Adhyaya 28
Purva BhagaAdhyaya 2833 Verses

Adhyaya 28

आभ्यन्तरध्यान-तत्त्वगणना-चतुर्व्यूहयोगः (Adhyaya 28)

လိင်္ဂာရ္စနာ ညွှန်ကြားချက်များနောက်တွင် သင်ခန်းစာသည် အတွင်းသို့ လှည့်ဝင်လာသည်။ Śailādi သည် bimba၊ guṇa များနှင့် အတ္တ၏ အလွှာများအလိုက် သမาธိအဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြကာ မဟာဒေဝကို niṣkala နှင့် sakala နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် အတွင်းဘက်မှ ပူဇော်ရန် ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် Sāṅkhya ဆန်သော တတ္တဝမြေပုံ—avyakta နှင့် ထွက်ပေါ်လာသော mahat, ahaṅkāra, tanmātra, indriya, manas, bhūta—ကို ရှင်းလင်းပြီး Śiva ကို တတ္တဝ ၂၆ အဖြစ်၊ ကမ္ဘာလောက စည်းကမ်း၏ အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်သူဟု ကြေညာသည်။ Sanatkumāra က လုပ်ဆောင်မှုမရှိသည့် သန့်ရှင်းသော ဘုရားသခင်က ဘယ်လို “လုပ်” နိုင်သနည်းဟု မေးရာ Śailādi သည် kāla နှင့် စိတ်၏ မှားယွင်းသဘောယူမှုကြောင့်ဟု ဖြေပြီး လောကကို Śiva ၏ mūrty-aṣṭaka (ဓာတ်များ၊ အလင်းရောင်တော်များ၊ yajamāna) အဖြစ် တင်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Rudra/Indra/Soma/Nārāyaṇa အမြင်များကို ပေါင်းစည်းသော caturvyūha သမาธိဖြင့် “saivāham/so’ham” အဒွိတဘဝကို တည်ငြိမ်စေသည်။ အဆုံးတွင် အတွင်းပူဇော်သူ (ābhyantara-arcaka) များကို အတည်ပြုပြီး ဝေဖန်ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို သတိပေးကာ ဆိုင်ဝပရက်စစ်နှင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သည့် သင်ကြားမှုဆက်ရန် သီလသဘောထားကို ချမှတ်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे लिङ्गार्चनविधिर्नाम सप्तविंशो ऽध्यायः शैलादिरुवाच आग्नेयं सौरममृतं बिम्बं भाव्यं ततोपरि गुणत्रयं च हृदये तथा चात्मत्रयं क्रमात्

ဤသို့ «သီလိင်္ဂ မဟာပုရာဏ» ၏ ပူရ္ဝဘာဂ၌ «လိင်္ဂအာရ္ချနာနည်း» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၂၇ ပြီးဆုံး၏။ ရှိုင်လာဒီက ပြောသည်– «လိင်္ဂ၏ အတွင်းဘိမ္ဗကို အစဉ်လိုက် မီးသဘော (အာဂ္နေယ)၊ နေရောင်သဘော (ဆော်ရ)၊ အမရတရည်သဘော (အမృత) ဟူ၍ စိတ်ကူးတော်မူရမည်။ ထို့အပေါ်၌ နှလုံးအတွင်းရှိ ဂုဏသုံးပါးကို စိတ်တည်ကာ၊ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် အတ္မသုံးပါး (အာတ္မ-တြယ) ကိုလည်း စိတ်တည်ရမည်»။

Verse 2

तस्योपरि महादेवं निष्कलं सकलाकृतिम् कान्तार्धरूढदेहं च पूजयेद्ध्यानविद्यया

လင်္ဂအပေါ်၌ ဓျာနဗိဒ္ယာဖြင့် မဟာဒေဝကို ပူဇော်ရမည်—နိစ္ကလ (အပိုင်းမရှိ၊ အလွန်တက်) ဖြစ်သော်လည်း စကလ (ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှား) လည်းဖြစ်၍၊ ကိုယ်တော်သည် အာဓနာရီ—ရှီဝ–ရှက္တိ ပေါင်းစည်းမှုအဖြစ် တစ်ဝက်ကို ချစ်မြတ်နိုးသူနှင့် တည်ရှိသည်။

Verse 3

ततो बहुविधं प्रोक्तं चिन्त्यं तत्रास्ति चेद्यतः चिन्तकस्य ततश्चिन्ता अन्यथा नोपपद्यते

ထို့ကြောင့် စဉ်းစားသင့်သော အရာကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ဟောကြားထားသည်။ အကယ်၍ တကယ်တမ်း စဉ်းစားရန် အရာတစ်ခု ရှိနေပါက၊ စဉ်းစားသူ (ပာရှု—ချုပ်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ၏ စဉ်းစားခြင်းသည် ထိုအမှန်တရားမှ မဖြစ်မနေ ပေါ်ထွက်ရမည်—မဟုတ်လျှင် ထိုစဉ်းစားခြင်းကို မရှင်းလင်းနိုင်။

Verse 4

तस्माद्ध्येयं तथा ध्यानं यजमानः प्रयोजनम् स्मरेत्तन्नान्यथा जातु बुध्यते पुरुषस्य ह

ထို့ကြောင့် ယဇမာန (ပူဇော်သူ) သည် ဓျေယ (စဉ်းစားသင့်သော အရာ) နှင့် ဓျာန (စဉ်းစားခြင်း) ကိုလည်းကောင်း၊ ၎င်းတို့၏ အမှန်တကယ် ရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်းကောင်း အမြဲသတိရရမည်။ ပုရုෂ (ဝိညာဉ်) သည် အခြားနည်းဖြင့် အမှန်တကယ် မသိမြင်နိုင်။

Verse 5

पुरे शेते पुरं देहं तस्मात्पुरुष उच्यते याज्यं यज्ञेन यजते यजमानस्तु स स्मृतः

သူသည် “မြို့၌ နေထိုင်သည်” ဟုဆိုသကဲ့သို့—မြို့ဟူသည် ကိုယ်ခန္ဓာ—ထို့ကြောင့် ပုရုෂ ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉဖြင့် ပူဇော်ထိုက်သူကို ပူဇော်သူကို ယဇမာန (ယဇ္ဉပြုသူ) ဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 6

ध्येयो महेश्वरो ध्यानं चिन्तनं निर्वृतिः फलम् प्रधानपुरुषेशानं याथातथ्यं प्रपद्यते

ဓျာနပြုရန် သင့်တော်သူမှာ မဟေရှ္ဝရ တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်သည်။ ဓျာနနှင့် တည်ငြိမ်သော စဉ်းစားခြင်းတို့သည် အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှု၏ အကျိုးကို ရရှိစေသည်။ ပရဓာန (မူလသဘာဝ) နှင့် ပုရုෂတို့၏ အရှင် အီရှာန၌ ခိုလှုံရာယူလျှင် အမှန်တရားကို အတိအကျ အဖြစ်အပျက်အတိုင်း သိမြင်ရသည်။

Verse 7

इह षड्विंशको ध्येयो ध्याता वै पञ्चविंशकः चतुर्विंशकम् अव्यक्तं महदाद्यास्तु सप्त च

ဤနေရာ၌ တတ္တဝါ ၂၆ ကို သမాధိ၌ အာရုံတင်ရမည့် အရာ (dhyeya) ဟူ၍ သတ်မှတ်ရပြီး၊ တတ္တဝါ ၂၅ သည် သမాధိပြုသူ (dhyātṛ) ဖြစ်၏။ တတ္တဝါ ၂၄ သည် အဗျက္တ (avyakta) မဖော်ပြနိုင်သော အခြေအနေဖြစ်ပြီး၊ မဟတ် (Mahat) မှ စ၍ တတ္တဝါ ၇ ပါးသည် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာသော အဆင့်များ ဖြစ်သည်။

Verse 8

महांस् तथा त्वहङ्कारं तन्मात्रं पञ्चकं पुनः कर्मेन्द्रियाणि पञ्चैव तथा बुद्धीन्द्रियाणि च

ပရကృతိ (Prakṛti) မှ မဟတ် (Mahat) အာကာသဉာဏ် ပေါ်ထွက်ပြီး၊ ထို့နောက် အဟင်္ကာရ (Ahaṅkāra) «ငါ» ဟူသော အာရုံ၏ မူလတရား ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် တန်မာထရ ၅ ပါး (tanmātra) ပေါ်ထွက်ကာ၊ ထပ်တူပင် လုပ်ဆောင်အင်္ဂါ ၅ ပါး (karmendriya) နှင့် သိမြင်အင်္ဂါ ၅ ပါး (buddhīndriya) လည်း ဖြစ်ပေါ်သည်—ဤသို့ဖြင့် ပရှု (paśu) အတွက် ချည်နှောင်မှု၏ ကွင်းဆက် (paśa) ပွင့်လင်းလာပြီး၊ ပတိ (Pati) ရှိဝ (Śiva) အောက်၌ ထိန်းကျောင်းနိုင်သည့်အထိ ဖြစ်သည်။

Verse 9

मनश् च पञ्च भूतानि शिवः षड्विंशकस्ततः स एव भर्ता कर्ता च विधेरपि महेश्वरः

မန (Manas) နှင့် မဟာဘူတ ၅ ပါးတို့သည် တတ္တဝါ ၂၆ ပါးအတွင်း ပါဝင်နေပြီး၊ ထိုအရာတို့အထက်၌ ရှိဝ (Śiva) တည်ရှိသည်။ သူတစ်ပါးတည်း—မဟေရှဝရ (Maheśvara)—သည် ထောက်တည်သူလည်း ဖြစ်၍၊ ဖန်ဆင်းခြင်းအမိန့်ကို ချမှတ်သော ဗြဟ္မာ၏ စည်းမျဉ်းတောင် လုပ်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 10

हिरण्यगर्भं रुद्रो ऽसौ जनयामास शङ्करः विश्वाधिकश् च विश्वात्मा विश्वरूप इति स्मृतः

ထို ရုဒြ (Rudra)—ရှင်္ကရ (Śaṅkara)—သည် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) ကမ္ဘာ့မျိုးစေ့ကို မွေးဖွားစေခဲ့သည်။ သူသည် စကြဝဠာကို ကျော်လွန်သူ၊ စကြဝဠာအတွင်းရှိ အတ္တမ (ဝိညာဉ်) ဖြစ်သူ၊ နှင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ကိုယ်တော်အဖြစ် ထင်ရှားသူဟူ၍ မှတ်ယူကြသည်။

Verse 11

विना यथा हि पितरं मातरं तनयास्त्विह न जायन्ते तथा सोमं विना नास्ति जगत्त्रयम्

ဤလောက၌ သားသမီးတို့သည် အဖေမရှိ၊ အမေမရှိလျှင် မမွေးဖွားနိုင်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ စိုးမ (Soma) —လ (Moon)၊ ရသာ (rasa) နှင့် ယဇ္ဉာစီးကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းသူ—မရှိလျှင် လောကသုံးပါးသည် စနစ်တကျ တည်မနေနိုင်။

Verse 12

सनत्कुमार उवाच कर्ता यदि महादेवः परमात्मा महेश्वरः तथा कारयिता चैव कुर्वतो ऽल्पात्मनस् तथा

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ မဟာဒေဝ—အမြင့်ဆုံးအတ္တ၊ မဟေရှွရ—သည် တကယ့်လုပ်ဆောင်သူ ဖြစ်လျှင်၊ လုပ်ဆောင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသူလည်း အရှင်တော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်၏။ အတ္တသေးငယ်က «ငါလုပ်နေသည်» ဟု ထင်မြင်သော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 13

नित्यो विशुद्धो बुद्धश् च निष्कलः परमेश्वरः त्वयोक्तो मुक्तिदः किं वा निष्कलश्चेत्करोति किम्

သင်က ပရမေရှွရကို နိစ္စ၊ အလွန်သန့်ရှင်း၊ အပြည့်အဝသိမြင်သော၊ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော (နိစ္စကလ) ဟုလည်းကောင်း၊ မုတ်ခရှာပေးသူဟုလည်းကောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အရှင်တော်သည် အစိတ်အပိုင်းမရှိ၍ လုပ်ဆောင်မှုမရှိလျှင်၊ နိစ္စကလ အရှင်တော်သည် မုတ်ခရှာပေးရန် အဘယ်အရာကို ပြုတော်မူသနည်း။

Verse 14

शैलादिरुवाच कालः करोति सकलं कालं कलयते सदा निष्कलं च मनः सर्वं मन्यते सो ऽपि निष्कलः

ရှိုင်လာဒီ မိန့်သည်။ ကာလ (အချိန်) သည် အရာအားလုံးကို ပုံသဏ္ဌာန်ရှိအဖြစ် ထင်ရှားစေပြီး၊ အချိန်ကိုလည်း အစဉ်တိုင်းတာ၍ ရင့်ကျက်စေသည်။ သို့သော် စိတ်တစ်ခုလုံးက အရုပ်မဲ့ (နိစ္စကလ) ကိုလည်း တွေးမြင်နိုင်သည်။ ထိုအရှင်တော်မူကား အမှန်တကယ် အရုပ်မဲ့—ကန့်သတ်သော အစိတ်အပိုင်းနှင့် တိုင်းတာမှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သူ ဖြစ်၏။

Verse 15

कर्मणा तस्य चैवेह जगत्सर्वं प्रतिष्ठितम् किमत्र देवदेवस्य मूर्त्यष्टकमिदं जगत्

အရှင်တော်၏ ကర్మ—ထင်ရှားပေါ်ထွန်းစေသော အာဏာတော်—ကြောင့် ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် တည်ထောင်၍ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤတွင် အံ့ဩစရာ အဘယ်ရှိသနည်း။ အကြောင်းမူကား ဤလောကသည်ပင် တေဝဒေဝ (ရှီဝ) ၏ အဋ္ဌမူရတိ—ရှစ်ပါးသော ကောသမိကရုပ်သဏ္ဌာန်—အဖြစ် ထင်ရှားနေခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 16

विनाकाशं जगन्नैव विना क्ष्मां वायुना विना तेजसा वारिणा चैव यजमानं तथा विना

အာကာသမရှိလျှင် လောကမရှိနိုင်။ မြေမရှိ၊ လေမရှိ၊ မီးမရှိ၊ ရေမရှိလျှင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။ ထို့အတူ ယဇမာန—အဘိသေကခံ၍ ယဇ္ဈာကို ထမ်းဆောင်သော ပူဇော်သူ—မရှိလျှင် ဖန်ဆင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းသော သာသနာတရားစဉ် မတည်နိုင်။ ထင်ရှားသော ကမ္ဘာသည် ဤအထောက်အကူများကို မှီခိုသော်လည်း ပတိ (ရှီဝ) သည် အားလုံး၏ အလွန်အမြင့် အခြေခံအဖြစ် ကျော်လွန်တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 17

भानुना शशिना लोकस् तस्यैतास्तनवः प्रभोः विचारतस्तु रुद्रस्य स्थूलमेतच्चराचरम्

နေမင်းနှင့် လမင်းကြောင့် ဤလောကသည် ထိန်းသိမ်းခံရ၏။ ထိုနှစ်ပါးသည် ထိုအရှင်၏ ထင်ရှားသော တနု (ကိုယ်ရုပ်) များဖြစ်၏။ အမှန်တကယ် ခွဲခြားသိမြင်လျှင် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် ဤအကြမ်းသဘော စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးသည် ရုဒြ၏ ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားမှုဟု သိမြင်ရ၏။

Verse 18

सूक्ष्मं वदन्ति ऋषयो यन्न वाच्यं द्विजोत्तमाः यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह

ရိရှီတို့က ထိုတရားကို အလွန်သိမ်မွေ့သည်ဟု ဆိုကြ၏—အို၊ ဒွိဇောတ္တမ—အကြောင်းမှာ စကားဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်၏။ ထိုအရာထံ မရောက်နိုင်ဘဲ စကားသည် ပြန်လှည့်သွားပြီး စိတ်တောင်လည်း ပြန်လှည့်ရ၏။

Verse 19

आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् न बिभेति कुतश्चन न भेतव्यं तथा तस्माज् ज्ञात्वानन्दं पिनाकिनः

ဗြဟ္မ၏ အာနန္ဒကို သိမြင်သူသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ မကြောက်ရွံ့။ ထို့ကြောင့် ထိုနည်းတူ မကြောက်သင့်—ပင်နာကင် (သခင်ရှီဝ) ၏ အာနန္ဒကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ ပရှု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော ပာရှ (ချည်ကွင်း) ကို ဖြေလျော့ပေးသော အမြင့်ဆုံး ပတိကို သိရှိလျက်။

Verse 20

विभूतयश् च रुद्रस्य मत्वा सर्वत्र भावतः सर्वं रुद्र इति प्राहुर् मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

ရုဒြ၏ ဝိဘူတိ (ဒေဝသဘော ထင်ရှားမှု) များကို နေရာတိုင်း၊ အခြေအနေတိုင်းတွင် သိမြင်လျက် တတ္တဝဒർശီ မုနိတို့က ဆိုကြသည်—“ဤအရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ရုဒြပင် ဖြစ်သည်” ဟု။

Verse 21

नमस्कारेण सततं गौरवात्परमेष्ठिनः सर्वं तु खल्विदं ब्रह्म सर्वो वै रुद्र ईश्वरः

ပရမေဋ္ဌင် (အမြင့်ဆုံး အရှင်) ထံသို့ အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုနမസ്കာရပြုခြင်းဖြင့် ဤသဘောကို သိမြင်ရသည်—အမှန်တကယ် ဤအရာအားလုံးသည် ဗြဟ္မဖြစ်၏။ ထိုဗြဟ္မတစ်လုံးလုံးသည်လည်း ရုဒြ၊ အီရှွရ—ပရှု (ဝိညာဉ်) နှင့် ၎င်းတို့၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လွှမ်းမိုး၍ အုပ်စိုးသော ပတိ—ပင် ဖြစ်၏။

Verse 22

पुरुषो वै महादेवो महेशानः परः शिवः एवं विभुर्विनिर्दिष्टो ध्यानं तत्रैव चिन्तनम्

မဟာဒေဝတစ်ပါးတည်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ပုရုෂ—မဟေရှာန၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော ရှိဝ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံပြည့်နှံ့သော အရှင်ကို ထင်ရှားစွာ ကြေညာသည်။ ဓ്യာနဟူသည် ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်းကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းပင် ဖြစ်၏။

Verse 23

चतुर्व्यूहेण मार्गेण विचार्यालोक्य सुव्रत संसारहेतुः संसारो मोक्षहेतुश् च निर्वृतिः

သုဝရတ၊ လေးမျိုးသော နည်းလမ်းနှင့် လမ်းကြောင်းဖြင့် စိစစ်၍ ထင်ရှားစွာ မြင်သိလျှင် ဤအရာကို နားလည်ရသည်—သံသရာသည် ချုပ်နှောင်မှု၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုသံသရာတစ်ခုပင် မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသိမြင်လျှင် လွတ်မြောက်မှု၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ကာ နိရ္ဝෘတိ—အရှင်၌ နောက်ဆုံးငြိမ်းချမ်းခြင်းသို့ ရောက်စေသည်။

Verse 24

चतुर्व्यूहः समाख्यातश् चिन्तकस्येह योगिनः चिन्ता बहुविधा ख्याता सैकत्र परमेष्ठिना

ဤနေရာ၌ စိတ်အာရုံစူးစိုက်သည့် ယောဂီအတွက် လေးမျိုးသော အစီအရင် (catur-vyūha) ကို ကြေညာထားသည်။ စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း (cintā) သည် အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း ပရမေဋ္ဌင်—ပတိ၊ အထက်မြတ်သော အရှင်—က တစ်ခုတည်းသော ပေါင်းစည်းသင်ကြားချက်အဖြစ် စုစည်းထားသည်။

Verse 25

सुनिष्ठेत्यत्र कथिता रुद्रं रौद्री न संशयः ऐन्द्री चेन्द्रे तथा सौम्या सोमे नारायणे तथा

ဤနေရာ၌ “သုနိဋ္ဌာ” ဟူသော အမည်ကို ရုဒြနှင့် ဆက်စပ်၍ ကြေညာသည်—မသံသယဘဲ သူမသည် ရုဒြာဏီ (ရော်ဒြီ) ဖြစ်၏။ ထို့အတူ “အိုင်န္ဒြီ” သည် အိန္ဒြနှင့်၊ “ဆော်မျာ” သည် ဆိုမနှင့် ဆိုင်၏။ ထိုနည်းတူ နာရာယဏနှင့် ဆက်စပ်၍လည်း သူမကို ဆိုထားသည်။

Verse 26

सूर्ये वह्नौ च सर्वेषां सर्वत्रैवं विचारतः सैवाहं सो ऽहमित्येवं द्विधा संस्थाप्य भावतः

ပြန်လည်ဆင်ခြင်သိမြင်ခြင်းဖြင့် နေထဲ၌လည်း၊ မီးထဲ၌လည်း၊ သတ္တဝါအားလုံးထဲ၌လည်း အရှင်ကို နေရာတိုင်းတွင် တရားသဘောဖြင့် စိတ်ကူးတော်မူရမည်။ စိတ်အနေအထားကို နှစ်မျိုးဖြင့် တည်စေ၍—“ငါသည် သူမ (Śakti) ဖြစ်၏” နှင့် “ငါသည် သူ (Śiva) ဖြစ်၏” ဟူသကဲ့သို့—အလုံးစုံပြည့်နှံ့သော အရှင်ကို ကိုယ်တိုင်၏ အတ္တမန်အဖြစ် သိမြင်ရသည်။

Verse 27

भक्तो ऽसौ नास्ति यस्तस्माच् चिन्ता ब्राह्मी न संशयः एवं ब्रह्ममयं ध्यायेत् पूर्वं विप्र चराचरम्

ထို့ကြောင့် သူ၏ဘက္တိမရှိသူဟူ၍ မရှိ—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် ထိုသတိစူးစိုက်ခြင်းသည် ဗြဟ္မသဘောဖြစ်၏။ ထို့နည်းဖြင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ အရင်ဆုံး လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ဗြဟ္မဖြင့် ပြည့်နှံ့နေသည်ဟု စိတ်တွင် သမားဓိပြုကာ ထို့နောက် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယောဂသမာဓိသို့ ဆက်လက်သင့်၏။

Verse 28

चराचरविभागं च त्यजेदभिमतं स्मरन् त्याज्यं ग्राह्यम् अलभ्यं च कृत्यं चाकृत्यमेव च

အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက်ကို သတိရလျက် လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော ခွဲခြားမှုအပေါ် စွဲလမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် စွန့်ပယ်သင့်သည်နှင့် လက်ခံသင့်သည်၊ ရနိုင်သည်နှင့် မရနိုင်သည်၊ လုပ်သင့်သည်နှင့် မလုပ်သင့်သည်တို့ကို ထင်ရှားစွာ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်။

Verse 29

यस्य नास्ति सुतृप्तस्य तस्य ब्राह्मी न चान्यथा आभ्यन्तरं समाख्यातम् एवमभ्यर्चनं क्रमात्

အတွင်းစိတ်အပြည့်အဝတည်ငြိမ်သော စိတ်ကျေနပ်မှုကို မရသေးသူအတွက် ဗြဟ္မီ (အမြင့်၊ သတ္တဝိက) စီးကြောင်းသည် မပေါ်ထွန်း—အခြားနည်းဖြင့်လည်း မဖြစ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် အတွင်းပိုင်း (အာဘျန္တရ) စည်းကမ်းကို ကြေညာထား၏။ ဤသို့ပင် ပူဇော်မှုကို အဆင့်ဆင့် ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 30

आभ्यन्तरार्चकाः पूज्या नमस्कारादिभिस् तथा विरूपा विकृताश्चापि न निन्द्या ब्रह्मवादिनः

အတွင်းပိုင်းမှ ပူဇော်သူများ (ရှီဝကို အတွင်းစိတ်ဖြင့် အာရాధနာပြုသူများ) ကို နမസ്കာရ စသည်တို့ဖြင့် လေးစားထိုက်၏။ သူတို့သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်ပျက်ယွင်း သို့မဟုတ် ထူးဆန်းနေသော်လည်း ဗြဟ္မကို ဟောကြားသူများကို မနိမ့်ချ မပြစ်တင်ရ။

Verse 31

आभ्यन्तरार्चकाः सर्वे न परीक्ष्या विजानता निन्दका एव दुःखार्ता भविष्यन्त्यल्पचेतसः

အတွင်းပိုင်းမှ ပူဇော်သူအားလုံးကို သိမြင်သူက စမ်းသပ်စစ်ဆေး၍ မဆုံးဖြတ်သင့်။ ပြစ်တင်သူများသာလျှင် အပြစ်ရှာသူများဖြစ်လာကာ ဒုက္ခဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဉာဏ်နည်းသူများအဖြစ် ကျန်ရစ်မည်။

Verse 32

यथा दारुवने रुद्रं विनिन्द्य मुनयः पुरा तस्मात्सेव्या नमस्कार्याः सदा ब्रह्मविदस् तथा

ရှေးက ဒါရုဝနတော၌ မုနိတို့သည် ရုဒြကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ခဲ့သကဲ့သို့၊ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မကို သိမြင်သူများ (Brahmavid) ကို အမြဲတမ်း ဝန်ဆောင်၍ နမസ്കာရပြုကာ ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 33

वर्णाश्रमविनिर्मुक्ता वर्णाश्रमपरायणैः

သူတို့သည် ဝဏ္ဏနှင့် အာရှ్రమ၏ ကန့်သတ်ချက်များမှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ သီလစည်းကမ်းကို အလေးထားသူတို့ကပင် ထောက်ပံ့ကာ ထိန်းသိမ်းကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် လူမှုခွဲခြားမှုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော ပတိ—ရှီဝသို့ ဦးတည်သွားကြသည်။

Frequently Asked Questions

After listing the Sāṅkhya-style principles up to the 25th (often identified with puruṣa/knower), the text places Śiva beyond and as the lord of the entire tattva-series—immanent as their support and transcendent as their ruler—hence ‘Śivaḥ ṣaḍviṃśakaḥ.’

Mūrtyaṣṭaka presents the cosmos as Shiva’s eightfold embodiment—space, earth, wind, fire, water, sun, moon, and the yajamāna (sacrificer/agent). It sacralizes the world as a field of Shiva-presence, making meditation and ritual converge in recognizing all forms as His manifestation.

They are to be honored with namaskāra and not tested or disparaged, even if their external appearance seems irregular; the chapter warns that critics become afflicted, recalling earlier mythic precedents of sages erring by condemning Rudra.