Adhyaya 6

Verse 1

वर्षकृत्ययमलोकमार्गयातनादिनिरूपणं नाम पञ्चमो ऽध्यायः गरुड उवाच / अपि साधनयुक्तस्य तीर्थदानरतस्य च / अकृते तु वृषोत्सर्गे परलोकगतिर्न हि

ဂရုဍာက ပြောသည်—ဝိညာဉ်ရေးရာ साधन များနှင့် ပြည့်စုံ၍ တီရ္ထယာတရာနှင့် ဒါနကို အလွန်နှစ်သက်သူဖြစ်စေကာမူ၊ vṛṣotsarga (နွားထီးကို လွှတ်ပေးသည့် ပူဇော်ကာရ) မပြုလုပ်လျှင် ပရလောကသို့ သင့်လျော်သော သွားရာလမ်း မရှိပေ။

Verse 2

तस्मात् कृष्ण वृषोत्सर्गः कर्तव्य इति मे श्रुतम् / किं फलं वृषयज्ञस्य पुरा केन कृतो हरे

ထို့ကြောင့် အို ကృష్ణ၊ vṛṣotsarga (နွားထီးကို သန့်ရှင်းသော ဒါနအဖြစ် လွှတ်ပေးခြင်း) ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်သင့်ကြောင်း ငါကြားရသည်။ ဤ vṛṣa-yajña ၏ အကျိုးफलသည် အဘယ်နည်း။ အို ဟရိ၊ ရှေးကာလ၌ မည်သူက ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။

Verse 3

अनड्वान् कीदृशः प्रोक्तः कस्मिन् काले विशेषतः / को विधिस्तस्य निर्दिष्टः सर्वं मे कृपया वद

အနဍ္ဝါန် (နွားထီး) ကို ဘယ်လိုအမျိုးအစားဟု သတ်မှတ်ထားသနည်း၊ အထူးသဖြင့် ဘယ်အချိန်တွင်နည်း။ ထို့အတွက် ချမှတ်ထားသော အခမ်းအနားနည်းလမ်းသည် မည်သို့နည်း။ ကရုဏာဖြင့် အားလုံးကို ပြောပြပါ။

Verse 4

श्रीकृष्ण उवाच / ब्रह्मपुत्रेण यत् प्रोक्तं राजानं वीरवाहनम्

သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်— “ဗြဟ္မာ၏သားက ဘုရင် ဝီရဝါဟနအား ကြေညာဟောကြားခဲ့သော အကြောင်း…”

Verse 5

विराधनगरे राजा वीरवाहननामकः / धर्मात्मा सत्यसन्धश्च वदान्यो विप्रतुष्टिकृत्

ဝိရာဓနမြို့၌ ဝီရဝါဟနဟူသော ဘုရင်တစ်ပါးရှိ၏—ဓမ္မစိတ်ရှိသူ၊ သစ္စာတည်ကြည်သူ၊ ရက်ရောသူ၊ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ပျော်ရွှင်စေ၍ စိတ်ကျေနပ်စေသူ ဖြစ်၏။

Verse 6

स कदाचिद्वनं वीरो महात्माखेटकं गतः / किञ्चित् प्रष्टुमनास्तार्क्ष्य वसिष्ठस्याश्रमं ययौ

အို တာရ္က္ရှျ (ဂရုဍ) ရေ—တစ်ခါတစ်ရံ ထိုသူရဲကောင်း မဟာတ္မာသည် အမဲလိုက်ရန် တောသို့ သွား၏။ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ မေးလိုစိတ်ဖြင့် နောက်တစ်ဖန် ဝသိဋ္ဌ၏ အာရှရမ်သို့ ချဉ်းကပ်သွား၏။

Verse 7

नमस्कृत्य मुनिं तत्र कृतासनपरिग्रहः / पश्रयावनतो राजा पप्रच्छ ऋषिसंसदि

ထိုနေရာ၌ ဘုရင်သည် မုနိကို ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရပြု၍ ထိုင်ရာယူပြီးနောက်၊ အားကိုးခိုလှုံလိုစိတ်ဖြင့် နှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်လျက် ရှိသမျှ ရှင်ရသီတို့၏ အစည်းအဝေး၌ မေးမြန်းလေ၏။

Verse 8

राजोवाच / मुने मया कृतो धर्मो यथाशक्ति प्रयत्नतः / यमस्य शासनं श्रुत्वा बिभेमि नितरां हृदि

မင်းကြီးကဆို၏— «အို မုနိ၊ ကျွန်ုပ်သည် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ကြိုးစား၍ ဓမ္မကို ကျင့်သုံးခဲ့ပါသည်။ သို့ရာတွင် ယမ၏ အမိန့်နှင့် အပြစ်ဒဏ်များကို ကြားသိလျှင် နှလုံးအတွင်း အလွန်ကြောက်ရွံ့လာပါသည်»။

Verse 9

यमञ्च यमदूतांश्च निरयान् घोरदर्शनान् / न पश्यामि महाभाग तथा वद दयानिधे

«အို မဟာဘဂါ၊ ယမကိုလည်း မမြင်ရ၊ ယမဒူတတို့ကိုလည်း မမြင်ရ၊ ကြောက်မက်ဖွယ် မြင်ကွင်းရှိသော နရကများကိုလည်း မမြင်ရပါ။ ကရုဏာ၏ خزانه ဖြစ်သောအရှင်၊ အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ဖြစ်သည်ကို ပြောပြပါ»။

Verse 10

वसिष्ठ उवाच / धर्मा बहुविधा राजन् वर्ण्यन्ते शास्त्रकोविदैः / सूक्ष्मत्वान्न विजानन्ति कर्ममार्गविमोहिताः

ဝသိဋ္ဌကဆို၏— «အို မင်းကြီး၊ ဓမ္မ၏ အမျိုးအစားများစွာကို သာသနာကျမ်းကျွမ်းကျင်သူတို့က ဖော်ပြကြသည်။ သို့သော် ဓမ္မသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သဖြင့် ကမ္မကိရိယာလမ်းကြောင်းတွင် မောဟဖြစ်နေသူတို့ မမှန်ကန်စွာ မသိနားမလည်ကြ»။

Verse 11

दानं तीर्थं तपो यज्ञाः संन्यासः पैतृको महः / धर्मेषु गृह्यमाणेषु वृषोत्सर्गो विशेषितः

«ကုသိုလ်ဖြစ်သော ဓမ္မကိစ္စများ—ဒါန၊ တီရ္ထယာတရာ၊ တပဿ၊ ယဇ္ဉ၊ သံန്യാസ၊ နှင့် ပိတೃက မဟာ (ဘိုးဘွားပူဇာ) တို့အနက်၊ နွားထီး (ဝೃಷ) ကို လွှတ်ပေး၍ လှူဒါန်းခြင်းသည် အထူးထင်ရှားဆုံးဟု ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်»။

Verse 12

एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येको ऽपि गयां व्रजेत् / यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्

«သားများစွာ ရရှိရန် ဆန္ဒရှိသင့်သည်။ သူတို့ထဲမှ တစ်ယောက်တည်းပင် ဂယာသို့ သွား၍ ဘိုးဘွားအတွက် ကိစ္စများ ပြုလုပ်လျှင်၊ အရှွမေဓ ယဇ္ဉကို ပြုသကဲ့သို့ သို့မဟုတ် အပြာရောင် နွားထီးကို သာသနာတော်အလှူအဖြစ် လွှတ်ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်»။

Verse 13

ब्रह्महत्यादिपापानि ज्ञानाज्ञानकृतानि च / नीलोद्वाहेन शुध्येत्तु समुद्रप्लवनेन वा

ဗြဟ္မဏကို သတ်ခြင်း (ဗြဟ္မဟတ္ယာ) စသည့် အပြစ်များကို သိလျက်ဖြစ်စေ မသိလျက်ဖြစ်စေ ကျူးလွန်ခဲ့ပါက «နီလိုဒ္ဝါဟ» ဟူသော အခမ်းအနားဖြင့် သန့်စင်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကူးခြင်းဖြင့်လည်း သန့်စင်နိုင်သည်။

Verse 14

एकादशाहे राजेन्द्र यस्य नोत्सूज्यते वृषः / प्रेतत्वं निश्चलं तस्य कृतैः श्राद्धैस्तु किं भवेत्

အို မင်းမြတ်ရေ၊ တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း သင်္ဂြိုဟ်ပွဲ၏ နွားထီးကို မလွှတ်ပေးလျှင် ထိုသူ၏ ပရေတ (preta) အဖြစ်အနေသည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာသွားမည်။ ထိုအခါ ပြုလုပ်ထားသော ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) များက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။

Verse 15

यथाकथञ्चित् कर्तव्यस्तीर्थे वा पत्तने ऽथ वा / वृषयज्ञैः प्रमुच्यते नान्यथा साधनैः खग

အကြောင်းအရာမည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည်—တီရ္ထ (tīrtha) သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ဖြစ်စေ မြို့တွင်း၌ဖြစ်စေ။ ဝೃષ-ယဇ္ဉ (vṛṣa-yajña) များဖြင့်သာ လွတ်မြောက်နိုင်ပြီး အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် မဟုတ်ပါ၊ အို ငှက်တော် (ဂရုဍ)။

Verse 16

वृषभं पञ्चकल्याणं युवानं कृष्णकंबलम् / गोयूथमध्ये नितरां विचरन्तं विधानतः

သူသည် ပဉ္စကလျာဏ (အ शुभ လက္ခဏာ ငါးပါး) ဖြင့် အလှပဆုံး အမှတ်အသားရှိသော နွားထီးငယ်တစ်ကောင်ကို မြင်၏။ အနက်ရောင်အဖုံးကို ခြုံထားပြီး နွားအုပ်အလယ်တွင် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ထင်ရှားစွာ လှုပ်ရှားသွားလာနေသည်။

Verse 17

चतसृभिर्वत्सकाभिर्द्वाभ्याञ्चैवैकया खग / विवाह्य मङ्गलद्रव्यैर्मन्त्रवत्तं समुत्सृजेत्

အို ငှက်တော် (ဂရုဍ) ရေ၊ နွားမကလေး လေးကောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ နှစ်ကောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ တစ်ကောင်တည်းဖြင့်ပင်ဖြစ်စေ မင်္ဂလာပစ္စည်းများနှင့် မန္တရများကို ရွတ်ဆိုကာ ထုံးတမ်းအတိုင်း “လက်ထပ်/သန့်စင်အပ်နှံ” ပြုလုပ်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း လွှတ်ပေးရမည်။

Verse 18

इह रतीति षडृग्भिर्हेमं कुर्याद्विभावसोः / कार्तिक्यां माघवैशाख्यां संक्रमे पातपर्वसु

ဤလောက၌ «iha ratī…» ဟူသော ရစ်ခ်မန်တရ ၆ ပုဒ်ဖြင့် ဗိဘာဝသု (အဂ္နိ) ထံသို့ ရွှေကို ပူဇော်သင့်၏။ အထူးသဖြင့် ကာရ္တိက၊ မာဃ၊ ဝိုင်သာခ လများနှင့် သင်္ကရန္တိနေ့များ၊ ပွဲတော်သန့်ရှင်းသော ဆုံချက်ကာလများတွင် ဖြစ်၏။

Verse 19

तीर्थे पित्र्येक्षयाहे च विशेषेण प्रशस्यते / लोहितो यस्तु वर्णेन मुखे पुच्छे च पाण्डुरः

တီရ္ထ (tīrtha) တွင်လည်းကောင်း၊ ပိတೃများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော နေ့—အထူးသဖြင့် ဘိုးဘွားအောက်မေ့ပူဇော်နေ့—တွင်လည်းကောင်း၊ အလွန်ချီးမွမ်းထိုက်သော အရာတစ်ခုရှိ၏။ အရောင်မှာ နီမြန်းသော်လည်း မျက်နှာနှင့် အမြီးဘက်တွင် ဖြူဖျော့နေသော အရာပင် ဖြစ်၏။

Verse 20

पीतः खुरविषाणेषु स नीलो वृष उच्यते / श्वेतवर्णो भवेद्विप्रो लोहितः क्षत्त्र उच्यते

နွားထီးတစ်ကောင်၏ ခြေခွာနှင့် ချိုတို့မှာ အဝါရောင်ဖြစ်လျှင် ထိုနွားထီးကို အပြာမဲရောင်နွားထီးဟု ခေါ်ကြ၏။ အဖြူရောင်ရှိသူကို ဗြာဟ္မဏဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ အနီရောင်ရှိသူကို က္ṣတ္ရိယဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 21

पीतवर्णो भवेद्वैश्यः शूद्रः कृष्णः स्मृतो बुधैः / यथावर्णं समुद्दिष्टो वर्णेषु ब्राह्मणादिषु

ဝိုင်ရှျ (Vaiśya) သည် အဝါရောင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ရှုဒြ (Śūdra) ကို ပညာရှိတို့က အမဲရောင်ဟု မှတ်သားကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏမှ စ၍ အခြား ဝဏ္ဏများအလိုက် လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထားသည်။

Verse 22

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः

အဖေ၊ အဖိုး၊ ထို့အတူ အဖိုးကြီး (အဘိုး၏အဖိုး) တို့ဖြစ်၏။

Verse 23

आशासते सुतं जातं वृषोत्सर्गं करिष्यति / धर्मस्त्वं वृषरूपेण जगदानन्ददायकः

သားယောက်ျား မွေးဖွားလာသော်၊ သူသည် နွားထီးလွှတ်ပူဇော်ပွဲ (vṛṣotsarga) ကို ပြုမည်ဟု လူတို့ မျှော်လင့်ကြသည်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် နွားထီးရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ဓမ္မတော်တည်းဟူ၍ လောကအားလုံးကို ဝမ်းမြောက်စေသူ ဖြစ်၏။

Verse 24

अष्टमूर्तेरधिष्ठानमतः शान्तिं प्रयच्छ मे / गङ्गायमुनयोः पेयमन्तर्वेदि तृणं चर

အရှ်ဋမူရ္တိရှိသော ဘုရား၏ အာသ్రယတော်၊ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်အား ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးသနားပါ။ ကျွန်ုပ်သောက်ရမည့်အရာသည် ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာ၏ ရေဖြစ်ပါစေ၊ ကျွန်ုပ်စားကျက်ရမည့်အရာသည် အတွင်းဗေဒီ၌ရှိသော သန့်ရှင်းမြက် ဖြစ်ပါစေ။

Verse 25

धर्मराजस्य पुरतो वाच्यं मे सुकृतं वृष / दक्षिणांसे त्रिशूलाङ्कं वामोरौ चक्रचिह्नितम्

“ဓမ္မရာဇ (ယမ) ၏ ရှေ့တော်၌၊ အို သီလဝါ၊ ကျွန်ုပ်၏ ကုသိုလ်ကို ကြေညာပါစေ။ ညာဘက်ပခုံး၌ သုံးချွန်တံဆိပ်ရှိ၍၊ ဘယ်ဘက်ပေါင်၌ စက်ရတနာ၏ အမှတ်အသား ရှိ၏။”

Verse 26

वृषं तत्सतरीयुक्तं पूजयित्वा समुत्सृजेत्

ထို (ပူဇော်) အဝတ်ဖြင့် အလှဆင်ထားသော နွားထီးကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ထို့နောက် လွှတ်ပေးရမည် (သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်ပွဲအဖြစ်)။

Verse 27

तस्माद्राजन् विधानेन वृषोत्सर्गं समाचर / बहुसाधनयुक्तस्य नान्यथा सद्गतिस्तव

ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း နွားထီးလွှတ်ပူဇော်ပွဲ (vṛṣotsarga) ကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ပါ။ အကြောင်းမူကား ပူဇော်ကူညီမှုများစွာဖြင့် ပြည့်စုံသူအတွက် သင်၏ ကောင်းမြတ်သော သွားရာ (သေပြီးနောက်) သို့ ရောက်ရန် အခြားလမ်း မရှိ။

Verse 28

आसीत्त्रेतायुगे पूर्वं विदेहनगरे नृप / ब्राह्मणो धर्मवत्सेति स्वकर्मनिरतः सुधीः

အရှင်မင်းကြီး၊ တရေတာယုဂကာလ အတိတ်ကာလ၌ ဝိဒေဟနဂရ၌ ဓမ္မဝတ် ဟူသော ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦး နေထိုင်၍ မိမိ၏ သတ်မှတ်ထားသော ကర్తဝျများကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူ ဖြစ်하였다။

Verse 29

विष्णुभक्तो ऽतितेजस्वी यथालाभेन तुष्टिकृत् / पितृपर्वणि संप्राप्ते कुशार्यो काननं ययौ

ကူရှာရျသည် ဗိဿနု၏ ဘက္တဖြစ်၍ တေဇောထွန်းလင်းသူ၊ ရရှိသမျှနှင့် ကျေနပ်တတ်သူ ဖြစ်하였다။ ပိတೃ-ပရဝန် (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ) ရောက်လာသောအခါ သူသည် တောသို့ သွား하였다။

Verse 30

अटन्नितस्ततस्तत्र चिन्वन् कुशपलाशकम् / सहसोपेत्य पुरुषाश्चात्वारश्चारुदर्शनाः

သူသည် ထိုနေရာ၌ ဟိုဒီလှည့်လည်ကာ ကုရှမြက်နှင့် ပလာရှရွက်ကို ရှာဖွေနေစဉ်၊ ချက်ချင်းပင် ရုပ်ရည်လှပသော ယောက်ျားလေးဦးက သူ့ထံသို့ လာရောက်하였다။

Verse 31

विभ्रान्तमनसं गृह्य प्रत्यग्जग्मुर्विहायसा / बहुवृक्षसमाकीर्णं गिरिदुर्गभयानकम्

စိတ်မောဟိုက်၍ မျက်နှာမူမသိဖြစ်နေသူကို ဖမ်းဆီးကာ၊ သူတို့သည် ကောင်းကင်လမ်းဖြင့် ပြန်လှည့်သွား၍ သစ်ပင်များစွာဖြင့် ထူထပ်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် တောင်တန်းခံတပ်သို့ ရောက်하였다။

Verse 32

वनाद्वनान्तरं निन्युर्नदीनदसमाकुलम् / स तत्र नगरं राजन् ददर्श बहुविस्तरम्

သူတို့သည် တောတစ်ခုမှ တောတစ်ခုသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ မြစ်ချောင်းများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်သော ဒေသကို ဖြတ်သန်းစေ하였다။ ထိုနေရာ၌ မင်းကြီး၊ သူသည် ကျယ်ပြန့်လှသော မြို့တစ်မြို့ကို မြင်တွေ့하였다။

Verse 33

गोपुरद्वाररचितं सौधप्रासादमण्डितम् / चत्वरापणपण्यादिनरनारीसमाकुलम्

ထိုနေရာသည် မြင့်မားသော တံခါးတော်က برج များနှင့် ခိုင်ခံ့သော ဝင်ပေါက်များဖြင့် စီမံတည်ဆောက်ထားပြီး၊ မဟာမန်ရှင်နှင့် နန်းတော်များဖြင့် အလှဆင်ကာ၊ လမ်းဆုံများ၊ ဆိုင်ခန်းများ၊ စျေးကွက်ကုန်ပစ္စည်းများ စသည်တို့ကြောင့် လူယောက်ျားမိန်းမများဖြင့် ထူထပ်လျက်ရှိသည်။

Verse 34

तूर्यद्वन्द्वाभिनिर्घोषवीणापटहनादितम् / कांश्चित्क्षुधार्दितान्दीनान्मलिनान्विगतौजसः

ထိုအရပ်သည် တူရိယာများ၏ ဂုဏ်သံ—တံပိုးနှင့် အခြားတူရိယာများ၏ ဟုန်းဟုန်းမြည်သံ၊ ဝီဏာသံနှင့် ပဋဟ (ကက်တယ်ဒရမ်) သံတို့ဖြင့် တုန်လှုပ်လျက်ရှိသည်။ ထိုနေရာတွင် အစာငတ်ခြင်းကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသော သတ္တဝါအချို့သည် ဆင်းရဲညံ့ဖျင်း၍ အညစ်အကြေးကပ်ကာ အားအင်ပျောက်ကင်းနေသည်ဟု မြင်ရသည်။

Verse 35

ततो ऽतितुष्टान्मलिनान्वस्त्रखण्डसमावृतान् / अग्रतो हृष्टपुष्टांश्च स्वर्णवस्त्रोपशोभितान्

ထို့နောက် သူသည် အလွန်ကျေနပ်ပျော်ရွှင်နေသော်လည်း အညစ်အကြေးကပ်ကာ အဝတ်အပိုင်းအစ ပျက်စီးစုတ်ပြတ်များသာ ဖုံးအုပ်ထားသူအချို့ကို မြင်သည်။ ထို့တို့၏ ရှေ့တွင်မူ ပျော်ရွှင်၍ အာဟာရပြည့်ဝကာ ရွှေရောင်အဝတ်အစားများဖြင့် တင့်တယ်လှပသောသူအချို့ကို မြင်ရသည်။

Verse 36

ततो ऽपि सुरसंकाशान्स दृष्ट्वा विस्मितो ऽभवत् / किं स्वप्न उत माया वै मदीयो मानसो भ्रमः

ထို့နောက် ထိုသူသည် နတ်တော်များကဲ့သို့ တောက်ပသော သတ္တဝါများကို မြင်၍ အံ့ဩသွားကာ စဉ်းစားသည်—“ဤသည် အိပ်မက်လား၊ သို့မဟုတ် မာယာတကယ်လား—ငါ့စိတ်၏ လွဲမှားမှုသာလော?”

Verse 37

सन्दिहानं द्विजं निन्युः पुरुषा राजसन्निधिम् / सतद्ददर्श विप्रस्तु स्वर्णप्रासादमन्दिरे

သံသယရှိနေသော ဗြာဟ္မဏကို လူတို့က ဘုရင်၏ ရှေ့တော်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဗြာဟ္မဏသည် ရွှေနန်းတော်-မန်ဒိရအတွင်း၌ ထိုဘုရင့်အစုအဝေးကို မြင်တွေ့လေသည်။

Verse 38

सिंहासनंमहादिव्यं छत्रचामरवीजितम् / तत्रोप विष्टं राजानं किरीटकनकोज्ज्वलम्

အလွန်မြတ်သော ဒေဝတရားစင်္ဟာသနတော်ကို ထီးတော်နှင့် ချာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) ဖြင့် လေညှင်းပေးလျက်ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ရာဇာသည် ရွှေမကူဋ်တော်တောက်ပစွာ ထိုင်နေ၏။

Verse 39

महत्या च श्रिया युक्तं स्तूयमानं सुवन्दिभिः / राजापि दृष्ट्वा तं विप्रं प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः

ရာဇာသည် မဟာသရေတော်နှင့် ပြည့်စုံ၍ ကောင်းမြတ်သော ဝန္ဒိတို့၏ ချီးမွမ်းသံကြားရသည်။ ထိုဗြာဟ္မဏကို မြင်သော် ရာဇာလည်း လေးစားစွာ ထ၍ လက်အုပ်ချီကာ ကြိုဆို၏။

Verse 40

पूजयामास विधिवन्मधुपर्कास नादिभिः / सन्तुष्टमनसं देवमस्तौषीत्परया मुदा

ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း မဓုပရ္က (madhuparka) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် အခြားကရိယာများဖြင့် သခင်ဘုရားကို စနစ်တကျ ပူဇော်၏။ စိတ်နှလုံးပြည့်ဝစွာ ကျေနပ်ပြီးနောက် ထိုဒေဝတော်ကို အမြင့်မားဆုံးသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 41

अद्य मे सफलं जन्म पावितञ्च कुलं प्रभो / विष्णुभक्तस्य धर्मस्य यत्ते दृग्गोचरं गतः

အရှင်ဘုရား၊ ယနေ့ ကျွန်ုပ်၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အကျိုးပြည့်စုံသွားပြီး ကျွန်ုပ်၏ မျိုးရိုးလည်း သန့်ရှင်းမြတ်နိုးလာပါပြီ။ အကြောင်းမှာ ဗိෂ္ဏုဘက္တ၏ ဓမ္မတရားသည် အရှင်၏ မျက်စိမြင်ကွင်းထဲသို့ ရောက်လာသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

Verse 42

नत्वा स्तुत्वा बहुविधमुवाचानुवसन्नृपः / यतः समागतो देवः पुनस्तत्रैव नीयताम्

ဦးညွှတ်ကာ နည်းမျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းပြီးနောက် အနီး၌ ရပ်နေသော ရာဇာက ပြော၏— “ဒေဝတော်သည် မည်သည့်နေရာမှ လာခဲ့သနည်း၊ ထိုနေရာသို့ပင် ပြန်လည် ပို့ဆောင်ပါစေ။”

Verse 43

ब्राह्मण उवाच / को ऽयं देश- कुतो लोका उत्तमा मध्यमाधमाः

ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်။ «ဤဒေသသည် အဘယ်နည်း။ ဤသတ္တဝါတို့သည် ဘယ်မှလာသနည်း—အမြင့်မြတ်သူ၊ အလယ်အလတ်သူ၊ နိမ့်ကျသူတို့?»

Verse 44

केन पुण्येन तु भवान्पारमेष्ट्यविभूषितः / किमर्थमहमानीतः पुनस्तत्रैव नीयते

«မည်သည့်ကုသိုလ်ကြောင့် သင်သည် ပရမေဋ္ဌိ၏ လောကဂုဏ်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ခံရသနည်း။ ထို့ပြင် အဘယ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို ဤနေရာသို့ ခေါ်လာပြီး နောက်တဖန် ထိုနေရာသို့ပင် ပြန်ခေါ်သွားသနည်း?»

Verse 45

अपूर्वमिव पश्यामि सर्वं स्वप्नगतो यथा / राजोवाच / स्वधर्मनिरतो यस्तु हरिभक्तिरतः सदा

ကျွန်ုပ်သည် အရာအားလုံးကို မမြင်ဖူးသကဲ့သို့—အိပ်မက်ထဲဝင်သကဲ့သို့ မြင်ရသည်။ ရာဇာက ပြောသည်။ «မိမိ၏ သွဓမ္မ၌ တည်ကြည်၍ ဟရီ (ဗိဿဏု) အပေါ် ဘက္တိ၌ အမြဲစူးစိုက်သူသည်…»

Verse 46

विरक्त इन्द्रियार्थेभ्यः स मे पूज्यो न संशयः / तीर्थयात्रापरो नित्यं वृषोत्सर्गविशेषवित्

အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့မှ ကင်းလွတ်သူသည် ငါ၏ ပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်၏—သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးခရီးကို အမြဲလိုက်လံ၍ နွားထုတ်လွှတ်ပူဇော်ခြင်း (ဝೃષોત్సರ್ಗ) ၏ စည်းကမ်းနှင့် ခွဲခြားချက်တို့ကို ကောင်းစွာသိသူသည် အမှန်တကယ် ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 47

सत्यदानपरो यस्तु स नमस्यो दिवौकसाम् / दर्शनार्थमिहानीतः पूजार्हश्च परन्तप

သစ္စာနှင့် ဒါန၌ အလွန်အမင်း အားထုတ်သူသည် ကောင်းကင်နေ ဒေဝတို့ကပင် ဦးညွှတ်ရသောသူ ဖြစ်သည်။ ရန်သူနှိမ်နင်းသူရေ၊ သူ့ကို မြင်ကြရန်အတွက် ဤနေရာသို့ ခေါ်လာပြီး ပူဇော်ထိုက်သူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 48

अनुगृहाण मां देव क्षमस्व मम साहसम् / इत्युक्त्वा दर्शयामास मन्त्रिणां संज्ञया भ्रुवः

«အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်ကို ကရုဏာပြုပါ၊ ကျွန်ုပ်၏ အလျင်အမြန်ပြုမူမှုကို ခွင့်လွှတ်ပါ» ဟုဆိုပြီးနောက်၊ မျက်ခုံးလှုပ်ရှားသည့် အမိန့်အမှတ်ဖြင့် မင်းတိုင်ပင်များကို အချက်ပြ하였다။

Verse 49

वदिष्यति समग्रं ते स्वयं वक्तुं न साम्प्रतम् / सामन्तः सर्ववेदज्ञो ज्ञात्वा हार्दं नृपस्य च

သူက သင့်အား အကုန်အစင် ပြောပြလိမ့်မည်။ ယခုအခါ ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ပြောဆိုရန် မသင့်တော်သေး။ အနီးကပ်အမှုထမ်းသည် ဝေဒအားလုံးကို သိကျွမ်းပြီး မင်း၏ အတွင်းစိတ်ကို နားလည်သဖြင့် (သူက) ပြောလိမ့်မည်။

Verse 50

विपश्चिदुवाच / पूर्वजन्मनि वैश्यो ऽयं विश्वम्भर इति श्रुतः / विराधनगरे विप्र द्विजदेवविभूषिते

ဝိပဿစိတ်က ပြောသည်— «ယခင်ဘဝတွင် ဤသူသည် ဝိශ්ဝမ္ဘရ ဟုခေါ်သော ဝေဿယ (Vaiśya) ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ကြားသိရ၏။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သူသည် ဒွိဇတို့၏ နတ်တော်တည်းဟူသော ဗြာဟ္မဏများဖြင့် တင့်တယ်လှပသော ဝိရာဓန နဂရ၌ နေထိုင်ခဲ့၏။»

Verse 51

वैश्यवृत्त्या सदा जीवन्कुटुम्बपरिपालकः / गवां शुश्रूषको नित्यं ब्राह्मणानाञ्च पूजकः

ဝေဿယ၏ အလုပ်အကိုင်အတိုင်း အမြဲအသက်မွေး၍ မိသားစုကို ထောက်ပံ့ကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏။ နွားများကို နေ့စဉ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ပြီး ဗြာဟ္မဏများကိုလည်း အမြဲပူဇော်ကန်တော့၏။

Verse 52

पात्रदानपरो नित्यमातिथेयाग्निसेवकः / गार्हस्थ्यं विधिवच्चक्रे भार्यया सत्यमेधया

အမြဲတမ်း အလှူခံထိုက်သူတို့အား ဒါနပေးရန် အားထုတ်၍ ဧည့်သည်ကို အစဉ်အမြဲ ဧည့်ခံကာ အိမ်ထောင်မီး (ဂೃಹယဇ္ဈ) ကိုလည်း စောင့်ရှောက်၏။ သစ္စာဉာဏ်ရှိသော ဇနီးနှင့်အတူ ဂೃಹස්ථဓမ္မကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 53

स्मार्तेन लोकानजयच्छ्रौतेन त हविर्भुजः / कदाचिद्बन्धुभिः साकं कृत्वा तीर्थानि भूरिशः

စမာရ္တ အခမ်းအနားများကို ကျင့်သုံး၍ လူထု၏နှလုံးသားကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ရှရောတ ယဇ္ဈများဖြင့် ဟဝိစ်ကို သုံးဆောင်သော ဒေဝတားတို့ကို ပီတိဖြစ်စေ하였다။ တခါတရံ မိသားစုဆွေမျိုး들과အတူ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများစွာကိုလည်း သွားရောက်ဖူးမြော်하였다။

Verse 54

यावदायाति सदनं दृष्टवाल्लोंमशं पथि / दण्डवत्प्रणिपत्याशु कृताञ्जलिपुटं स्थितम्

မိမိအိမ်သို့ သွားရာလမ်းတွင် လောမရှာကို မြင်သဖြင့်၊ ချက်ချင်း ဒဏ္ဍဝတ်ဖြင့် ကိုယ်လုံးတင်ပျပ်၍ ဦးချကန်တော့ကာ၊ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရပ်နေ하였다။

Verse 55

पप्रच्छ विनयोपेतं करुणावारिवारिधिः / ऋषिरुवाच / कुत आगम्यते साधो ब्राह्मणैर्बन्धुभिर्युतः

ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာတော်သည် ယဉ်ကျေးစွာ မေးမြန်း하였다။ ရှိတော်မူသော ရှိတော်က ပြောသည်– “အို သာဓု၊ ဘယ်ကနေ လာသနည်း။ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ လာသည်မဟုတ်လော?”

Verse 56

दृष्ट्वा त्वां धर्मनिलयं प्रक्लिन्नं मानसं मम / विश्वम्भर उवाच / शीर्यमाणं शरीरं हि ज्ञात्वा मृत्युं पुरः स्थितम्

သင်ကို မြင်ရသော်—ဓမ္မ၏ နေရာတော်—ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် ကရုဏာကြောင့် ပျော်လဲ၍ နူးညံ့သွား၏။ ဝိශ්ဝမ္ဘရ (ဗိဿနုဘုရား) က မိန့်တော်မူသည်– “ကိုယ်ခန္ဓာသည် မလွဲမသွေ ပျက်စီးမည်ကို သိ၍၊ မရဏကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသည်ကို မြင်လျှင်…”

Verse 57

भर्यया धर्मचारिण्या तीर्थयात्रां विनिर्गतः / कृत्वा तीर्थानि विधिवद्विश्राण्य विपुलं वसु

ဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးသော ဇနီးနှင့်အတူ တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ထွက်ခွာ하였다။ စည်းကမ်းတကျ တီရ္ထများကို ဖူးမြော်ပြီး၊ အလွန်များပြားသော ဥစ္စာကို ဒါနအဖြစ် ပေးကမ်းလှူဒါန်း하였다။

Verse 58

यावद्ब्रजाम्यहं वेश्म भवान् दृष्टिपथं गतः / लोमश उवाच / तीर्थानि सन्ति भूरीणि वर्षैऽस्मिन् भारते शुभे

«ငါ့အိမ်သို့ ရောက်သည့်အထိ၊ သင်သည် ငါ့မျက်စိမြင်ကွင်းကို ကျော်လွန်၍ ဆက်သွားနိုင်သည်» ဟုဆို၏။ လောမရှာက «မင်္ဂလာရှိသော ဘာရတဒေသ၌ တီရ္ထ (tīrtha) များ အလွန်များစွာ ရှိသည်» ဟုမိန့်တော်မူ၏။

Verse 59

यत्त्वया ह्युपचीर्णानि तानि सर्वाणि मे वद / वैश्य उवाच / गङ्गा च सूर्य तनया महापुण्या सरस्वती

«သင်က အမှန်တကယ် ကျင့်ဆောင်ပြီးသော အရာအားလုံးကို ငါ့အား ပြောပြပါ» ဟုဆို၏။ ဝိုင်ရှျယက «ဂင်္ဂါမြစ်၊ နေမင်း၏ သမီး (ယမုနာ)၊ အလွန်ပုဏ္ဏားသော စရஸဝတီ…» ဟုဆို၏။

Verse 60

दशाश्वमेधैरयजद्यत्र ब्रह्मा सुरेश्वरः / तीर्थराजस्ततः काशी महादेवो दयानिधिः

ထိုနေရာ၌ နတ်တို့၏အရှင် ဘြဟ္မာသည် အရှွမေဓ ယဇ်ပူဇာ ဆယ်ကြိမ်ဖြင့် ယဇ်ပြုခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ကာရှီသည် တီရ္ထတို့၏ ဘုရင်ဖြစ်ပြီး၊ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာ မဟာဒေဝသည် ထို၌ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 61

मृतानां यत्र जन्तूनां कर्णे जपति तारकम् / पुलहस्याश्रमं पुण्यं फल्गुतीर्थञ्च गण्डकी

သေဆုံးမည့် သတ္တဝါတို့၏ နားထဲသို့ လွတ်မြောက်စေသော «တာရက» မန္တရကို တိတ်တဆိတ် ရွတ်ဆိုပေးရာ သန့်ရှင်းသော နေရာ၌—ပုလဟ၏ ပုဏ္ဏားအာရှရမ်၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော ဖလ္ဂုတီရ္ထ၊ နှင့် ဂဏ္ဍကီမြစ်လည်း ရှိ၏။

Verse 62

चक्रतीर्थं नैमिषञ्च शिवतीर्थमनन्तकम् / गोप्रतारकनागेशमयोध्याबिन्दुसंज्ञितम्

«စက္ကတီရ္ထ၊ နိုင်မိရှ၊ ရှိဝတီရ္ထ၊ အနန္တက တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဂိုပရတားရက၊ နာဂေရှ၊ အယောဓျာ နှင့် ဘိန္ဒုဟု ခေါ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာလည်း ရှိ၏»။

Verse 63

यत्रास्त मुक्तिदः साक्षाद्रामो राजीवलोचनः / आग्नेयं वायुकौबेरं कौमारं भूरुहां पुनः

ကြာပန်းမျက်စိရှိသော ရာမသည် မောက္ခပေးသူအဖြစ် တိုက်ရိုက်တည်ရှိရာ အရပ်၌—အဂ္နိဦးတည်၊ ဝါယုဦးတည်၊ ကုဗေရဦးတည်၊ ကောမာရဦးတည်တို့၏ အုပ်စိုးအင်အားများလည်း ရှိပြီး၊ ထပ်မံ၍ သစ်ပင်တို့၏ အုပ်စိုးသူများလည်း ရှိ၏။

Verse 64

सौकरं मथुरा यत्र नित्यं सन्निहतो हरिः / पुष्करं सत्यतीर्थञ्च ज्वालतीर्थं दिनेश्वरम्

ဆောက်ကရ၊ မထုရာ—ဟရီသည် အမြဲတမ်း နီးကပ်တည်ရှိရာ—ပုရှ္ကရ၊ သတ္တျတီရ္ထ၊ နှင့် ဇွာလာတီရ္ထ၊ အို နေမင်း (နေ့၏အရှင်)။

Verse 65

इन्द्रतीर्थं कुरुक्षेत्रं यत्र प्राची सरस्वती / तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या मलयः कृष्णवेणिका

အိန္ဒြတီရ္ထနှင့် ကုရုက္ခေတ္တ—အဲဒီမှာ သရသွတီမြစ်သည် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်း၏; ထို့ပြင် တာပီ၊ ပယောရှ္ဏီ၊ နိရ္ဝိန္ဓျာ မြစ်များနှင့် မလယ၊ ကೃရှ္ဏဝေဏိကာ တို့၏ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများလည်း ထင်ရှား၏။

Verse 66

गोदावरी दण्डकञ्च ताम्रचूडं सदोदकम् / द्यावाभूमीश्वरं दृष्ट्वा श्रीशैलः पर्वतेश्वरः

သူသည် ဂోదာဝရီမြစ်၊ ဒဏ္ဍကတော၊ နှင့် အမြဲရေပြည့်စုံသော တာမ္ရချူဍကို မြင်၏; ထို့နောက် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး၏ အရှင်ကို ဖူးမြော်ပြီး၊ တောင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သြရီရှိုင်လသို့ ရောက်၏။

Verse 67

असंख्यलिङ्गतीर्थानि यत्र सन्ति सदा मुने / वेङ्कटाद्रौ महातेजाः श्रीरङ्गाख्यः स्वयं हरिः

အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ သီဝလင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထများ မရေတွက်နိုင်အောင် အမြဲရှိ၏။ ဝေင်္ကဋာဒြိပေါ်တွင် မဟာတေဇရှိသော ဟရီဘုရားကိုယ်တိုင် သြရီရင်္ဂဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ တည်ရှိ၏။

Verse 68

वेङ्कटी नाम तत्रैव देवी महिषमर्दिनी / चन्द्रतीर्थं भद्रवटः कावेरीकुटिलाचलौ

ထိုနေရာ၌ပင် မဟိષမर्दिनी—ကျွဲအဆုရာကို သတ်ဖြတ်သော ဗေင်္ကဋီ (Veṅkaṭī) နာမတော်ရှိသော ဒေဝီတော် ရှိ၏။ ထို့ပြင် Candratīrtha၊ Bhadravaṭa နှင့် Kāverī ဒေသ၊ Kuṭilācala တောင်တန်းတို့လည်း ရှိ၏။

Verse 69

अवटोदा ताम्रपर्णो त्रिकृटः कोल्लको गिरिः / वासिष्ठं ब्रह्मतीर्थञ्च ज्ञानतीर्थं महोदधिः

Avatodā၊ Tāmraparṇa၊ Trikṛṭa နှင့် Kollaka တောင်တန်း။ ထို့ပြင် Vāsiṣṭha၊ Brahma-tīrtha၊ Jñāna-tīrtha နှင့် မဟာသမုဒ္ဒရာတို့—ဤအရာများသည် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ထင်ရှားသော သန့်ရှင်းရာနေရာများ ဖြစ်၏။

Verse 70

हृषीकेशं विराजञ्च विशालं नीलपर्वतः / भीमकूटः श्वेतगिरी रुद्रतीर्थमुमावनम्

“Hṛṣīkeśa၊ Virāj၊ Viśāla နှင့် နီလာပರ್ವတ (Nīlaparvata) ရှိ၏။ Bhīmakūṭa၊ Śvetagirī၊ ရုဒြ-တီရ္ထ (Rudra-tīrtha) နှင့် ဥမာ၏ တောအုပ် (Umā-vana) လည်း ရှိ၏။”

Verse 71

अवाप गिरिजा देवी तपसा यत्र शङ्करम् / वारुणं सूर्यतीर्थञ्च हंसतीर्थं महोदयम्

ထိုနေရာ၌ Girijā ဒေဝီသည် တပဿ (tapas) ဖြင့် Śaṅkara ကို ရရှိခဲ့၏။ ထို့ပြင် Vāruṇa-tīrtha၊ Sūrya-tīrtha နှင့် မဟာမင်္ဂလာ ဟံသ-တီရ္ထ (Haṁsa-tīrtha) ဟူသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများလည်း ရှိ၏။

Verse 72

निमज्ज्य यत्र काकोला राजहंसत्वमाययुः / असुरो यत्र देवत्वमवाप स्नानमात्रतः

ထိုနေရာ၌ ရေချိုး၍ မြုပ်နှံသော် ကာကောလ—ကောင်ကလေးများပင် ရာဇဟံသာ (တော်ဝင်ဟံသာ) အဖြစ်သို့ ရောက်ကြ၏။ ထိုနေရာ၌ အဆုရာတစ်ဦးသည် ရေချိုးခြင်းတစ်ခုပင်ဖြင့် ဒေဝ (deva) အဆင့်ကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 73

विश्वरूपं वन्दितीर्थं रत्नेशः कुहकाचलः / नरनारायणं दृष्ट्वा मुच्यते पापकोटिभिः

ဗိဿဝရူပဟု ချီးမြှောက်ကန်တော့သော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထ၌၊ ရတ္နေရှ၊ ကုဟကာချလ တို့၌ နရ-နာရာယဏကို မြင်လျှင် အပြစ်ကုဋိပေါင်းများစွာမှ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 74

सरस्वतीदृषद्वत्यौ नर्मदा शर्मदा नृणाम् / नीलकण्ठं महाकालं पुण्यं चामरकण्टकम्

သရஸဝတီနှင့် ဒೃષဒဝတီ၊ လူတို့အတွက် ကောင်းကျိုးပေးသော နర్మဒါမြစ်၊ ထို့ပြင် နီလကဏ္ဍ၊ မဟာကာလ နှင့် သန့်ရှင်းသော အမရကဏ္ဍက—ဤတို့သည် အလွန်မြတ်သော ပုဏ္ဏတီရ္ထများဟု ဆိုကြသည်။

Verse 75

चन्द्रभागा वेत्रवती वीरभद्रं गणेश्वरम् / गोकर्णं बिल्वतीर्थञ्च कर्मकुण्डं सतारकम्

(သွားရောက်ဖူးမြော် သို့မဟုတ် သတိရအောက်မေ့သင့်သည်) ခန္ဒြဘာဂါနှင့် ဝေတ္ရဝတီ မြစ်များ၊ ဝီရဘဒြနှင့် ဂဏေရှဝရ ဘုရားကျောင်းများ၊ ဂိုကဏ္ဏ၊ ဘိလ္ဝတီရ္ထ၊ ကර්မကுண္ဍ နှင့် စတာရက တီရ္ထများ။

Verse 76

स्नानमात्रेण यत्राशु मुच्यते कर्मबन्धनात् / अन्यान्यपि च तीर्थानि कृतानि कृपया तव

ထိုသန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရေချိုးခြင်းသာဖြင့်ပင် ကർမချည်နှောင်မှုမှ လျင်မြန်စွာ လွတ်မြောက်သည်။ ထို့ပြင် အခြားတီရ္ထများစွာကိုလည်း သင်၏ကရုဏာကြောင့် တည်ထောင်ထားသည်။

Verse 77

उत्पद्यते शुभा बुद्धिः साधूनां यदनुग्रहः / एकतः सर्वतीर्थानि करुणाः साधवो ऽन्यतः

သုခမင်္ဂလာသော ဉာဏ်ပညာသည် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့၏ အနုဂ्रहကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ တစ်ဖက်၌ တီရ္ထအားလုံးရှိသကဲ့သို့၊ အခြားဖက်၌ ကရုဏာပြည့်ဝသော သာဓုသူတော်ကောင်းတို့ရှိသည်—သူတော်ကောင်းတို့သည် ပိုမိုကြီးမြတ်သော အားကိုးရာဖြစ်သည်။

Verse 78

अनुग्रहाय भूतानां चरन्ति चरितव्रताः / त्वं गुरुः सर्वर्णानां विद्यया वयसाधिकः

သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဝတ္တရားကို ပြည့်စုံစွာ ထိန်းသိမ်းသူတို့သည် လောက၌ လှည့်လည်ကြသည်။ သင်သည် ဝဏ္ဏအားလုံး၏ ဆရာတော်ဖြစ်၍ ဗိဇ္ဇာနှင့် အရွယ်အိုမင်းမှုတို့၌ အခြားသူတို့ထက် မြင့်မြတ်သည်။

Verse 79

अतः पृच्छाम्यहं किञ्चिदाधिभूतं चिरन्तनम् / किं कुर्यां कं नु पृच्छे ऽहं मनो मे ऽतिचलं मुने

ထို့ကြောင့် မုနိတော်၊ ကိုယ်ကာယရှိသတ္တဝါတို့၏ လောကနှင့် ဆိုင်သော ရှေးဟောင်းအရာတစ်ခုကို ကျွန်ုပ် မေးမြန်းပါသည်။ ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း၊ အမှန်တကယ် ဘယ်သူကို မေးရမည်နည်း။ မုနိတော်၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် အလွန်လှုပ်ရှား၍ မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေပါသည်။

Verse 80

निः स्पृहं ब्रह्मविषये विषयेष्वतिलालसम् / मनागपि न सहते विरहं तिमिरं ब्रुवत्

သူသည် ဘြဟ္မန်အကြောင်း၌ လိုလားတပ်မက်မှုမရှိသော်လည်း အာရုံခံအရာဝတ္ထုများ၌ အလွန်တပ်မက်လှသည်။ ခွဲခွာခြင်းကို တစ်ခဏတောင် မခံနိုင်ဘဲ မောဟအမှောင်ထဲမှ စကားများကို ပြောဆိုလေသည်။

Verse 81

मोहितं विविधैर्भावैः कर्मणां क्षेत्रमुत्तमम् / शान्तिं यथा समायाति सम्पन्नमिव भूसुर

အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကမ္မ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး လယ်ကွင်းသည် အမျိုးမျိုးသော စိတ်အခြေအနေများကြောင့် မောဟဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသောအခါ၊ သင့်လျော်သောနည်းလမ်းအတိုင်းသာ ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်နိုင်သည်—ပြည့်စုံပြီး ပြီးမြောက်သကဲ့သို့။

Verse 82

विवेकप्रवणं शुद्धं यथा स्यात्कृपया वद / ऋषिरुवाच / मनस्तु प्रबलं नित्यं सविकारं स्वभावतः

“ကရုဏာဖြင့် ပြောပြပါ—စိတ်သည် မည်သို့ သန့်ရှင်း၍ विवेक (ခွဲခြားသိမြင်မှု) သို့ ဦးတည်လာနိုင်သနည်း” ဟု မေးလေသည်။ ရှိတော်က ပြန်ဆိုသည်—“သို့သော် စိတ်သည် အမြဲတမ်း အင်အားကြီးပြီး သဘာဝအားဖြင့် ပြောင်းလဲမှုနှင့် အနှောင့်အယှက်တို့ ပါဝင်နေသည်။”

Verse 83

वशं नयन्ति करिणं प्रमत्तमपि हस्तिपाः / तथापि साधुसङ्गत्या साधनैरप्यतन्द्रितः

ဆင်ထိန်းသူတို့သည် ရူးသွပ်နေသော ဆင်တောင်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သကဲ့သို့၊ မပျင်းမနား ကြိုးစားသူသည် သာဓုတို့၏ ပေါင်းသင်းမှုနှင့် စည်းကမ်းရှိသော သာဓနာကျင့်စဉ်များအားဖြင့် စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းနိုင်သည်။

Verse 84

तीव्रेण भक्तियोगेन विचारेण वशं नयेत् / इतिहासं प्रवक्ष्यामि तव प्रत्ययकारकम्

ပြင်းထန်သော ဘက္တိယောဂ (bhakti-yoga) နှင့် သေချာသော ခွဲခြားသိမြင်မှုတို့ဖြင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်အောင် လုပ်သင့်သည်။ ယခု သင်၌ ယုံကြည်ချက်ခိုင်မာစေမည့် သင်ခန်းစာပေးသော ပုံပြင်သမိုင်းတစ်ပုဒ်ကို ငါ ပြောပြမည်။

Verse 85

नारदो ऽकथयन्मह्यं स्ववृत्तगतजन्मनः / नारद उवाच / कस्यचिद्द्विजमुख्यस्य दासीपुत्त्रः पुरा मुने

နာရဒသည် တစ်ခါက မိမိ၏ အပြုအမူကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မွေးဖွားခြင်းအကြောင်းကို ငါ့အား ပြောပြခဲ့သည်။ နာရဒက ဆိုသည်—“အို မုနိ၊ ရှေးကာလတစ်ခါတွင် ထင်ရှားသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးနှင့် ဆက်နွယ်သော အလုပ်သမားမိန်းမ၏ သားတစ်ယောက် ရှိခဲ့၏။”

Verse 86

शिक्षितो बालभावे ऽपि पाठितो नितरामहम् / तत्रापि सङ्गतिर्जाता महतां पुण्यकर्मणाम्

ကလေးဘဝ၌ပင် ငါသည် လေ့ကျင့်ပညာပေးခံရ၍ အလွန်အမင်း သင်ကြားခံရသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ကုသိုလ်ကောင်းလုပ်ငန်းများကို အားထုတ်သော မဟာပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့် ပေါင်းသင်းခွင့်လည်း ရခဲ့သည်။

Verse 87

प्रावृट्काले मम गृहे स्थितानां भाग्ययोगतः / शुश्रूषणानुवृत्त्या च प्रश्रयेण दमेन च

မိုးရာသီတွင် ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ငါ့အိမ်၌ နေထိုင်ကြသူတို့သည်—ဂရုတစိုက် ဝန်ဆောင်မှု၊ သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာမှု၊ နှိမ့်ချမှုနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းမှုတို့ဖြင့်—ကုသိုလ်ကို ရရှိကြသည်။

Verse 88

सन्तोषं परमं प्राप्य कृपया त्विदमब्रुवन् / मनीषा निर्मला येन जाता मम शुभार्थिनी

အမြင့်ဆုံးသော စိတ်ကျေနပ်မှုကို ရရှိပြီးနောက်၊ ကရုဏာဖြင့် ဤစကားကို ပြောကြား하였다— «ငါ့အကျိုးကို ရှာဖွေလိုသော သန့်ရှင်းသည့် ဉာဏ်အမြင်သည် ငါ၌ ပေါ်ထွန်းလာစေသူမှာ မည်သူနည်း»။

Verse 89

यया विष्णुमयं सर्वम्त्मन्येव ददृशिवान् / मुनय ऊचुः / शृणु वत्स प्रवक्ष्या मो हिताय तव बालक

«ထိုသိမြင်မှုကြောင့် သူသည် မိမိအတ္တမန်အတွင်း၌ပင် အရာအားလုံးကို ဗိဿဏုဖြင့် ပြည့်ဝနေသည်ဟု မြင်တော်မူ၏»။ မုနိတို့က ပြောကြားသည်— «နားထောင်ပါ၊ ချစ်သောကလေး၊ သင်၏အကျိုးအတွက် ငါတို့ရှင်းပြမည်၊ အို ကလေးငယ်»။

Verse 90

येन वै ध्रियमाणेन इहामुत्र सुखं भवेत् / देवतिर्यङ्मनुष्याश्च संसारे विविधा जनाः

ဤသဘောတရားကို ထိန်းသိမ်းထားလျှင် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ပါ သုခ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုသဘောတရားကြောင့် သံသရာအတွင်းရှိ မျိုးစုံသော သတ္တဝါများ—ဒေဝ၊ တိရစ္ဆာန်၊ လူတို့—သည် မိမိမိမိ အခြေအနေမျိုးစုံအလိုက် ထောက်ပံ့ခံရ၍ စီမံတည်ငြိမ်ကြသည်။

Verse 91

निबद्धाः कर्मपशैस्ते भुञ्जन् भोगान् पृथग्विधान् / देवत्वं याति सत्त्वेन रजसा च मनुष्यताम्

သူတို့သည် မိမိတို့၏ ကမ္မကြိုးကွင်းများဖြင့် ချည်နှောင်ခံရကာ သုခဒုက္ခ အမျိုးမျိုးကို ခံစားကြသည်။ သတ္တဝါဂုဏ် (sattva) အလွန်အကျွံဖြစ်လျှင် ဒေဝဘဝသို့ ရောက်ပြီး၊ ရဇဂုဏ် (rajas) အလွန်အကျွံဖြစ်လျှင် လူဘဝသို့ ရောက်သည်။

Verse 92

तिर्यक्त्वं तमसा जन्तुर्वासनानुगतो ऽबुधः / मातुर्लब्ध्वा पुनर्जन्म म्रियते च पुनः पुनः

တမောဂုဏ် (tamas) က လွှမ်းမိုးသဖြင့် အဗုဒ္ဓသတ္တဝါသည် ဝါသနာ (vāsanā) များ၏ ဆွဲငင်မှုနောက်လိုက်ကာ တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ကျရောက်သည်။ မိခင်မှ ထပ်မံမွေးဖွားရပြီး နောက်တဖန် ထပ်တလဲလဲ သေဆုံးရသည်။

Verse 93

एवं गत्वा ह्यसंख्याता योनीस्ताः कर्मभूरपि / मानुष्यं दुर्लभं लब्ध्वा कदाचिद्दैवयोगतः

ဤသို့ မရေတွက်နိုင်သော မွေးဖွားရာအုံများကို—ကမ္မ၏အကျိုးပွားရာ လယ်ကွင်းတစ်ခုချင်းစီကို—ဖြတ်သန်းပြီးနောက်၊ ရှားပါးသော လူ့ဘဝကို တခါတရံသာ ကံကြမ္မာနှင့် ဘုရားအလိုတော် ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ရရှိနိုင်သည်။

Verse 94

अनुग्रहेण महतां हरिं ज्ञात्वा विमुच्यते / रोगग्राहं मोहजालमपारं भवसागरम्

မဟာသူတော်ကောင်းတို့၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဟရီ (Hari) ကို သိမြင်လာပြီး လွတ်မြောက်သည်—ရောဂါဟူသော မိကျောင်းမှလည်းကောင်း၊ မောဟ၏ ကွန်ယက်မှလည်းကောင်း၊ အဆုံးမရှိသော သံသရာပင်လယ်မှလည်းကောင်း။

Verse 95

न पश्यामि तितीर्षोरन्यद् रामस्मरणं विना / नवनीयं यथा दध्नो ज्योतिः काष्ठादपि क्वचित्

သံသရာကို ကူးလွန်လိုသူအတွက် ရာမ (Rāma) ကို သတိရခြင်းမရှိဘဲ အခြားနည်းလမ်းကို မမြင်ပါ—ဒဿနမှ ထောပတ်ရသကဲ့သို့၊ သစ်သားမှ မီးတောက် ထွက်ပေါ်သကဲ့သို့။

Verse 96

मन्थनैः साधनैरेवं परं ज्ञात्वा सुखी भवेत् / आत्मा नित्यो ऽव्ययः सत्यः सर्वगः सर्वभृन्महान्

ဤသို့ မန္ထနကဲ့သို့သော လေ့ကျင့်မှုများနှင့် साधन (sādhana) များဖြင့် အမြင့်ဆုံးကို သိမြင်လျှင် စိတ်ချမ်းသာလာမည်။ အာတ္မာသည် နိစ္စ၊ မပျက်စီး၊ အမှန်တရား၊ အလုံးစုံသို့ ပြန့်နှံ့၍ အားလုံးကို ထောက်ပံ့သော မဟာတန်ခိုးဖြစ်သည်။

Verse 97

अप्रमेयः स्वयञ्ज्योतिरग्राह्यो मनसापि यः / सच्चिदानन्दरूपो ऽसौ सर्वप्राणिहृदि स्थितः

ထိုအရှင်သည် တိုင်းတာမရ၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အလင်းဖြစ်၍ စိတ်ဖြင့်ပင် မဖမ်းဆုပ်နိုင်။ သူသည် စတ်-ချစ်-အာနန္ဒ (Sat-Cit-Ānanda) သဘောတရားဖြစ်ပြီး သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးသား၌ တည်ရှိသည်။

Verse 98

विनश्यत्स्वपि भावेषु न विनश्यति कर्हिचित् / आकाशः सर्वभूतेषु स्थितस्तेजोजले तथा

ဖန်ဆင်းထားသောအရာများ ပျက်စီးသော်လည်း ထိုသိမ်မွေ့သောသဘောတရားသည် မည်သည့်အခါမျှ မပျက်စီး—အာကာသသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း တည်ရှိသကဲ့သို့၊ မီးဓာတ်သည် ရေအတွင်း၌လည်း တည်ရှိသကဲ့သို့။

Verse 99

आत्मा सर्वत्र निर्लेपः पार्थिवेषु यथानिलः / भक्तानुकम्पी भगवान् साधूनां रक्षणाय च

အတ္တမန်သည် နေရာတိုင်း၌ မကပ်မလှုပ် မညစ်မပျက်—မြေဓာတ်ဆိုင်ရာအရာများအကြား လေကဲ့သို့။ ဘဂဝန်သည် ဘက္တများကို ကရုဏာထား၍ သာဓုတို့ကို ကာကွယ်ရန်လည်း လုပ်ဆောင်တော်မူ၏။

Verse 100

आविर्भवति लोकेषुगुणीवाज्ञैः प्रतीयते / एवंविवेकत्वया यो बुद्ध्या संशीलयेद्धृदि

လောကများအတွင်း အမှန်တကယ်သော အထူးကောင်းမြတ်မှု ပေါ်ထွန်းလာ၍ ပညာရှိတို့က စစ်မှန်သော ဂုဏ်သတ္တိဟု သိမြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ဖြင့် ဤဝိဝေကကို နှလုံး၌ အမြဲလေ့ကျင့်စိုက်ပျိုးသူသည် (တကယ်တမ်း သန့်စင်သူ) ဖြစ်၏။

Verse 101

भक्तियोगेन सन्तुष्ट आत्मानं दर्शयेदजः / ततः कृतार्थो भवति सदा सर्वत्र निः स्पृहः

ဘက္တိယောဂဖြင့် စိတ်ကျေနပ်လာသောအခါ မမွေးဖွားသော အရှင် (အဇ) သည် မိမိအတ္တကို ထင်ရှားပြတော်မူ၏။ ထို့နောက် ထိုသူသည် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာပြီး အမြဲတမ်း နေရာတိုင်း၌ လိုလားတပ်မက်မှုကင်းစင်နေ၏။

Verse 102

अतो ऽहङ्कारमुत्सृज्य सानुबन्धे कलेवरे / चरेदसंगो लोकेषु स्वप्नप्रायेषु निर्ममः

ထို့ကြောင့် ဆက်နွယ်ကပ်လျက်ရှိသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အဟင်္ကာရကို စွန့်ပစ်၍ လောကများအတွင်း မကပ်မလှုပ် လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်ရမည်—၎င်းတို့ကို အိပ်မက်ကဲ့သို့ မြင်၍ ‘ငါ့ဟာ’ ဟူသော မမတရားကင်းစင်လျက်။

Verse 103

क्व स्वप्ने नियतं धैर्यमिन्द्रजाले क्व सत्यता / क्व नित्यता शरन्मेघे क्व वा सत्यं कलेवरे

အိပ်မက်ထဲမှာ တည်မြဲသော သတ္တိ ဘယ်မှာရှိမလဲ။ မာယာမந்திர၏ လှည့်စားမှုထဲမှာ သမ္မာတရား ဘယ်မှာရှိမလဲ။ ဆောင်းဦးမိုးတိမ်ထဲမှာ အမြဲတမ်းတည်တံ့မှု ဘယ်မှာရှိမလဲ။ ကိုယ်ခန္ဓာထဲမှာလည်း အမှန်တကယ် ယုံကြည်စရာ ဘာရှိမလဲ။

Verse 104

अविद्याकर्मजनितं दृश्यमानं चरा चरम् / ज्ञात्वाचारवशी योगी ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

မြင်ရသောလောက—လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့—သည် အဝိဇ္ဇာနှင့် ကမ္မကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု သိမြင်ပြီး၊ သင့်တော်သော အာစာရ (အကျင့်သီလ) ဖြင့် စည်းကမ်းတကျနေသော ယောဂီသည် ထို့နောက် စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 105

इत्युक्त्वा ते गताः सर्वे साधवो दीनवत्सलाः / सो ऽहं तदुक्तमार्गेण तथैवाचरमन्वहम्

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဒုက္ခသည်တို့ကို ကရုဏာထားသော သာဓုအပေါင်းတို့သည် ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထို့နောက် ငါသည် သူတို့ညွှန်ပြခဲ့သော လမ်းကြောင်းအတိုင်း တိတိကျကျ လိုက်နာကာ နေ့စဉ် ထိုနည်းတူ ပြုကျင့်လျက်ရှိ၏။

Verse 106

ततो ऽचिरेणात्मनीदं दृष्टवानहमद्भुतम् / ज्योतिर्मयं सदानन्दं शरच्छीतांशुनिर्मलम्

ထို့နောက် မကြာမီ ငါသည် ကိုယ်အတွင်း၌ အံ့ဩဖွယ်ရာတစ်ခုကို မြင်တွေ့ခဲ့၏—သန့်ရှင်းသော အလင်းရောင်ဖြင့် ပြည့်ဝ၍ အမြဲအာနန္ဒဖြစ်ကာ ဆောင်းဦးလမင်းရောင်ကဲ့သို့ ကြည်လင်သန့်စင်သော အတွင်းသဘောတရားတည်း။

Verse 107

निषिच्य सुखसन्दोहैर्मां कृत्वाधिकसस्पृहम् / अन्तर्हितं महतेजो यथा सौदामिनी दिवि

အပျော်အပါးအစုအဝေးများဖြင့် ငါ့ကို စိုစွတ်စေကာ ပိုမိုတောင့်တလှုပ်ရှားစေပြီးနောက်၊ ထိုမဟာတေဇောအလင်းရောင်သည် ကောင်းကင်ထဲက မိုးကြိုးကဲ့သို့ ပျောက်ကွယ်သွား၏။

Verse 108

भक्त्या तदेव मनसि भावयन्नहमद्भुतम् / काले कलेवरं त्यक्त्वा गतवान् हरिमव्ययम्

ဘက္တိဖြင့် ထိုအံ့ဩဖွယ်သခင်ကို စိတ်ထဲ၌ အမြဲတမ်း သမาธိပြု၍ အာရုံစိုက်နေခဲ့သည်။ အချိန်ရောက်သော် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီး မပြောင်းလဲသော ဟရီဘုရားထံ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Verse 109

तस्येच्छया पुनर्ब्रह्मन् ब्रह्मणो मे ऽभवज्जनिः / अनुग्रहाद्भगवतस्त्रिषु लोकेषु निः स्पृहः

အို ဘြာဟ္မဏ၊ ထိုသခင်၏ အလိုတော်ကြောင့် ငါသည် ဘြဟ္မာမှ ပြန်လည်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ ဘဂဝန်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သုံးလောက၌ လိုလားတပ်မက်မှုကင်းလွတ်နေသည်။

Verse 110

आपीडयन् मुहुर्वोणां गायमानश्चराम्यहम् / इत्युक्त्वा मे स्वानुभवं ययौ यादृच्छिको मुनिः

“ထပ်ခါထပ်ခါ ဖိနှိပ်ကာ ငါသည် သီချင်းဆိုလျက် လှည့်လည်သွားလာ၏” ဟုဆိုပြီး၊ မိမိ၏ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံကို ငါ့အား ပြောကြားကာ အမှတ်မထင်တွေ့သော မုနိသည် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 111

ममापि परमाश्चर्यं सन्तोषश्च महानभूत् / अतस्ते साधुसङ्गत्या भक्त्या च परमात्मनः

ငါ့အတွက်လည်း အလွန်အံ့ဩဖွယ်ရာနှင့် နက်ရှိုင်းသော စိတ်ကျေနပ်မှု ကြီးမားစွာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်အတွက်လည်း သာဓုတို့၏ ပေါင်းသင်းမှုနှင့် ပရမాత္မန်အပေါ် ဘက္တိကြောင့် ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 112

विशुद्धं निर्मलं शान्तं मनो निर्वृतिमेष्यति / अनेकजन्मजनितं पातकं साधुसंगमे

သီလရှိသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းရာတွင် စိတ်သည် သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ကင်း၊ ငြိမ်းချမ်း၍ အတွင်းငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်သည်။ မွေးဖွားမှုများစွာမှ စုဆောင်းလာသော အပြစ်များလည်း ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 113

क्षिप्रं नश्यति धर्मज्ञ जलानां शरदो यथा / वैश्य उवाच / पीत्वा ते वाक्यपीयूषं स्वान्तं मे शान्तिमागमत्

အို ဓမ္မကိုသိသူရေ၊ သဒ္ဓမ္မသည် ဆောင်းဦးကာလ၏ ရေကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားတတ်၏။ ဝိုင်ရှျာက ဆိုသည်—သင်၏စကားအမృతကို သောက်သုံးပြီးနောက် ငါ၏အတွင်းစိတ်သည် ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိ하였다။

Verse 114

सर्वतीर्थफलं मे ऽध्य सञ्जातं तव दर्शनात् / इति श्रुत्वा वचस्तस्य प्रोवाच ऋपिसत्तमः

“ယနေ့ သင်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းကြောင့် သန့်ရှင်းသော တီर्थအားလုံး၏ အကျိုးပုဏ္ဏာကို ငါရရှိပြီ” ဟုဆို၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် အရှင်ရိရှိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသည် ပြောကြားလေ၏။

Verse 115

लोमश उवाच / हिताय तव राजेन्द्र त्रिवर्गफलमिच्छतः / यत्त्वया सुकृतं भूरिवृषोत्सर्गं विना कृतम्

လောမရှာက မိန့်သည်—အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သင်၏အကျိုးအတွက်၊ လူဘဝ၏ သုံးပါးသော ရည်မှန်းချက်တို့၏ အကျိုးကို လိုလားသူဖြစ်သဖြင့်၊ သင်ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများသည် များစွာရှိသော်လည်း၊ ဝೃಷိုৎসರ್ಗ (နွားထီးကို လှူ၍ လွှတ်ပေးခြင်း) မပါဘဲ ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်၏။

Verse 116

मन्ये ऽकिञ्चत्करं सर्वं नीहारसलिलं यथा / वृषोत्सर्गसमं किञ्चित् साधनं न महीतले

ငါသည် အခြားကြိုးပမ်းမှုအားလုံးကို မိုးနှင်းရေကဲ့သို့ အကျိုးနည်းသည်ဟု ထင်၏။ ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ဝೃಷိုৎসರ್ಗ (နွားထီးကို လှူ၍ လွှတ်ပေးခြင်း) နှင့် တူညီသော သာသနာရေး အထောက်အကူ မရှိ။

Verse 117

अनायासेन गच्छन्ति गतिं ते पुण्यकर्मणाम् / वृषोत्सर्गः कृतो येन अश्वमेधस्य याजकः

ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုသူတို့သည် အားထုတ်ခက်ခဲမှုမရှိဘဲ မိမိတို့၏ သေပြီးနောက် သွားရာဂတိကို ရောက်ကြ၏။ ဝೃಷိုৎসರ್ಗ (နွားထီးကို လှူ၍ လွှတ်ပေးခြင်း) ပြုသူသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်သူနှင့် တူသော အကျိုးပုဏ္ဏာ ရရှိ၏။

Verse 118

उभौ समौ मया दृष्टौ दिव्यौ तौ शक्रसन्निधौ / अतस्त्वं पुष्करं गत्वा वृषोत्सर्गं विधाय च

ငါသည် အင်ဒြာ၏ အနီး၌ ရပ်နေသော ထိုနှစ်ဦးကို တူညီစွာ—တောက်ပ၍ ဒိဗ္ဗသဘောရှိသူများအဖြစ်—မြင်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ပုရှ္ကရသို့ သွား၍ နွားထီးလွှတ်ပူဇော်ပွဲ (vṛṣotsarga) ကိုလည်း ပြုလုပ်လော့။

Verse 119

ततो याहि गृहं साधो येन सर्वं कृतं भवेत् / विपश्चिदुवाच / ततः स पुनरागत्य कार्तिक्यां पुष्करे वरे

“ထို့နောက် အိမ်သို့ ပြန်လော့၊ သာဓုရေ၊ ထိုသို့ပြုလျှင် အရာအားလုံး ပြည့်စုံစွာ ပြီးမြောက်လိမ့်မည်။” ဟု ပညာရှိက ဆို၏။ ထို့နောက် သူသည် ကာရ္တိကလတွင် ထပ်မံပြန်လာကာ အထူးမြတ်သော ပုရှ္ကရ တီရ္ထသို့ ရောက်၏။

Verse 120

वराहरूपी भगवान् यत्रास्ते यज्ञपूरकः / चकार विधिवत् सर्वं युद्कमृषिसत्तमैः

ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာရှိသော ဘုရားသခင်သည် ဝရာဟာ (ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူ၍ ယဇ္ဉကို ပြည့်စုံစေသူအဖြစ် ရှိနေကာ၊ အထူးမြတ်သော ရှင်ရသီတို့နှင့်အတူ အရာအားလုံးကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း စစ်ပွဲကိုလည်း ဆောင်ရွက်၏။

Verse 121

गतानि बहुतीर्थानि ततो लोमशसंगतिः / ततो ऽधिकतरं जातं पुण्यं नीलविवाहजम्

တီရ္ထအများအပြားကို သွားရောက်လည်ပတ်ပြီးနောက် လောမရှာနှင့် သန့်ရှင်းသော ပေါင်းသင်းမှု ရရှိ၏။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပိုမိုကြီးမားသော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏား ပေါ်ပေါက်လာသည်—နီလာ၏ မင်္ဂလာပွဲအခမ်းအနားမှ မွေးဖွားသော ကုသိုလ်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 122

सभुक्त्वा विषयान् दिव्यान् विमानवरमाश्रितः / तेन राजकुले जन्म वीरसेनस्य धर्मतः

ဒိဗ္ဗအာရုံခံစားမှုများကို ခံစားပြီး အထူးမြတ်သော ဝိမာန၌ အားကိုးနေထိုင်လျက်၊ ထိုကုသိုလ်ကြောင့် သူသည် ဓမ္မနှင့်ညီစွာ ဝီရစေန၏ မင်းမျိုးရိုး၌ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 123

वीरपञ्चाननाख्यातञ्चतुर्वर्गैकसाधकम् / प्रकुर्वतो वृषोत्सर्गं तत्र ये परिचारकाः

ထိုနေရာ၌ နွားထီးလွှတ်ပူဇော်ပွဲ (ဗೃṣોત్సರ್ಗ) ကို ကူညီဆောင်ရွက်သော အမှုထမ်းတို့သည်၊ «ဝီရ-ပဉ္စာနန» ဟုလည်း ကျော်ကြားပြီး လူဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်လေးပါးကို တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြည့်စုံစေသော နည်းလမ်းဟု သတ်မှတ်ထားသဖြင့်၊ မိမိတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုကြောင့် ထိုပူဇော်ပွဲ၏ ကုသိုလ်ကို ရရှိကြသည်။

Verse 124

दिव्यरूपाभवन् स्पृष्टा गोपुच्छोदकशीकरैः / सुरूपाः पुष्टवपुषः पश्यन्तो दूरसंस्थिताः

နွားအမြီးမှ လှန်ပက်လာသော ရေစက်များ ထိတွေ့သွားသောအခါ၊ သူတို့သည် ဒေဝရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်လာ၍—ရုပ်ရည်လှပ သင့်တော်ကောင်းမွန်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာပြည့်ဝ—အဝေးတည်နေရာရှိသည့်အရာများကိုတောင် မြင်နိုင်ကြသည်။

Verse 125

ततो दूरतरा ये च दृश्यन्ते मलिना जनाः / दुर्भगा मलिना रूक्षाः कृशा विगतवाससः

ထို့နောက် ပို၍အဝေးတွင် မြင်ရသောသူတို့မှာ ဆင်းရဲကံဆိုးသူများ—အညစ်အကြေးကပ်လျက် ကံမကောင်း၍—ကြမ်းတမ်း မသန့်ရှင်း မျက်နှာမပြင်၊ ကိုယ်လုံးပိန်ပါးကာ အဝတ်အစားမရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 126

वृषयज्ञमपश्यन्तो ये चासूयां प्रकुर्वते / सर्वं निवेदितं राज्ञश्चरितं पूर्वजन्मनः

သန့်ရှင်းသော ဝೃಷ-ယဇ్ఞ (Vṛṣa-yajña) ကို မမြင်မခံယူသူတို့နှင့် မနာလိုစိတ်ကို လုပ်ဆောင်နေသူတို့အကြောင်း၊ ယမမင်းထံသို့ အရာအားလုံးကို တင်ပြကြသည်—အတိတ်ဘဝများမှ စရိုက်နှင့် အပြုအမူ အစုံလင်မှတ်တမ်းတစ်ခုလုံးကိုပင်။

Verse 127

धर्म्यं विचित्रमाख्यानं श्रुतं मे यत् पराशरात् / अतस्त्वं स्वगृहं गच्छ कृपां कृत्वा ममोपरि

ပါရာရှရထံမှ ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီ၍ အံ့ဖွယ်သော ဤအကြောင်းအရာကို ငါကြားနာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ငါ့အပေါ် ကရုဏာပြု၍ ယခု သင်၏ ကိုယ်ပိုင်အိမ်ရာသို့ ပြန်သွားလော့။

Verse 128

श्रुत्वा विपश्चिद्वाक्यं स विस्मयं परमं गतः / गृहं जगाम विप्रो ऽसौ प्रापितो राजसेवकैः

ပညာရှိ၏စကားကိုကြားသော် သူသည်အလွန်အံ့ဩသွား၏။ ထိုဗြာဟ္မဏသည် မင်း၏အမှုထမ်းများကလိုက်ပါကာ အိမ်သို့ပြန်သွားလေ၏။

Verse 129

वसिष्ठ उवाच / तस्माद्राजन् वृषोत्सर्गं वरिष्ठं सर्वकर्मणाम् / समाचर विधानेन यदि भीतो यमादपि

ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်—ထို့ကြောင့် မင်းကြီး၊ ယမကိုတောင်ကြောက်လျှင် သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းအတိုင်း «ဝೃಷోత్సರ್ಗ» (နွားထီးလွှတ်ပူဇော်ပွဲ) ကို ဆောင်ရွက်လော့။ ၎င်းသည် သာသနာရေးကမ္မတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။

Verse 130

वृषोत्सर्गसमं किञ्चित् साधनं नदिवः परम् / मया धर्मरहस्यं ते कथितं राजसत्तम

အို မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောမင်းကြီး၊ «ဝೃಷోత్సರ್ಗ» နွားထီးလွှတ်တန်ခိုးနှင့်တူသည့် အမြင့်ဆုံးသောနည်းလမ်း မရှိ။ ၎င်းနှင့်ညီမျှသည့်အရာလည်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၏လျှို့ဝှက်အနှစ်သာရကို သင်အား ငါဟောပြီ။

Verse 131

पतिपुत्रवती नारी भर्तुरग्रे मृता यदि / वृषोत्सर्गं न कुर्वीत गां दद्याच्च पयस्विः नीम्

ခင်ပွန်းနှင့် သားရှိသော မိန်းမသည် ခင်ပွန်းမတိုင်မီ သေဆုံးလျှင်၊ ထိုသူအတွက် «ဝृषోత్సर्ग» ကို မပြုလုပ်ရ။ အစားထိုး၍ နို့ပေးသော နွားမကို ဒါနပြုရမည်။

Verse 132

श्रीकृष्ण उवाच / श्रुत्वा वाक्यं वसिष्ठस्य राजा मधुपुरीं गतः / चकार विधिवत् सर्वं वृषोत्सर्गमहं खग

သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်—ဝသိဋ္ဌ၏စကားကိုကြားပြီးနောက် မင်းကြီးသည် မဓုပူရီသို့ သွားရောက်ကာ၊ အို ငှက်ကြီး (ဂရုဍ) ရေ၊ «ဝृषోత్సర్గ» မဟာပူဇော်ပွဲအပါအဝင် အရာအားလုံးကို ဓမ္မနည်းတကျ ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 133

गृहं गत्वा स आत्मानं कृतकृत्यममन्यत / कालेन निधनं प्राप्तो नीतो वैवस्वतानुगैः

အိမ်သို့ပြန်ရောက်ပြီးနောက် မိမိက လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာအားလုံး ပြီးစီးပြီဟု ထင်မြင်하였다။ အချိန်ကြာလာသော် မရဏကိုတွေ့ရပြီး ဝိုင်ဝස්ဝတ (ယမမင်း) ၏တမန်များက ခေါ်ဆောင်သွား하였다။

Verse 134

स कालनगरं हित्वा गतो दूरतरं पथि / श्राद्धदेवपुरं कुत्रेत्येवं दूतानपृच्छत

ကာလနဂရကို ချန်ထား၍ လမ်းပေါ်တွင် ပို၍ဝေးသို့ သွားလေ၏။ ထို့နောက် တမန်များကို “ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်သက္ကာကို လက်ခံသော ဒေဝတাদের မြို့သည် ဘယ်မှာနည်း” ဟု မေးမြန်း하였다။

Verse 135

पापिनो यत्र पात्यन्ते याम्यै पापविशुद्धये / यत्र देवः स धर्माधर्मविचेतनः

အပြစ်သားတို့ကို ယမ၏လောက၌ အပြစ်သန့်စင်ရန် ချလိုက်ရာနေရာ၌၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို ခွဲခြားသိမြင်သော ဒေဝတော်သည် အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 136

गतं पापपुरं तत्तु न द्रष्टव्यं भवादृशैः / अग्रे दृष्ट्वा धर्मराजमूचुस्ते परमादरात्

“အပြစ်မြို့ကို ကျော်လွန်ပြီးပြီ; သင်ကဲ့သို့သူအတွက် မြင်သင့်သောအရာ မဟုတ်” ဟုဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ရှေ့တွင် ဓမ္မရာဇ (ယမမင်း) ကို မြင်၍ အလွန်လေးစားစွာ ပြောကြား하였다။

Verse 137

दिव्यरूपस्तदा देवो देवगन्धर्वसंयुतः / आत्मानं दर्शया मास तस्य राज्ञो महात्मनः

ထိုအခါ ဒေဝတော်သည် တောက်ပသော ဒိဗ္ဗရূপကို ဆောင်ယူ၍ ဒေဝများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့်အတူ ထိုမဟာသတ္တိရှိသော မင်းကြီးအား မိမိ၏တော်ဝင်တည်ရှိမှုကို ပြသတော်မူ하였다။

Verse 138

प्रणम्य दण्डवद्राजा कृताञ्जलिः पुरः स्थितः / तुष्टाव बहुधा देवं हर्षपुरितमानसः

မင်းသည် တုတ်တံကဲ့သို့ လဲကျကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ အရှေ့၌ ရပ်နေပြီး၊ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းသော စိတ်နှလုံးဖြင့် ဘုရားသခင်ကို နည်းမျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 139

धर्मराजो ऽपि राजानं प्रशस्येदमुवाच ह / नीयतां देवलोकाय यत्र भोगाः सुपुष्कलाः

ဓမ္မရာဇ (ယမ) သည်လည်း မင်းကို ချီးမွမ်းကာ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏— “သူ့ကို ဒေဝလောကသို့ ခေါ်ဆောင်ကြလော့၊ အဲဒီမှာ အပျော်အပါးတို့ အလွန်ပေါများ၏။”

Verse 140

तद्वीरवाहनः श्रुत्वा पप्रच्छसमवर्तिनम् / न जाने केन पुण्येन स्वर्गं नयसि मां विभो

ဤစကားကို ကြားသော် “သူရဲတို့က သယ်ဆောင်သောသူ” (မြင့်မြတ်သော ဝိညာဉ်) သည် သမဝရ್ತင် (ယမ) ၏ အမှုထမ်းကို မေးလေ၏— “အို အင်အားကြီးသူ၊ မည်သည့် ကုသိုလ်ကြောင့် ငါ့ကို ကောင်းကင်ဘုံသို့ ခေါ်ဆောင်သနည်း၊ ငါ မသိပါ။”

Verse 141

धर्मराज उवाच / त्वया कृतानि पुण्यानि दानं यज्ञाः सविस्तराः / मथुरायां वृषोत्सर्गो वसिष्ठवचनात् किल

ဓမ္မရာဇ မိန့်တော်မူ၏— “သင်သည် ကုသိုလ်ကောင်းများကို ပြုခဲ့သည်—ဒါနပေးကမ်းခြင်းနှင့် အသေးစိတ်ပြည့်စုံသော ယဇ္ဈများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မထုရာမြို့၌ ဝသိဋ္ဌ၏ အမိန့်အတိုင်း နွားထီးလွှတ်ပွဲ (ဝೃષોત్సರ್ಗ) ကိုလည်း အမှန်တကယ် ပြုခဲ့သည်။”

Verse 142

धर्मः स्वल्पो ऽपि नृपते यदि सम्यगुपासितः / द्विजदेवप्रसादेन स याति बहुविस्तरम्

အို မင်းကြီး၊ ဓမ္မသည် နည်းပါးသော်လည်း မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးပါက၊ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များနှင့် ဒေဝတို့၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် အလွန်ကျယ်ပြန့်ကြီးမားသို့ တိုးပွားသွား၏။

Verse 143

इत्युक्त्वा यमुनाभ्राता क्षणादन्तर्धिमाययौ / वीरबाहुर्दिवं गत्वा देवैः सह मुमोद ह

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ယမုနာ၏အစ်ကို ယမမင်းသည် မိမိ၏ဒေဝတန်ခိုးဖြင့် ခဏချင်းပင် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ဝီရဗာဟုသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ရောက်ကာ ဒေဝတို့နှင့်အတူ ပျော်မြူးလေ၏။

Verse 144

श्रीकृष्ण उवाच / मया ते कथितं पक्षिन् वृषयज्ञः सुविस्तरः / प्राणिनां कर्मनिर्हारं श्रुत्वा पापैः प्रमुच्यते

သီရိကృష్ణမင်းက မိန့်တော်မူသည်—အို ငှက်တော် (ဂရုဍ)၊ ငါသည် ဝೃಷယဇ్ఞကို သင်အား အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ပြောကြားပြီးပြီ။ သတ္တဝါတို့၏ ကံ၏အကျိုးဆက် ပြေလည်သွားပုံကို ကြားနာသူသည် အပြစ်တို့မှ လွတ်မြောက်၏။