
नन्दिकेश्वरोत्पत्तिः — Nandikesvara’s Origin, Shiva’s Boons, and the Rise of Sacred Rivers
နန္ဒိကေရှ္ဝရသည် မဟေရှ္ဝရကို ပူဇော်ပြီး ဖခင် ရှီလာဒနှင့် အာရှရမ်သို့ ပြန်လာရာတွင် မိမိ၏ ဒေဝသဘာဝသည် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ဖုံးကွယ်ကာ ကောင်းကင်မှတ်ဉာဏ် ပျောက်ကွယ်သွားကြောင်း ပြောသည်။ ရှီလာဒသည် ချစ်ခင်စွာ ကရိယာများ ပြုလုပ်၍ ဝေဒသခာများနှင့် အထောက်အကူပညာများကို သင်ကြားပေးသည်။ အသက် ၇ နှစ်တွင် ရုဒြ၏ အမိန့်ဖြင့် မိတ္တရနှင့် ဝရုဏ မုနိတို့ လာရောက်ကာ နန္ဒင်သည် သာသနာကျမ်းများ ကျွမ်းကျင်သော်လည်း အသက်တိုမည်ဟု ခန့်မှန်းသဖြင့် ရှီလာဒ ဝမ်းနည်းကြေကွဲသည်။ သေမင်းအရိပ်ကို မြင်သော နန္ဒင်သည် ပရဒက္ခိဏာနှင့် ရုဒြဇပ ပြုကာ နှလုံးပန်းကြာ၌ တြိယမ္ဗကကို သမాధိတင်သည်; သီဝ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကြောက်ရွံ့မှု ဖယ်ရှားကာ ယခင်က ဒေဝပူဇော်မှုကို ဖော်ပြသည်။ သီဝသည် ထိတွေ့ကာ အိုမင်းပျက်စီးခြင်းနှင့် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေပြီး ယောဂသတ္တိရှိသော ချစ်မြတ်နိုးရသော ဂဏခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ ထို့နောက် သီဝသည် ဇဋာရေ (ဇဋောဒကာ) မှ တီရ္ထများကို ဖန်တီးနာမည်ပေး၍ တြိစရောတသ်၊ ဝೃષဓွနိ၊ ရွှေရေမြစ်များ (စဝර්ဏောဒကာ/ဇမ္ဗူနဒီ) နှင့် ဂျပျေရှ္ဝရအနီး ပဉ္စနဒအထိ ဖော်ထုတ်ကာ ရေချိုးပူဇော်လျှင် သီဝ-သာယုဇ္ယ ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အုမာ၏ အဘိသေကနှင့် နန္ဒင်ကို ဂဏများအတွင်း တရားဝင် မြှောက်တင်မည့် အကြောင်းသို့ ကူးပြောင်းသည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे नन्दिकेश्वरोत्पत्तिर् नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः नन्दिकेश्वर उवाच मया सह पिता हृष्टः प्रणम्य च महेश्वरम् उटजं स्वं जगामाशु निधिं लब्ध्वेव निर्धनः
ဤသို့ဖြင့် «သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ပူရ္ဝဘာဂ၌ «နန္ဒိကေရှ္ဝရ ပေါ်ထွန်းခြင်း» ဟူသော အခန်း စတင်၏။ နန္ဒိကေရှ္ဝရက ဆိုသည်။ «ငါနှင့်အတူ ဖခင်သည် ဝမ်းမြောက်၍ မဟေရှ္ဝရကို ဦးချပြီး မိမိ၏ အုတ်ဇ (တောအိမ်) သို့ အမြန်ပြန်သွား၏—ဆင်းရဲသူက လျှို့ဝှက်ရတနာကို ရှာတွေ့ပြီး စိတ်ပြည့်ဝသကဲ့သို့»။
Verse 2
यदागतो ऽहमुटजं शिलादस्य महामुने तदा वै दैविकं रूपं त्यक्त्वा मानुष्यम् आस्थितः
အို မဟာမုနိ၊ ငါသည် သီလာဒ၏ အုတ်ဇသို့ ရောက်လာသောအခါ၊ ငါသည် သာမန်မဟုတ်သော ဒေဝရုပ်ကို ချန်ထား၍ လူ့ရုပ်ကို ခံယူခဲ့၏—ပတိ (အရှင်) ကို ပာရှု (ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါ) တို့က မြင်နိုင်သော စည်းကမ်းတကျ အကျင့်အားဖြင့် ချဉ်းကပ်နိုင်စေရန်။
Verse 3
नष्टा चैव स्मृतिर्दिव्या येन केनापि कारणात् मानुष्यमास्थितं दृष्ट्वा पिता मे लोकपूजितः
အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် ငါ၏ ဒေဝီသတိတရား ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ငါသည် လူ့အခြေအနေကို ခံယူနေသည်ကို မြင်သဖြင့် လောကတို့က ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသော ငါ၏ဖခင်သည် စိုးရိမ်၍ စဉ်းစားလေ၏။
Verse 4
विललापातिदुःखार्तः स्वजनैश् च समावृतः जातकर्मादिकाश्चैव चकार मम सर्ववित्
အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းပူပန်၍ သူသည် အော်ဟစ်ငိုကြွေးလေ၏၊ မိမိဆွေမျိုးတို့က ဝိုင်းရံနေကြ၏။ ထိုအရာအားလုံးကို သိမြင်သောသူသည် မွေးဖွားပွဲမှစ၍ ဓမ္မတရားအတိုင်း သင်္ကာရများကို ဆောင်ရွက်လေ၏။
Verse 5
शालङ्कायनपुत्रो वै शिलादः पुत्रवत्सलः उपदिष्टा हि तेनैव ऋक्शाखा यजुषस् तथा
အမှန်တကယ်အားဖြင့် သာလင်္ကာယန၏သား စီလာဒသည် သားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်၍၊ သူပင် ရိဂ္ဝေဒ၏ သာခာကိုလည်းကောင်း ယဇုရ္ဝေဒ၏ သာခာကိုလည်းကောင်း သင်ကြားပေးသူ ဖြစ်လေ၏။
Verse 6
सामशाखासहस्रं च साङ्गोपाङ्गं महामुने आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं चाश्वलक्षणम्
“အို မဟာမုနိ၊ သာမဝေဒ၏ သာခာ တစ်ထောင်လည်း ရှိ၏၊ အင်္ဂနှင့် ဥပင်္ဂတို့ပါ ပြည့်စုံလျက်။ ထို့ပြင် အာယုရ္ဝေဒ၊ ဓနုရ္ဝေဒ၊ ဂန္ဓဗ္ဗဗေဒ (ဂီတပညာ) နှင့် မြင်းလက္ခဏာပညာတို့လည်း ပါ၏။”
Verse 7
हस्तिनां चरितं चैव नराणां चैव लक्षणम् सम्पूर्णे सप्तमे वर्षे ततो ऽथ मुनिसत्तमौ
ဤသို့ဖြင့် ဆင်တို့၏ အကျင့်အကြံနှင့် လူတို့၏ လက္ခဏာများကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့၏။ ခုနစ်နှစ် ပြည့်စုံသွားသောအခါ ထိုမုနိအထွတ်အမြတ် နှစ်ပါးသည် ဆက်လက် ခရီးဆက်လေ၏။
Verse 8
मित्रावरुणनामानौ तपोयोगबलान्वितौ तस्याश्रमं गतौ दिव्यौ द्रष्टुं मां चाज्ञया विभोः
ထို့နောက် တပဿနှင့် ယောဂ၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံသော မိတ္တရနှင့် ဝရုဏ ဟူသော နာမရှိသည့် ဒေဝတော်နှစ်ပါးသည် သူ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ၍ အလုံးစုံအာဏာရှင် သခင် (ပတိ) ၏ အမိန့်တော်အရ ငါ့ကို တွေ့မြင်ရန် လာကြ၏။
Verse 9
ऊचतुश् च महात्मानौ मां निरीक्ष्य मुहुर्मुहुः तात नन्द्ययमल्पायुः सर्वशास्त्रार्थपारगः
ထို့နောက် မဟာအတ္တမ ဒေဝတော်နှစ်ပါးသည် ငါ့ကို မကြာခဏ ပြန်လည်ကြည့်ရှုကာ ဆိုကြသည်– “ချစ်သား၊ ဤသူသည် နန္ဒီ ဖြစ်၏။ အသက်တမ်းတိုသော်လည်း သာသနာစာတမ်း (ရှာස්တရ) အားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးသား” ဟု။
Verse 10
न दृष्टमेवमाश्चर्यम् आयुर्वर्षादतः परम् इत्युक्तवति विप्रेन्द्रः शिलादः पुत्रवत्सलः
“ဤကဲ့သို့ အံ့ဩဖွယ်ကို မမြင်ဖူး—အသက်သည် နှစ်အရေအတွက်တစ်ခုထက် မလွန်နိုင်သကဲ့သို့!” ဟု ပြောဆိုသည့်အခါ၊ ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ် စီလာဒ သည် သားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်၍ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် စဉ်းစားခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်သွား၏။
Verse 11
समालिङ्ग्य च दुःखार्तो रुरोदातीव विस्वरम् हा पुत्र पुत्र पुत्रेति पपात च समन्ततः
သူသည် (သားကို) ဖက်တွယ်ကာ ဝမ်းနည်းဒဏ်ခံ၍ အသံပျက်ပျက်ဖြင့် အလွန်အမင်း ငိုကြွေးလေသည်—“ဟာ သားရေ၊ သားရေ၊ သားရေ!” ဟု အော်ဟစ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျ၍ အားမဲ့စွာ လှဲလျားသွား၏။
Verse 12
अहो बलं दैवविधेर् विधातुश्चेति दुःखितः तस्य चार्तस्वरं श्रुत्वा तदाश्रमनिवासिनः
ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ သူက “အို—ဖန်တီးရှင်က သတ်မှတ်ထားသည့် ကံကြမ္မာ၏ ဥပဒေသည် မည်မျှ အင်အားကြီးလှသနည်း!” ဟု ငိုကြွေးအော်ဟစ်၏။ သူ၏ နာကျင်သံကို ကြားသည့်အခါ ထိုအာရှရမ်တွင် နေထိုင်သူများ စုဝေးလာကြ၏။
Verse 13
निपेतुर्विह्वलात्यर्थं रक्षाश्चक्रुश् च मङ्गलम् तुष्टुवुश् च महादेवं त्रियंबकमुमापतिम्
အလွန်အမင်း မောဟိုက်၍ သူတို့သည် လဲကျကြ၏။ ကာကွယ်ရေးအခမ်းအနားနှင့် မင်္ဂလာအကျင့်များကို ပြုလုပ်ကာ၊ မဟာဒေဝ—သုံးမျက်စိရှင် တြိယမ္ဗက၊ ဥမာ၏ အရှင်—ပတိ၊ ပာရှုတို့ကို ပာရှာချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေသော အရှင်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 14
हुत्वा त्रियंबकेनैव मधुनैव च संप्लुताम् दूर्वामयुतसंख्यातां सर्वद्रव्यसमन्विताम्
တြိယမ္ဗက မန္တရဖြင့်ပင် သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ ဟုတဝါ ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ပျားရည်ဖြင့် စိုစွတ်ထားသော ဒူర్వာမြက်ကို တစ်သောင်းအရေအတွက်၊ အခမ်းအနားလိုအပ်သည့် ပစ္စည်းအားလုံးနှင့်အတူ ပတိ (ရှီဝ) — ပာရှုတို့ကို ပာရှာမှ လွတ်မြောက်စေသော အရှင် — ကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 15
पिता विगतसंज्ञश् च तथा चैव पितामहः विचेष्टश् च ललापासौ मृतवन्निपपात च
အဖေသည် သတိလစ်သွားပြီး အဘိုးလည်း ထိုနည်းတူပင်။ နှစ်ဦးစလုံး လှုပ်ရှားမှုမရှိ၊ ပါးစပ်မှ ရည်ယိုကာ သေသလို လဲကျကြ၏—ပတိ အရှင်က မိမိအာနုဘော်ကို ဖုံးကွယ်သည့်အခါ အာရုံများကို ဆုတ်ခွာစေ၍ ကိုယ်ရှိသော ပာရှုကို ချည်နှောင်သည့် အင်အားကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 16
मृत्योर् भीतो ऽहम् अचिराच् छिरसा चाभिवन्द्य तम् मृतवत्पतितं साक्षात् पितरं च पितामहम्
သေမင်းကို ကြောက်ရွံ့၍ ကျွန်ုပ်သည် ချက်ချင်း ခေါင်းချ၍ ဂါရဝပြု၏—မျက်စိရှေ့တင် သေသလို လဲကျနေသော ကိုယ့်အဖေနှင့် အဘိုးကို။
Verse 17
प्रदक्षिणीकृत्य च तं रुद्रजाप्यरतो ऽभवम् हृत्पुण्डरीके सुषिरे ध्यात्वा देवं त्रियंबकम्
ထိုအရှင်ကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် ရုဒြ မန္တရကို ဂျပ်ရွတ်ရာ၌ အလွန်စိတ်ဝင်စားသွား၏။ နှလုံးပဒုမ္မ၏ နူးညံ့သည့် အပေါက်အတွင်း၌ သုံးမျက်စိရှင် တြိယမ္ဗကကို ဓ్యာနပြုကာ၊ ပာရှုကို ပာရှာမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိအပေါ် သတိကို တည်စေ၏။
Verse 18
त्र्यक्षं दशभुजं शान्तं पञ्चवक्त्रं सदाशिवम् सरितश्चान्तरे पुण्ये स्थितं मां परमेश्वरः
မြစ်နှစ်စင်းကြားရှိ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ အထွဋ်အမြတ် ပရမေရှ္ဝရကို ငါမြင်ရ၏—သဒာရှီဝ၊ မျက်စိသုံး၊ လက်ဆယ်၊ ငြိမ်းချမ်း၍ မျက်နှာငါးပါးရှိသူ—ပသု၏ချည်နှောင်မှုကို ငြိမ်းစေသော အလွန်မြင့် ပတိအဖြစ် တည်ရှိတော်မူ၏။
Verse 19
तुष्टो ऽब्रवीन्महादेवः सोमः सोमार्धभूषणः वत्स नन्दिन्महाबाहो मृत्योर्भीतिः कुतस्तव
နှစ်သက်တော်မူသော မဟာဒေဝ—စောမ၊ လဝက်ကို အလှဆင်အဖြစ် ဆောင်ထားသူ—မိန့်တော်မူ၏။ “ချစ်သား နန္ဒင်၊ အင်အားကြီးလက်မောင်းရှင်၊ သင်အတွက် သေခြင်းကို ကြောက်စရာ ဘယ်ကလာနိုင်သနည်း?”
Verse 20
मयैव प्रेषितौ विप्रौ मत्समस्त्वं न संशयः वत्सैनत्तव देहं च लौकिकं परमार्थतः
“ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးကို ငါပင် စေလွှတ်ခဲ့သည်—သံသယမရှိ။ ချစ်သား၊ နားလည်လော့—သင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် လောကီပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း အမြင့်ဆုံး သတ္တိအရ ငါနှင့် တစ်တည်းပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 21
नास्त्येव दैविकं दृष्टं शिलादेन पुरा तव देवैश् च मुनिभिः सिद्धैर् गन्धर्वैर्दानवोत्तमैः
“ဤကဲ့သို့သော ဒေဝီယမြင်ကွင်းကို အမှန်တကယ် မည်သူမျှ မမြင်ဖူး—ရှီလာဒာကလည်း မမြင်ဖူး၊ သင်လည်း မမြင်ဖူး၊ ဒေဝများ၊ မုနိများ၊ စိဒ္ဓများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ဒာနဝတို့အထဲက အထူးမြတ်သူများတောင် မမြင်ဖူးကြ။”
Verse 22
पूजितं यत्पुरा वत्स दैविकं नन्दिकेश्वर संसारस्य स्वभावो ऽयं सुखं दुःखं पुनः पुनः
ချစ်သားရေ၊ အဲဒီ ဒေဝီယ နန္ဒိကေရှ္ဝရကို ရှေးကာလက ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမူကား သံသရာ၏ သဘောသဘာဝက ဤသို့ပင်—ချမ်းသာနှင့် ဒုက္ခသည် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 23
नृणां योनिपरित्यागः सर्वथैव विवेकिनः एवमुक्त्वा तु मां साक्षात् सर्वदेवमहेश्वरः
လူတို့အနက် ဉာဏ်ခွဲခြားနိုင်သူအတွက် မိခင်ဝမ်းမှ မွေးဖွားရသော အခြေအနေ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) ကို အပြည့်အဝ စွန့်လွှတ်ခြင်းရှိ၏။ ထိုသို့ ငါ့အား တိုက်ရိုက် မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ ဘုရားအားလုံး၏ အရှင် မဟေရှဝရ မဟာသခင်သည် သင်ကြားမှုကို ဆက်လက်ပြောကြားတော်မူ၏။
Verse 24
कराभ्यां सुशुभाभ्यां च उभाभ्यां परमेश्वरः पस्पर्श भगवान् रुद्रः परमार्तिहरो हरः
အလွန်မင်္ဂလာရှိသော လက်တော်နှစ်ဖက်ဖြင့် အမြင့်ဆုံးအရှင်—ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရ၊ ဟရ၊ ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ဖျက်ဆီးသူ—သည် (သူတို့ကို) ထိတော်မူ၏။ ထိုအရှင်သည် အတ္တ၏ အနက်ရှိုင်းဆုံး ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသူဖြစ်၏။
Verse 25
उवाच च महादेवस् तुष्टात्मा वृषभध्वजः निरीक्ष्य गणपांश्चैव देवीं हिमवतः सुताम्
ထို့နောက် အတွင်းစိတ် ပြည့်ဝကျေနပ်သော ဝೃಷဘဓွဇ မဟာဒေဝသည် မိမိ၏ ဂဏများကိုလည်းကောင်း၊ ဟိမဝတ်၏ သမီး ဒေဝီကိုလည်းကောင်း ကြည့်ရှု၍ မိန့်တော်မူ၏။
Verse 26
समालोक्य च तुष्टात्मा महादेवः सुरेश्वरः अजरो जरया त्यक्तो नित्यं दुःखविवर्जितः
ထိုအဖြစ်အပျက်အားလုံးကို မြင်ကြည့်ပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင် မဟာဒေဝသည် အတွင်းစိတ်၌ ကျေနပ်ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။ အရှင်သည် အိုမင်းခြင်းမရှိ၊ ပျက်စီးယိုယွင်းမှု မထိခိုက်၊ အမြဲတမ်း ဝမ်းနည်းမှုကင်းလွတ်သော ပတိ—ကန့်သတ်ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံးအရှင်ဖြစ်၏။
Verse 27
अक्षयश्चाव्ययश्चैव सपिता ससुहृज्जनः ममेष्टो गणपश्चैव मद्वीर्यो मत्पराक्रमः
အရှင်သည် မပျက်မယွင်းသောသူ၊ မပြောင်းလဲသောသူ ဖြစ်၏။ အရှင်သည် ငါ့အဖေ၊ ငါ့အကျိုးလိုလားသော မိတ်ဆွေကောင်း ဖြစ်၏။ အရှင်သည် ငါ့နှစ်သက်ရာ အရှင်၊ ဂဏတို့၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်၏။ ငါ့အင်အားနှင့် ငါ့ရဲရင့်သတ္တိတို့သည် အရှင်ထံမှ ဖြစ်၏။
Verse 28
इष्टो मम सदा चैव मम पार्श्वगतः सदा मद्बलश्चैव भविता महायोगबलान्वितः
သူသည် အမြဲတမ်း ငါ့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်ပြီး ငါ့ဘေး၌ အစဉ်တစိုက် နေမည်။ သူသည် မဟာယောဂ (Mahāyoga) ၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံကာ ငါ့၏ အင်အားတော် ကိုယ်တိုင် ဖြစ်လာမည်။
Verse 29
एवमुक्त्वा च मां देवो भगवान् सगणस्तदा कुशेशयमयीं मालां समुन्मुच्यात्मनस्तदा
ဤသို့ ငါ့အား မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ ဂဏများနှင့်အတူရှိသော ဘဂဝန် သခင်တော်သည် မိမိ၏ ကိုယ်ပေါ်မှ ကြာပန်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မာလာကို ဖြုတ်ယူကာ၊ ကရုဏာနှင့် အဘိသေက (သန့်စင်အပ်နှံခြင်း) ၏ အမှတ်အသားအဖြစ် ငါ့အား ပေးအပ်တော်မူ၏။
Verse 30
आबबन्ध महातेजा मम देवो वृषध्वजः तयाहं मालया जातः शुभया कण्ठसक्तया
အလင်းရောင်တော်ကြီးသော ငါ့သခင် ဝೃಷဓွဇ (နွားတံဆိပ်တော်) သည် ထိုမာလာကို ချည်တော်မူ၏။ ထိုမင်္ဂလာမာလာသည် လည်ပင်း၌ ချိတ်ကပ်နေသဖြင့် ငါသည် သန့်ရှင်းသော အမှတ်တံဆိပ်နှင့် ကောင်းချီးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 31
त्र्यक्षो दशभुजश्चैव द्वितीय इव शङ्करः तत एव समादाय हस्तेन परमेश्वरः
မျက်စိသုံးလုံးနှင့် လက်ဆယ်ဖက်ရှိသူသည် ဒုတိယ ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုခဏတည်းက ပရမေရှွရ (Parameśvara) သည် လက်ဖြင့် ကိုင်ယူကာ သူ့ကို ဖမ်းဆီးတော်မူ၏။
Verse 32
उवाच ब्रूहि किं ते ऽद्य ददामि वरमुत्तमम् ततो जटाश्रितं वारि गृहीत्वा चातिनिर्मलम्
ထိုအခါ မိန့်တော်မူသည်—“ယနေ့ သင်အလိုရှိသည်မှာ အဘယ်နည်း? ငါသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဝရ (အပေးအယူ) ကို ပေးမည်။” ထို့နောက် ဇဋာ (ဆံပင်ထုံး) အတွင်း၌ တည်ရှိသော အလွန်သန့်ရှင်းသည့် ရေကို ယူကာ သန့်စင်ကောင်းချီး အဖြစ် လက်ခံတော်မူ၏။
Verse 33
उक्ता नदी भवस्वेति उत्ससर्ज वृषध्वजः ततः सा दिव्यतोया च पूर्णासितजला शुभा
ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် “မြစ်ဖြစ်လော့” ဟု ဝೃಷဓွဇ (ရှီဝ) သည် သူမကို လွှတ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် သူမသည် ကောင်းမြတ်မင်္ဂလာရှိသော မြစ်ရေဖြစ်လာ၍ ဒေဝရေများဖြင့် ပြည့်ဝကာ အမဲရောင်ရေစီးကြောင်း ပြည့်ပြည့်ဝဝ စီးဆင်းလေ၏။
Verse 34
पद्मोत्पलवनोपेता प्रावर्तत महानदी तामाह च महादेवो नदीं परमशोभनाम्
ကြာပန်းနှင့် နီလာကြာပန်းတောများဖြင့် အလှဆင်ထားသော မြစ်ကြီးသည် စီးဆင်းထွက်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် အလွန်တောက်ပလှပသော ထိုမြစ်ကို မိန့်တော်မူ၏—ကရုဏာတော်ဖြင့် ချည်နှောင်ခံပသု (paśu) များကို သန့်စင်ကာ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ (Pati) အဖြစ်။
Verse 35
यस्माज्जटोदकादेव प्रवृत्ता त्वं महानदी तस्माज्जटोदका पुण्या भविष्यसि सरिद्वरा
သင်သည်၊ အို မြစ်ကြီးရေ၊ ရှီဝ၏ ဇဋာ (ဆံပင်ချည်) ထဲမှ ရေမှ ထွက်ပေါ်လာသောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် သင်သည် “ဇဋောဒကာ” ဟူ၍ နာမည်ကြီးကာ သန့်ရှင်းသော မြစ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 36
त्वयि स्नात्वा नरः कश्चित् सर्वपापैः प्रमुच्यते ततो देव्या महादेवः शिलादतनयं प्रभुः
သင်၌ ရေချိုးသူ မည်သူမဆို အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။ ထို့နောက် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် ဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် စီလာဒ၏ သားတော်အတွက် အထွဋ်အမြတ် အကာအကွယ်ပေးသော အရှင်အဖြစ် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 37
पुत्रस्ते ऽयमिति प्रोच्य पादयोः संन्यपातयत् सा मामाघ्राय शिरसि पाणिभ्यां परिमार्जती
“ဤသူသည် သင်၏သား” ဟု မိန့်ကာ ကျွန်ုပ်ကို သူမ၏ ခြေတော်ရင်း၌ လဲကျစေ၏။ သူမသည် ကျွန်ုပ်၏ ခေါင်းကို နမ်းရှု၍ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် နူးညံ့စွာ ပွတ်သပ်လှုပ်ရှားကာ ချစ်ခင်လျက် ထိတွေ့ပေးလေ၏။
Verse 38
पुत्रप्रेम्णाभ्यषिञ्चच्च स्रोतोभिस्तनयैस्त्रिभिः पयसा शङ्खगौरेण देवदेवं निरीक्ष्य सा
ဒေဝတို့၏ဒေဝကို မျက်နှာမလွှဲကြည့်လျက်၊ သားကိုချစ်မြတ်နိုးသောစိတ်ဖြင့် မိမိရင်သားမှ စီးဆင်းသော သုံးစီးကြောင်းဖြင့် ခွံဖြူရောင်နို့ကို အဘိသေကအဖြစ် သခင်ထံ လောင်းချခဲ့သည်။
Verse 39
तानि स्रोतांसि त्रीण्यस्याः स्रोतस्विन्यो ऽभवंस्तदा नदीं त्रिस्रोतसं देवो भगवानवदद्भवः
ထိုအခါ သူမ၏ စီးကြောင်းသုံးစီးသည် သီးခြားစီးဆင်းသော ရေစီးသုံးသွယ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ဘဂဝန် ဘဝ (ရှီဝ) သည် ထိုမြစ်ကို “တရိသ္ရောတသ” — သုံးစီးမြစ်ဟု ကြေညာတော်မူ၏။
Verse 40
त्रिस्रोतसं नदीं दृष्ट्वा वृषः परमहर्षितः ननाद नादात्तस्माच्च सरिदन्या ततो ऽभवत्
သုံးစီးမြစ်ကို မြင်သောအခါ ဝೃಷ (နန္ဒီ၊ ဓမ္မ၏သင်္ကေတ) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်၍ ဟိန်းဟောက်လေ၏။ ထိုဟိန်းဟောက်သံမှပင် နောက်တစ်စင်းသော သန့်ရှင်းမြစ်တစ်စင်း ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 41
वृषध्वनिरिति ख्याता देवदेवेन सा नदी जांबूनदमयं चित्रं सर्वरत्नमयं शुभम्
ထိုမြစ်ကို ဒေဝတို့၏ဒေဝက “ဝೃಷဓွနိ” ဟု အမည်ထင်ရှားစေတော်မူ၏။ ၎င်းသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ ဇမ္ဘူနဒရွှေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသကဲ့သို့၊ မင်္ဂလာရှိပြီး ရတနာအနှစ်သာရ အစုံဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေ၏။
Verse 42
स्वं देवश्चाद्भुतं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा मुकुटं चाबबन्धेशो मम मूर्ध्नि वृषध्वजः
ထို့နောက် ဒေဝများအတွက် ဝိශ්ဝကರ್ಮာက ဖန်တီးထားသော အံ့ဩဖွယ် ဒိဗ္ဗ မကူဋကို ဝृषဓွဇ (နန္ဒီတံခွန်တော်) သခင်ဣရှ (ရှီဝ) က ကျွန်ုပ်၏ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် ချည်နှောင်တပ်ဆင်ပေးတော်မူ၏။
Verse 43
कुण्डले च शुभे दिव्ये वज्रवैडूर्यभूषिते आबबन्ध महादेवः स्वयमेव महेश्वरः
မဟာဒေဝ—မဟေရှွရ ကိုယ်တိုင်—စိန်နှင့် ဝိုင်ဒူရျယ ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော မင်္ဂလာရှိ သာယာသည့် နတ်ဘုရားနားကပ်ကို ကိုယ်တိုင် ချိတ်ဆွဲတော်မူ၏။
Verse 44
मां तथाभ्यर्चितं व्योम्नि दृष्ट्वा मेघैः प्रभाकरः मेघांभसा चाभ्यषिञ्चच् छिलादनम् अथो मुने
အို မုနိ၊ ကောင်းကင်၌ ငါကို ဤသို့ ပူဇော်ထားသည်ကို မြင်သော နေမင်း (ပရဘာကရ) သည် မိုးတိမ်များကို စုစည်း၍ မိုးရေဖြင့် အဘိသေက ပြုကာ ကျောက်ဖုံးသည့် သီလဒာန (လင်္ဂ၏ နေရာ) ကို စိုစွတ်အောင် လောင်းချတော်မူ၏။
Verse 45
तस्याभिषिक्तस्य तदा प्रवृत्ता स्रोतसा भृशम् यस्मात् सुवर्णान्निःसृत्य नद्येषा सम्प्रवर्तते
အဘိသေက ခံတော်မူသည့်အခါ ထိုချိန်၌ အလွန်ပြင်းထန်သော ရေစီးကြောင်း ပေါက်ကွဲထွက်လာ၏။ ထိုအဘိသေကမှ ရွှေကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်လာ၍ ဤမြစ်သည် ပြည့်ဝစွာ စီးဆင်းလာကာ၊ ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ၏ မြင်သာသည့် လက္ခဏာ ဖြစ်၏။
Verse 46
स्वर्णोदकेति तामाह देवदेवस्त्रियंबकः जाम्बूनदमयाद्यस्माद् द्वितीया मुकुटाच्छुभा
ဒေဝဒေဝ တြိယမ္ဗက သည် သူမကို “စွဝဏ္ဏောဒကာ” ဟု ခေါ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ပွင့်လင်းတောက်ပသော မကူဋ်တော်မှ ဇမ္ဗူနဒ ရွှေဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် ဒုတိယ ရောင်ဝါပုံသဏ္ဍာန် တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 47
प्रावर्तत नदी पुण्या ऊचुर् जम्बूनदीति ताम् एतत्पञ्चनदं नाम जप्येश्वरसमीपगम्
ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မြစ်တစ်စင်း စီးဆင်းလာ၏။ သူတို့သည် ၎င်းကို “ဇမ္ဗူမြစ်” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ဤတီရ္ထသည် “ပဉ္စနဒ” ဟု အမည်ရပြီး ဂျပျေရှွရ အနီး၌ တည်ရှိကာ၊ ပတိ၏ နီးကပ်မှုကြောင့် ပာရှုအတွက် သန့်စင်သော ကုသိုလ်ကို ပေး၏။
Verse 48
यः पञ्चनदमासाद्य स्नात्वा जप्येश्वरेश्वरम् पूजयेच्छिवसायुज्यं प्रयात्येव न संशयः
ပဉ္စနဒသို့ ရောက်၍ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ «ဣရှ္ဝရေရှ္ဝရ» အရှင်တို့၏ အရှင်ကို ဂျပ်ပ (japa) ပြု၍ ပူဇော်သူသည်—ချည်နှောင်ခံ ပရှု (pāśu) ဝိညာဉ်ဖြစ်သော်လည်း—သီဝနှင့် စာယုဇျ (sāyujya) အဖြစ် ပတိနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ပေါင်းစည်းရမည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 49
देवी अदोप्त्स् नन्दिन् अथ देवो महादेवः सर्वभूतपतिर्भवः देवीमुवाच शर्वाणीम् उमां गिरिसुतामजाम्
ထို့နောက် ဒေဝီသည် နန္ဒင်ကို လက်ခံတော်မူ၏။ ထိုအခါ မဟာဒေဝ—ဘဝ၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ပတိ—သည် ဒေဝီအား မိန့်တော်မူ၏—ရှာဝါဏီ၊ ဥမာ၊ တောင်ဖွားသူ၊ မမွေးဖွားသော အဇာ။
Verse 50
देवी नन्दीश्वरं देवम् अभिषिञ्चामि भूतपम् गणेन्द्रं व्याहरिष्यामि किं वा त्वं मन्यसे ऽव्यये
အို ဒေဝီ၊ ငါသည် နန္ဒီရှ္ဝရ—ဒေဝဘုရား၊ ဘူတတို့၏ အကာအကွယ်ပေးသူ၊ ဂဏတို့၏ အကြီးအကဲ—အား အဘိသေက (abhiṣeka) ပြုမည်။ သူ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကြေညာရန်လည်း ပြင်ဆင်နေပြီ။ အို မပျက်မယွင်းသူ (avyaya)၊ သင်၏ အမြင်သည် အဘယ်နည်း။
Verse 51
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भवानी हर्षितानना स्मयन्ती वरदं प्राह भवं भूतपतिं पतिम्
ထိုစကားကို ကြားသော် ဘဝါနီသည် ဝမ်းမြောက်လင်းလက်သော မျက်နှာဖြင့် ပြုံးလျက်၊ အပေးအလှူရှင်၊ မိမိ၏ အရှင်၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ ပတိ ဖြစ်သော ဘဝအား မိန့်တော်မူ၏။
Verse 52
सर्वलोकाधिपत्यं च गणेशत्वं तथैव च दातुमर्हसि देवेश शैलादिस्तनयो मम
အို ဒေဝေရှ၊ သင်သည် လောကအပေါင်းတို့၏ အာဏာပိုင်မှုနှင့် ဂဏေရှ (Gaṇeśa) အဖြစ်ကိုလည်း ငါ၏ သား—ရှိုင်လာဒီမှ မွေးဖွားသူ—အား ပေးအပ်ရန် သင့်တော်ပါသည်။
Verse 53
ततः स भगवाञ्शर्वः सर्वलोकेश्वरेश्वरः सस्मार गणपान् दिव्यान् देवदेवो वृषध्वजः
ထို့နောက် ဘဂဝန် ရှာဝ (Śarva) သည် လောကအားလုံး၏ အရှင်တို့၏ အရှင်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ နွားတံဆိပ်တော်ကို ဆောင်သောအရှင် ဖြစ်၍ မိမိစိတ်တွင်းမှ ဂဏာတို့၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ မြတ်သော ခေါင်းဆောင်များကို သတိတရဖြင့် ခေါ်ယူတော်မူ၏။
Through the sequence of prophecy-induced mṛtyu-bhaya, Rudra-japa, and Tryambaka-dhyāna culminating in Shiva’s direct darśana and sparśa, after which Shiva grants ajaratva (freedom from decay), sorrowlessness, and gaṇa-leadership—showing anugraha as the decisive liberating force.
They function as tīrtha embodiments of Shiva’s abhiṣeka power: bathing in these waters purifies pāpa, and worship at Japyēśvara after snāna at pañcanada is stated to lead to śiva-sāyujya, linking geography, ritual, and moksha.
Pradakṣiṇā, Rudra-japa, and inward meditation on Tryambaka Shiva in the heart-lotus (hṛt-puṇḍarīka), emphasizing mantra + dhyāna supported by Shiva’s grace.