Adhyaya 102
Purva BhagaAdhyaya 10262 Verses

Adhyaya 102

मदनदाहः — पार्वतीतपः, स्वयंवरलीला, देवस्तम्भनं, दिव्यचक्षुर्दानम्

သုတက ပြောသည်မှာ ပါဝတီ၏ တပဿာကြောင့် ရှီဝဘုရား ပီတိဖြစ်တော်မူသည်။ ဘြဟ္မာသည် အာရှရမ်သို့လာကာ ကမ္ဘာကိုပူလောင်စေသော အတင်းအကျပ်တပဿာကို ရပ်စေလိုကြောင်း တောင်းပန်ပြီး ရှီဝဘုရားက မိမိကိုယ်တိုင် ပါဝတီကို ရွေးချယ်မည်ဟု အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ရှီဝဘုရားသည် ဒွိဇရုပ်ဖြင့် ဖုံးကွယ်လာကာ ပါဝတီကို သက်သာစေ၍ စွယံဝရတွင် နူးညံ့သည့်ရုပ်ဖြင့် ပေါ်လာမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ဟိမာလယက စွယံဝရကို ကြေညာရာတွင် ဒေဝတား၊ ရှိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ နာဂနှင့် တတ္တဝများ စုဝေးလာကြသည်။ ပါဝတီ အလှဆင်ထိုင်နေစဉ် ရှီဝဘုရားက ကလေးငယ်ဖြစ်ကာ သူမ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် လဲလျောင်းသဖြင့် ဒေဝတားတို့ သံသယဖြစ်၍ တိုက်ခိုက်ကြသည်။ အိန္ဒြ၊ အဂ္ဂိ၊ ယမ၊ ဝရုဏ၊ ဝါယု၊ ဆိုမ၊ ကုဘေရ၊ ဣရှာန၊ ရုဒြများ၊ အာဒိတျများ၊ ဝသုများနှင့် စက်ကရကိုင် ဗိဿနုတိုင်အောင် ရှီဝ၏ ကစားပွဲတစ်ခုပင်ဖြင့် “စတမ္ဘိတ” ဖြစ်ကြပြီး ပူရှန်သည် ရှီဝ၏ မျက်စိတစ်ချက်ကြောင့် သွားကျိုးသည်။ ဘြဟ္မာက အမှန်တရားကို သိမြင်ကာ ရှီဝကို ဗုဒ္ဓိ/အဟင်ကာရ၏ မူလ၊ ဘြဟ္မာ-ဗိဿနုနှင့် ပရကృతိ/ဒေဝီ၏ အရင်းအမြစ်ဟု ချီးမွမ်းပြီး မောဟဖြစ်သော ဒေဝတားတို့အတွက် ကရုဏာတောင်းခံသည်။ ရှီဝဘုရားက သူတို့ကို လွှတ်ပေး၍ အံ့ဖွယ် ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ထင်ရှားစေကာ မြင်နိုင်ရန် ဒိဗ္ဗစက္ခု ပေးတော်မူပြီး ပန်းပူဇော်၊ တူရိယသံ၊ စတုတ္ထာနှင့် ပါဝတီ၏ မာလာဖြင့် ပူဇော်ခံတော်မူကာ သန့်ရှင်းသော ပေါင်းစည်းမှုနှင့် ရှီဝ၏ အထက်မြတ်မှုကို ထပ်မံအတည်ပြုသည့် ဇာတ်ကြောင်းသို့ ဆက်လက်တိုးတက်သည်။

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे मदनदाहो नामैकाधिकशततमो ऽध्यायः सूत उवाच तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज प्रीतिश् च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा

ဤသို့ဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးအပ်သော လိင်္ဂ မဟာပုရာဏ၏ ပူရ்வဘာဂတွင် “မဒန (ကာမ) ကို မီးရှို့ခြင်း” ဟု အမည်ရသော ၁၀၂ မြောက် အခန်း စတင်၏။ စူတက ပြောသည်– “အို နွားတံခွန်တင်သူ (ဝೃಷဘဓ္ဝဇ) ရေ၊ မဟာဒေဝီ ပါရဝတီ၏ တပသ္ယာကြောင့်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ဗြဟ္မာ၏ တောင်းပန်စကားကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဘဂဝန် ရှရဝ (သီဝ) သည် ပီတိဖြစ်၍ ကျေနပ်တော်မူ၏။”

Verse 2

हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः तदा हैमवतीं देवीम् उपयेमे यथाविधि

အာရှရမများ၏ အကျိုးအတွက်လည်းကောင်း၊ ဒေဝလီလာအတွက်လည်းကောင်း၊ ဘဂဝန် ဘဝ (သီဝ) သည် ထုံးတမ်းအတိုင်း ဟိမဝတီ ဒေဝီ (ပါရဝတီ) ကို ထိုအခါ လက်ထပ်တော်မူ၏။

Verse 3

जगाम स स्वयं ब्रह्मा मरीच्याद्यैर्महर्षिभिः तपोवनं महादेव्याः पार्वत्याः पद्मसंभवः

ထို့နောက် ပဒ္မမှ မွေးဖွားသော ဘြဟ္မာတော်သည် မရီချိတို့အစရှိသော မဟာရိရှီများနှင့်အတူ ကိုယ်တိုင်ထွက်ခွာ၍ မဟာဒေဝီ ပါర్వတီ၏ တပသဗန် သန့်ရှင်းသော တောအုပ်သို့ ရောက်ရှိသွား하였다။

Verse 4

प्रदक्षिणीकृत्य च तां देवीं स जगतो ऽरणीम् किम् अर्थं तपसा लोकान् संतापयसि शैलजे

ထိုနတ်မကို—လောက၏ အရဏီ (မီးဖွားတံ) ဟူသော—ပတ်လည်လှည့်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သူက “တောင်သမီးရေ၊ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် တပသဖြင့် လောကများကို ပူလောင်စေသနည်း” ဟု မေးလေ၏။

Verse 5

त्वया सृष्टं जगत्सर्वं मातस्त्वं मा विनाशय त्वं हि संधारयेल्लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा

အမေတော်၊ လောကအလုံးစုံကို သင်ဖန်ဆင်းခဲ့သည်—ကျွန်ုပ်ကို မဖျက်ဆီးပါနှင့်။ အကြောင်းမူကား သင်၏ ကိုယ်ပိုင် တေဇ (တောက်ပသော အာနုဘော်) ဖြင့် လောကများအားလုံးကို သင်ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။

Verse 6

सर्वदेवेश्वरः श्रीमान् सर्वलोकपतिर्भवः यस्य वै देवदेवस्य वयं किङ्करवादिनः

တန်ခိုးတော်ကြီး၍ တင့်တယ်သော ဘဝ (Bhava) သည် နတ်အားလုံး၏ အရှင်၊ လောကအားလုံး၏ အုပ်စိုးရှင် ဖြစ်၏။ ထို နတ်တို့၏ နတ် (Deva-deva) အရှင်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် အစေခံများသာ ဖြစ်၍ သူ၏ အမှုထမ်းအဖြစ်သာ စကားဆိုကြ၏။

Verse 7

स एवं परमेशानः स्वयं च वरयिष्यति वरदे येन सृष्टासि न विना यस्त्वयांबिके

ထိုပရမေရှာန (အမြင့်ဆုံးအရှင်) သည် ကိုယ်တိုင် အုပ်စိုးတော်မူသူ ဖြစ်၍၊ အို ပေးကမ်းပေးနိုင်သော အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ကာ ကောင်းချီးပေးတော်မူလိမ့်မည်။ သင်သည် သူ့ကြောင့်ပင် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပြီး၊ အို အမ္ဗိကာ၊ သင်မရှိဘဲ သူသည် မလုပ်ဆောင်တော်မူ။

Verse 8

वर्तते नात्र संदेहस् तव भर्त्ता भविष्यति इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य मुहुः सम्प्रेक्ष्य पार्वतीम्

“ဤအရာ၌ သံသယမရှိ။ သင်၏ခင်ပွန်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည်” ဟုဆိုပြီး၊ သူမအား ဦးညွှတ်ကန်တော့ကာ ပာရဝတီကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရိုသေစွာ ကြည့်ရှု하였다။

Verse 9

गते पितामहे देवो भगवान् परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुं द्विजरूपेण चाश्रमम्

ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ကောင်းကြီးပေးတော်မူသော ပရမေရှ్వర—အမြင့်မြတ်သခင်—သည် ကရုဏာတော်ပေးရန် ဗြာဟ္မဏရုပ်ဖြင့် အာရှရမ်သို့ သွားတော်မူ하였다။

Verse 10

सा च दृष्ट्वा महादेवं द्विजरूपेण संस्थितम् प्रतिभाद्यैः प्रभुं ज्ञात्वा ननाम वृषभध्वजम्

သူမသည် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ရုပ်ဖြင့် တည်ရှိနေသော မဟာဒေဝကို မြင်၍၊ အတွင်းသိမြင်မှု၏ လက္ခဏာများဖြင့် သခင်ကို သိကာ၊ နွားတံခွန်တော်ရှိသော ဝೃષಭဓ్వဇ—ရှီဝကို ဦးညွှတ်ကန်တော့하였다။

Verse 11

सम्पूज्य वरदं देवं ब्राह्मणच्छद्मनागतम् तुष्टाव परमेशानं पार्वती परमेश्वरम्

ဗြာဟ္မဏအယောင်ဆောင်၍ ရောက်လာသော ဆုတောင်းပေးတော်မူသည့် ဒေဝကို စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ပာရဝတီသည် ပရမေရှာန—ပရမေရှවර၊ အမြင့်မြတ်သခင်၊ ပశု (ဝိညာဉ်) ကို ချည်နှောင်သော ပာရှ (ချည်ကြိုး) ကို ဖြေရှင်းပေးသူကို ချီးမွမ်း하였다။

Verse 12

अनुगृह्य तदा देवीम् उवाच प्रहसन्निव कुलधर्माश्रयं रक्षन् भूधरस्य महात्मनः

ထို့နောက် သမီးတော်ဒေဝီကို ကရုဏာတော်ပြု၍၊ အနည်းငယ်ပြုံးသကဲ့သို့ နူးညံ့စွာ မိန့်တော်မူသည်။ ကုလဓမ္မကို အားထားကာ ထိန်းသိမ်း၍ တောင်သခင် မဟာတ္မာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်လျက်။

Verse 13

क्रीडार्थं च सतां मध्ये सर्वदेवपतिर्भवः स्वयंवरे महादेवी तव दिव्यसुशोभने

နတ်ဘုရားတို့၏ လောကီလီလာအတွက်၊ သုဇနတို့အလယ်၌ နတ်အားလုံး၏ အရှင် ဘဝ (Bhava) သည် သင်၏ စွယံဝရ၌ ပေါ်ထွန်းလာ၏၊ အို မဟာဒေဝီ၊ ကောင်းကင်တန်ခိုးရောင်ဝါဖြင့် တင့်တယ်လှပစွာ။

Verse 14

आस्थाय रूपं यत्सौम्यं समेष्ये ऽहं सह त्वया इत्युक्त्वा तां समालोक्य देवो दिव्येन चक्षुषा

သန့်ရှင်းနူးညံ့၍ မင်္ဂလာရှိသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူကာ ဒေဝသည် “ငါသည် သင်နှင့် ပေါင်းစည်းမည်” ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် နတ်မျက်စိဖြင့် သူမကို ကြည့်ရှု၏။

Verse 15

जगामेष्टं तदा दिव्यं स्वपुरं प्रययौ च सा दृष्ट्वा हृष्टस्तदा देवीं मेनया तुहिनाचलः

ထို့နောက် သူမသည် မိမိလိုလားသော တန်ခိုးမြင့် နတ်ဘုံသို့ သွား၍ မိမိမြို့တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်၏။ ဒေဝီကို မြင်သောအခါ နှင်းတောင်၏ အရှင် ဟိမာလယသည် မေနာနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်လှ၏။

Verse 16

आलिङ्ग्याघ्राय सम्पूज्य पुत्रीं साक्षात्तपस्विनीम् दुहितुर्देवदेवेन न जानन्नभिमन्त्रितम्

သူမကို ဖက်ကာ ခေါင်းကို နမ်းရှိုက်၍ ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ကန်တော့၏—မိမိ၏ သမီး၊ တပသ္စဝိနီ အဖြစ် ထင်ရှားသူကိုပင်။ သို့သော် ဒေဝဒေဝ—အရှင်တို့၏ အရှင်—က ဖုံးကွယ်ထားသဖြင့် သူမသည် အဘိမန်တရ (သန့်စင်ကောင်းချီး) ခံထားရသည်ကို မသိခဲ့။

Verse 17

स्वयंवरं तदा देव्याः सर्वलोकेष्वघोषयत् अथ ब्रह्मा च भगवान् विष्णुः साक्षाज्जनार्दनः

ထို့နောက် ဒေဝီ၏ စွယံဝရကို လောကအားလုံးတွင် ကြေညာလေ၏။ ထိုအခါ ဘဂဝန် ဘြဟ္မာနှင့် ဘဂဝန် ဗိෂ္ဏု—ကိုယ်တိုင် ဂျနာရဒန—လည်း ရောက်လာကြ၏။

Verse 18

शक्रश् च भगवान् वह्निर् भास्करो भग एव च त्वष्टार्यमा विवस्वांश् च यमो वरुण एव च

သက္ကရ (အိန္ဒြ), အဂ္ဂိ (ဝဟ္နိ), ဘာස්ကရ (နေမင်း) နှင့် ဘဂ; ထို့အတူ တ္ဝෂ္ဋೃ, အရျမန်, ဝိဝသ္ဝန်, ယမ နှင့် ဝရုဏ—ဤအားလုံးသည် သခင်ဘုရား၏ အမိန့်တော်အောက်၌ တည်ရှိကာ စကြဝဠာအင်အားများအဖြစ် ဖန်ဆင်းမှုကို စနစ်တကျ ထိန်းညှိကြသည်။

Verse 19

वायुः सोमस्तथेशानो रुद्राश् च मुनयस् तथा अश्विनौ द्वादशादित्या गन्धर्वा गरुडस् तथा

ဝါယု၊ ဆိုမ နှင့် ဣရှာန; ရုဒြများနှင့် မုနိပညာရှင်များ; အရှ္ဝင်နှစ်ပါး၊ အာဒိတျယ ၁၂ ပါး၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် ဂရုဍလည်းပါဝင်၍—ဤအားလုံးသည် သခင် (ပတိ) အောက်၌ စကြဝဠာစနစ်အတွင်း တည်ထောင်ထားသော နတ်တော်အစုအဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 20

यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषोरगाः समुद्राश् च नदा वेदा मन्त्राः स्तोत्रादयः क्षणाः

ယက္ခများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် သာဓျများ; ဒೈတျများ၊ ကിംပုရုෂများနှင့် မြွေဆန်သော သတ္တဝါများ; သမုဒ္ဒရာများနှင့် မြစ်များ; ဝေဒများ; မန္တရများနှင့် စတုတ္တရဟိမ်းများ—အချိန်၏ ခဏတာလည်းပါဝင်၍—ဤအားလုံးသည် အထွတ်အမြတ် ပတိ သခင်ဘုရားအတွင်း၌ ပါဝင်ကာ အားကိုးတည်မှီကြသည်၊ ထိုသခင်သည် လွန်ကဲသော်လည်း စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့တော်မူ၏။

Verse 21

नागाश् च पर्वताः सर्वे यज्ञाः सूर्यादयो ग्रहाः त्रयस्त्रिंशच्च देवानां त्रयश् च त्रिशतं तथा

နာဂများ၊ တောင်တန်းအားလုံး၊ ယဇ္ဉာပူဇာများနှင့် နေမှစ၍ ဂြိုဟ်များ—ထို့ပြင် ၃၃ နတ်တော်များနှင့် ၃၀၃ နတ်အစုအဖွဲ့များလည်း—ဤသန့်ရှင်းသော ရေတွက်စာရင်းအတွင်း အားလုံးပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် စကြဝဠာစနစ်တစ်ခုလုံးသည် ပတိ ဖြစ်သော သီဝ သခင်၏ အုပ်စိုးရာဒေသတွင် စုဝေးနေပြီး၊ သူတော်တည်းသာ အားလုံးကို လွန်ကဲကာ ထောက်တည်တော်မူသည်။

Verse 22

त्रयश् च त्रिसहस्रं च तथान्ये बहवः सुरा जग्मुर् गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम्

သုံးနှင့် သုံးထောင်၊ ထို့ပြင် အခြား ဒေဝများစွာလည်း ဂိရိရာဇ၏ သမီးတော်၏ အလွန်မြတ်သော စွဝယံဝရသို့ ချီတက်သွားကြသည်—ဤဖြစ်ရပ်သည် သီဝနှင့် သက္တိ၏ အထွတ်အမြတ် ပေါင်းစည်းမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြပြီး၊ မောက္ခ၏ အချက်အချာဖြစ်ရာ၌ ပတိ သခင်က ပရှုကို ပာရှမှ လွန်မြောက်စေတော်မူသည်။

Verse 23

अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम् विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैर् अलंकृतम्

ထို့နောက် တောင်မွေးသမီး ဒေဝီ (Śailasutā) သည် ရွှေရောင်တောက်ပသော ကောင်းမြတ်သည့် ဝိမာနာကို တက်စီး၍၊ အရပ်အားလုံး၌ မင်္ဂလာပြည့်စုံကာ ရတနာအမျိုးမျိုးဖြင့် အလှဆင်ထား၏။

Verse 24

अप्सरोभिः प्रनृत्ताभिः सर्वाभरणभूषितैः गन्धर्वसिद्धैर्विविधैः किन्नरैश् च सुशोभनैः

အပ္စရာတို့သည် ပျော်ရွှင်စွာ ကပြ၍ အလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အစုံအလင် ဝတ်ဆင်ကာ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ သိဒ္ဓ အမျိုးမျိုးနှင့် လှပသည့် ကိန္နရတို့လည်း ပါဝင်၍၊ ပတိ (အရှင်) ကို ချီးမြှောက်ပွဲ၌ နတ်သဘင်သည် တောက်ပလင်းလက်၏။

Verse 25

बन्दिभिः स्तूयमाना च स्थिता शैलसुता तदा सितातपत्रं रत्नांशुमिश्रितं चावहत्तथा

ထို့နောက် Śailasutā (ပါရဝတီ) သည် ဘန္ဒီတို့၏ ချီးမွမ်းသံကြားရင်း ထိုနေရာ၌ ရပ်နေကာ၊ ရတနာရောင်ခြည် ပေါင်းစပ်တောက်ပသော အဖြူရောင် မင်းထီးဖြင့် အရိပ်ပေးကာ လေယပ်ပေးခြင်းကိုလည်း ခံယူ၏။

Verse 26

मालिनी गिरिपुत्र्यास्तु संध्या पूर्णेन्दुमण्डलम् चामरासक्तहस्ताभिर् दिव्यस्त्रीभिश् च संवृता

Giriputrī (ပါရဝတီ) အတွက် Mālinī သည် သန့်ရှင်းသော ဆန္ဓျာကဲ့သို့ ရပ်တည်ကာ၊ လပြည့်ဝိုင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။ ထို့ပြင် ချာမရ လေယပ်ကို ကိုင်ထားသော နတ်မိန်းမများက ဝိုင်းရံ၍ ဆောင်ရွက်ပူဇော်ကြ၏။

Verse 27

मालां गृह्य जया तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम् विजया व्यजनं गृह्य स्थिता देव्याः समीपगा

Jaya သည် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော နတ်သစ်ပင်မှ ပေါက်ဖွားသည့် ပန်းကုံးကို ကိုင်ယူ၍ အဆင်သင့် ရပ်နေ၏။ Vijaya သည် လေယပ်ကို ကိုင်ကာ ဒေဝီ၏ အနီး၌ ရပ်တည်၍ အမှုထမ်းနေ၏—ဤသည်မှာ Śiva-Śakti ကို ဂုဏ်ပြုသည့် စနစ်တကျသော ဆောင်ရွက်မှု ဖြစ်၏။

Verse 28

मालां प्रगृह्य देव्यां तु स्थितायां देवसंसदि शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः

နတ်တို့၏အစည်းအဝေး၌ ဒေဝီမယ်တော် ရပ်တည်နေစဉ် မဟာဒေဝ—နွားတံဆိပ်တော်ကိုင်ဆောင်သူ—သည် ပန်းမော်လီကို ကိုင်ယူ၍ ကလေးငယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ လီလာတော်ဖြင့် ကစားပျော်ရွှင်တော်မူ၏။

Verse 29

उत्सङ्गतलसंसुप्तो बभूव भगवान्भवः अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास् तस्या उत्संगवर्त्तिनम्

ဘဝဘုရား (ရှီဝ) သည် မယ်တော်၏ပေါင်ပေါ်၌ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း အိပ်ပျော်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ဒေဝတို့သည် မယ်တော်၏အုပ်ထွေးအတွင်း အနားယူနေသော ကလေးငယ်ကို မြင်ကြ၍ အံ့ဩကြကာ—မိမိမာယာတော်ဖြင့် ကလေးအဖြစ် ထင်ရှားသော်လည်း ပశုတို့၏ ပာရှာကို ဖြုတ်ပေးသော အမြင့်ဆုံး ပတိတော်ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်ကြ၏။

Verse 30

को ऽयम् अत्रेति संमन्त्र्य चुक्षुभुश् च समागताः वज्रमाहारयत्तस्य बाहुम् उद्यम्य वृत्रहा

သူတို့သည် “ဒီမှာ ဘယ်သူလဲ” ဟု အချင်းချင်း တိုင်ပင်ကာ စိတ်လှုပ်ရှား၍ စုဝေးကြ၏။ ထို့နောက် ဝෘတြဟာ (အိန္ဒြ) သည် လက်မောင်းကို မြှောက်၍ မိုးကြိုးလက်နက် ဝဇ္ရကို သူ့အပေါ်သို့ ချလိုက်၏။

Verse 31

स बाहुरुद्यमस्तस्य तथैव समुपस्थितः स्तम्भितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया

သူသည် လက်မောင်းကို မြှောက်ကာ ရှေ့တိုးလာသော်လည်း ချက်ချင်းပင် တားဆီးခံရ၍—အဲဒီအနေအထားအတိုင်းပင် တည်ငြိမ်သွား၏—ကလေးရုပ်ဖြင့် လီလာတော်ကစားနေသော ဒေဝဒေဝ (နတ်တို့၏နတ်) ကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 32

वज्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहुं चालयितुं तथा वह्निः शक्तिं तथा क्षेप्तुं न शशाक तथा स्थितः

အိန္ဒြသည် ဝဇ္ရကို မပစ်နိုင်သကဲ့သို့ လက်မောင်းကိုတောင် မလှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့။ ထိုနည်းတူ မီးဘုရား အဂ္နိလည်း ထိုအနေအထားအတိုင်း ရပ်နေကာ မိမိ၏ လှံတံကဲ့သို့သော အင်အား (śakti) ကို မပစ်နိုင်ခဲ့။ အမြင့်ဆုံး ပတိတော်၏ ရှေ့မှောက်၌ နတ်တို့၏ လက်နက်ကိရိယာများသည် အာနိသင်မရှိသွား၏။

Verse 33

यमो ऽपि दण्डं खड्गं च निरृतिर्मुनिपुङ्गवाः वरुणो नागपाशं च ध्वजयष्टिं समीरणः

အို မုနိမြတ်တို့၊ ယမသည် ဒဏ္ဍတံနှင့် ဓားကို ကိုင်၏။ နိရ္ဋတိလည်း မိမိ၏ လက်နက်ကို ချမှတ်ခံရ၏။ ဝရုဏသည် မြွေကြိုးပတ် (နာဂပာရှ) ကို ကိုင်၏။ စမီရဏ (ဝါယု) သည် အလံတံကို ကိုင်၏—ဤသို့ သီဝ၏ ကောသမစ်အမိန့်အောက်၌ သင်္ကေတများ စီစဉ်ထား၏။

Verse 34

सोमो गदां धनेशश् च दण्डं दण्डभृतां वरः ईशानश् च तथा शूलं तीव्रमुद्यम्य संस्थितः

ဆိုမသည် ဂဒါကို ကိုင်ကာ ရပ်၏။ ဓနေရှ (ကူဗေရ) သည် အာဏာဒဏ္ဍကို ကိုင်ဆောင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ တံကို မြှောက်ကိုင်၏။ ထို့ပြင် ဣရှာနသည် ကြမ်းတမ်းသော တြိရှူလကို မြှောက်ကာ တည်၏—သီဝ၏ သဘောတရားအရ ဤလက်နက်များသည် ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို အုပ်စိုးခြင်းနှင့် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပတိ သီဝ၏ အာဏာအောက်၌ ကာကွယ်ခြင်းကို သင်္ကေတပြုသည်။

Verse 35

रुद्राश् च शूलमादित्या मुशलं वसवस् तथा मुद्गरं स्तम्भिताः सर्वे देवेनाशु दिवौकसः

ရုဒြာတို့သည် တြိရှူလများကို မြှောက်၏။ အာဒိတျယတို့သည် မုရှလ (တုတ်) ကို ကိုင်၏။ ဝသုတို့လည်း မုဒ္ဂရ (တူ) ကို မြှောက်၏။ သို့သော် ကောင်းကင်နေထိုင်သော ဒေဝတားအားလုံးကို ထိုဒေဝ (အမြင့်ဆုံးသခင်) သည် ချက်ချင်း တားဆီး၍ တည်ငြိမ်အောင် ချုပ်နှောင်သွားကာ၊ အရာအားလုံးကို နှိမ်နင်းနိုင်သူ ပတိ တစ်ပါးတည်းဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေ၏။

Verse 36

स्तम्भिता देवदेवेन तथान्ये च दिवौकसः शिरः प्रकम्पयन् विष्णुश् चक्रम् उद्यम्य संस्थितः

ဒေဝဒေဝ (ဒေဝတို့၏ ဒေဝ) က တားဆီး၍ တည်ငြိမ်အောင် ချုပ်ထားသဖြင့် အခြား ကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဗိဿဏုသည် အံ့ဩ၍ ခေါင်းလှုပ်ကာ၊ စက္ကရကို မြှောက်၍ တည်၏။

Verse 37

तस्यापि शिरसो बालः स्थिरत्वं प्रचकार ह चक्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहूंश्चालयितुं न च

သူ၏ ခေါင်းပေါ်ရှိ ဆံပင်တောင်မှ သူ့ကို တင်းကျပ်စေ၍ မလှုပ်မရှား ဖြစ်စေ၏။ စက္ကရကို ပစ်ချရန် မတတ်နိုင်သကဲ့သို့ လက်များကိုတောင် မရွှေ့နိုင်ခဲ့။

Verse 38

पूषा दन्तान् दशन् दन्तैर् बालमैक्षत मोहितः तस्यापि दशनाः पेतुर् दृष्टमात्रस्य शंभुना

ပူရှန်သည် မောဟဖြစ်၍ သွားကို သွားဖြင့် တင်းကျပ်စွာကိုက်ကာ ကလေးကို စိုက်ကြည့်နေ၏။ သို့သော် သမ္ဘု (Śambhu) သာ မျက်စိတစ်ချက် လှမ်းကြည့်သည့်အခါ ပူရှန်၏ သွားများပင် ကျွတ်ကျသွား၏။ ထို့ကြောင့် ပတိ (Pati) သည် မအနိုင်ယူနိုင်သူ—ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုသည် သူ၏ အလိုတော်တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြိုလဲသွားသည်။

Verse 39

बलं तेजश् च योगं च तथैवास्तम्भयद् विभुः अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि

ထို့နောက် အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်နေသော ပတိ (Pati) အရှင်မြတ်သည် သူတို့၏ အင်အား၊ တေဇောဓာတ်နှင့် ယောဂအာနိသင်တို့ကိုပင် တားဆီး၍ မလှုပ်မရှား ဖြစ်စေတော်မူ၏။ ထိုအခါ ထိုဒေဝတို့သည်—ရှိနေသော်လည်း—ဒေါသပြင်းထန်စွာရှိကြသော်လည်း တားကန့်ထားသဖြင့် မည်သို့မျှ မလုပ်နိုင်ကြ။

Verse 40

ब्रह्मा परमसंविग्नो ध्यानमास्थाय शङ्करम् बुबुधे देवमीशानम् उमोत्संगे तमास्थितम्

ဗြဟ္မာသည် အလွန်တုန်လှုပ်သွား၍ သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို အာရုံစိုက်ကာ သမాధိဝင်၏။ ထိုသဘောတရားအတွင်း စူးစမ်းသိမြင်ခြင်းဖြင့် အီရှာန (Īśāna) အရှင်ကို သိမြင်လေ၏—အုမာ (Umā) ၏ ပေါင်ပေါ်၌ ထိုင်လျက် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိတော်မူသည်။

Verse 41

स बुद्ध्वा देवमीशानं शीघ्रम् उत्थाय विस्मितः ववन्दे चरणौ शंभोर् अस्तुवच्च पितामहः

ထိုဒေဝသည် အီရှာန (Īśāna) ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်သဖြင့် သူသည် အံ့ဩလျက် ချက်ချင်း ထတော်မူကာ သမ္ဘု (Śambhu) ၏ ခြေတော်တို့ကို ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) သည် စတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 42

बुद्धिस्त्वं सर्वलोकानाम् अहङ्कारस् त्वम् ईश्वरः भूतानामिन्द्रियाणां च त्वमेवेश प्रवर्त्तकः

အရှင်မြတ်၊ သင်သည် လောကအပေါင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓိ (buddhi) ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်မြတ်၊ သင်သည် အဟင်္ကာရ (ahaṅkāra) ကိုယ်တိုင် ဖြစ်တော်မူ၏။ သတ္တဝါအပေါင်းနှင့် သူတို့၏ အင်္ဒြိယများအတွက်လည်း အီရှ (Īśa) အရှင်၊ လှုပ်ရှားစေသော အစပြုသူမှာ သင်တော်မူ၏—အတွင်းက ပတိ (Pati) အဖြစ် လုပ်ဆောင်ချက်အားလုံးကို လှုံ့ဆော်တော်မူ၏။

Verse 43

तवाहं दक्षिणाद्धस्तात् सृष्टः पूर्वं पुरातनः वामहस्तान् महाबाहो देवो नारायणः प्रभुः

သင်၏ညာလက်မှ ငါသည် ရှေးဦးကာလအရင်းအမြစ်၌ ပထမဦးစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့၏။ သင်၏ဘယ်လက်မှလည်း၊ အို မဟာဗာဟု၊ အရှင်နာရာယဏ—ဒေဝတို့၏အုပ်စိုးရှင်—ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။

Verse 44

इयं च प्रकृतिर्देवी सदा ते सृष्टिकारण पत्नीरूपं समास्थाय जगत्कारणमागता

ဤပရကృతి ဒေဝီသည် သင်၏ဖန်ဆင်းခြင်းအကြောင်းရင်းအဖြစ် အမြဲတမ်းတည်ရှိ၏။ သင်၏ကြင်ယာတော်အဖြစ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူကာ၊ ကမ္ဘာလောက၏အကြောင်းရင်းအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 45

नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः प्रसादात्तव देवेश नियोगाच्च मया प्रजाः

အို မဟာဒေဝ၊ သင့်အား နမസ്കာရပြုပါ၏။ မဟာဒေဝီအားလည်း ထပ်ထပ်နမောနမဟု ဦးညွှတ်ပါ၏။ အို ဒေဝတို့၏အရှင်၊ သင်၏ကရုဏာနှင့် သင်၏သန့်ရှင်းသောအမိန့်ကြောင့် ဤသတ္တဝါတို့ကို ငါက ပေါ်ထွန်းစေခဲ့ပါသည်။

Verse 46

देवाद्यास्तु इमाः सृष्टा मूढास्त्वद्योगमोहिताः कुरु प्रसादमेतेषां यथापूर्वं भवन्त्विमे

ဒေဝတို့မှစ၍ ဤသတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီးသော်လည်း သင်၏ယောဂသက္တိမှ ပေါ်လာသော မောဟကြောင့် မျက်ကွယ်လွဲမှားနေကြ၏။ အို ပတိ၊ သူတို့အား ကရုဏာတော်ပေးတော်မူပါ၊ ယခင်ကဲ့သို့ မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်စေပါ။

Verse 47

सूत उवाच विज्ञाप्यैवं तदा ब्रह्मा देवदेवं महेश्वरम् संस्तम्भितांस्तदा तेन भगवान् आह पद्मजः

စူတာက ပြော၏—ဤသို့ မဟေရှ್ವರ၊ ဒေဝတို့၏ဒေဝတော်ထံ တင်ပြလျှောက်ထားပြီးနောက်၊ ပဒ္မဇဖြစ်သော ဘြဟ္မာသည် ထိုအခါ ပြန်လည်မိန့်ကြား၏။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ထိုဘုရား၏အာဏာဖြင့် တည်ငြိမ်ကာ မလှုပ်ရှားနိုင်အောင် ထိန်းချုပ်ခံထားရသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 48

मूढास्थ देवताः सर्वा नैव बुध्यत शङ्करम् देवदेवम् इहायान्तं सर्वदेवनमस्कृतम्

မောဟထဲ၌ ရပ်နေသော နတ်တော်အားလုံးသည် ထိုနေရာသို့ ကြွလာသော သင်္ကရ—ဒေဝဒေဝ—ကို မသိမမြင်ကြ၊ နတ်တော်အားလုံး ဦးညွှတ်ပူဇော်ရာ အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 49

गच्छध्वं शरणं शीघ्रं देवाः शक्रपुरोगमाः सनारायणकाः सर्वे मुनिभिः शङ्करं प्रभुम्

“အို သက္ကရ (ဣန္ဒြ) ဦးဆောင်သော ဒေဝများရေ၊ အရှင် သင်္ကရ—အထွဋ်အမြတ် အုပ်စိုးရှင်—ထံသို့ အမြန်ဆုံး ခိုလှုံကြလော့။ နာရာယဏပါဝင်၍ အားလုံးတစ်စုတစ်စည်း၊ မုနိများနှင့်အတူ မင်္ဂလာတော်မူသော ပတိ၊ ချည်နှောင်မှုအပေါင်းကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ကာကွယ်ရှင်ထံသို့ သွားကြလော့။”

Verse 50

सार्धं मयैव देवेशं परमात्मानमीश्वरम् अनया हैमवत्या च प्रकृत्या सह सत्तमम्

ငါနှင့်အတူ၊ ဤ ဟိုင်မဝတီ ပရကృతိ (တောင်မွေး သက္တိ) နှင့်ပါ ပေါင်း၍၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်—ဣရှ္ဝရ၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ—ကို ပူဇော်ကြလော့၊ အမြတ်တန်ခိုးရှိသူတို့အနက် အမြင့်ဆုံးတော်မူ၏။

Verse 51

तत्र ते स्तम्भितास्तेन तथैव सुरसत्तमाः प्रणेमुर् मनसा सर्वे सनारायणकाः प्रभुम्

ထိုနေရာ၌ ထိုအာနုဘော်ကြောင့် တားဆီးခံရသဖြင့် နတ်တော်အထက်မြတ်တို့သည် ထိုအတိုင်းပင် ရပ်တည်နေကြ၏။ ထို့နောက် နာရာယဏပါဝင်၍ အားလုံးသည် ပတိ အမြင့်ဆုံး အရှင်ထံသို့ စိတ်ဖြင့် ဦးညွှတ်ကန်တော့ကြ၏။

Verse 52

अथ तेषां प्रसन्नो भूद् देवदेवस्त्रियंबकः यथापूर्वं चकाराशु वचनाद्ब्रह्मणः प्रभुः

ထို့နောက် သုံးမျက်စိရှင် တြိယမ္ဗက—ဒေဝဒေဝ—သည် သူတို့အပေါ် ကျေနပ်ကြင်နာတော်မူ၏။ ထိုအုပ်စိုးရှင်သည် ဗြဟ္မာ၏ စကားတော်အတိုင်း လျင်မြန်စွာ အရာအားလုံးကို ယခင်အတိုင်း ပြန်လည်တည်စေတော်မူ၏။

Verse 53

तत एवं प्रसन्ने तु सर्वदेवनिवारणम् वपुश्चकार देवेशो दिव्यं परममद्भुतम्

ထို့နောက် အခြေအနေသည် ငြိမ်းချမ်းသွားသောအခါ ဒေဝတို့၏အရှင်သည် အလွန်အံ့ဖွယ်ကောင်းသော သာသနာတော်မြတ် ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ခံယူတော်မူ၍ ဒေဝအားလုံးကို တားဆီးထိန်းချုပ်နိုင်သော ပတိ (Pati) အဖြစ် ထင်ရှားပြတော်မူ၏။

Verse 54

तेजसा तस्य देवास्ते सेन्द्रचन्द्रदिवाकराः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सनारायणकास् तथा

သူ၏တေဇောဓာတ်ကြောင့် ထိုဒေဝတို့သည်—အိန္ဒြ၊ လ၊ နေတို့နှင့်တကွ—ဗြဟ္မာ၊ သာဓျာတို့နှင့် နာရာယဏာပါဝင်၍ ထိုတောက်ပမှု၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားကြ၏။

Verse 55

सयमाश् च सरुद्राश् च चक्षुरप्रार्थयन् विभुम् तेभ्यश् च परमं चक्षुः सर्वदृष्टौ च शक्तिमत्

ထို့နောက် စာယမတို့နှင့် ရုဒြတို့သည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့တော်မူသော ဗိဘုကို မြင်နိုင်ခြင်းအတွက် တောင်းပန်ကြ၏။ ထိုအခါ သူတို့အား အရာအားလုံးကို မြင်နိုင်သော အင်အားကြီးမားသည့် အမြင့်ဆုံးမျက်စိကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 56

ददावंबापतिः शर्वो भवान्याश् च चलस्य च लब्ध्वा चक्षुस्तदा देवा इन्द्रविष्णुपुरोगमाः

ထိုအခါ ဥမာ၏အရှင် ရှರ್ವ—ရှီဝသည် ဒိဗ္ဗမြင်ကွင်းကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့နောက် အိန္ဒြနှင့် ဗိෂ္ဏုတို့ ဦးဆောင်သော ဒေဝတို့သည် မျက်စိရပြီးနောက် ဘဝါနီနှင့် လှုပ်ရှားသောလောကအလယ်၌ တည်ငြိမ်တော်မူသော အရှင်ကို မြင်ကြ၏။

Verse 57

सब्रह्मकः सशक्राश् च तमपश्यन्महेश्वरम् ब्रह्माद्या नेमिरे तूर्णं भवानी च गिरीश्वरः

ဗြဟ္မာနှင့် ရှက္ရ (အိန္ဒြ) တို့နှင့်အတူ သူတို့သည် မဟေရှွရကို မြင်ကြ၏။ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတို့သည် ချက်ချင်း ဦးညွှတ်ကြပြီး ဘဝါနီနှင့် ဂိရီဣရှွရလည်း လျင်မြန်စွာ ဂါရဝပြုကြ၏။

Verse 58

मुनयश् च महादेवं गणेशाः शिवसंमताः ससर्जुः पुष्पवृष्टिं च खेचराः सिद्धचारणाः

ရဟန်းမုနိတို့နှင့် မဟာဒေဝ၏အတည်ပြုထားသော ရှိဝဂဏများ၊ ကောင်းကင်သွား စိဒ္ဓာနှင့် ချာရဏာတို့သည် မဟာရှင်ကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုရန် ပန်းမိုးကို ဆင်းကျစေ하였다။

Verse 59

देवदुन्दुभयो नेदुस् तुष्टुवुर्मुनयः प्रभुम् जगुर्गन्धर्वमुख्याश् च ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ဒေဝဒုန္ဒုဘိများ မြည်ဟည်းကာ တုန်လှုပ်သံထွက်၏။ မုနိတို့သည် प्रभုကို ချီးမွမ်းကြ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗအထွဋ်အမြတ်တို့ သီဆိုကြပြီး အပ္စရာအစုတို့ ကပြကြကာ—ပသုတို့၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြုတ်ပေးသော ပတိ၊ အမြင့်ဆုံး ရှိဝကို ဂုဏ်ပြုအောင်ပွဲခံကြ၏။

Verse 60

मुमुहुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती तस्य देवी तदा हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

ရှီဝဂဏတို့၏ အကြီးအကဲအားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြ၏၊ အမ္ဘာ ပါရဝတီလည်း ပီတိဖြင့် ပြည့်လျှံ၏။ ထိုဒေဝီသည် ပျော်ရွှင်တောက်ပလျက် သုံးလောကကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့၏ မျက်စိရှေ့၌ ရပ်နေကာ—ပတိ၏ ကရုဏာဖြင့် ပသု၏ ပာရှကို ဖြုတ်ပေးသော ရှီဝ–ရှက္တိ၏ မင်္ဂလာညီညွတ်မှုကို ထင်ရှားစေ၏။

Verse 61

पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगन्धिनीम् साधु साध्विति सम्प्रोच्य तया तत्रैव चार्चितम्

သူမသည် အနံ့သင်းသော ဒိဗ္ဗမလာကို प्रभု၏ ခြေတော်၌ တင်ထား၏။ «သာဓု သာဓု» ဟု ဆိုကာ ထိုနေရာ၌ပင် ပူဇော်အာရాధနာပြု၏—ခြေတော်ဝတ်ပြုသည့် သဒ္ဓါဖြင့် ပတိ (ရှီဝ) ကို ဂုဏ်ပြုကာ၊ ပသုအတွက် ပာရှဖြုတ်ရာ တံခါးဖြစ်စေ၏။

Verse 62

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर् भूतलाश्रितैः सर्वे सब्रह्मका देवाः सयक्षोरगराक्षसाः

ဒေဝီနှင့်အတူ သူတို့အားလုံးသည် ခေါင်းကို မြေပြင်၌ချကာ ရိုသေစွာ နမസ്കာရပြုကြ၏—ဗြဟ္မာနှင့်တကွ ဒေဝတို့အားလုံး၊ ထို့ပြင် ယက္ခ၊ နာဂ၊ ရာက္ခသတို့ပါဝင်၏။

Frequently Asked Questions

The episode teaches that deva-power (aiśvarya) cannot override Śiva’s īśitva (supreme lordship). Their immobilization symbolizes ego-driven misrecognition; only when Brahmā realizes and praises Śiva does grace restore their powers.

Divya-cakṣu represents purified perception enabling true darśana of Parameśvara. It indicates that Śiva is not fully knowable by ordinary senses or status; right vision arises through grace (anugraha) and humility.

By foregrounding tapas, self-mastery, and Śiva’s transcendence over impulse and pride. The ‘burning’ motif extends beyond desire to the burning away of delusion (moha) in devas, preparing the ground for sacred union governed by dharma and Śiva-tattva.