
अग्नित्रय-पितृवंश-रुद्रसृष्टि-वैराग्योपदेशः
သုတက အဂ္နိ၏ အဓိကပုံသဏ္ဌာန် သုံးပါး—ပဝမာန (Pavamāna)၊ ပာဝက (Pāvaka)၊ သုစိ (Śuci)—တို့၏ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုနှင့် မျိုးဆက်များကို ရှင်းပြပြီး ယဇ္ဉာပူဇာတွင် အရေးပါမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့နောက် ပိတೃ (Pitṛs) များကို အဂ္နိရှ္ဝတ္တ (Agniṣvātta)၊ ဘာဟိရှဒ (Barhiṣad) စသည့် အုပ်စုများအဖြစ် ခွဲကာ မေနာနှင့် သူမ၏ သားသမီးများအပါအဝင် ထင်ရှားသော မျိုးဆက်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ ရိတုအဆက်အနွယ်ကမ္ဘာနှင့် လူသားဆက်တင်ကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝအလယ်ဗဟိုသို့ ပြောင်းကာ စတီသည် ပါရဝတီဖြစ်လာပြီး ရုဒြ (နီလလောဟိတ) သည် ရုဒြများစွာကို ထုတ်ပေါ်စေ၍ လောက ၁၄ ထပ်လုံးကို ပြန့်နှံ့စေသည်။ ဘြဟ္မာက မသေမပျက် သန့်ရှင်းသော ရုဒြများကို ချီးမွမ်းပြီး သေတတ်သော သတ္တဝါများ ဖန်ဆင်းပေးရန် တောင်းဆိုသော်လည်း ရှီဝက ထိုဖန်ဆင်းမှုအခြေအနေကို မယူကြောင်း ဆိုသဖြင့် ဘြဟ္မာက အိုမင်း-သေဆုံးခြင်းနှင့် ချည်နှောင်သော လောကကို ဖန်ဆင်းသည်။ အဆုံးတွင် ရှီဝသည် စ္ထာဏု (တည်ငြိမ်မှု) အဖြစ် တည်ရှိကြောင်း၊ မုက္ခသည် ယောဂဗိဒ္ယာနှင့် တဖြည်းဖြည်း ဝိုင်ရာဂျ (vairāgya) ဖြင့် ရရှိကြောင်း သင်ကြားပြီး၊ သင်္ကရကို အားကိုးလျှင် အပြစ်ရှိသူတောင် နရကမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်းနှင့် နောက်မေးခွန်း—ဘယ်သူက ဘယ်ကမ္မကြောင့် နရကသို့ ကျရောက်သနည်း—ကို ခင်းကျင်းပေးသည်။
Verse 1
सूत उवाच पवमानः पावकश् च शुचिरग्निश् च ते स्मृताः निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः
စူတက ပြောသည်– «အဂ္နိ၏ ရုပ်သုံးပါးကို ပဝမာန၊ ပာဝက၊ သုချိ ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထိုတို့အနက် ပဝမာနသည် မီးတုတ်ခွဲ၍ ထုတ်သော မီး (နိရမဿ) ဖြစ်ပြီး၊ ပာဝကသည် လျှပ်စီးမှ ပေါ်လာသော မီးဟု သိကြသည်»။
Verse 2
शुचिः सौरस्तु विज्ञेयः स्वाहापुत्रास्त्रयस्तु ते पुत्रैः पौत्रैस्त्विहैतेषां संख्या संक्षेपतः स्मृता
သုချိကို နေဘုရား (စူရျ) ၏ သားဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုသုံးပါးသည် စွာဟာ၏ သားများဟု ဆိုကြပြီး၊ ဤနေရာတွင် သူတို့၏ သားနှင့် မြေးတို့၏ အရေအတွက်ကို အကျဉ်းချုပ် မှတ်သားထားသည်။
Verse 3
विसृज्य सप्तकं चादौ चत्वारिंशन्नवैव च इत्येते वह्नयः प्रोक्ताः प्रणीयन्ते ऽध्वरेषु च
အစဦးတွင် သန့်ရှင်းသော မီးခုနစ်ပါးကို ထုတ်ဖော်ပြီးနောက် မီးလေးဆယ်နှင့် ကိုးပါးကိုလည်း ထပ်မံဖော်ပြသည်—ဤတို့ကို ပူဇော်ပွဲမီးများဟု ကြေညာကြပြီး၊ ဝေဒယဇ္ဉများတွင် စနစ်တကျ တည်ထောင်ကာ အသုံးပြုကြသည်။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ဤသို့ စီစဉ်ထားသော မီးပူဇော်ကမ္မများသည် ပသု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) အတွက် သန့်ရှင်းကမ္မအားဖြင့် ပတိ (အရှင်) ထံ ချဉ်းကပ်ရာ ဝိနယလမ်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 4
सर्वे तपस्विनस्त्वेते सर्वे व्रतभृतः स्मृताः प्रजानां पतयः सर्वे सर्वे रुद्रात्मकाः स्मृताः
ဤသူတို့အားလုံးသည် တပသီများဖြစ်ကြ၏။ အားလုံးသည် သန့်ရှင်းသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူများဟု မှတ်ယူကြ၏။ အားလုံးသည် သတ္တဝါမျိုးဆက်တို့၏ အရှင်များဖြစ်ကြပြီး၊ အားလုံးသည် ရုဒြ၏ သဘာဝကို ဆောင်ထားသူများ—ဖန်ဆင်းခြင်းကို အုပ်စိုး၍ အနှံ့စိမ့်ဝင်နေသော ပတိ၏ ပုံရိပ်များဟု မှတ်မိကြ၏။
Verse 5
अयज्वानश् च यज्वानः पितरः प्रीतिमानसाः अग्निष्वात्ताश् च यज्वानः शेषा बर्हिषदः स्मृताः
ပိတೃများသည် နှစ်မျိုးရှိ၏—ဝေဒယဇ္ဉကို မပြုသူများနှင့် ပြုသူများ။ အားလုံးသည် ပျော်ရွှင်သော စိတ်ထားရှိကြ၏။ ထိုအထဲတွင် အဂ္နိသွာတ္တများသည် ယဇ္ဉပြုသူများဖြစ်ပြီး၊ ကျန်သော ပိတೃများကို ဘရ္ဟိသဒများဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 6
मेनां तु मानसीं तेषां जनयामास वै स्वधा अग्निष्वात्तात्मजा मेना मानसी लोकविश्रुता
ထိုသူတို့ထံမှ စွဝဓာသည် မေနာကို စိတ်မှပေါက်ဖွားသော သမီး (မာနသီ) အဖြစ် အမှန်တကယ် မွေးဖွားစေ၏။ မေနာသည် အဂ္နိသွာတ္တ မျိုးရိုးမှ စိတ်ဇာတသမီးဖြစ်၍ လောကအနှံ့ ကျော်ကြား၏။
Verse 7
असूत मेना मैनाकं क्रौञ्चं तस्यानुजामुमाम् गङ्गां हैमवतीं जज्ञे भवाङ्गाश्लेषपावनीम्
မေနာသည် မိုင်နာကနှင့် ကရောဉ္စကို မွေးဖွား၍၊ ထို့နောက် သူတို့၏ ညီမ ဥမာကိုလည်း မွေးဖွား၏။ ဟိမဝတ်မှ ဂင်္ဂါ—ဟိမလယ၏ သမီး—သည် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဘဝ (ရှီဝ) နှင့် နီးကပ်စွာ ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် အလွန်သန့်စင်စေသော အမြစ်တရားဖြစ်လာ၏။
Verse 8
धरणीं जनयामास मानसीं यज्ञयाजिनीम् स्वधा सा मेरुराजस्य पत्नी पद्मसमानना
စွဝဓာ—မေရုမင်း၏ ကြာပန်းမျက်နှာရှိသော ဇနီး—သည် စိတ်မှပေါက်ဖွားစေ၍ ဓရဏီ၊ အမြေကမ္ဘာကို မွေးဖွားစေ၏။ ဓရဏီသည် ဝေဒယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်ရန် အလွန်အမင်း အပ်နှံသူဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် လောကတို့ကို ထောက်တည်သော ယဇ္ဉစည်းကမ်းသည် ပတိ (အရှင်) ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်၌ ဓမ္မအားဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်း တည်ထောင်လာ၏။
Verse 9
पितरो ऽमृतपाः प्रोक्तास् तेषां चैवेह विस्तरः ऋषीणां च कुलं सर्वं शृणुध्वं तत्सुविस्तरम्
ပိတၱရ်များ (Pitṛs) ကို အမရတရည် (အမృత) သောက်သုံးသူများဟု ကြေညာထား၏။ ဤနေရာတွင် သူတို့၏ အပြည့်အစုံသော အကြောင်းအရာကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဥဿီများ (Ṛṣis) ၏ မျိုးရိုးတန်းဆက် အားလုံးကိုလည်း အလွန်အသေးစိတ် နားထောင်ကြလော့၊ သန့်ရှင်းသော ဆက်ခံမှု မလွတ်မကျန် သိရှိစေရန်။
Verse 10
वदामि पृथगध्यायसंस्थितं वस्तदूर्ध्वतः दाक्षायणी सती याता पार्श्वं रुद्रस्य पार्वती
ယခု ငါသည် အခြားအခန်းတစ်ခန်းတွင် သီးခြားစွာ တင်ပြထားသကဲ့သို့၊ ထို့နောက် ဆက်လက်ဖော်ပြမည့်အတိုင်း ပြောကြားမည်။ ဒါက္ရှာယဏီ စတီ (Dākṣāyaṇī Satī) သည် ရုဒြ (Rudra) ၏ ဘေးသို့ ထပ်မံသွားရောက်၍ ပါရဝတီ (Pārvatī) အဖြစ် ဖြစ်လာ၏။
Verse 11
पश्चाद्दक्षं विनिन्द्यैषा पतिं लेभे भवं तथा तां ध्यात्वा व्यसृजद्रुद्रान् अनेकान्नीललोहितः
ထို့နောက် ဒက္ရှ (Dakṣa) ကို ရှုတ်ချပြီးနောက်၊ သူမသည် ဘဝ (Bhava—Śiva) ကို သခင်အဖြစ် ရယူ၏။ သူမကို စိတ်တည်၍ နီလာလိုဟိတ (Nīlalohita) — အပြာနှင့် အနီရောင်တောက်ပသော ရုဒြ — သည် ရုဒြများ အများအပြားကို ထုတ်ပေါ်စေ၏။
Verse 12
आत्मनस्तु समान्सर्वान् सर्वलोकनमस्कृतान् याचितो मुनिशार्दूला ब्रह्मणा प्रहसन् क्षणात्
အို ကျားကဲ့သို့သော မုနိများ၊ ဘြဟ္မာ (Brahmā) က တောင်းပန်သောအခါ—ကမ္ဘာလောကအားလုံးက ဦးညွှတ်ကာ သူ၏ ကိုယ်တိုင်နှင့် တန်းတူဟု သတ်မှတ်ထားသူများ—သူတို့သည် ခဏချင်းပင် အပြုံးဖြင့် သဘောတူကြ၏။
Verse 13
तैस्तु संछादितं सर्वं चतुर्दशविधं जगत् तान्दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान् निर्मलान्नीललोहितान्
သူတို့ကြောင့် လောကတစ်ဆယ့်လေးမျိုးသော စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံး ပျံ့နှံ့ကာ ဖုံးလွှမ်းသွား၏။ အမျိုးမျိုးသော ရုဒြများ—အနှစ်သာရသန့်စင်၍ အပြာနက်နှင့် မီးကဲ့သို့ အနီရောင်ကို ဆောင်သော နီလာလိုဟိတတို့—ကို မြင်သောအခါ (မြင်သူသည်) လောကအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းသော်လည်း ကျော်လွန်တော်မူသော တစ်ပါးတည်းသော ပတိ (Pati) ၏ မျိုးစုံသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို သိမြင်၏။
Verse 14
जरामरणनिर्मुक्तान् प्राह रुद्रान्पितामहः नमो ऽस्तु वो महादेवास् त्रिनेत्रा नीललोहिताः
ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) သည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်မြောက်သော ရုဒ္ဒရတို့အား မိန့်တော်မူသည်— «မဟာဒေဝတို့၊ မျက်စိသုံးပါးရှိသူတို့၊ အပြာနှင့် အနီရောင်တောက်ပသူတို့အား နမောတော်တင်ပါ၏»။
Verse 15
सर्वज्ञाः सर्वगा दीर्घा ह्रस्वा वामनकाः शुभाः हिरण्यकेशा दृष्टिघ्ना नित्या बुद्धाश् च निर्मलाः
သူတို့သည် အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ အရာအားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့သူ ဖြစ်ကြသည်။ အမြင့်၊ အနိမ့်၊ အလွန်သေးငယ်သည့် ဝါမနပုံစံအထိ ပေါ်ထွန်းသော်လည်း အမြဲမင်္ဂလာရှိသည်။ ရွှေရောင်ဆံပင်ရှိ၍ ကြည့်သူ၏ မျက်မြင်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြသည်။ အမြဲတည်၊ ဉာဏ်နိုးထ၊ အညစ်အကြေးကင်းစင်ကြသည်။
Verse 16
निर्द्वंद्वा वीतरागाश् च विश्वात्मानो भवात्मजाः एवं स्तुत्वा तदा रुद्रान् रुद्रं चाह भवं शिवम् प्रदक्षिणीकृत्य तदा भगवान्कनकाण्डजः
ထို့နောက် ဘဝ၏သားတော်များသည် ဆန့်ကျင်ဘက်နှစ်ဖက်ကို ကျော်လွန်၍ အလွန်မကပ်မငြိ၊ စကြဝဠာအတ္တမၼာ၌ တည်နေသူများအဖြစ် ရုဒ္ဒရတို့ကို ဤသို့ ချီးမွမ်းကြသည်။ ထိုသို့ စတုတိပြုပြီးနောက် ဘုရားသခင် ကနကာဏ္ဍဇ သည် ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ ရုဒ္ဒရ—ဘဝ၊ မင်္ဂလာရှိသော ရှိဝအား မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 17
नमो ऽस्तु ते महादेव प्रजा नार्हसि शंकर मृत्युहीना विभो स्रष्टुं मृत्युयुक्ताः सृज प्रभो
မဟာဒေဝ၊ သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ အို ရှင်ကရ၊ သင်သည် သေခြင်းမရှိသော သတ္တဝါများကို မဖန်ဆင်းသင့်ပါ။ အရာအားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့သော အရှင်၊ အို प्रभု—သေခြင်းပါဝင်သော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းပါ။
Verse 18
ततस्तमाह भगवान् न हि मे तादृशी स्थितिः स त्वं सृज यथाकामं मृत्युयुक्ताः प्रजाः प्रभो
ထို့နောက် ဘုရားသခင်က သူ့အား မိန့်တော်မူသည်— «ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေသည် ငါ့ထံ မရှိ။ ထို့ကြောင့် အို အရှင်၊ သင်လိုသလို ဖန်ဆင်းလော့—သေခြင်းပါဝင်သော ပရဇာများကို»။
Verse 19
लब्ध्वा ससर्ज सकलं शंकराच्चतुराननः जरामरणसंयुक्तं जगदेतच्चराचरम्
ရှင်ကရာ (သီဝ) ထံမှ ဖန်ဆင်းခွင့်နှင့် အမိန့်ကို ရရှိပြီးနောက် မျက်နှာလေးပါး ဘြဟ္မာသည် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး အိုမင်းခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်း၏ အခြေအနေကိုလည်း တွဲဖက်ထားသည်။
Verse 20
शंकरो ऽपि तदा रुद्रैर् निवृत्तात्मा ह्यधिष्ठितः स्थाणुत्वं तस्य वै विप्राः शंकरस्य महात्मनः
ထို့နောက် ရုဒြများက ထောက်ခံတည်မြဲစေပြီး စိတ်ဝိညာဉ်ကို အတွင်းသို့ ပြန်လှည့်ထားသော (nivṛtta-ātmā) ရှင်ကရာသည် “သ္ထာဏု” ဟူသော မလှုပ်မယှက်၊ တည်ကြည်သော အခြေအနေကို ခံယူတော်မူ၏—အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ရှင်ကရာ၏ အခြေအနေတည်း။
Verse 21
निष्कलस्यात्मनः शम्भोः स्वेच्छाधृतशरीरिणः शं रुद्रः सर्वभूतानां करोति घृणया यतः
ရှမ္ဘုသည် အမှန်တကယ်သော အတ္တမသည် အပိုင်းအစမရှိ၊ ရုပ်မရှိသော (niṣkala) ဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာကို မိမိအလိုတော်ဖြင့် ခံယူတော်မူသည်။ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ကရုဏာဖြင့် ကောင်းကျိုးနှင့် မင်္ဂလာကို ပြုတော်မူသဖြင့် ထို့ကြောင့် “ရုဒြ” ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 22
शंकरश्चाप्रयत्नेन तदात्मा योगविद्यया वैराग्यस्थं विरक्तस्य विमुक्तिर्यच्छमुच्यते
ရှင်ကရာကိုယ်တိုင်—အဲဒီ အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားတည်းဟူသော သဘာဝရှိသူ—ယောဂဗိဒ္ယာ၏ ဉာဏ်အားဖြင့် ဝိုင်ရာဂျျ၌ တည်နေသော စွန့်လွှတ်သူအား အားထုတ်ပင်ပန်းမှုမလိုဘဲ မုက္ခကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုလွတ်မြောက်ခြင်းကို အမြင့်ဆုံး မင်္ဂလာငြိမ်းချမ်းမှုဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 23
अणोस्तु विषयत्यागः संसारभयतः क्रमात् वैराग्याज्जायते पुंसो विरागो दर्शनान्तरे
သံသာရကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် လူသည် အာရုံခံအရာဝတ္ထုများကို အဆင့်ဆင့် စွန့်လွှတ်စတင်သည်—အနည်းဆုံး စွန့်လွှတ်မှုကနေတောင်။ ထိုဝိုင်ရာဂျျမှ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဝိရာဂ (ကင်းကွာမှု) ပေါ်ထွန်းလာပြီး မြင်ကွင်းအမြင်သည် အခြားတစ်မျိုးသော မြင်ပုံသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
Verse 24
विमुख्यो विगुणत्यागो विज्ञानस्याविचारतः तस्य चास्य च संधानं प्रसादात्परमेष्ठिनः
လောကီအရာတို့မှ မျက်နှာလွှဲခြင်း၊ ချို့ယွင်းသောဂုဏ်သတ္တိများကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာကိုသာ အလွန်အကျွံ စိစစ်ဆင်ခြင်မနေခြင်း—ထို «အမြင့်ဆုံးသတ္တဝါ» နှင့် ဤ «ကိုယ်တိုင်ဝိညာဉ်» တို့၏ အမှန်တကယ် ပေါင်းစည်းမှုသည် အမြင့်ဆုံးအရှင် ပရမေဋ္ဌင် (ပတိ) ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ရရှိသည်။
Verse 25
धर्मो ज्ञानं च वैराग्यम् ऐश्वर्यं शंकरादिह स एव शंकरः साक्षात् पिनाकी नीललोहितः
ဤနေရာတွင် ဓမ္မ (Dharma)၊ ဉာဏ်ပညာ (jñāna)၊ ဝိုင်ရာဂျျ (vairāgya) နှင့် အိုင်ရှွရျ (aiśvarya) တို့သည် သင်္ကရ (Śaṅkara) ထံမှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုသူတော်တည်းသာ အမှန်တကယ် သင်္ကရ—ပိနာက (Pināka) ကို ကိုင်ဆောင်သော အရှင်၊ နီလလိုဟိတ (Nīlalohita) မဟာဒေဝ အဖြစ် ထင်ရှားသည်။
Verse 26
ये शंकराश्रिताः सर्वे मुच्यन्ते ते न संशयः न गच्छन्त्येव नरकं पापिष्ठा अपि दारुणम्
သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို အားကိုးခိုလှုံသူ အားလုံးသည် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို သေချာစွာ ရရှိကြသည်—သံသယမရှိ။ အလွန်ဆိုးရွားသော အပြစ်တွင် နစ်မြုပ်နေသူပင် ဖြစ်စေကာမူ ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ မသွားကြ၊ အကြောင်းမှာ ပတိ (Śiva) ထံ ခိုလှုံခြင်းသည် ပသု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော ပာရှ-ချည်ကွင်းတို့ကို ဖြတ်တောက်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 27
आश्रिताः शंकरं तस्मात् प्राप्नुवन्ति च शाश्वतम् ऋषय ऊचुः मायान्ताश्चैव घोराद्या ह्य् अष्टविंशतिरेव च
ထို့ကြောင့် သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို ခိုလှုံသူတို့သည် အမြဲတမ်းတည်မြဲသော အနန္တ (အရှင်တော်၏ နిత్య) ကို ရရှိကြသည်။ ရှင်ရသီတို့က ဆိုကြသည်– “Ghora မှ စတင်သော အစဉ်နှင့် Māyānta တို့ပါဝင်၍ စုစုပေါင်း နှစ်ဆယ့်ရှစ် ပါတည်း” ဟု။
Verse 28
कोटयो नरकाणां तु पच्यन्ते तासु पापिनः अनाश्रिताः शिवं रुद्रं शंकरं नीललोहितम्
အမှန်တကယ် နရကများသည် ကောဋိပေါင်းများစွာ ရှိ၏။ ထိုနေရာများတွင် အပြစ်သားတို့သည် ပူလောင်ညှဉ်းပန်းခံရကြသည်—Śiva၊ Rudra၊ Śaṅkara၊ နီလလိုဟိတ (Nīlalohita) ကို မခိုလှုံသူတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 29
आश्रयं सर्वभूतानाम् अव्ययं जगतां पतिम् पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम्
သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အားကိုးရာ၊ မပျက်မယွင်းသော၊ လောကတို့၏ အရှင်—အမြင့်ဆုံး ပုရုෂ၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ အတွင်းအတ္တ၊ လူအများက ပူဇော်ခေါ်ဝေါ်၍ ပညာရှိတို့က ချီးမွမ်းသော—ရှီဝ၊ ပတိ၊ ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေသော အရှင်ထံ ငါ ခိုလှုံ၏။
Verse 30
तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुणत्वे महेश्वरम्
တမသဖြင့် သူသည် ကာလရုဒြဟု ခေါ်ကြ၏; ရဇသဖြင့် ရွှေရောင် ဥမှ မွေးဖွားသူ (ဗြဟ္မာ) ဟု သိကြ၏; သတ္တဝဖြင့် အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့သော ဗိဿနုဟု သိကြ၏; ဂုဏမဲ့ (နိရ္ဂုဏ) အဖြစ်တော်၌ မဟေရှွရ—ပတိ၊ ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 31
केन गच्छन्ति नरकं नराः केन महामते कर्मणाकर्मणा वापि श्रोतुं कौतूहलं हि नः
“လူတို့သည် ဘာကြောင့် နရကသို့ သွားကြသနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ထိုအရာကို ရှောင်လွှဲနိုင်ကြသနည်း၊ အကြီးမားသော ဉာဏ်ရှိသူရေ? ကမ္မဖြင့်လား၊ အကမ္မဖြင့်လား? ကျွန်ုပ်တို့ နားထောင်လိုစိတ် အလွန်ပြင်းပြပါသည်၊ အမှန်တကယ် စူးစမ်းလိုသောကြောင့်ပါ။”
They are three principal forms of Agni named at the outset, associated with different functions and origins (including lightning and solar association), and presented as foundational to sacrificial performance and its cosmological extensions.
It establishes Rudra’s manifold yet pure and deathless presence across the cosmos, while also clarifying that Śiva’s essential nature remains transcendent; creation with mortality is delegated, highlighting Śiva as the ultimate refuge beyond jarā-maraṇa.
A progression from viṣaya-tyāga to vairāgya supported by yoga-vidyā, culminating in Śaṅkara-āśraya (taking refuge in Śiva), which is declared sufficient to avert naraka and secure the eternal goal.