရှင်သည် သားတစ်ထောင်ကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ «ရှဗလာ» ဟု ခေါ်သော ဗြာဟ္မဏ မုနိတို့သည် စည်းလုံးညီညွတ်ကာ ဖန်ဆင်းခြင်း ပေါ်ထွန်းရာ၏ ကိရိယာများ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 9
नारदो ऽनुगतान्प्राह पुनस्तान्सूर्यवर्चसः भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वा भ्रातॄन् पुनः पुनः
နာရဒသည် သူ့နောက်လိုက်လာသော နေရောင်တောက်ပသည့်သူတို့အား ထပ်မံမိန့်ကြားသည်—«လောကအပေါင်း၏ အတိုင်းအတာနှင့် အစီအစဉ်ကို အပြည့်အဝ နားလည်ပြီးနောက်၊ သင်တို့၏ ညီအစ်ကိုတို့ထံသို့ မကြာခဏ သွားကာ ထိုအရာကို အသိပေးကြလော့»။
Verse 10
आगत्य वाथ सृष्टिं वै करिष्यथ विशेषतः ते ऽपि तेनैव मार्गेण जग्मुर्भ्रातृगतिं तथा
«ပြန်လာကြ၍ ထို့နောက် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုကို ထူးခြားသေချာစွာ၊ အစီအစဉ်တကျ ဆောင်ရွက်ကြလော့» ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသို့ညွှန်ကြားခံရပြီးနောက် သူတို့လည်း ထိုလမ်းတစ်လျှောက်ပင် ထွက်ခွာကာ အစ်ကို၏လမ်းစဉ်တူသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 11
ततस्तेष्वपि नष्टेषु षष्टिकन्याः प्रजापतिः वैरिण्यां जनयामास दक्षः प्राचेतसस्तदा
ထို့နောက် ထို(သမီးများ) ပျက်စီးသွားပြီးနောက်တောင် ပရာဇာပတိ ဒက္ခ—ပရာစေတသ၏ သား—သည် ဝိုင်ရိဏီမှတစ်ဆင့် သမီးခြောက်ဆယ်ကို ထပ်မံမွေးဖွားစေကာ ဖန်ဆင်းမှု၏ စီးဆင်းမှု မပြတ်စေရန် ပြု၏။
Verse 12
प्रादात्स दशकं धर्मे कश्यपाय त्रयोदश विंशत्सप्त च सोमाय चतस्रो ऽरिष्टनेमये
ထို့နောက် သူသည် ဓမ္မအတွက် ဆယ်ပါးကို ပေးအပ်၍၊ ကശ്യပအား ဆယ့်သုံးပါး၊ သောမအား နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ပါး၊ အရိဋ္ဌနేమိအား လေးပါးကို ပေးတော်မူ၏။ ဤဝေငှခြင်းသည် ဘက္တိပူဇာဖြစ်၍ ပశု၏ ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့ပါးစေကာ စိတ်ကို ပတိ—သီဝ—ထံသို့ လှည့်ညွှန်စေ၏။
Verse 13
द्वे चैव भृगुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते द्वे चैवाङ्गिरसे तद्वत् तासां नामानि विस्तरात्
ထို့ပြင် ဘೃဂု၏ သားအား သမီးနှစ်ဦး၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ကೃశာશ્વအား သမီးနှစ်ဦး၊ ထိုနည်းတူ အင်္ဂိရသအားလည်း သမီးနှစ်ဦး ပေးအပ်၏။ ယခုမှစ၍ သူတို့၏ အမည်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြမည်။
Verse 14
शृणुध्वं देवमातॄणां प्रजाविस्तारमादितः मरुत्वती वसूर् यामिर् लम्बा भानुररुन्धती
«ဒေဝမాతೃ (နတ်မိခင်များ) ၏ သားစဉ်မြေးဆက် ပြန့်ပွားမှုကို အစမှစ၍ နားထောင်ကြလော့—မရုတ်ဝတီ၊ ဝသူ၊ ယာမီ၊ လမ္ဘာ၊ ဘာနု၊ အရုန္ဓတီ» ဟု ဆို၏။
Verse 15
संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनी धर्मपत्न्यः समाख्यातास् तासां पुत्रान्वदामि वः
သင်္ကల్పာ၊ မုဟူရ္တာ၊ သာဓျာ၊ ဝိශ්ဝာ နှင့် ဘာမိနီ တို့ကို ဓမ္မ၏ တရားဝင် မဟာပတ္နီများဟု ကြေညာထားသည်။ ယခု သူတို့၏ သားတော်များကို သင်တို့အား ပြောမည်။
Verse 16
विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यानजीजनत् मरुत्वत्यां मरुत्वन्तो वसोस्तु वसवस् तथा
ဝိශ්ဝာမှ ဝိශ්ဝေဒေဝါများ ပေါ်ထွန်း၍၊ သာဓျာမှ သာဓျာများ မွေးဖွား하였다။ မရုတ်ဝတီမှ မရုတ်များ ပေါ်လာပြီး၊ ဝစုမှလည်း ဝစုများ ထွက်ပေါ်하였다—ဤသို့ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အစဉ်အလာအတွင်း သခင် (ပတိ) ၏ အမိန့်တော်အောက်၌ ကောစမစ်စည်းကမ်းကို ထိန်းညှိကာ သာမန်မဟုတ်သော သတ္တဝါတော်များ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 17
भानोस्तु भानवः प्रोक्ता मुहूर्ताया मुहूर्तकाः लम्बाया घोषनामानो नागवीथिस्तु यामिजः
ဘာနုအတွက် အထံတော်ခံများကို ဘာနဝဟု ခေါ်ကြသည်။ မုဟူရ္တာအတွက် မုဟူရ္တကဟု ခေါ်ကြသည်။ လမ္ဘာအတွက် ဂိုဿဟု အမည်ရသူများ၊ နာဂဝီသီအတွက် ယာမိဇဟု ခေါ်သောသူများ—အချိန်ခွဲခြားမှုများမှ မွေးဖွား၍ ထိုကာလပိုင်းများကို အုပ်စိုးသော ဒေဝတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 18
संकल्पायास्तु संकल्पो वसुसर्गं वदामि वः ज्योतिष्मन्तस्तु ये देवा व्यापकाः सर्वतोदिशम्
သင်္ကల్పာမှ သင်္ကల్ప ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ယခု ဝစုတို့၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကို သင်တို့အား ပြောမည်—အရောင်တောက်ပ၍ အရပ်ရှစ်မျက်နှာလုံးကို ပျံ့နှံ့ကာ လွှမ်းမိုးသော ဒေဝတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 19
वसवस्ते समाख्याताः सर्वभूतहितैषिणः आपो ध्रुवश् च सोमश् च धरश्चैवानिलो ऽनलः
ဤသို့ ဝစုတို့ကို ကြေညာပြီးပြီ—သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာကို အမြဲလိုလားသော ဒေဝတော်များဖြစ်သည်။ အာပ (ရေ)၊ ဓြုဝ (တည်မြဲသူ/မြောက်ကြယ်)၊ ဆိုမ (လ)၊ ဓရ (ထောက်တည်သူ/မြေ)၊ အနိလ (လေ) နှင့် အနလ (မီး) တို့ဖြစ်ကြသည်။
Verse 20
प्रत्यूषश् च प्रभासश् च वसवो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षः सभैरवः
ပရတျူရှ နှင့် ပရဘာသ တို့ကို ဝသုရှစ်ပါးအနက်တွင် ကြေညာထားသည်။ ထို့အတူ အဇೈကပာဒ်၊ အဟိရ္ဗုဓ္နျ၊ ဝိရူပါက္ရှ နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ဘဲရဝ တို့သည် ရုဒြဂဏအတွင်းတွင် ရေတွက်ကြသည်—ပတိ (ရှီဝ) ၏ စကြဝဠာစည်းကမ်းအောက်တွင် လုပ်ဆောင်သော သာသနာတန်ခိုးများဖြစ်သည်။
Verse 21
हरश् च बहुरूपश् च त्र्यंबकश् च सुरेश्वरः सावित्रश् च जयन्तश् च पिनाकी चापराजितः
သူသည် ဟရ (Hara) — ချည်နှောင်မှုကို ဖယ်ရှားသူ၊ ဘဟုရူပ (Bahurūpa) — အရုပ်အဆင်း မရေတွက်နိုင်သူ၊ တြျမ်ဗက (Tryambaka) — မျက်စိသုံးပါးရှင်၊ နှင့် စုရေရှွရ (Sureśvara) — ဒေဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သူသည် စာဝိတ္ရ (Sāvitra) — စာဝိတ္ရီ (Gāyatrī) နှင့် ဝေဒကရိယာ၏ အတွင်းတန်ခိုး၊ ဇယန္တ (Jayanta) — အမြဲအောင်မြင်သူ၊ ပိနာကီ (Pinākī) — ပိနာက လေးကိုင်ရှင်၊ နှင့် အပရာဇိတ (Aparājita) — မည်သည့် ပာရှ (pāśa) မဆို မအနိုင်ယူနိုင်သော မရှုံးနိမ့်သည့် ပတိ (Śiva) ဖြစ်သည်။
Verse 22
एते रुद्राः समाख्याता एकादश गणेश्वराः कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि पत्नीभ्यः पुत्रपौत्रकम्
ဤသို့ ရုဒြတို့ကို ကြေညာပြီးပြီ—ဂဏာတို့၏ အရှင်တော် ဆယ့်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ယခု ငါသည် ကശ്യပ (Kaśyapa) ၏ မျိုးရိုးကို ရှင်းလင်းမည်—သူ၏ ဇနီးများမှ မွေးဖွားသော သားနှင့် မြေးတို့၏ အဆက်အနွယ်ကို။
Verse 23
अदितिश् च दितिश्चैव अरिष्टा सुरसा मुनिः सुरभिर् विनता ताम्रा तद्वत् क्रोधवशा इला
အဒိတိ (Aditi) နှင့် ဒိတိ (Diti) တို့အမှန်ပင်၊ ထို့အတူ အရိဋ္ဌာ (Ariṣṭā)၊ စုရသာ (Surasā)၊ မုနိ (Muni)၊ စုရဘိ (Surabhi)၊ ဝိနတာ (Vinatā) နှင့် တာမရာ (Tāmrā) တို့၊ ထို့ပြင် ထိုနည်းတူ က္ရောဓဝရှာ (Krodhavaśā) နှင့် အီလာ (Ilā) — ဤတို့သည် စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှု ပွင့်လင်းလာရာတွင် မိခင်ဘိုးဘွားများအဖြစ် ကြေညာထားသည်။
Verse 24
कद्रूस्त्विषा दनुस्तद्वत् तासां पुत्रान्वदामि वः तुषिता नाम ये देवाश् चाक्षुषस्यान्तरे मनोः
ကဒြူ (Kadrū)၊ တွိရှာ (Tviṣā) နှင့် ထိုနည်းတူ ဒနု (Danu) — ယခု ငါသည် သူတို့၏ သားသမီးများကို သင်တို့အား ပြောမည်။ တုသိတ (Tuṣita) ဟု ခေါ်သော ဒေဝတို့သည် စာက္ရှုသ မနု (Cākṣuṣa Manu) ၏ မနွန္တရာ (Manvantara) အတွင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့ကြသည်။
Verse 25
वैवस्वतान्तरे ते वै आदित्या द्वादश स्मृताः इन्द्रो धाता भगस्त्वष्ट मित्रो ऽथ वरुणो ऽर्यमा
ဝိုင်ဝသ္ဝတ မန္ဝန္တရ၌ အာဒိတျာ တစ်ဆယ်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်—အိန္ဒြ, ဓာတೃ, ဘဂ, တွෂ္ဋೃ, မိတ္ရ, ဝရုဏ နှင့် အရျမန် တို့ဖြစ်သည်။
Verse 26
विवस्वान्सविता पूषा अंशुमान् विष्णुरेव च एते सहस्रकिरणा आदित्या द्वादश स्मृताः
ဝိဝသ္ဝန်, သဝိတೃ, ပူෂန်, အံရှုမာန် နှင့် ဗိෂ္ဏု တို့လည်းပါဝင်သည်—ရောင်ခြည်တစ်ထောင်ပိုင်ရှင် အာဒိတျာ တစ်ဆယ်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရှိုင်ဝ ဒർശနအရ သူတို့၏တောက်ပမှုသည် အရှင် (Pati) ၏ စကြဝဠာစည်းကမ်းအတွင်း လည်ပတ်ပြီး၊ ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ် (paśu) များသည် ချည်နှောင်မှု (pāśa) ၏ ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ထိုအလင်းကို ခံစားရသည်။
Verse 27
दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपादिति नः श्रुतम् हिरण्यकशिपुं चैव हिरण्याक्षं तथैव च
ကျွန်ုပ်တို့ကြားသိရသည်မှာ ဒိတိသည် ကശ്യပထံမှ သားနှစ်ယောက်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်—ဟိရဏျကသိပု နှင့် ဟိရဏျာක්ෂ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 28
दनुः पुत्रशतं लेभे कश्यपाद् बलदर्पितम् विप्रचित्तिः प्रधानो ऽभूत् तेषां मध्ये द्विजोत्तमाः
အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ ဒနုသည် ကശ്യပထံမှ သားတစ်ရာကို မွေးဖွားခဲ့သည်—အားခွန်အားမာန်ကြီး၍ မာနထောင်လွှားသူများ။ ထိုသူတို့အနက် ဗိပရစိတ္တိ သည် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်လာ하였다။
Verse 29
ताम्रा च जनयामास षट् कन्या द्विजपुङ्गवाः शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवीं गृध्रिकां शुचिम्
အို ဒွိဇပုင်္ဂဝ၊ တာမ်ရာသည် သမီးခြောက်ယောက်ကို မွေးဖွားခဲ့သည်—ရှုကီ၊ ရှျေနီ၊ ဘာစီ၊ သုဂရီဝီ၊ ဂೃဓ္ရိကာ နှင့် ရှုချိ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 30
शुकी शुकानुलूकांश् च जनयामास धर्मतः श्येनी श्येनांस् तथा भासी कुरङ्गांश् च व्यजीजनत्
ဓမ္မ (ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်း) အတိုင်း Śukī သည် ကြက်တူရွေးများနှင့် ညငှက်များကို မွေးဖွားစေ၏။ ထိုနည်းတူ Śyenī သည် သိမ်းငှက်များကို မွေးဖွားစေပြီး Bhāsī သည် kuraṅga-သမင်တို့ကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့ကြောင့် ပတိ၏ ဥပဒေတော်အောက်၌ မျိုးစိတ်ဖန်ဆင်းမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်၏။
Verse 31
गृध्री गृध्रान् कपोतांश् च पारावती विहंगमान् हंससारसकारण्डप्लवाञ्छुचिरजीजनत्
သန့်ရှင်းသော မိခင် Gṛdhrī သည် လင်းတများကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့နောက် Pārāvatī သည် ခိုများနှင့် အခြားငှက်မျိုးစုံ—ဟံသာ (swans)၊ ကြက်သွေး (cranes)၊ kāraṇḍa ရေငှက်များနှင့် plava များကို မွေးဖွားစေ၍ ဖန်ဆင်းခြင်း၌ တောင်ပံရှိသတ္တဝါတို့ ပေါ်ထွန်းလာစေ၏။
Verse 32
अजाश्वमेषोष्ट्रखरान् सुग्रीवी चाप्यजीजनत् विनता जनयामास गरुडं चारुणं शुभा
Sugrīvī သည် ဆိတ်၊ မြင်း၊ သိုး၊ ကုလားအုတ်နှင့် မြည်းတို့ကို မွေးဖွားစေ၏။ အလှပကောင်းမြတ်သော Vinatā သည် Garuḍa နှင့် Aruṇa တို့ကို မွေးဖွားစေ၏။
Verse 33
सौदामिनीं तथा कन्यां सर्वलोकभयङ्करीम् सुरसायाः सहस्रं तु सर्पाणामभवत्पुरा
ထို့ပြင် (သူမသည်) လောကအားလုံးကို ကြောက်မက်စေသော မိန်းမပျို Saudāminī ကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့အပြင် ရှေးကာလ၌ Surasā ထံမှ မြွေတစ်ထောင် မွေးဖွားခဲ့၏။
Verse 34
कद्रूः सहस्रशिरसां सहस्रं प्राप सुव्रता प्रधानास्तेषु विख्याताः षड्विंशतिरनुत्तमाः
သီလကောင်းသော Kadrū သည် ခေါင်းတစ်ထောင်ရှိသော မြွေတစ်ထောင်ကို မွေးဖွားစေ၏။ ထိုတို့အနက် အထူးထင်ရှား၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ချီးကျူးခံရသူ ၂၆ ကောင် ရှိ၏။
Verse 35
शेषवासुकिकर्कोटशङ्खैरावतकम्बलाः धनञ्जयमहानीलपद्माश्वतरतक्षकाः
(ဤတို့သည်) နာဂမင်းများ ဖြစ်ကြသည်—ရှေရှ၊ ဝါစုကိ၊ ကာရ္ကိုဋ၊ သင်္ခ၊ အဲရာဝတ၊ ကမ္ဗလ; ထို့ပြင် ဓနဉ္ဇယ၊ မဟာနီလ၊ ပဒ္မ၊ အශ්ဝတရ၊ တက္ခက ဟူ၍လည်း ရှိကြသည်။
Verse 36
एलापत्रमहापद्मधृतराष्ट्रबलाहकाः शङ्खपालमहाशङ्खपुष्पदंष्ट्रशुभाननाः
ဧလာပတ္တရ၊ မဟာပဒ္မ၊ ဓြတရာရှ္ဋ္ရ၊ ဘလာဟက; ထို့ပြင် သင်္ခပါလ၊ မဟာသင်္ခ၊ ပုဿပဒံဋ္ဌရ၊ သုဘာနန—ဤတို့သည် ပတိ (ရှီဝ) အောက်၌ တည်သော စကြဝဠာဓမ္မစည်းကမ်းအတွင်း ထိန်းသိမ်းခံရ၍ စနစ်တကျ ဖန်ဆင်းမှုကို ဆောင်ရွက်သော နာဂအမည်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 37
शङ्खलोमा च नहुषो वामनः फणितस् तथा कपिलो दुर्मुखश्चापि पतञ्जलिरिति स्मृतः
အစဉ်အလာအရ သူသည် ဤအမည်များဖြင့်လည်း မှတ်မိကြသည်—သင်္ခလိုမာ၊ နဟုရှ၊ ဝါမန၊ ဖဏိတ၊ ကပိလ၊ ဒုရ္မုခ၊ ထို့ပြင် ပတဉ္ဇလိ ဟူ၍။
Verse 38
रक्षोगणं क्रोधवशा महामायं व्यजीजनत् रुद्राणां च गणं तद्वद् गोमहिष्यौ वराङ्गना
အမျက်ဒေါသက လွှမ်းမိုးသဖြင့် အင်္ဂါလှပသော မဟာမာယာသည် ရက္ခသအဖွဲ့အစုတို့ကို မွေးဖွားစေ하였다; ထိုနည်းတူပင် နាងသည် ရုဒ္ဒရတို့၏ အဖွဲ့အစုကိုလည်း ဖန်ဆင်းမွေးဖွားစေခဲ့သည်—အထူးမြတ်သော ဒေဝီသည် နွားနှင့် နွားမဟစ် (မဟစ်မ) အဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍။
Verse 39
सुरभिर् जनयामास कश्यपादिति नः श्रुतम् मुनिर्मुनीनां च गणं गणमप्सरसां तथा
ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်မှာ စုရဘီသည် ကശ്യပမှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး—မုနိတစ်ပါး၊ မုနိများ၏ အဖွဲ့အစုတစ်စု၊ ထို့အတူ အပ္စရာများ၏ အစုအဝေးကိုလည်း မွေးဖွားခဲ့သည် ဟူ၍။
Verse 40
तथा किंनरगन्धर्वान् अरिष्टाजनयद्बहून् तृणवृक्षलतागुल्मम् इला सर्वमजीजनत्
ထိုနည်းတူ အရိဋ္ဌာသည် ကိန္နရနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့ကို များစွာ မွေးဖွားစေ၏။ အီလာသည် မြက်ပင်၊ သစ်ပင်၊ လျားပင်၊ ချုံပင်တို့ အပါအဝင် အပင်အမျိုးမျိုးအားလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍၊ သခင်၏ စကြဝဠာစည်းကမ်းအတွင်း လောကကို ကိုယ်ရုပ်ရှိသတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်စေ၏။
Verse 41
त्विषा तु यक्षरक्षांसि जनयामास कोटिशः एते तु काश्यपेयाश् च संक्षेपात्परिकीर्तिताः
တွိဿာမှ ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့ကို ကုဋိပေါင်းများစွာအထိ မရေမတွက် မွေးဖွားစေ၏။ ဤတို့ကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ကာရှျပ၏ သားသမီးအဖြစ် ကြေညာထားသည်။
Verse 42
एतेषां पुत्रपौत्रादिवंशाश् च बहवः स्मृताः एवं प्रजासु सृष्टासु कश्यपेन महात्मना
ဤတို့၏ သား၊ မြေးနှင့် ထပ်ဆင့်ဆက်နွယ်သော မျိုးရိုးများစွာကို စ్మृतिများတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာအတ္မာ ကာရှျပက မျိုးစုံသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ စီးဆင်းမှုသည် စနစ်တကျ အစဉ်အဆက် ဆက်လက်တည်တံ့သွား၏။
Verse 43
प्रतिष्ठितासु सर्वासु चरासु स्थावरासु च अभिषिच्याधिपत्येषु तेषां मुख्यान्प्रजापतिः
လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါ အားလုံးကို မိမိတို့၏ အနေအထားများတွင် သင့်တော်စွာ တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ပရာဇာပတိသည် ထိုတို့အနက် အထင်ကရသူများကို အဘိသေက ပြု၍ အာဏာပိုင်ရာထူးများတွင် ခန့်အပ်ကာ မိမိတို့၏ နယ်ပယ်များကို အုပ်စိုးစေ၏။
Verse 44
ततो मनुष्याधिपतिं चक्रे वैवस्वतं मनुम् स्वायंभुवे ऽन्तरे पूर्वं ब्रह्मणा ये ऽभिषेचिताः
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် လူသားတို့၏ အရှင်အုပ်စိုးသူအဖြစ် ဝိုင်ဝස්ဝတ မနုကို ခန့်အပ်၏။ ယခင်က စွာယံဘူဝ မနွန္တရအတွင်း၌လည်း အုပ်စိုးသူတို့ကို ဘြဟ္မာက အဘိသေက ပြုခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လောကီအုပ်ချုပ်ရေးသည် သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်အဆက်အတိုင်း လည်ပတ်သော်လည်း၊ ပတိ (သခင်) သည် အာဏာအားလုံး၏ အမြစ်ရင်းအဖြစ် တည်ရှိနေ၏။
Verse 45
तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपर्वता यथोपदेशमद्यापि धर्मेण प्रतिपाल्यते
သူတို့ကြောင့် ဤကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးသည်—ကျွန်းကြီးခုနစ်ခုနှင့် တောင်တန်းများအပါအဝင်—ယနေ့တိုင် ဓမ္မတရားဖြင့်၊ သင်ကြားညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ ထိန်းသိမ်းကာ အုပ်ချုပ်ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် ပတိ (အရှင်) နှင့်ညီသော သာသနာတော်အတိုင်း စည်းကမ်းတကျ တည်တံ့နေသည်။
Verse 46
स्वायंभुवे ऽन्तरे पूर्वे ब्रह्मणा ये ऽभिषेचिताः ते ह्येते चाभिषिच्यन्ते मनवश् च भवन्ति ते
အရင်က စွာယံဘုဝ မန္ဝန္တရတွင် ဗြဟ္မာက အဘိသေကပေးခဲ့သူတို့—ထိုသူတို့ပင် ယခုဤနေရာ၌ ထပ်မံ အဘိသေကခံရကြသည်။ ထိုအဘိသေကကြောင့် သူတို့သည် မနု (မန္ဝန္တရ၏ အုပ်စိုးရှင်) ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 47
मन्वन्तरेष्वतीतेषु गता ह्येतेषु पार्थिवाः एवमन्ये ऽभिषिच्यन्ते प्राप्ते मन्वन्तरे ततः
မန္ဝန္တရများ ကုန်လွန်သွားသောအခါ ဤလောက၏ ဘုရင်များလည်း ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ထိုနည်းတူ မန္ဝန္တရအသစ် ရောက်လာသော် အခြားအုပ်စိုးရှင်များကို ထိုနေရာ၌ အဘိသေကပြု၍ ခန့်အပ်ကြသည်။
Verse 48
अतीतानागताः सर्वे नृपा मन्वन्तरे स्मृताः एतानुत्पाद्य पुत्रांस्तु प्रजासंतानकारणात्
အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ရှိ ဘုရင်အားလုံးကို မန္ဝန္တရတိုင်းအတွင်း၌ မှတ်မိထားကြသည်။ သူတို့သည် သားများကို မွေးဖွားစေ၍ ပရဇာ၏ ဆက်စပ်တိုးပွားမှုအတွက် အကြောင်းရင်းဖြစ်ကာ လောကစည်းကမ်းအတွင်း သတ္တဝါတို့၏ ဆက်လက်စီးဆင်းမှုကို ထောက်ပံ့ကြသည်။
Verse 49
कश्यपो गोत्रकामस्तु चचार स पुनस्तपः पुत्रो गोत्रकरो मह्यं भवताद् इति चिन्तयन्
ဂိုထရ (မျိုးရိုး) တည်ထောင်လိုသော ကശ്യပသည် ထပ်မံ တပဿ (အာသီသ) ကို ကျင့်ဆောင်ကာ “ငါ့အတွက် ဂိုထရကို တည်ထောင်ထိန်းသိမ်းမည့် သားတစ်ယောက် မွေးဖွားပါစေ” ဟု စိတ်တွင် ဆင်ခြင်လေ၏။
Verse 50
तस्यैवं ध्यायमानस्य कश्यपस्य महात्मनः ब्रह्मयोगात्सुतौ पश्चात् प्रादुर्भूतौ महौजसौ
ဤသို့ ကာရှျပ မဟာတ္မာသည် သမాధိဖြင့် တရားစဉ်းစားနေစဉ်၊ ဗြဟ္မယောဂ၏ အာနုဘော်ကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် တေဇောဓာတ်ကြီးမားသော သားနှစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 51
वत्सरश्चासितश्चैव तावुभौ ब्रह्मवादिनौ वत्सरान्नैध्रुवो जज्ञे रैभ्यश् च सुमहायशाः
ဝတ္ဆရနှင့် အစိတ—နှစ်ဦးစလုံး ဗြဟ္မဝါဒင်၊ ဗြဟ္မတရားကို ဟောကြားသူ မဟာရိရှီများ ဖြစ်ကြသည်။ ဝတ္ဆရမှ နိုင်ဓြုဝ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့ပြင် ကီर्तिကြီးမားသော ရိုင်ဘျာလည်း မွေးဖွား하였다။
Verse 52
रैभ्यस्य रैभ्या विज्ञेया नैध्रुवस्य वदामि वः च्यवनस्य तु कन्यायां सुमेधाः समपद्यत
ရိုင်ဘျာ၏ သမီးကို ရိုင်ဘျာဟု သိမှတ်ကြလော့။ နိုင်ဓြုဝအကြောင်းကိုလည်း သင်တို့အား ပြောမည်။ ချျဝန၏ သမီးတွင် ရိရှီ စုမေဓာ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 53
नैध्रुवस्य तु सा पत्नी माता वै कुण्डपायिनाम् असितस्यैकपर्णायां ब्रह्मिष्ठः समपद्यत
သူမသည် နိုင်ဓြုဝ၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး ကုဏ္ဍပာယင်တို့၏ မိခင် ဖြစ်လာ하였다။ အစိတအတွက်မူ (ဇနီး) ဧကပဏ္ဏာမှတစ်ဆင့် ဗြဟ္မ၌ တည်ကြည်သူ ဘြဟ္မိဋ္ဌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 54
शाण्डिल्यानां वरः श्रीमान् देवलः सुमहातपाः शाण्डिल्या नैध्रुवा रैभ्यास् त्रयः पक्षास्तु काश्यपाः
ရှာဏ္ဍိလျာတို့အနက် တပဿာကြီးမား၍ တင့်တယ်ထင်ရှားသော ဒေဝလ သည် အထူးမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ရှာဏ္ဍိလျာ၊ နိုင်ဓြုဝ၊ ရိုင်ဘျာ ဟူသော သုံးပါးသည် ကာရှျပ မျိုးရိုး၏ သုံးခွဲ (ပက္ခ) ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 55
नव प्रकृतयो देवाः पुलस्त्यस्य वदामि वः चतुर्युगे ह्यतिक्रान्ते मनोरेकादशे प्रभोः
ပုလස්တျ၏ မူလတရားအဖြစ်ရှိသော နတ်တော်အုပ်စု ကိုးမျိုးကို သင်တို့အား ငါပြောမည်။ ယုဂလေးပါး ကုန်လွန်ပြီးနောက်၊ မနုသခင်၏ မန်ဝန္တရ အဆင့် ၁၁ တွင် ဤအကြောင်းကို နားလည်သင့်သည်။
Verse 56
अर्धावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे सम्प्रवर्तिते मानवस्य नरिष्यन्तः पुत्र आसीद् दमः किल
ဒွာပရယုဂ စတင်၍ မပြီးသေးဘဲ တစ်ဝက်သာ ကုန်လွန်ချိန်တွင် မနု၏ သား နရိရှျန္တ၌ ဒမ ဟူသော သားတစ်ဦး ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ ဓမ္မအတိုင်း မင်းဆက်သည် ဆက်လက်တည်တံ့ကာ၊ ကာလစက်ဝိုင်းကို စီမံတော်မူသော ပတိ (ရှီဝ) ၏ မမြင်ရသော အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ ဖြစ်၏။
Verse 57
दमस्य तस्य दायादस् तृणबिन्दुरिति स्मृतः त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह
ဒမမှ ဆက်ခံသူတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၍ တೃဏဗိန္ဒု ဟု မှတ်သားကြသည်။ တ్రေတာယုဂ၏ အစဦးတွင် သူသည် မင်းအဖြစ် တကယ်ပင် ထင်ရှားလာကာ ထိုမင်းဆက်၏ တတိယမြောက် ဖြစ်하였다။
Verse 58
तस्य कन्या त्विलविला रूपेणाप्रतिमाभवत् पुलस्त्याय स राजर्षिस् तां कन्यां प्रत्यपादयत्
သူ၏ သမီး အီလဝီလာ ဟူသော အမည်ရှိ၍ အလှအပ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်လောက်အောင် ဖြစ်하였다။ ထို ရာဇဋ္ဌိသည် ထိုကညာကို ပုလස්တျအား ဓမ္မအတိုင်း ပေးအပ်하였다။
Verse 59
ऋषिर् ऐरविलो यस्यां विश्रवाः समपद्यत तस्य पत्न्यश्चतस्रस्तु पौलस्त्यकुलवर्धनाः
အဲရဝီလာ ဟူသော ရှိတော်မှ ဝိශ්ရဝါ မွေးဖွားလာ하였다။ ထို့ပြင် သူ၌ ဇနီး လေးဦး ရှိ၍၊ သူတို့သည် ပုလස්တျ မျိုးရိုးကို တိုးပွားစေသော မိခင်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 60
बृहस्पतेः शुभा कन्या नाम्ना वै देववर्णिनी पुष्पोत्कटा बलाका च सुते माल्यवतः स्मृतेः
ဗြဟස්ပတိ၌ မင်္ဂလာရှိသော သမီးတစ်ဦးရှိ၍ အမည်မှာ ဒေဝဝဏ္ဏိနီ ဟူ၏။ ထို့ပြင် မာလျဝတ်နှင့် စ್ಮṛတိ တို့မှ သမီးနှစ်ဦး ပုဿပုတ်ကဋာ နှင့် ဘလာကာ တို့ မွေးဖွားလာ၏။
Verse 61
कैकसी मालिनः कन्या तासां वै शृणुत प्रजाः ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्मात् सुषुवे देववर्णिनी
ကೈကစီ သည် မာလိန်၏ သမီးဖြစ်၏။ အို မျိုးဆက်တို့၊ သူမအကြောင်း နားထောင်ကြလော့။ ဒေဝဝဏ္ဏိနီ ဟူသော သာယာသန့်ရှင်းသည့် မိန်းမသည် ပထမဦးစွာ ဗైශ්ရဝဏ (ကူဗေရ) ကို မွေးဖွား၍ သားတို့အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 62
कैकसी चाप्यजनयद् रावणं राक्षसाधिपम् कुम्भकर्णं शूर्पणखां धीमन्तं च विभीषणम्
ကൈကစီ သည် ရာဝဏ ကိုလည်း မွေးဖွား၍ ရက္ခသတို့၏ အရှင်ဖြစ်စေ၏။ ထို့ပြင် ကုಂಭကဏ္ဏ၊ ရှူရ္ပဏခာ နှင့် ဉာဏ်ပညာရှိသော ဝိဘီရှဏ ကိုလည်း မွေးဖွား하였다။ ဤသို့ ရက္ခသ မျိုးရိုးသည် ထင်ရှားလာပြီး နောက်ကာလ၌ ပတိ (ရှီဝ) ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင်—ကမ္မချည်နှောင်မှု (ပါရှ) ဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော ပသု တို့၏ ကံကြမ္မာကို ထိန်းညှိတော်မူသကဲ့သို့—ဓမ္မ ပြန်လည်တည်မြဲစေရန် ကိရိယာတစ်ရပ် ဖြစ်လာ၏။
Verse 63
पुष्पोत्कटा ह्यजनयत् पुत्रांस्तस्माद्द्विजोत्तमाः महोदरं प्रहस्तं च महापार्श्वं खरं तथा
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ ပုဿပုတ်ကဋာ သည် သူ့ထံမှ သားများကို မွေးဖွား၍ မဟောဒရ၊ ပရဟတ္သ၊ မဟာပါရ္ශ්ဝ နှင့် ခရ တို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မှုအတွင်း ပသု (အသက်ရှိသတ္တဝါ) တို့သည် မျိုးရိုးနှင့် ကမ္မဆက်စပ်မှု၏ ကွန်ယက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ပတိ ရှီဝ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်၌ ဆက်လက်လည်ပတ်၏။
Verse 64
कुम्भीनसीं तथा कन्यां बलायाः शृणुत प्रजाः त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश् च राक्षसः
အို သတ္တဝါတို့၊ ဘလာ၏ သမီး ကုಂಭီနစီ အမည်ရှိသူအကြောင်း နားထောင်ကြလော့။ ထို့ပြင် ရက္ခသများဖြစ်သော တြိရှီရ၊ ဒူષဏ နှင့် ဝိဒျုဇိဟ္ဝ တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 65
कन्या वै मालिका चापि बलायाः प्रसवः स्मृतः इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा नव
ကညာနှင့် မာလိကာတို့သည်လည်း ဘလာ၏ သားသမီးများဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကြမ်းကြုတ်သော ကర్మပြုသူ ပေါလස්တျ ရက္ခသ ၉ ပါးကို ဤသို့ ကြေညာသည်။
Verse 66
विभीषणो ऽतिशुद्धात्मा धर्मज्ञः परिकीर्तितः पुलस्त्यस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्याघ्राश् च दंष्ट्रिणः
ဝိဘီရှဏသည် အလွန်သန့်ရှင်းသော စိတ်ဝိညာဉ်ရှိသူ၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူဟု ချီးကျူးကြေညာသည်။ ပုလஸတျ၏ သားများသည် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်း၍ အားလုံး ကျားကဲ့သို့ စွယ်တံရှိကြသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 67
भूताः पिशाचाः सर्पाश् च सूकरा हस्तिनस् तथा वानराः किंनराश्चैव ये च किंपुरुषास् तथा
ဘူတများ၊ ပိသာချများ၊ မြွေများ၊ ဝက်တောများနှင့် ဆင်များလည်း ရှိသည်။ မျောက်များနှင့်အတူ ကိန္နရများ၊ ကိမ္ပုရုရှများပါဝင်၍ ရှိဝ၏ အလုံးစုံကို လွှမ်းခြုံသော သင်္ခါရတပ်တွင် မျိုးစုံသော သတ္တဝါအစုအဝေး ဖြစ်လာသည်။
Verse 68
अनपत्यः क्रतुस्तस्मिन् स्मृतो वैवस्वते ऽन्तरे अत्रेः पत्न्यो दशैवासन् सुंदर्यश् च पतिव्रताः
ဝိုင်ဝස්ဝတ မန္ဝန္တရ အတွင်း၌ ကရတုသည် သားသမီးမရှိသူဟု မှတ်မိကြသည်။ ရှင်အတြိတွင် ဇနီး ၁၀ ဦးရှိ၍ အားလုံး လှပ၍ ပတိဝရတာ—ခင်ပွန်းဓမ္မကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 69
भद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः भद्राभद्रा च जलदा मन्दा नन्दा तथैव च
အမှန်တကယ်ပင် ဘဒြာရှွနှင့် အပ္စရာ ဃြတാച്ചီ တို့မှ သားသမီး ၁၀ ဦး မွေးဖွားခဲ့သည်—ဘဒြာဘဒြာ၊ ဇလဒါ၊ မန္ဒါ၊ နန္ဒါ စသဖြင့်—ဤသို့ ကောင်းကင်မျိုးရိုးကို စနစ်တကျ ရေတွက်ဖော်ပြသည်။
Verse 70
बलाबला च विप्रेन्द्रा या च गोपाबला स्मृता तथा तामरसा चैव वरक्रीडा च वै दश
(ဤအမည်များမှာ) ဘလာဘလာ နှင့် ဝိပရိန္ဒြာ၊ ထို့ပြင် ဂိုပါဘလာ ဟု မှတ်မိကြသောသူမ၊ ထို့အတူ တာမရာသာ နှင့် ဝရကရီးဍာ—ဤသို့ပင် (ဤအစုတွင်) အမည်ဆယ်ပါး ဖြစ်သည်။
Verse 71
आत्रेयवंशप्रभवास् तासां भर्ता प्रभाकरः स्वर्भानुपिहिते सूर्ये पतिते ऽस्मिन्दिवो महीम्
သူမတို့သည် အာတြေးယ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားကြပြီး၊ သူမတို့၏ ခင်ပွန်းမှာ ပရဘာကရ ဖြစ်သည်။ စွဝರ್ಭာနုက နေကို ဖုံးကွယ်သည့်အခါ၊ ဤလောက၏ မြေကြီးသည် ကောင်းကင်မှ ကျသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍—ပတိ (ရှီဝ) အုပ်စိုးသည့် စကြဝဠာစည်းကမ်းအတွင်း အမင်္ဂလာလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်၏။
Verse 72
तमो ऽभिभूते लोके ऽस्मिन् प्रभा येन प्रवर्तिता स्वस्त्यस्तु हि तवेत्युक्ते पतन्निह दिवाकरः
ဤလောကသည် မှောင်မိုက်ခြင်းက လွှမ်းမိုးသည့်အခါ၊ အလင်းရောင်ကို သူက လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ ထို့နောက် “သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ” ဟု ဆိုကြသည့်အခါ၊ နေ (ဒိဝါကရ) သည် ဤနေရာသို့ ဆင်းလာခဲ့ပြီး—တမစ်ကို ဖယ်ရှားသော အမြင့်မြတ်သူအား ဦးညွှတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 73
ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य पपात न विभुर्दिवः ततः प्रभाकरेत्युक्तः प्रभुरत्रिर्महर्षिभिः
ဗြဟ္မရ္ရှိ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ထိုအင်အားကြီးသူသည် ကောင်းကင်မှ မကျခဲ့။ ထို့ကြောင့် မဟာရ္ရှိများက အတရီ မုနိကို နောက်တစ်ဖန် “ပရဘာကရ” ဟု ခေါ်ကြ၏—အလင်းကို ဆောင်လာသူ၊ သူ၏ တပစ်သည် ပတိ (ရှီဝ) ထောက်ထားသည့် စကြဝဠာစည်းကမ်းကို ကာကွယ်၏။
Verse 74
भद्रायां जनयामास सोमं पुत्रं यशस्विनम् स तासु जनयामास पुनः पुत्रांस्तपोधनः
ဘဒြာ၌ သူသည် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော သားတော် စိုးမကို မွေးဖွားစေ하였다။ ထို့နောက် တပစ်၏ ဓနရှင်ဖြစ်သူသည် ထိုဇနီးများမှတစ်ဆင့် ထပ်မံ သားများကို မွေးဖွားစေကာ ဖန်ဆင်းခြင်း၏ မျိုးဆက်များကို ပိုမိုချဲ့ထွင်하였다။
Verse 75
स्वस्त्यात्रेया इति ख्याता ऋषयो वेदपारगाः तेषां द्वौ ख्यातयशसौ ब्रह्मिष्ठौ च महौजसौ
သူတို့သည် «Svastyātreya» ဟုကျော်ကြားသော ရှင်ရသေ့များဖြစ်၍ ဝေဒများကို အဆုံးတိုင်သိမြင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအထဲမှ နှစ်ပါးသည် အထူးထင်ရှား၍ ကီർത്തိဂုဏ်တောက်ပကာ ဘြဟ္မန်၌ တည်ကြည်ပြီး ဝိညာဉ်အာနုဘော်ကြီးမားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 76
दत्तो ह्यत्रिवरो ज्येष्ठो दुर्वासास्तस्य चानुजः यवीयसी स्वसा तेषाम् अमला ब्रह्मवादिनी
အတြိ (Atri) ၏ အထူးကောင်းမြတ်သော သားသမီးတို့အနက် ဒတ္တာတြေယ (Dattātreya) သည် အကြီးဆုံးဖြစ်၍ ဒုర్వာသာ (Durvāsā) သည် အငယ်ညီဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အငယ်ဆုံးညီမမှာ အမလာ (Amalā) ဖြစ်ပြီး သန့်ရှင်းသော မိန်းမတော်တစ်ပါး၊ ဘြဟ္မဝိဒျာ (brahma-vidyā) ကို အလေးအနက်ထားကာ အဘsolute အမှန်တရားကို ပြောဆိုထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်သည်။
Verse 77
तस्य गोत्रद्वये जाताश् चत्वारः प्रथिता भुवि श्यावश् च प्रत्वसश्चैव ववल्गुश्चाथ गह्वरः
သူ၏ ဂိုတြာ (gotra) နှစ်ခုမှ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နာမည်ကျော်သော သားလေးပါး ပေါ်ထွန်းလာသည်—ရှျာဝ (Śyāva)၊ ပရတ်ဝဆ (Pratvasa)၊ ဝဝလ္ဂု (Vavalgu) နှင့် ဂဟ္ဝရ (Gahvara) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 78
आत्रेयाणां च चत्वारः स्मृताः पक्षा महात्मनाम् काश्यपो नारदश्चैव पर्वतानुद्धतस् तथा
အတြေရ (Ātreya) မျိုးဆက်တို့အနက် မဟာအတ္တမများ၏ အခွဲလေးခွဲကို မှတ်သားကြသည်—ကာရှျယပ (Kaśyapa)၊ နာရဒ (Nārada)၊ ပရဝတ (Parvata) နှင့် အနုဒ္ဓတ (Anuddhata) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 79
जज्ञिरे मानसा ह्येते अरुन्धत्या निबोधत नारदस्तु वसिष्ठाया-रुन्धतीं प्रत्यपादयत्
အရုန္ဓတီ (Arundhatī) ထံမှ သိမှတ်ကြလော့—ဤတို့သည် စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းသော (mind-born) သားသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။ နာရဒ (Nārada) သည် အရုန္ဓတီကို ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) ထံ အပ်နှံပေး၍ သာသနာဓမ္မကို ထောက်ပံ့သော သန့်ရှင်းသည့် သမဂ္ဂကို တည်ထောင်하였다။
Verse 80
ऊर्ध्वरेता महातेजा दक्षशापात्तु नारदः पुरा देवासुरे युद्धे घोरे वै तारकामये
ဗြဟ္မစရိယဖြင့် အသက်ဓာတ်ကို အထက်သို့ ထိန်းထား၍ မဟာတေဇောဖြင့် တောက်ပသော နာရဒသည်၊ ယခင်က ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိုသို့ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ တာရကာမယ ဟု ခေါ်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ဒေဝ–အသူရ စစ်ပွဲကာလ၌ ဖြစ်၏။
Verse 81
अनावृष्ट्या हते लोके ह्य् उग्रे लोकेश्वरैः सह वसिष्ठस्तपसा धीमान् धारयामास वै प्रजाः
ကမ္ဘာလောကသည် မိုးမရွာခြင်း၏ ကြမ်းတမ်းသော ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ထိခိုက်သွားသောအခါ၊ ပညာရှိ ဝသိဋ္ဌသည် လောကကိုစောင့်ရှောက်သူများနှင့်အတူ တပသ၏ အာနုဘော်ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းကာ၊ အရှင်ပတိ၌ အဆုံးသတ်တည်သော ဓမ္မစည်းကမ်းကို ကာကွယ်ခဲ့သည်။
Verse 82
अन्नोदकं मूलफलम् ओषधीश् च प्रवर्तयन् तानेताञ्जीवयामास कारुण्यादौषधेन च
အစားအစာနှင့် ရေ၊ အမြစ်နှင့် အသီးအနှံ၊ ဆေးဖက်ဝင် အပင်များကို စီမံဖြန့်ဖြူးစေကာ၊ ကရုဏာကြောင့် ကုသဆေးဝါးများဖြင့် ထိုသတ္တဝါတို့ကို ပြန်လည် အသက်ရှင်စေ하였다။
Verse 83
अरुन्धत्यां वसिष्ठस्तु सुतान् उत्पादयच्छतम् ज्यायसो ऽजनयच्छक्तेर् अदृश्यन्ती पराशरम्
အရုန္ဓတီမှ ဝသိဋ္ဌသည် သားတစ်ရာကို မွေးဖွားစေ하였다။ အကြီးဆုံးမှ သက္တိ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သက္တိမှ အဒೃശ്യန္တီ သည် ပရာရှရ ကို မွေးဖွား하였다။ ထို့ကြောင့် ပတိ (အရှင်) က ထောက်မထားသော သန့်ရှင်းသည့် ရှင်ရသီမျိုးဆက်သည် ဓမ္မနှင့် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပသု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) တို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဆက်လက်တည်တံ့သည်။
Verse 84
रक्षसा भक्षिते शक्तौ रुधिरेण तु वै तदा काली पराशराज्जज्ञे कृष्णद्वैपायनं प्रभुम्
သက္တိကို ရက္ခသက စားသောက်ဖျက်ဆီးသွားသောအခါ၊ ထိုအချိန်တွင် သူမ၏ သွေးမှ ကာလီ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပရာရှရ မှ ကာလီ သည် ကရိရှ္ဏ-ဒွೈပာယန (ဗျာသ) ကို မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ရှင်ရသီတို့အနက် အာနုဘော်ကြီးသော အရှင်တော်ဖြစ်သည်။
Verse 85
द्वैपायनो ह्यरण्यां वै शुकम् उत्पादयत्सुतम् उपमन्युं च पीवर्यां विद्धीमे शुकसूनवः
ဒွိပာယန (ဗျာသ) သည် တောအရပ်၌ သားတော် ရှုကကို မွေးဖွားစေ၏။ ထို့ပြင် ပီဝရီ၌ အုပမန်ယူကို မွေးဖွားစေ၏။ ဤတို့ကို ရှုက၏ မျိုးဆက်မှ ပေါ်ထွန်းသော သားတော်များဟု သိမှတ်ကြလော့—ရှိုင်ဝ ဉာဏ်တရား ဆက်လက်ကူးဆက်သည့် သန့်ရှင်းသော ဆက်စပ်စဉ်ကို ထိန်းသိမ်းထားသော အကြောင်းတရားဖြစ်၏။
Verse 86
भूरिश्रवाः प्रभुः शंभुः कृष्णो गौरस्तु पञ्चमः कन्या कीर्तिमती चैव योगमाता धृतव्रता
သူသည် ဘူရီရှရဝါ—ကျော်ကြားလှသောသူ၊ ပရဘု—အရှင်၊ ရှမ္ဘု—မင်္ဂလာရှင် ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြ၏။ ထို့ပြင် ကృష్ణ ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြပြီး၊ ပဉ္စမနာမအဖြစ် ဂေါရ—တောက်ပဖြူဝင်းသူ ဟူ၍လည်း ချီးမွမ်းကြ၏။ ထို့အပြင် ကညာ၊ ကီရ္တိမတီ၊ ယောဂမాతာ၊ နှင့် ဓြတဝြတာ—ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ ဟူ၍လည်း သီဆိုကြ၏။
Verse 87
जननी ब्रह्मदत्तस्य पत्नी सा त्वनुहस्य च श्वेतः कृष्णश् च गौरश् च श्यामो धूम्रस्तथारुणः
သူမသည် ဗြဟ္မဒတ္တ၏ မိခင်ဖြစ်လာပြီး၊ အနုဟ၏ ဇနီးလည်း ဖြစ်၏။ ထိုမျိုးဆက်မှ အရောင်အဆင်းဖြင့် ခွဲခြားဖော်ပြသော သားစဉ်မြေးဆက်များ ပေါ်ထွန်းလာသည်—အဖြူ၊ အနက်၊ အလင်းဖြူ (ဂေါရ)၊ အမှောင် (ရှျာမ)၊ မီးခိုးရောင် (ဓూమ్ర) နှင့် အနီရောင် (အရုဏ) ဟူ၍၊ ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း ပေါ်ပေါက်သည့် မျိုးကွဲခြားမှုများကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 88
नीलो बादरिकश्चैव सर्वे चैते पराशराः पराशराणामष्टौ ते पक्षाः प्रोक्ता महात्मनाम्
နီလ နှင့် ဘာဒရိက အပါအဝင် ဤအားလုံးကို ပရာရှရ ဟူ၍ ခေါ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် မဟာတ္မာ ပရာရှရတို့၏ “ပက္ခ” ဟူသော အကိုင်းအခက် ရှစ်ပါးကို ကြေညာပြီးဖြစ်သည်။
Verse 89
अत ऊर्ध्वं निबोधध्वम् इन्द्रप्रमितिसंभवम् वसिष्ठस्य कपिञ्जल्यो घृताच्यामुदपद्यत
ယခု ထပ်မံ နားထောင်ကြလော့။ အိန္ဒြပ్రమတိ၏ မျိုးဆက်မှ၊ ဝသိဋ္ဌ၏ သန့်ရှင်းသော ဆက်စပ်စဉ်အတွင်း၊ ကပိဉ္ဇလီ မှတစ်ဆင့် မွေးဖွားခြင်းတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏—ဂှရတാചီ သည် မိခင်ဖြစ်လာပြီး ထိုသားစဉ်သည် သူမမှ ထင်ရှားပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 90
त्रिमूर्तिर्यः समाख्यात इन्द्रप्रमितिरुच्यते पृथोः सुतायां सम्भूतो भद्रस्तस्या भवद्वसुः
သုံးမျိုးသဏ္ဍာန်တော် (Trimūrti) ဟု ကျော်ကြားသော အရှင်သည် «Indrāpramiti» ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပೃထု၏ သမီးမှ «Bhadra» မွေးဖွား၍၊ ထိုနောက် Bhadra မှ «Bhavadvasu» မွေးဖွား하였다။
Verse 91
उपमन्युः सुतस्तस्य बहवो ह्यौपमन्यवः मित्रावरुणयोश्चैव कौण्डिन्या ये परिश्रुताः
ထိုသူမှ «Upamanyu» မွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ Upamanyu မှ «Aupamanyava» ဟုခေါ်သော မျိုးဆက်များ အများအပြား ပေါ်ထွန်း하였다။ ထို့အတူ မိတ္တရနှင့် ဝရုဏ၏ မျိုးရိုးဟု ကျော်ကြားသော «Kauṇḍinya» များကိုလည်း ဤနေရာတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 92
एकार्षेयास् तथा चान्ये वासिष्ठा नाम विश्रुताः एते पक्षा वसिष्ठानां स्मृता दश महात्मनाम्
ထို့အပြင် «Ekārṣeya» ဟုခေါ်သော အခြားသူများလည်း ရှိပြီး၊ သူတို့သည် «Vāsiṣṭha» ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားကြသည်။ ဤသူတို့ကို မဟာအတ္မ Vāsiṣṭha များ၏ မျိုးခွဲ ဆယ်ခုဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 93
इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसा विश्रुता भुवि भर्तारश् च महाभागा एषां वंशाः प्रकीर्तिताः
ဤသို့ဖြစ်၍ ဤသူတို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ကျော်ကြားသော ဘြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားများ (mānasa-putra) ဖြစ်ကြပြီး၊ ကမ္ဘာများကို ထိန်းသိမ်းသော မဟာဘုန်းရှိသူများ ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ မျိုးရိုးများကို ယခု ကြေညာပြီးဖြစ်သည်။
Verse 94
त्रिलोकधारणे शक्ता देवर्षिकुलसंभवाः तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च शतशो ऽथ सहस्रशः
သူတို့သည် ဒေဝဋ္ဌိ (devarṣi) မျိုးရိုးများမှ မွေးဖွားလာ၍ သုံးလောကကို ထောက်တည်နိုင်သော အင်အားကို ရရှိကြသည်။ သူတို့၏ သားများနှင့် မြေးများသည် ရာချီမှ စ၍ ထောင်ချီအထိ တိုးပွားလာ하였다။
Verse 95
यैस्तु व्याप्तास्त्रयो लोकाः सूर्यस्येव गभस्तिभिः
ထိုအရှင်ကြောင့်ပင် လောကသုံးပါးလုံး ပြည့်နှံ့သွား၏—နေမင်း၏ ရောင်ခြည်များက လောကကို ပြည့်နှံ့စေသကဲ့သို့။
The chapter names eight Vasus—Āpaḥ, Dhruva, Soma, Dhara, Anila, Anala, Pratyūṣa, and Prabhāsa—portraying them as beneficent cosmic sustainers; their enumeration functions as a cosmological index within the Bhuvanakośa framework.
The text enumerates eleven Rudras (including Ajāikapād, Ahirbudhnya, Virūpākṣa, and others), presenting them as gaṇeśvaras; in a Śaiva context, this underscores Śiva’s manifold governance through Rudra-forms while remaining the transcendent source of order.
By establishing dharmic administration of worlds—devas, rishis, kings, and lineages—the chapter explains the social-cosmic conditions that enable yajna, tapas, and sustained liṅga-upāsanā; ordered creation becomes the platform on which Śiva-bhakti and moksha-oriented disciplines can operate.