
दारुवनलीला—नीललोहितपरीक्षा, ब्रह्मोपदेशः, अतिथिधर्मः, संन्यासक्रमः
သနတ်ကုမာရက ဒါရုဝန၌ ဖြစ်ပျက်သမျှကို ကြားလိုသည်ဟု မေးသည်။ စူတ၏ ပြောကြားချက်အရ ရှိုင်လာဒီက ရုဒြအတွက် အရိယာများက တပစ်ကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကြသော်လည်း၊ သီဝ (နီလလောဟိတ) သည် ဒိဂမ္ဗရ အဝတ်မဲ့၊ ထူးဆန်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် သစ်တောသို့ ဝင်လာကာ ပရဝတ္တိနှင့် နိဝတ္တိကို နားလည်မှု စမ်းသပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ မိန်းမများက ဆွဲဆောင်ခံရသော်လည်း အရိယာများက မဟာဒေဝကို မသိဘဲ ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုကြ၍ သူတို့၏ တပစ်အာနုဘော်ကို တားဆီးခံရကာ မာနနှင့် မှားယွင်းသတ်မှတ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ပြသသည်။ ထို့နောက် အရိယာများက ဘြဟ္မာထံ တိုင်ကြားရာ ဘြဟ္မာက ပြစ်တင်ပြီး သူတို့က ရှုတ်ချခဲ့သူသည် ပရမေရှဝရ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြကာ အလှမလှမဆို အတိသီကို မထီမဲ့မြင် မလုပ်ရဟု သင်ကြားသည်။ ဘြဟ္မာက အတိသီပူဇာဖြင့် မృတျုကိုတောင် အနိုင်ယူနိုင်သည့် စုဒർശန ပုံပြင်ကို ပြောကာ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းသည် သီဝပူဇာဖြစ်ကြောင်း တည်ထောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝေဒသင်ယူခြင်း၊ ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မ၊ ယဇ్ఞ၊ တောဝနည်း၊ ရိတုအလျှော့၊ တပစ်တို့ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း စံန്യാസလမ်းစဉ်ကို ရှင်းပြပြီး သီဝ-သာယုဇျသို့ ရောက်စေကြောင်း၊ ခိုင်မာသော ဘက္တိဖြင့် ချက်ချင်း မောက္ခရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवार्चनतत्त्वसंख्यादिवर्णनं नामाष्टाविंशो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच इदानीं श्रोतुमिच्छामि पुरा दारुवने विभो प्रवृत्तं तद्वनस्थानां तपसा भावितात्मनाम्
ဤသို့ဖြင့် သီလင်္ဂ မဟာပုရာဏ (ပူရ္ဝဘာဂ) တွင် «ရှီဝပူဇာ၏ တတ္တဝနှင့် အရေအတွက်ဖော်ပြချက်» ဟူသော အဓ್ಯಾಯ ၂၈ ပြီးဆုံး၏။ စနတ်ကုမာရက ပြောသည်— «အို အရှင်၊ ယခု ငါသည် ရှေးက ဒါရုဝနတော၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှကို ကြားလို၏။ ထိုတောနေသူတို့သည် တပဿာဖြင့် အတွင်းစိတ်ကို သန့်စင်၍ တောက်ပခိုင်မာစေခဲ့ကြ၏»။
Verse 2
कथं दारुवनं प्राप्तो भगवान्नीललोहितः विकृतं रूपमास्थाय चोर्ध्वरेता दिगम्बरः
ကောင်းကင်ဘုရား နီလလောဟိတသည် ဒါရုဝနတောသို့ မည်သို့ ရောက်လာသနည်း။ ထုံးစံမဟုတ်သော ထူးဆန်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ၍—ဦရ္ဓ္ဝရေတ (ūrdhva-retas) အဖြစ် သန္ဓေဓာတ်ကို အထက်သို့ ဦးတည်ထားသော တပသီ၊ အရပ်လေးမျက်နှာသို့ အဝတ်မဲ့ (digambara) ဖြစ်ကာ—လောကီချည်နှောင်မှုကို ကျော်လွန်သော ပတိ၏ သစ္စာတရားကို ဖော်ပြရန် ဖြစ်၏။
Verse 3
किं प्रवृत्तं वने तस्मिन् रुद्रस्य परमात्मनः वक्तुमर्हसि तत्त्वेन देवदेवस्य चेष्टितम्
ထိုတော၌ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော ရုဒြနှင့် ပတ်သက်၍ အဘယ်အရာ ဖြစ်ပွားခဲ့သနည်း။ နတ်တို့၏ နတ်တော်ဖြစ်သော ဒေဝဒေဝ၏ လှုပ်ရှားမှုကို တတ္တဝအတိုင်း သစ္စာဖြင့် ပြည့်စုံစွာ ပြောကြားပေးပါ။
Verse 4
सूत उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा श्रुतिसारविदां वरः शिलादसूनुर्भगवान् प्राह किंचिद्भवं हसन्
သုတက ပြောသည်။ သူ၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဝేద၏အနှစ်သာရကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော သီလာဒါ၏ သားတော် မြတ်ဘုရားသည် နူးညံ့စွာ ပြုံး၍ မင်္ဂလာစိတ်ဖြင့် အနည်းငယ် ပြောကြား하였다။
Verse 5
शैलादिरुवाच <दारुवन> मुनयो दारुगहने तपस्तेपुः सुदारुणम् तुष्ट्यर्थं देवदेवस्य सदारतनयाग्नयः
ရှိုင်လာဒီက ပြောသည်။ ဒါရုဝန သစ်တောအတွင်း၌ မုနိတို့သည် ဒါရုဂဟန၏ အနက်ရှိုင်းရာတွင် မိမိတို့၏ ဇနီးများ၊ သားများနှင့် အိမ်မီးများနှင့်တကွ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော တပသျာကို ဆောင်ရွက်၍ ဒေဝဒေဝ ဖြစ်သော သီဝဘုရား—ပာရှုကို ချည်နှောင်သော ပာရှမှ လွတ်မြောက်မှု ပေးတော်မူသော ပတိ—ကို ပျော်ရွှင်စေလိုကြ하였다။
Verse 6
तुष्टो रुद्रो जगन्नाथश् चेकितानो वृषध्वजः धूर्जटिः परमेशानो भगवान्नीललोहितः
ရုဒ္ရသည် ကျေနပ်၍ ကရုဏာပြုသော ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်၊ အမြဲသတိရှိသောသူ၊ နွားတံဆိပ်အလံကို ဆောင်သောသူ၊ ဆံပင်ချည်ထုံးထားသော ဓူရ္ဇဋိ၊ အမြင့်ဆုံး အုပ်စိုးရှင် ပရမေရှာန၊ နီလာ-လောဟိတ အပြာနှင့် အနီရောင်တောက်ပသော ဘဂဝန် ဖြစ်တော်မူသည်။
Verse 7
प्रवृत्तिलक्षणं ज्ञानं ज्ञातुं दारुवनौकसाम् परीक्षार्थं जगन्नाथः श्रद्धया क्रीडया च सः
တောနေ မုနိတို့၏ ပြင်ပကာရိယာ (ပရဝ္ရတ္တိ) လက္ခဏာရှိသော ဉာဏ်ကို သိမြင်ရန်အတွက်၊ လောက၏ အရှင်သည် သူတို့ကို စမ်းသပ်ကာ စိတ်ရင်းသန်သန်နှင့်လည်းကောင်း၊ ဒေဝလီလာ အပျော်ကစားဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်하였다။
Verse 8
निवृत्तिलक्षणज्ञानप्रतिष्ठार्थं च शङ्करः देवदारुवनस्थानां प्रवृत्तिज्ञानचेतसाम्
ထို့ပြင် သင်္ကရသည် နိဝ္ရတ္တိ (အတွင်းပိုင်း စွန့်လွှတ်ခြင်းလမ်း) လက္ခဏာရှိသော အမှန်တရား ဉာဏ်ကို တည်မြဲစေရန်၊ ပရဝ္ရတ္တိ ဉာဏ်အပေါ် စိတ်ထားသော ဒေဝဒါရု သစ်တောနေသူတို့ထံ ချဉ်းကပ်하였다။
Verse 9
विकृतं रूपमास्थाय दिग्वासा विषमेक्षणः मुग्धो द्विहस्तः कृष्णाङ्गो दिव्यं दारुवनं ययौ
ဘုရားရှီဝသည် ထူးဆန်း၍ စိတ်လှုပ်ရှားစေသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူကာ—မိုးကောင်းကင်ကို ဝတ်စုံအဖြစ်ဝတ်၍ မျက်စိကြည့်သွားပုံ ထူးခြားကာ—ရိုးရိုးသဘောတူသလို မောဟနေသကဲ့သို့၊ လက်နှစ်ဖက်သာရှိပြီး ကိုယ်အင်္ဂါအမည်းရောင်ဖြင့်—တောက်ပသော ဒာရုဝန သစ်တောသို့ သွားရောက်တော်မူသည်။ ဤသည်မှာ ရှင်ပညာရှိတို့၏ မာန်မာနနှင့် အပြင်ပန်းပူဇော်ပွဲအပေါ် ချုပ်နှောင်မှုကို ချိုးဖောက်ကာ၊ အပြင်အလုပ်များထက် ကျော်လွန်သော ပတိ (Pati) ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးတရားကို ထင်ရှားစေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 10
मन्दस्मितं च भगवान् स्त्रीणां मनसिजोद्भवम् भ्रूविलासं च गानं च चकारातीव सुंदरः
အလွန်လှပသော ဘုရားမြတ်သည် နူးညံ့သော အပြုံးကို ဆောင်တော်မူ၍၊ မိန်းမတို့အတွက် စိတ်ထဲမှ ပေါက်ဖွားလာသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ ဆွဲဆောင်မှုကို ထင်ဟပ်ပြသတော်မူသည်။ ထို့ပြင် မျက်ခုံးလှုပ်ရှားမှုအနက်အဓိပ္ပါယ်များနှင့် သီချင်းသံဖြင့်လည်း ကစားပျော်မြူးတော်မူ၏။
Verse 11
संप्रोक्ष्य नारीवृन्दं वै मुहुर्मुहुरनङ्गहा अनङ्गवृद्धिम् अकरोद् अतीव मधुराकृतिः
အနင်္ဂဟာ (ကာမ) သည် မိန်းမအစုအဝေးကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပက်ဖျန်း/လိမ်းသပ်ကာ၊ အလွန်ချိုမြိန်၍ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် လိုလားတပ်မက်မှု၏ အင်အားကို ပိုမိုဖောင်းပွ၍ တိုးတက်စေ하였다။
Verse 12
वने तं पुरुषं दृष्ट्वा विकृतं नीललोहितम् स्त्रियः पतिव्रताश्चापि तमेवान्वयुरादरात्
တောအတွင်း၌ ထိုထူးကဲသော ပုရုෂ—နီလလောဟိတ (Nīlalohita) အံ့ဩဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်ကြသော်၊ သစ္စာရှိသော ဇနီးမယားများတောင်မှ ထိုသူတော်တစ်ပါးတည်းကိုပင် လေးစားသဒ္ဓါဖြင့် အားတက်သရော လိုက်လံသွားကြ၏။
Verse 13
वनोटजद्वारगताश् च नार्यो विस्रस्तवस्त्राभरणा विचेष्टाः लब्ध्वा स्मितं तस्य मुखारविन्दाद् द्रुमालयस्थास् तम् अथान्वयुस्ताः
တောအိုတဇ်တံခါးဝ၌ ရပ်နေသော မိန်းမတို့သည် အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ လျှောကျကာ အနေအထားပျက်ယွင်းလျက်၊ ထိုသူ၏ ကြာပန်းမျက်နှာမှ အပြုံးတစ်စင်းကိုသာ ရရှိပြီးနောက် သစ်ပင်အရိပ်အောက် နေထိုင်သူတို့သည် ထိုသူနောက်သို့ လိုက်လံသွားကြ၏။
Verse 14
दृष्ट्वा काश्चिद्भवं नार्यो मदघूर्णितलोचनाः विलासबाह्यास्ताश्चापि भ्रूविलासं प्रचक्रिरे
ဘဝ (ရှီဝ) ကိုမြင်သော် မိန်းမအချို့သည် မဒကြောင့် မျက်လုံးများ လှည့်ဝဲသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ယခင်က လေ့ကျင့်ထားသော အလှပြကစားမှုကို မေ့လျော့သွားကြ၏။ သို့ရာတွင် အတွင်းမှ လှုပ်ရှားလာသဖြင့် မျက်ခုံးကို ကစားကာ ကွေးညွတ်၍ ရယ်ရယ်မောမော လှုပ်ရှားကြ၏။
Verse 15
अथ दृष्ट्वापरा नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः किंचिद् विस्रस्तवसनाः स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः
ထို့နောက် ထိုအရာ/သူကို မြင်သော် အခြားမိန်းမများသည် သီချင်းဆိုကြ၏။ အချို့သည် နူးညံ့သော ရယ်မောမှုဖြင့် မျက်နှာပွင့်လင်း၍၊ အချို့သည် အဝတ်အစား အနည်းငယ် လျော့ကျကာ၊ ခါးပတ်ကြိုးများလည်း လျော့ရဲနေသဖြင့် စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေမည့် ဆွဲဆောင်မှုကို ပြသကြ၏။
Verse 16
काश्चित्तदा तं विपिने तु दृष्ट्वा विप्राङ्गनाः स्रस्तनवांशुकं वा स्वान्स्वान्विचित्रान् वलयान्प्रविध्य मदान्विता बन्धुजनांश् च जग्मुः
ထိုအခါ တောအတွင်း၌ သူ့ကို မြင်သော်—အဝတ်အစား လျော့လျား၍ လျှောကျသကဲ့သို့ ဖြစ်နေရာ—ကာမမဒနှင့် မောဟကြောင့် မူးယစ်နေသော ဗြာဟ္မဏမိန်းမအချို့သည် အရောင်စုံ လက်ကောက်များကို ချွတ်ပစ်ကာ မိမိတို့ ဆွေမျိုးများထံ သွားကြ၏။
Verse 17
काचित्तदा तं न विवेद दृष्ट्वा विवासना स्रस्तमहांशुका च शाखाविचित्रान् विटपान्प्रसिद्धान् मदान्विता बन्धुजनांस्तथान्याः
ထိုအခါ မိန်းမတစ်ဦးသည် သူ့ကို မြင်သော်လည်း လုံးဝ မသိမမြင်နိုင်ခဲ့—အဝတ်မဝတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အဝတ်ကောင်းလည်း လျှောကျနေ၏။ မဒနှင့် မောဟကြောင့် မူးယစ်၍ (အခြားသူများနှင့်အတူ) အကိုင်းအခက် အရောင်စုံဖြင့် ထင်ရှားသော သစ်ပင်များကို မိမိတို့ ဆွေမျိုးများဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကြ၏။
Verse 18
काश्चिज्जगुस्तं ननृतुर् निपेतुश् च धरातले निषेदुर्गजवच्चान्या प्रोवाच द्विजपुङ्गवाः
အချို့သည် သူ့ကို ချီးမွမ်း၍ သီချင်းဆိုကြ၏။ အချို့သည် ကပြကြ၏။ အချို့သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြ၏။ အခြားသူများသည် နက်ရှိုင်းသော တည်ငြိမ်မှု၌ ဆင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ထိုင်နေကြပြီး၊ ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်အချို့က သူ၏ ဂုဏ်တော်ကို ကြေညာစတင်ကြ၏။
Verse 19
अन्योन्यं सस्मितं प्रेक्ष्य चालिलिङ्गुः समन्ततः निरुध्य मार्गं रुद्रस्य नैपुणानि प्रचक्रिरे
သူတို့သည် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် ပြုံးလျက် ကြည့်ရှုကာ အရပ်ပတ်လုံး လှည့်လည်သွားလာကြ၏။ ရုဒြ (Rudra) ၏ လမ်းကို ပိတ်ဆို့၍ လိမ္မာသော လှည့်ကွက်မျိုးစုံကို စတင်ပြုလုပ်ကြသော်လည်း၊ အားလုံးသည် သခင်၏ လီလာအတွင်း၌သာ ဖြစ်၏။ ပတိ (Śiva) တစ်ပါးတည်းသာ ပာရှ (pāśa) မချည်နှောင်နိုင်ဘဲ၊ ပာရှု (paśu) များသည် ပာရှအောက်၌ လှုပ်ရှားကြသည်။
Verse 20
को भवानिति चाहुस्तं आस्यतामिति चापराः कुत्रेत्यथ प्रसीदेति जजल्पुः प्रीतमानसाः
ဘက္တိကြောင့် စိတ်နှလုံးနူးညံ့လာသောသူတို့ထဲမှ အချို့က “သင်သည် မည်သူနည်း” ဟု မေးကြ၏။ အချို့က “ထိုင်ပါ” ဟု ဆိုကြ၏။ အခြားသူတို့က “ဘယ်ကလာသနည်း” ဟု မေးပြီးနောက် “ကျေးဇူးပြုပါ၊ သနားတော်မူပါ” ဟု တောင်းပန်ကြ၏။
Verse 21
विपरीता निपेतुर्वै विस्रस्तांशुकमूर्धजाः पतिव्रताः पतीनां तु संनिधौ भवमायया
ဘဝ (Śiva) ၏ မာယာ—ဖုံးကွယ်သည့် အာနုဘော်ကြောင့်—ပတိဝရတ (pativrata) မယားများသည် အဝတ်အစားလျော့ကျ၍ ဆံပင်ဖြန့်ကျက်ကာ ရှုပ်ထွေးစွာ လဲကျသွားကြသည်။ ထိုအရာသည် သူတို့၏ ခင်ပွန်းများ၏ မျက်မှောက်တွင်ပင် ဖြစ်ပွား၏။
Verse 22
दृष्ट्वा श्रुत्वा भवस्तासां चेष्टावाक्यानि चाव्ययः शुभं वाप्यशुभं वापि नोक्तवान्परमेश्वरः
သူတို့၏ အပြုအမူနှင့် စကားများကို မြင်၍ ကြားပြီးနောက်၊ ဘဝ—မပျက်မယွင်းသော ပရမေရှဝရ (Parameśvara)—သည် “ကောင်းသည်” ဟူ၍လည်း မဆို၊ “မကောင်းသည်” ဟူ၍လည်း မဆိုခဲ့ပေ။
Verse 23
दृष्ट्वा नारीकुलं विप्रास् तथाभूतं च शङ्करम् अतीव परुषं वाक्यं जजल्पुस्ते मुनीश्वराः
ထိုဗြာဟ္မဏ မုနိရှင်များသည် ထိုသို့ဖြစ်နေသော မိန်းမအစုအဝေးကိုလည်း မြင်၍၊ ထိုအခြေအနေတူတူရှိသော သင်္ကရ (Śaṅkara) ကိုလည်း မြင်ကြသဖြင့်၊ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စကားများကို ပြောဆိုကြ၏။ ထိုမုနိအရှင်ကြီးများသည် ထိခိုက်စေသော စကားကို ထုတ်ဖော်ကြ၏။
Verse 24
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः
ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ရှေ့တော်၌ သူတို့အားလုံး၏ တပဿ (အာစတေရီတီ) များသည် ဖုံးလွှမ်းပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏—ကောင်းကင်၌ တည်သော ကြယ်များသည် နေရောင်ခြည်ကြောင့် မထင်ရှားသကဲ့သို့။ ထို့ကြောင့် ပတိ (အရှင်) တစ်ပါးတည်းသာ အလွန်မီသော အလင်းဖြစ်၍၊ ပာရှုတို့၏ ကန့်သတ်အင်အားများသည် ရှေ့တော်၌ တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 25
श्रूयते ऋषिशापेन ब्रह्मणस्तु महात्मनः समृद्धश्रेयसां योनिर् यज्ञा वै नाशमाप्तवान्
ကြားရသည်မှာ ရှင်ဋ္ဌာနတော်ရှိ ရှင်ဋ္ဌာန (ṛṣi) ၏ ကျိန်စာကြောင့် မဟာစိတ်ရှိသော ဘြဟ္မာ၏ ယဇ္ဉ (ပူဇာယဇ္ဉ) သည်—အကျိုးမင်္ဂလာများ ပေါက်ဖွားရာ မူလအိမ်ဖြစ်သော်လည်း—ပျက်စီးသွားခဲ့သည်ဟု ဆို၏။
Verse 26
भृगोर् अपि च शापेन विष्णुः परमवीर्यवान् प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश् च सदा कृतः
ဘೃဂု (Bhṛgu) ၏ ကျိန်စာကြောင့် အလွန်တန်ခိုးကြီးသော ဗိṣṇု (Viṣṇu) သည်—အင်အားအမြင့်ဆုံးရှိသော်လည်း—ပေါ်ထွန်းခြင်း ဆယ်ပါးကို ခံယူရပြီး၊ အမြဲတမ်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခ၌ နေရန် ပြုလုပ်ခံရ၏။ ထို့ကြောင့် ပူရာဏသည် ကမ္မနှင့် ဘုရားသတ်မှတ်ချက်တို့၏ လည်ပတ်မှုကို ပတိဖြစ်သော ရှီဝ (Śiva) ၏ အာဏာအောက်တွင် ဖော်ပြသည်။
Verse 27
इन्द्रस्यापि च धर्मज्ञ छिन्नं सवृषणं पुरा ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्
အို ဓမ္မကို သိမြင်သူရေ၊ ရှေးကာလ၌ အိန္ဒြ (Indra) ပင်လျှင်—သူ၏ ပုရుషသတ္တိ ဖြတ်တောက်ခံကာ—ဒေါသထွက်သော ဂေါတမ (Gautama) ရှင်ဋ္ဌာနက မြေပြင်သို့ ပစ်ချခဲ့သည်။
Verse 28
गर्भवासो वसूनां च शापेन विहितस् तथा ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः
ကျိန်စာ၏ အင်အားကြောင့် ဝါစု (Vasus) တို့သည် ဂರ್ಭ၌ နေရန်—ကိုယ်ခန္ဓာယူ၍ မွေးဖွားရန်—သတ်မှတ်ခံရ၏။ ထိုနည်းတူ ရှင်ဋ္ဌာနများ၏ ကျိန်စာကြောင့် နဟုရှ (Nahuṣa) မင်းသည် မြွေအဖြစ်သို့ ကျရောက်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ကမ္မ၏ ဥပဒေသည် ပာရှု (paśu) ဖြစ်သော တစ်ဦးချင်းဝိညာဉ်ကို ပာရှ (pāśa) ဖြစ်သော အကျိုးဆက်ဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး၊ ပတိ (Śiva) ၏ ကရုဏာကသာ မှန်ကန်သော စည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးသည်။
Verse 29
क्षीरोदश् च समुद्रो ऽसौ निवासः सर्वदा हरेः द्वितीयश्चामृताधारो ह्य् अपेयो ब्राह्मणैः कृतः
နို့ပင်လယ်သည် ဟရီ (ဗိဿဏု) ၏ အမြဲတမ်း နေရာတော် ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် မသေမပျက် အမృతကို ထမ်းဆောင်ထားသော ဒုတိယ အမృతအာဓာရလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ဘြာဟ္မဏတို့၏ သတ်မှတ်ချက်အရ ထိုရေကို မသောက်ရဟု ပြုထားသည်။
Verse 30
अविमुक्तेश्वरं प्राप्य वाराणस्यां जनार्दनः क्षीरेण चाभिषिच्येशं देवदेवं त्रियंबकम्
ဝါရာဏသီမြို့ရှိ အဝိမုက္တေရှ္ဝရသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ ဇနာရ္ဒန (ဗိဿဏု) သည် နို့ဖြင့် အဘိသေက ပြုကာ၊ ဒေဝဒေဝ တြိယမ္ဗက (မျက်စိသုံးပါးရှင်) အီရှကို ပူဇော်တော်မူ၏—ပတိသည် ပာရှုကို ပာရှမှ လွတ်မြောက်စေတော်မူ၏။
Verse 31
श्रद्धया परया युक्तो देहाश्लेषामृतेन वै निषिक्तेन स्वयं देवः क्षीरेण मधुसूदनः
အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သဒ္ဓါဖြင့် ပြည့်စုံ၍ မဓုသူဒန (ဗိဿဏု) သည် နို့ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော အမృతကို ကိုယ်တိုင် လောင်းချကာ၊ ဒေဝ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရာတွင် အဘိသေက လိဘေးရှင်းကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။
Verse 32
सेचयित्वाथ भगवान् ब्रह्मणा मुनिभिः समम् क्षीरोदं पूर्ववच्चक्रे निवासं चात्मनः प्रभुः
ထို့နောက် ဘုရားသခင်သည် ဘြဟ္မာနှင့် မုနိတို့နှင့်အတူ အဘိသေက ဖြန်းလောင်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် အရှင်ပရဘုသည် ယခင်ကကဲ့သို့ နို့ပင်လယ်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်ကာ မိမိ၏ နေရာတော်အဖြစ် သတ်မှတ်တော်မူ၏။
Verse 33
धर्मश्चैव तथा शप्तो माण्डव्येन महात्मना वृष्णयश्चैव कृष्णेन दुर्वासाद्यैर्महात्मभिः
ထို့ကြောင့် ဓမ္မတော်ကိုယ်တိုင် မဟာအတ္တမုနိ မာဏ္ဍဗျက စာပတော်မူ၏။ ထို့အပြင် ဝೃṣṇိ မျိုးနွယ်တို့လည်း ကృష్ణနှင့် ဒုರ್ವာသာ စသည့် မဟာအတ္တမုနိတို့က စာပခံရ၏။ ထိုသို့ အင်အားကြီးသူတို့၏ အမိန့်အာဏာကြောင့် ကမ္မ၏ အကျိုးဆက်သည် ပတိ၏ အမြင့်ဆုံး အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မလွဲမသွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်၏။
Verse 34
राघवः सानुजश् चापि दुर्वासेन महात्मना श्रीवत्सश् च मुनेः पाद पतनात्तस्य धीमतः
ရာဃဝ (ရာမ) သည် ညီတော်နှင့်အတူ၊ ထို့ပြင် သရီဝတ္ဆလည်း မဟာမုနိ ဒုర్వာသာ၏ ကရုဏာကြောင့်—ဉာဏ်ပညာရှိ မုနိ၏ ခြေတော်၌ လဲကျကန်တော့ခြင်းဖြင့်—မင်္ဂလာကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် သိမြင်ပြီးသူရှေ့၌ နှိမ့်ချကန်တော့ခြင်းသည် ပသု (paśu) အတွက် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို လျော့ပါးစေကာ ပတိ (Pati) သခင် ရှိဝ (Śiva) ထံသို့ မျက်နှာမူစေသော လမ်းဖြစ်သည်။
Verse 35
एते चान्ये च बहवो विप्राणां वशमागताः वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवमुमापतिम्
ဤသူတို့နှင့် အခြားများစွာသော (ဒေဝတားနှင့် သတ္တဝါတို့) သည် ဗြာဟ္မဏတို့၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသော်လည်း—ဗိရူပါက္ခ (Virūpākṣa)၊ ဒေဝဒေဝ၊ အုမာပတိ ဖြစ်သော သခင်ရှိဝသာ မလွှမ်းမိုးနိုင်သော ပတိအဖြစ် လောကီကန့်သတ်ချက်အားလုံးကို ကျော်လွန်၍ လွတ်လပ်တည်ရှိတော်မူသည်။
Verse 36
एवं हि मोहितास्तेन नावबुध्यन्त शङ्करम् अत्युग्रवचनं प्रोचुश् चोग्रो ऽप्यन्तरधीयत
ထို့ကြောင့် သူ၏ မောဟကြောင့် သူတို့သည် သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို မသိမြင်နိုင်ကြ။ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော စကားများကို ပြောဆိုကြပြီး—ထိုကြမ်းကြုတ်သူလည်း သူတို့မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 37
ते ऽपि दारुवनात्तस्मात् प्रातः संविग्नमानसाः पितामहं महात्मानम् आसीनं परमासने
ထို့နောက် သူတို့လည်း မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ဒါရုတောမှ ထွက်ခွာ၍ စိတ်နှလုံးတုန်လှုပ်ကာ အတွင်း၌ စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့နေကြပြီး—အမြင့်ဆုံး အာသနပေါ်တွင် ထိုင်နေသော မဟာတမား ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ကြ하였다။
Verse 38
गत्वा विज्ञापयामासुः प्रवृत्तमखिलं विभोः शुभे दारुवने तस्मिन् मुनयः क्षीणचेतसः
ထိုနေရာသို့ ရောက်သွားပြီး စိတ်အားနည်းနွမ်းနေသော မုနိတို့သည် မင်္ဂလာရှိသော ဒါရုတော၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှကို သခင်ထံ အပြည့်အစုံ လျှောက်တင်ကြ하였다။
Verse 39
सो ऽपि संचिन्त्य मनसा क्षणादेव पितामहः तेषां प्रवृत्तमखिलं पुण्ये दारुवने पुरा
ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) သည် စိတ်ထဲတွင် ခဏမျှ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသော ဒာရုဝန တော၌ ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာနှင့် မုနိတို့၏ လုပ်ဆောင်ပုံအလုံးစုံကို ချက်ချင်း သိမြင်လာ하였다။
Verse 40
उत्थाय प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रणिपत्य भवाय च उवाच सत्वरं ब्रह्मा मुनीन्दारुवनालयान्
ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် ထ၍ လက်အုပ်ချီကာ ရိုသေစွာ နမസ്കာရပြု၍ ဘဝ (ရှီဝ) ထံ ဦးချကာ၊ ဒာရုတော၌ နေထိုင်သော မုနိတို့အား အလျင်အမြန် ပြောဆို하였다။
Verse 41
धिग् युष्मान् प्राप्तनिधनान् महानिधिम् अनुत्तमम् वृथाकृतं यतो विप्रा युष्माभिर् भाग्यवर्जितैः
သင်တို့ကို အရှက်တင်ရမည်! ရတနာကြီးကို ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း ပျက်စီးခြင်းသာ တွေ့ကြုံရသည်။ အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ကံကောင်းခြင်းကင်းမဲ့သော သင်တို့ကြောင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာရတနာကို အလဟဿ ဖြစ်စေခဲ့ပြီ။
Verse 42
यस्तु दारुवने तस्मिंल् लिङ्गी दृष्टो ऽप्यलिङ्गिभिः युष्माभिर् विकृताकारः स एव परमेश्वरः
ဒာရုဝန တော၌ လင်္ဂကို ဆောင်ထားသူဟု မြင်တွေ့ခဲ့ရသော သူ—လင်္ဂကို မယုံကြည်သူတို့ကပင် မြင်ခဲ့ရသော သူ—သင်တို့က ထူးဆန်းကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဟု ထင်မြင်ခဲ့သော်လည်း၊ ထိုသူတစ်ပါးတည်းကပင် ပရမေရှ္ဝရ (အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်) ဖြစ်တော်မူသည်။
Verse 43
गृहस्थैश् च न निन्द्यास्तु सदा ह्यतिथयो द्विजाः विरूपाश् च सुरूपाश् च मलिनाश्चाप्यपण्डिताः
အိမ်ထောင်ရှင်တို့သည် လာရောက်သော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဧည့်သည်တို့ကို မည်သို့မျှ မနိမ့်ချ မစော်ကားသင့်။ ရုပ်ဆိုးရုပ်လှ ဖြစ်စေ၊ မသန့်ရှင်း ဖြစ်စေ၊ ပညာမရှိ ဖြစ်စေ—အတိഥိ ဧည့်သည်ကို အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 44
<स्तोर्य् ओफ़् सुदर्शन> सुदर्शनेन मुनिना कालमृत्युरपि स्वयम् पुरा भूमौ द्विजाग्र्येण जितो ह्यतिथिपूजया
ရှေးကာလတွင် မြေပြင်ပေါ်၌ပင် ကာလ—သေမင်းကိုယ်တိုင်ကိုပင်—ဒွိဇအထက်မြတ် မုနိ စုဒർശနက အတိသီ (ဧည့်သည်) ကို ရိုသေစွာပူဇော်ခြင်းဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည်။ အတိသီပူဇာသည် သైవဓမ္မဖြစ်၍ ပశုကိုချည်နှောင်သော ပာရှာကို လျော့ပေါ့စေကာ ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာကို ဆွဲခေါ်သည်။
Verse 45
अन्यथा नास्ति संतर्तुं गृहस्थैश् च द्विजोत्तमैः त्यक्त्वा चातिथिपूजां ताम् आत्मनो भुवि शोधनम्
အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက်—အထူးသဖြင့် ဒွိဇအထက်မြတ်တို့အတွက်—လုံခြုံစွာကူးမြောက်ရန် အခြားနည်းလမ်းမရှိ။ အတိသီပူဇာကို စွန့်ပစ်ခြင်းသည် ဤလောက၌ မိမိကိုယ်ကို မသန့်စင်စေသော အညစ်အကြေးဖြစ်သည်။
Verse 46
गृहस्थो ऽपि पुरा जेतुं सुदर्शन इति श्रुतः प्रतिज्ञामकरोज्जायां भार्यामाह पतिव्रताम्
ရှေးကာလတွင် အိမ်ထောင်ရှင်ဖြစ်သော်လည်း စုဒর্শနဟုကျော်ကြားသူသည် စမ်းသပ်မှုကို အနိုင်ယူမည်ဟု ကြားသိရသည်။ သူသည် သစ္စာကတိပြု၍ မိမိ၏ ပတိဗြတာ မယားအား မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောကြား하였다။
Verse 47
सुव्रते सुभ्रु सुभगे शृणु सर्वं प्रयत्नतः त्वया वै नावमन्तव्या गृहे ह्यतिथयः सदा
အို သုဗြတေ၊ လှပသောမျက်ခုံးနှင့် မင်္ဂလာရှိသူမ၊ အားထုတ်၍ အားလုံးကို နားထောင်ပါ။ အိမ်၌ အတိသီတို့ကို မည်သို့မျှ မထီမဲ့မြင်မပြုရ၊ အိမ်ထောင်တွင် ဧည့်သည်သည် အမြဲတမ်း ရိုသေခံရသူဖြစ်သည်။ အတိသီကို ဤသို့ဂုဏ်ပြုခြင်းသည် သൈവဓမ္မဖြစ်၍ ပశုကို သန့်စင်စေကာ ပာရှာကို လျော့ပေါ့စေပြီး ပတိ—ရှီဝ—ကို ပျော်ရွှင်စေသည်။
Verse 48
सर्व एव स्वयं साक्षाद् अतिथिर्यत्पिनाकधृक् तस्मादतिथये दत्त्वा आत्मानमपि पूजय
ဧည့်သည်တိုင်းသည် အမှန်တကယ် ပိနာကကိုင်ရှင် သခင်တော်ကိုယ်တိုင် (ရှီဝ) ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိပါ။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်အား ပူဇော်ပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကိုလည်း ပူဇော်ပါ—အတွင်းသက်သေဖြစ်သော ပတိ (ရှီဝ) သည် အတွင်း၌ တည်ရှိနေကြောင်း သိမြင်လျက်။
Verse 49
एवमुक्त्वाथ संतप्ता विवशा सा पतिव्रता पतिमाह रुदन्ती च किमुक्तं भवता प्रभो
ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ မတတ်သာသည့် ပတိဝရတာ မယားသည် မျက်ရည်ကျလျက် ခင်ပွန်းကို မေးမြန်း၏— «အရှင်ဘုရား၊ သင်မိန့်တော်မူသည့်အရာသည် အဘယ်နည်း?»
Verse 50
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह सुदर्शनः देयं सर्वं शिवायार्ये शिव एवातिथिः स्वयम्
သူမ၏စကားကိုကြားပြီးနောက် စုဒർശနသည် ထပ်မံမိန့်၏— «အရိယမိန်းမရေ၊ အရာအားလုံးကို သီဝဘုရားထံ ပူဇော်လှူဒါန်းလော့။ သီဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင်ပင် အတိഥိအဖြစ် လာရောက်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်»
Verse 51
तस्मात्सर्वे पूजनीयाः सर्वे ऽप्यतिथयः सदा एवमुक्ता तदा भर्त्रा भार्या तस्य पतिव्रता
ထို့ကြောင့် အတိഥိအားလုံးသည် အမြဲတမ်း ပူဇော်ကန်တော့ထိုက်သူများဖြစ်ကြသည်။ ခင်ပွန်း၏ဤသို့သောညွှန်ကြားချက်ကို လက်ခံပြီး ပတိဝရတာ မယားသည် အတိഥိကို သန့်ရှင်းသောတည်ရှိမှုအဖြစ် ရိုသေစွာ ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 52
शेषामिवाज्ञामादाय मूर्ध्ना सा प्राचरत्तदा परीक्षितुं तथा श्रद्धां तयोः साक्षाद् द्विजोत्तमाः
သူတို့၏အမိန့်ကို သန့်ရှင်းသောပူဇော်သက်ကျန် (ပရသာဒ) ကဲ့သို့ ခေါင်းပေါ်တင်လက်ခံကာ၊ သူမသည် ချက်ချင်းလိုက်နာဆောင်ရွက်하였다။ ထိုနှစ်ဦး၏ သဒ္ဓါ (śraddhā) ကို စမ်းသပ်ရန် ဒွိဇိုတ္တမ ဘြာဟ္မဏများသည် တိုက်ရိုက်ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။
Verse 53
धर्मो द्विजोत्तमो भूत्वा जगामाथ मुनेर्गृहम् तं दृष्ट्वा चार्चयामास सार्घ्याद्यैरनघा द्विजम्
ဓမ္မသည် ဒွိဇိုတ္တမ ဘြာဟ္မဏအဖြစ် အသွင်ယူကာ မုနိ၏အိမ်သို့ သွားရောက်하였다။ အပြစ်ကင်းသော ဒွိဇကို မြင်သည်နှင့် အပြစ်မရှိသူမသည် အရ္ဃျ (ကြိုဆိုရေ) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် ဧည့်ခံရိတျများဖြင့် ရိုသေကန်တော့하였다။
Verse 54
सम्पूजितस्तया तां तु प्राह धर्मो द्विजः स्वयम् भद्रे कुतः पतिर्धीमांस् तव भर्ता सुदर्शनः
သူမက သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ ဓမ္မသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုကောင်းမြတ်သော မိန်းမအား မိန့်တော်မူသည်— «အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်၏ ခင်ပွန်း—ပညာရှိ၍ ရုပ်ရည်လှပသော သုဒർശန—သည် ဘယ်မှ လာသနည်း?»
Verse 55
अन्नाद्यैरलमद्यार्ये स्वं दातुमिह चार्हसि सा च लज्जावृता नारी स्मरन्ती कथितं पुरा
«အို အာရျာမ၊ ယနေ့ အစာအဟာရ စသည့် အလှူပူဇော်မှုသာ လုံလောက်သည်; ဤနေရာ၌ ကိုယ်တိုင်ကို မပေးသင့်» ဟုဆိုသဖြင့်၊ အရှက်တရားဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော ထိုမိန်းမသည် ယခင်က ပြောထားသမျှကို သတိရလာ၏။
Verse 56
भर्त्रा न्यमीलयन्नेत्रे चचाल च पतिव्रता किंचेत्याह पुनस्तं वै धर्मे चक्रे च सा मतिम्
ခင်ပွန်း၏ အမိန့်အတိုင်း သစ္စာရှိသော ဇနီးသည် မျက်စိပိတ်၍ လှုပ်ရှားသွားလေသည်။ ထို့နောက် သူ့အား ထပ်မံ၍ «ဒါက ဘာလဲ» ဟု မေးသော်လည်း၊ ဓမ္မနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်စည်းကမ်းပေါ်တွင် စိတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တည်စေ하였다။
Verse 57
निवेदितुं किलात्मानं तस्मै पत्युरिहाज्ञया एतस्मिन्नन्तरे भर्ता तस्या नार्याः सुदर्शनः
ခင်ပွန်း၏ အမိန့်အတိုင်း သူ့အား ကိုယ်တိုင်ကို တင်ပြလိုသဖြင့်၊ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ထိုမိန်းမ၏ အရှင်—သူမ၏ ခင်ပွန်း သုဒর্শန—ရောက်လာ하였다။
Verse 58
गृहद्वारं गतो धीमांस् तामुवाच महामुनिः एह्येहि क्व गता भद्रे तमुवाचातिथिः स्वयम्
အိမ်တံခါးဝသို့ ရောက်သော် ပညာရှိသော မဟာမုနိက သူမအား «လာ လာ၊ မင်္ဂလာရှိသူ၊ ဘယ်သို့ သွားခဲ့သနည်း» ဟု ခေါ်ပြော၏။ ထို့နောက် အတိഥိ (ဧည့်သည်) ကိုယ်တိုင်ပင် သူ့အား ပြောဆိုလေသည်။
Verse 59
भार्यया त्वनया सार्धं मैथुनस्थो ऽहमद्य वै सुदर्शन महाभाग किं कर्तव्यमिहोच्यताम्
«ယနေ့ ဤဇနီးနှင့်အတူ မေထုန (ပေါင်းစည်းခြင်း) အခြေအနေ၌ ငါရှိ၏။ အို စုဒർശန မဟာဘဂ၊ ကံကောင်းမြတ်သူ—ဤနေရာ၌ ဘာကို ပြုရမည်နည်း ဆိုပါစေ»
Verse 60
सुरतान्तस्तु विप्रेन्द्र संतुष्टो ऽहं द्विजोत्तम सुदर्शनस्ततः प्राह सुप्रहृष्टो द्विजोत्तमः
ပေါင်းစည်းခြင်းပြီးဆုံးသော် စုဒർശနသည် အလွန်ပျော်ရွှင်လျက် ပြော၏—«အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်၊ ငါ အပြည့်အဝ ကျေနပ်ပြီ»
Verse 61
भुङ्क्ष्व चैनां यथाकामं गमिष्ये ऽहं द्विजोत्तम हृष्टो ऽथ दर्शयामास स्वात्मानं धर्मराट् स्वयम्
«အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်၊ သင်လိုသလို ဤသူမကို ခံစားလော့; ငါ ထွက်ခွာမည်» ဟုဆိုပြီးနောက်၊ ဓမ္မရာဇသည် ပျော်ရွှင်လျက် မိမိ၏ အမှန်ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားပြသ하였다။
Verse 62
प्रददौ चेप्सितं सर्वं तमाह च महाद्युतिः एषा न भुक्ता विप्रेन्द्र मनसापि सुशोभना
တောက်ပသည့် အရှင်သည် သူလိုအပ်သမျှကို ပေးအပ်ပြီးနောက် ပြော၏—«အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ ဤသူမသည် မခံစားရသေး၊ စိတ်ထဲတွင်တောင် မထိမခိုက်ဘဲ သန့်ရှင်း၍ တင့်တယ်လှ၏»
Verse 63
मया चैषा न संदेहः श्रद्धां ज्ञातुमिहागतः जितो वै यस्त्वया मृत्युर् धर्मेणैकेन सुव्रत
ငါ့ဘက်မှ သံသယမရှိ။ ဤနေရာသို့ ဤ «သဒ္ဓါ»—တည်ကြည်သော ယုံကြည်မှုကို သိရန် လာခဲ့သည်။ အို ကောင်းမြတ်သော ဝ్రတရှိသူ၊ တစ်ချက်တည်းသော ဓမ္မဖြင့် မရဏကို အမှန်တကယ် အနိုင်ယူခဲ့သဖြင့်၊ ထိုယုံကြည်မှု၏ အင်အားနှင့် အနှစ်သာရကို ငါ သိလို၏။
Verse 64
अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्युक्त्वा प्रययौ च सः तस्मात्तथा पूजनीयाः सर्वे ह्यतिथयः सदा
“အို—သူ၏ တပဿ၏ အာနုဘော်သည် အလွန်ကြီးမားပါသည်” ဟုဆိုကာ သူသည် ထွက်ခွာသွား၏။ ထို့ကြောင့် အတိသီ (ဧည့်သည်) အားလုံးကို ထိုနည်းတူ အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုပူဇော်ရမည်။ အတိသီကို ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် ဓမ္မအရ ပశု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို စမ်းသပ်၍ မြှင့်တင်သော ပတိ (အရှင်) ကို ဝန်ဆောင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 65
बहुनात्र किमुक्तेन भाग्यहीना द्विजोत्तमाः तमेव शरणं तूर्णं गन्तुमर्हथ शङ्करम्
ဤနေရာတွင် အများကြီးပြောခြင်းက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း၊ အို ဒွိဇိုတ္တမတို့။ ကံကောင်းခြင်းမရှိသဖြင့် သင်တို့သည် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ထံသို့သာ အလျင်အမြန် သွား၍ အရှင်ကို အားကိုးခိုလှုံကြလော့—ပတိတော်တစ်ပါးတည်းသာ ပశု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော pāśa များကို ဖြတ်တောက်ပေးနိုင်သည်။
Verse 66
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो ब्राह्मणर्षभाः ब्रह्माणमभिवन्द्यार्ताः प्रोचुराकुलितेक्षणाः
ဗြဟ္မာ၏ ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်တို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ သန်မာသည့် ရှင်ရသီတို့သည် စိတ်နာကျင်၍ ဗြဟ္မာကို ဦးချကန်တော့ကာ မျက်လုံးများ လှုပ်ရှားတုန်ယင်လျက် ပြောကြ၏။
Verse 67
ब्राह्मणा ऊचुः नापेक्षितं महाभाग जीवितं विकृताः स्त्रियः दृष्टो ऽस्माभिर् महादेवो निन्दितो यस्त्वनिन्दितः
ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြ၏—“အို မဟာဘဂ၊ ယခုမှစ၍ အသက်ရှင်ခြင်းကို မလိုလားတော့ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မိန်းမများ ပျက်စီးသွားပြီ။ မဖြစ်သင့်သည့်အရာကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ခဲ့ရသည်—အပြစ်ကင်းစင်သော မဟာဒေဝကိုပင် အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ခဲ့ကြသည်။”
Verse 68
शप्तश् च सर्वगः शूली पिनाकी नीललोहितः अज्ञानाच्छापजा शक्तिः कुण्ठितास्यनिरीक्षणात्
သူသည် “ခုနစ်မျိုးတော်” ဟူ၍လည်း ခေါ်ခံရသော အလုံးစုံပျံ့နှံ့တော်မူသူ၊ သုံးခွတံကိုင်တော်မူသူ၊ ပိနာကကိုင်တော်မူသူ၊ အပြာနှင့် အနီရောင်တောက်ပသော နီလလောဟိတတော် ဖြစ်၏။ မသိမြင်မှု (အညာန) မှ ကျပ်စာမှ ပေါက်ဖွားသည့် အာနုဘော် ထွက်ပေါ်လာသော်လည်း၊ အရှင်၏ တစ်ချက်မျှ ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့်ပင် ထိုအာနုဘော်သည် မာန်ကျသွားကာ အကျိုးမရှိအောင် ဖြစ်သွား၏။
Verse 69
वक्तुमर्हसि देवेश संन्यासं वै क्रमेण तु द्रष्टुं वै देवदेवेशम् उग्रं भीमं कपर्दिनम्
အို ဒေဝတို့၏အရှင် ဒေဝေရှ၊ သံန്യാസ (စွန့်လွှတ်ခြင်း) ၏စည်းကမ်းကို အစဉ်လိုက်မှန်ကန်စွာ မိန့်ကြားပေးပါ။ ထိုနည်းဖြင့် ဒေဝတို့၏ဒေဝ—ရုဒြ၊ ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ကပရ္ဒင်—ကို မြင်တွေ့နိုင်မည်။ ထိုပတိတော်သာ ပာရှု (paśu) ကို ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေသော မောက္ခပေးရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 70
पितामह उवाच आदौ वेदानधीत्यैव श्रद्धया च गुरोः सदा विचार्यार्थं मुनेर्धर्मान् प्रतिज्ञाय द्विजोत्तमाः
ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) မိန့်တော်မူသည်– «အစဦးတွင် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဝေဒများကို မှန်ကန်စွာ လေ့လာပြီး၊ ဂုရုအား အမြဲတမ်း ရိုသေလေးစားလျက်၊ အမှန်တရားကို စူးစမ်းရန်အတွက် မုနိ၏ ဓမ္မများကို ဆောင်ရွက်မည်ဟု ဒွိဇောတ္တမ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် ကတိပြုရမည်»။
Verse 71
ग्रहणान्तं हि वा विद्वान् अथ द्वादशवार्षिकम् स्नात्वाहृत्य च दारान्वै पुत्रानुत्पाद्य सुव्रतान्
ပညာရှိသည် ထိုဝရတကို ဂြိုဟ်ဖုံးဆုံးချိန်အထိ သို့မဟုတ် တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ပြည့်အထိ စောင့်ထိန်းရမည်။ သန့်စင်ရေချိုးပြီးနောက် ဇနီးကို လက်ခံကာ သီလကောင်းသော သားများကို မွေးဖွားစေ၍ ပတိတော်အောက်၌ သာသနာဝရတနှင့် ကိုက်ညီသော အိမ်ထောင်ဘဝကို တည်ထောင်ရမည်။
Verse 72
वृत्तिभिश्चानुरूपाभिस् तान् विभज्य सुतान्मुनिः अग्निष्टोमादिभिश्चेष्ट्वा यज्ञैर्यज्ञेश्वरं विभुम्
မုနိသည် သားများကို သူတို့၏သဘာဝနှင့် ကိုက်ညီသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းများသို့ ခွဲဝေစီမံပြီး၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် ဝေဒယဇ္ဈများကို ဆောင်ရွက်ကာ ယဇ္ဈေရှ္ဝရ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်—ရှီဝကို ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 73
पूजयेत् परमात्मानं प्राप्यारण्यं विभावसौ मुनिर्द्वादशवर्षं वा वर्षमात्रम् अथापि वा
တောအရပ်သို့ ရောက်ပြီးနောက် မုနိသည် အမြင့်ဆုံးအတ္တ—ပတိတော်အထက်တန်းဆုံးဖြစ်သော ရှီဝကို ပူဇော်ရမည်။ ထိုပူဇော်ခြင်းကို တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။
Verse 74
पक्षद्वादशकं वापि दिनद्वादशकं तु वा क्षीरभुक् संयुतः शान्तः सर्वान् सम्पूजयेत्सुरान्
တစ်ဆယ့်နှစ်ပက္ခ (နှစ်ပတ်စီ) သို့မဟုတ် တစ်ဆယ့်နှစ်ရက်အထိ၊ နို့သာသောက်စား၍ ကိုယ်စိတ်ထိန်းချုပ်ကာ ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်သော ဘက္တိဝန်ထမ်းသည် ဒေဝတော်တို့အားလုံးကို ပူဇော်ကန်တော့၍ အပြည့်အဝဂုဏ်ပြုရမည်၊ အဆုံးတွင် ပတိ—သီဝဘုရားသခင်နှင့် ကိုက်ညီသော အလှူဖြစ်စေသည်။
Verse 75
इष्ट्वैवं जुहुयादग्नौ यज्ञपात्राणि मन्त्रतः अप्सु वै पार्थिवं न्यस्य गुरवे तैजसानि तु
ဤသို့ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်မန်တရများဖြင့် ယဇ္ဉပစ္စည်းအိုးခွက်တို့ကို သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ အပ်နှံရမည်။ မြေထည်ပစ္စည်းများကို ရေထဲသို့ ထားရပြီး၊ မီးဓာတ်ဆန်သော (သတ္တု) ပစ္စည်းများကိုတော့ ဂုရုထံသို့ သင့်လျော်စွာ ဆက်ကပ်ရမည်။ ဤနည်းဖြင့် သန့်စင်မှုနှင့် အစဉ်အလာတရားတော်အတိုင်း အခမ်းအနားကို ပြီးစီးစေကာ ပတိကို စည်းကမ်းနှင့် မျိုးဆက်လိုင်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။
Verse 76
स्वधनं सकलं चैव ब्राह्मणेभ्यो विशङ्कया प्रणिपत्य गुरुं भूमौ विरक्तः संन्यसेद्यतिः
မိမိ၏ ငွေကြေးဥစ္စာအားလုံးကို မတုန်လှုပ်မရှက်မကြောက်ဘဲ ဘြာဟ္မဏတို့ထံ လှူဒါန်းပြီးနောက်၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် ကိုယ်ခန္ဓာချ၍ ဂုရုအား ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ရမည်။ ထို့နောက် အလွန်ကင်းလွတ်သော စိတ်ဖြင့် ရဟန်းသဘော ယတိသည် သံန്യാസသို့ ဝင်ရမည်။ ဤနည်းဖြင့် ပရှု (ချည်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ်) သည် ပာရှ (ပိုင်ဆိုင်မှု၏ ချည်ကြိုး) ကို ဖြေလျော့ကာ ပတိ—သီဝဘုရားကို တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာအဖြစ် မျက်နှာမူသည်။
Verse 77
निकृत्य केशान् सशिखान् उपवीतं विसृज्य च पञ्चभिर् जुहुयाद् अप्सु भूः स्वाहेति विचक्षणः
ဆံပင်ကို ထိပ်ဆံ (ရှိခါ) နှင့်တကွ ဖြတ်ချပြီး၊ သာသနာကြိုး (ဥပဝီတ) ကိုလည်း စွန့်ပစ်ကာ၊ ဉာဏ်ရှိသော အကျင့်ကျင့်သူသည် ရေထဲသို့ အလှူမီး (ဟောမ) ငါးကြိမ် ပြုလုပ်၍ “ဘူḥ—ဆွာဟာ” ဟု ဆိုရမည်။
Verse 78
ततश्चोर्ध्वं चरेदेवं यतिः शिवविमुक्तये व्रतेनानशनेनापि तोयवृत्त्यापि वा पुनः
ထို့နောက် ယတိသည် သီဝအားဖြင့် လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက် ဤပုံစံအတိုင်း နေထိုင်ရမည်—ဝရတ (သစ္စာကတိ) တစ်ရပ်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အစာရှောင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရေသာသောက်၍ အသက်မွေးခြင်းဖြင့်လည်း ဖြစ်စေ။
Verse 79
पर्णवृत्त्या पयोवृत्त्या फलवृत्त्यापि वा यतिः एवं जीवन्मृतो नो चेत् षण्मासाद्वत्सरात्तु वा
ယတိ (လောကစွန့်သူ) သည် ရွက်များဖြင့်လည်းကောင်း၊ နို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သစ်သီးများဖြင့်တောင်လည်းကောင်း အသက်မွေးနိုင်သည်။ ထိုသို့ ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ကိုယ်ရှိနေသေးစဉ် စိတ်အတွင်းက ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ ကင်းလွတ်သည့် «အသက်ရှင်လျက် သေခြင်း» အခြေအနေ မရသေးလျှင်၊ ခြောက်လအတွင်း သို့မဟုတ် အများဆုံး တစ်နှစ်အတွင်း ဝိရာဂျ (မကပ်ငြိ) ကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေ၍ ရှိဝကို ဦးတည်သည့် သာသနာကျင့်စဉ်ဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ပြုရမည်။
Verse 80
प्रस्थानादिकमायासं स्वदेहस्य चरेद्यतिः शिवसायुज्यमाप्नोति कर्मणाप्येवमाचरन्
ယတိသည် ခရီးထွက်ခြင်းစသည့် ပင်ပန်းခက်ခဲမှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေသော ကိုယ်ခန္ဓာသင်တန်းကို ကျင့်ရမည်။ ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ပြုမူခြင်းအားဖြင့်၊ ထိုကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကျင့်စဉ်ဖြင့်ပင် ရှိဝဘုရားနှင့် စာယုဇျ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိသည်။
Verse 81
सद्यो ऽपि लभते मुक्तिं भक्तियुक्तो दृढव्रताः
ချက်ချင်းပင် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရနိုင်သည်—ဘက္တိ (သဒ္ဓါ) တည်ကြည်၍ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းသူအတွက်၊ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြတ်တောက်ပေးသော ပတိ—ရှိဝဘုရား၏ ကရုဏာကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 82
त्यागेन वा किं विधिनाप्य् अनेन भक्तस्य रुद्रस्य शुभैर्व्रतैश्च यज्ञैश् च दानैर्विविधैश् च होमैर् लब्धैश्चशास्त्रैर्विविधैश् च वेदैः
ရုဒြ (Rudra) ၏ စစ်မှန်သော ဘက္တ (bhakta) အတွက် ရိုးရိုး စွန့်လွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဤကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ ထိုဘက္တအတွက် ကောင်းမြတ်သော ဝရတများ၊ ယဇ္ဉများ၊ မျိုးစုံသော ဒါနများ၊ ဟိုးမများနှင့် သာသနာစာတမ်း (śāstra) များ၊ ဝေဒများမှ ရရှိသော ပညာတို့သည် အားလုံး ဒုတိယသာ ဖြစ်ပြီး—ပတိ (ရုဒြ) အပေါ် ဘက္တိတစ်ခုတည်းသာ အဆုံးအဖြတ်ပေးသော လမ်းဖြစ်သည်။
Verse 83
श्वेतेनैवं जितो मृत्युर् भवभक्त्या महात्मना वो ऽस्तु भक्तिर्महादेवे शङ्करे परमात्मनि
ထို့ကြောင့် မဟာသတ္တိရှိသော Śveta သည် Bhava (ရှိဝ) အပေါ် ဘက္တိဖြင့် သေမင်းကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သင်တို့လည်း မဟာဒေဝ—Śaṅkara၊ ပရမာတ္မန် (အမြင့်ဆုံး အတ္တ) ဖြစ်သော ပတိ—ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို လွတ်မြောက်စေသူအပေါ် မလှုပ်မရှား ဘက္တိ ရှိကြပါစေ။
It demonstrates that Śiva transcends social appearances and that spiritual authority without humility leads to adharma; true Shaiva realization is recognizing Parameśvara beyond external form and integrating nivṛtti-oriented insight with dharma.
Hospitality offered with śraddhā is a direct form of śivārcana; the story frames atithi-sevā as spiritually potent enough to ‘conquer death,’ symbolizing the triumph of dharma-bhakti over भय and finitude.
Veda-study with guru-devotion, responsible गृहस्थ life (including yajña and progeny), transition to forest discipline with controlled diet and worship, ritual relinquishments (including symbolic offerings and renouncing possessions), then yati conduct with austerities—leading to Śiva-sāyujya; steadfast bhakti can yield sadyo-mukti.