Adhyaya 22

Verse 1

हेतुनिरूपणं नामैकविंशो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / या लक्ष्मणा पूर्वसर्गे खगेन्द्र पुत्री ह्यभूद्वह्निवेदस्य वेत्तुः / सुलक्षणैः संयुतत्वाद्यतः सा सुलक्ष्मणेति प्रथिता खगेन्द्र

«အကြောင်းရင်းကို စိစစ်ခြင်း» ဟူသော အခန်း (နှစ်ဆယ့်တစ်မြောက်) တွင် သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်—အို ငှက်တို့၏ အရှင် (ခဂေန္ဒြ)၊ ယခင် စೃಷ್ಟိကာလတစ်ခါ၌ လက္ခ္မဏာ ဟူသော မိန်းမတစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ သူမသည် ဂရုဍ၏ သမီးဖြစ်၍ မီး၏ ဝేద (အဂ္နိဝေဒ) ကို သိမြင်သူ၏ ဇနီးဖြစ်သည်။ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာလက္ခဏာများ ပြည့်စုံသဖြင့် အို ဂရုဍ၊ «သု-လက္ခ္မဏာ» ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။

Verse 2

यथा लक्ष्मीर्लक्षणैः सा सुपूर्णा यथा हरिर्लक्षणैर्वै सुपूर्णः / यथा वायुर्लक्षणैः पूर्ण एव यथा गायत्री लक्षणैः सा सुपूर्णा

လက္ခ္မီသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ဟရီ (ဗိဿဏု) သည် တရားဝင် သာသနာတော်လက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ဝါယုသည် မိမိသတ်မှတ်လက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဂါယတြီလည်း လက္ခဏာနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် အပြည့်အဝ ပြည့်စုံ၏။

Verse 3

यथा रुद्राद्या लक्षणैर्वै प्रपूर्णा रुद्रादिल्लक्ष्मणा चैव पूर्णा / गुणेनैवं धर्मतः किञ्चिदेव तथानुसंधानाद्व्रियते नाम चापि

ရုဒြနှင့် အခြားသော ဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့၏ ထူးခြားလက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ရုဒြမှ စတင်သော လက္ခဏာများဖြင့်လည်း ပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သတ္တဝါတစ်ဦး၏ အတ္တသဘောသည်—အနည်းဆုံး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း—ဂုဏ်နှင့် ဓမ္မအားဖြင့် သတ်မှတ်ခံရ၏။ ထို့ပြင် ဆက်လက် စူးစမ်းသုံးသပ်ခြင်းအားဖြင့် ‘နာမ’ ဟူသော အတ္တအမည်တိုင်ပင်လည်း သေချာသိမြင်ရ၏။

Verse 4

तस्मा दाहुर्लक्ष्मणेत्येव सर्वे तल्लक्षणं शृणु चादौ खगेन्द्र / नारायणे पूर्णगुणे रमेशे द्वात्रिंशत्संख्यानि सुलक्षणानि

ထို့ကြောင့် လူအပေါင်းတို့က ၎င်းတို့ကို «လက္ခဏာ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ အို ငှက်တို့၏ အရှင် (ဂရုဍ)၊ အစဉ်အလာအရ အရင်ဆုံး ထိုလက္ခဏာများကို နားထောင်လော့။ ရာမာ (လက္ခ္မီ) ၏ အရှင်၊ ဂုဏ်တော်အလုံးစုံ ပြည့်စုံသော နာရာယဏ၌ မင်္ဂလာလက္ခဏာ သုံးဆယ့်နှစ်ပါး ရှိ၏။

Verse 5

संत्येव पक्षीन्द्र वदाम्यनु क्रमान्मत्तः श्रुत्वा मोक्षमाप्नोति नित्यम् / यः सप्तपादः षण्णवत्यङ्गुलोङ्गश्चतुर्हस्तः पुरुषस्तीक्ष्णदन्तः

အို ငှက်တို့၏အရှင်၊ ထိုလက္ခဏာတို့သည် အမှန်တကယ်ရှိ၏။ ငါသည် အစဉ်လိုက် ဖော်ပြမည်။ ငါ့ထံမှ ကြားနာသူသည် အမြဲ မောက္ခကို ရရှိမည်။ ခြေခုနစ်ပေ၊ လက်မ ၉၆ အလျားရှိသော ကိုယ်ခန္ဓာ၊ လက်လေးဖက်၊ သွားမြ尖သော ကြမ်းတမ်းသူတစ်ဦး ရှိ၏။

Verse 6

य एतत्सर्वं मिलितं चैकमेव हरेर्विष्णोर्लक्षणं चाहुरार्याः / मुखं स्त्रिग्धं वर्तुलं पुष्टिरूपं द्वितीयं तल्लक्षणं चाहुरार्याः

အာရ്യတို့က ဆိုသည်မှာ ဤလက္ခဏာအားလုံး ပေါင်းစည်း၍ တစ်ခုတည်းအဖြစ် ရှိလာသော် ဟရီ—ဗိဿနု၏ သီးခြားလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မျက်နှာသည် နူးညံ့တောက်ပ၍ ဝိုင်းဝန်းကာ ပြည့်ဝသင့်တင့်ရမည်ဟု ဆိုကြ၏; ဤသည် ဒုတိယလက္ခဏာ ဖြစ်၏။

Verse 7

हनुर्यस्यानुन्नतं चास्ति वीन्द्र तल्लक्षणं प्राहुरार्यास्तृतीयम् / यद्दन्ता वै तीक्ष्णसूक्ष्माश्च संति तल्लक्षणं चाहुरार्याश्चतुर्थम्

အို ငှက်တို့၏အကောင်းဆုံး (ဂရုဍ)၊ အာရ്യတို့က ဤသည်ကို တတိယလက္ခဏာဟု ကြေညာသည်—မေးရိုးသည် မြင့်တက်မနေခြင်း။ ထို့ပြင် ဤသည်ကို စတုတ္ထလက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်—သွားများသည် အမှန်တကယ် မြ尖၍ သေးသွယ်ကောင်းမွန်ခြင်း။

Verse 8

यस्याधरे रक्तिमा त्वस्ति वीन्द्र तल्लक्षणं पञ्चमं चाहुरार्याः / यस्य हस्ता अतिरक्ताः खगेन्द्र तल्लक्षणं प्राहुरार्याश्च पष्ठम्

အို ငှက်တို့၏အကောင်းဆုံး (ဂရုဍ)၊ အာရ്യရိရှီတို့က ဤသည်ကို ပဉ္စမလက္ခဏာဟု ကြေညာသည်—အောက်နှုတ်ခမ်းတွင် နီရောင်သွေးသွေး တောက်ပခြင်း။ ထို့ပြင် အို ငှက်တို့၏အရှင်၊ ရိရှီတို့က ဆဋ္ဌမလက္ခဏာဟုလည်း ကြေညာသည်—လက်များသည် အလွန်နီရဲခြင်း။

Verse 9

यस्मिन्नखाः संति रक्ताः सुशोभास्तल्लक्षणं सप्तमं चाहुरार्याः / यस्मिन्कपोले रक्तिमा त्वस्ति वीन्द्र तल्लक्षणं ह्यष्टमं प्राहुरार्या

ပညာရှိတို့က ဤသည်ကို သတ္တမလက္ခဏာဟု ကြေညာသည်—လက်သည်းများ နီရောင်ဖြစ်၍ လှပစွာ တောက်ပခြင်း။ ထို့ပြင် အို ငှက်တို့၏အကောင်းဆုံး (ဂရုဍ)၊ ပါးပြင်တွင် ပန်းနုနီရောင် တောက်ပနေခြင်းကို အာရ്യတို့က အဋ္ဌမလက္ခဏာဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 10

यस्मिन्करे शङ्खचक्रादिरेखा वर्तन्ते तन्नवमं प्राहुरार्याः / यस्यो दरं तन्तुरूपं सुपुष्टं वलित्रयैरङ्कितं सुंदरं च

အရိယ ရှင်သန်ပညာရှိတို့က ကိုးမြောက် အထူးကောင်းသော လက္ခဏာဟူသည် လက်ဖဝါးပေါ်တွင် သင်္ခါ၊ စက္ကာနှင့် အခြား မင်္ဂလာသင်္ကေတများကဲ့သို့ လိုင်းများ ပေါ်ထွန်းသော လက်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဝမ်းဗိုက်သည် ကြိုးတန်းကဲ့သို့ တင်းရင်းကောင်းမွန်၍ အလှတရားရှိသကဲ့သို့ အကွေးသုံးကြောင်းဖြင့် အမှတ်အသားထင်ရှားသူသည် ကောင်းချီးခံရသူ ဖြစ်သည်။

Verse 11

तल्लक्षणं दशमं प्राहुरार्या एकादशं निम्ननाभिं तदाहुः / ऊरुद्वयं यस्य च मांसलं वै तल्लक्षणं द्वादशं प्राहुरार्याः

အရိယတို့က ထိုသို့သော လက္ခဏာကို ဒသမဟု ကြေညာကြပြီး၊ တစ်ဆယ့်တစ်မဟုတ်သည် နာဗီ (ချက်) နိမ့်ဝင်သူဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ပေါင်နှစ်ဖက်သည် အသားပြည့်ဝ၍ မာန်တင်းသူကို အရိယတို့က တစ်ဆယ့်နှစ်မဟုတ်သော လက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 12

कटिर्हि दीर्घा पृथुलास्ति यस्य त्रयोदशं लक्ष्म तदाहुरार्याः / यस्यास्ति मुष्को सुपरिष्ठितो वै चतुर्दशं लक्ष्म तदाहुरार्याः

ခါးနှင့် တင်ပါးသည် ရှည်လျား၍ ကျယ်ပြန့်သူကို အရိယတို့က တစ်ဆယ့်သုံးမဟုတ်သော ထင်ရှားလက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် အင်္ဂါအောက်ရှိ အဏ္ဍများသည် ကောင်းစွာတည်နေရာမှန်ကန်၍ သေချာစွာတပ်ဆင်ထားသူကို အရိယတို့က တစ်ဆယ့်လေးမဟုတ်သော လက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 13

समुन्नतं शिश्रमथो हि लक्ष्म यस्यास्ति तत् पञ्चदशं वदन्ति / सुताम्रकं पादतलं खगेन्द्र तल्लक्षणं षोडशं प्राहुरार्याः

အင်္ဂါသည် မြင့်မားသေချာ၍ ပုံသဏ္ဍာန်ကောင်းမွန်သူကို အရိယတို့က တစ်ဆယ့်ငါးမဟုတ်သော မင်္ဂလာလက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍာရေ၊ အရိယတို့က တစ်ဆယ့်ခြောက်မဟုတ်သော လက္ခဏာဟူသည် ခြေဖဝါးသည် နူးညံ့သော ကြေးနီနီရောင်သို့ ဆင်တူခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 14

निम्नौ च गुल्फौ सप्तदशं तदाहुर्ग्री वारूपं प्राहुरष्टादशं च / एकोनविंशं त्वक्षिपद्मं सुरक्तं प्राहुर्बाहुं जानु विंशं तथैव

တစ်ဆယ့်ခုနစ်မဟုတ်သော လက္ခဏာဟူသည် အောက်ပိုင်းနှင့် ခြေချောင်းအဆစ် (ဂုလ္ဖ) များ နိမ့်ညံ့သင့်တော်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ တစ်ဆယ့်ရှစ်မဟုတ်သည် လည်ပင်းနှင့် ရုပ်သဏ္ဍာန်အလှကို ဆိုကြသည်။ တစ်ဆယ့်ကိုးမဟုတ်သည် ကြာပန်းကဲ့သို့ မျက်စိဖြစ်၍ နီရဲတောက်ပခြင်းဟု ဆိုကြပြီး၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ဆယ်မဟုတ်သည် လက်မောင်းနှင့် ဒူးကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဆိုကြသည်။

Verse 15

विस्तीर्णोरश्चैकविंशं तदाहुः सिंहास्कन्धं द्व्युत्तरं विंशमाहुः / त्रयोविंशं सूक्ष्ममास्यं तदाहुश्चतुर्विशं सुप्रसन्ने च दृष्टी

သူတို့က မင်္ဂလာလက္ခဏာ အမှတ် ၂၁ ကို ရင်ဘတ်ကျယ်ဝန်းခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ အမှတ် ၂၀ သည် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ပခုံးဖြစ်သည်။ အမှတ် ၂၃ သည် မျက်နှာသိမ်မွေ့ညီညာခြင်း၊ အမှတ် ၂၄ သည် ငြိမ်းချမ်းတောက်ပသော မျက်မြင်တော်ဖြစ်သည်။

Verse 16

ह्रस्वं लिङ्गं मार्दवं चापि वीन्द्र तल्लक्षणं पञ्चविंशं वदन्ति / समौ च पादौ कटिजानु चोरू षड्विंशमाहुश्च समे च जङ्घे

အို ငှက်တို့၏အမြတ်ဆုံး ဂရုဍာ၊ အမှတ် ၂၅ လက္ခဏာဟု သူတို့က လိင်အင်္ဂါသေးငယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာနူးညံ့ခြင်းကို ဆိုကြသည်။ အမှတ် ၂၆ လက္ခဏာဟု ခြေထောက်ညီညာ၍ တင်ပါး၊ ဒူး၊ ပေါင်တို့လည်း သင့်တင့်ညီညာကာ ခြေခေါင်းပိုင်းလည်း ညီညာသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 17

समानहस्तौ समकर्णौ मिलित्वा द्वात्रिंशत्कं लक्षणं प्राहुरार्याः / द्वात्रिंशत्कं लक्षणं वै मुकुन्दे द्वात्रिंशत्कं लक्षणं वै रमायाम्

လက်နှစ်ဖက်ညီမျှ၍ နားနှစ်ဖက်လည်း သမညီသော်၊ အာရျာတို့က မင်္ဂလာလက္ခဏာ သုံးဆယ်နှစ်ပါး၏ အစုဟု ကြေညာကြသည်။ အမှန်တကယ် ဤသုံးဆယ်နှစ်လက္ခဏာတို့သည် မုကွန်ဒ (ဗိဿနု) ထံ၌ရှိပြီး၊ ထိုသုံးဆယ်နှစ်လက္ခဏာတို့သည် ရမာ (လက္ရှ္မီ) ထံ၌လည်း ရှိသည်။

Verse 18

द्वात्रिंशत्कं लक्षणं ब्रह्मणोपि तद्भारत्याः प्रवदन्त्येव सत्यम् / तथा च शङ्का सममेव चक्रिणेत्येवं सदामा कुरु निर्णयं ब्रुवे

သုံးဆယ်နှစ်ပါးသော လက္ခဏာအစုကို ဗြဟ္မာနှင့် ဘာရတီ (ဆရஸဝတီ) တို့ကပါ အမှန်တရားဟု ကြေညာကြသည်။ သို့သော်လည်း အို စက်ကရင် (စက်ရကိုင်ရှင်) သံသယသည် တူညီစွာ ကျန်နေသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အို စဒါမာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထင်ရှားစွာ ချမှတ်လော့—ငါက ထိုအကြောင်းကို ပြောမည်။

Verse 19

एकस्य वै लक्षणस्यापि विष्णोर्लक्ष्मीरन्तं नैव सम्यक् प्रपेदे / अतोनन्तैर्लक्षणैः संयुतं च हरिं चाहुर्लक्षणज्ञाः सदैव

လက္ရှ္မီတော်မူတော်တိုင်တောင် ဗိဿနု၏ လက္ခဏာတစ်ပါးတည်း၏ အဆုံးသတ်ကိုပင် ပြည့်စုံစွာ မရောက်နိုင်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် လက္ခဏာသိသူတို့သည် ဟရီကို အနန္တဂုဏ်လက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံသူဟု အမြဲတမ်း ကြေညာကြသည်။

Verse 20

जानाति लक्ष्मीर्लक्षणं वायुरूपे स्वापेक्षया ह्यतिरिक्तं खगेन्द्र / स्वलक्षणापेक्षया भारती तु शतैर्गुणैरधिका वेधसोपि

အို ခဂေန္ဒြ (ဂရုဍ)၊ လက္ရှ္မီသည် ဝါယုရုပ်ဖြင့် ထင်ရှားသော လက္ခဏာကို မိမိ၏လက္ခဏာထက် ပိုလွန်မြင့်မားသည်ဟု သိမြင်၏။ ထို့ပြင် ဘာရတီ (သရஸဝတီ) သည် မိမိ၏ သတ်မှတ်လက္ခဏာနှိုင်းယှဉ်လျှင် ဝေဓသ (ဗြဟ္မာ) ထက်ပင် တစ်ရာဆတိုး၍ မြင့်မြတ်၏။

Verse 21

खगेन्द्र तस्माल्लक्षणे साम्यचित्तं विश्वादीनां सर्वदा मा कुरुष्व / अष्टाविंशतिं प्राहू रुद्रादिकानां भ्रूनेत्रयोर्लक्षणेनैव हीनाः

အို ငှက်တို့၏အရှင် ခဂေန္ဒြ၊ ထို့ကြောင့် အပြင်ပန်းလက္ခဏာများသာကြောင့် ဝိශ්ဝာတို့နှင့် အခြားအုပ်စုများအားလုံး တူညီသည်ဟု မည်သည့်အခါမျှ မထင်မှတ်ပါနှင့်။ ရုဒြအမျိုးအစားနှင့် ဆက်စပ်သတ္တဝါများထဲတွင် ၂၈ ဦးသည် မျက်ခုံးနှင့် တတိယမျက်စိ၏ လက္ခဏာဖြင့်ပင် ချို့ယွင်းကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 22

अलक्षणं मन्यते यद्धि तस्य दुर्लक्षणं नैव तच्चिन्तनीयम् / अष्टाविंशतिं लक्षणं वै हरस्य न भारतीवच्चिन्तनीयं खगेन्द्र

အို ခဂေန္ဒြ၊ မည်သူမဆို သူ့အတွက် “လက္ခဏာ” ဟု ထင်မြင်သည့်အရာသည် အမှန်တကယ် လက္ခဏာမဲ့ပင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အနိမ့်ကျ သို့မဟုတ် ချို့ယွင်းသော “အမှတ်အသား” ကို မစဉ်းစားသင့်။ အမှန်အားဖြင့် ဟရိ၏ လက္ခဏာ ၂၈ ပါးကိုသာ သန့်ရှင်းသော ဓ്യာနအရာအဖြစ် စိတ်တွင် တည်စေ၍ ဆင်ခြင်ရမည်—ဘာရတီကဲ့သို့ စကားလုံး သို့မဟုတ် ကဗျာပြောဆိုမှုသာ မဟုတ်။

Verse 23

अतो हरः क्रोधरूपी सदैव तयोरभावात्सत्यमुक्तं तथैतत् / अतो द्वयं नास्ति रुद्रे खगेन्द्र शिश्रोदरे किञ्चिदाधिक्यमस्ति

ထို့ကြောင့် ဟရ (ရုဒြ) သည် အမြဲတမ်း ဒေါသသဘောတရားဖြစ်၏။ ထိုနှစ်ပါးသော ဂုဏ်သတ္တိများ မရှိသဖြင့် ပြောထားသမျှသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အို ငှက်တို့၏ဘုရင်၊ ရုဒြ၌ နှစ်မျိုးခွဲခြားမှု မရှိ၊ လိင်္ဂနှင့် ဝမ်းဗိုက်အရာ၌သာ အနည်းငယ် ထင်ရှားပိုလွန်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 24

सप्ताधिकैर्विशतिलक्षणैस्तु समायुताः स्वस्त्रियो लक्ष्मणाद्याः / षड्वविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता वारुण्याद्या पञ्चविंशैश्च चन्द्रः

လက္ရှ္မဏာ စသည့် မိန်းမများကို ကောင်းမြတ်သော ကိုယ်လက္ခဏာ နှစ်ဆယ်ထက်ပို၍ ပြည့်စုံသူများဟု ဖော်ပြကြ၏။ ဝါရုဏီ စသည့်သူများသည် လက္ခဏာ ၂၆ ပါးရှိကြသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ စန္ဒြ (လ) သည် လက္ခဏာ ၂၅ ပါးရှိသည်ဟု ဖော်ပြထား၏။

Verse 25

अर्थश्चतुर्विंशतिभिश्चैव युक्तो नासावायोर्द्व्यधिका विंशतिश्च लक्षणैश्चैकविंशत्या शची युक्ता न संशयः

အဓိပ္ပါယ်တရား (Artha) သည် ဂုဏ်သတ္တိ ၂၄ ပါးနှင့် ပြည့်စုံ၏။ နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်နှင့် အသက်ရှင်လေ (vāyu) တွင် လက္ခဏာ ၂၂ ပါးရှိ၏။ ထို့ပြင် Śacī သည် မင်္ဂလာလက္ခဏာ ၂၁ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်—သံသယမရှိ။

Verse 26

प्रवाहा विंशकैर्युक्ता यम एकोनविंशकैः / पाश्यष्टादशभिर्युक्तो दशसप्तयुतो ऽनलः

Pravāhā ဟူသော အပိုင်းသည် ၂၀ (ယူနစ်) နှင့် ဆက်စပ်၏။ ယမ (Yama) သည် ၁၉ နှင့် ဆက်စပ်၏။ Pāśyā သည် ၁၈ နှင့် ဆက်စပ်ပြီး၊ Anala သည် ၁၇ နှင့် ဆက်စပ်၏။

Verse 27

वैवस्वतः षोडशभिमित्रः पञ्चदशैर्युतः / चत्रुर्विंशैस्तु धनपः पावकस्तु त्रयोदशैः

Vaivasvata (ယမ) သည် ၁၆ နှင့် အတူရှိ၏။ Mitra သည် ၁၅ နှင့် ပေါင်းစည်း၏။ Dhanapa (Kubera) သည် ၂၄ နှင့်ရှိပြီး၊ Pāvaka (Agni) သည် ၁၃ နှင့်ရှိ၏။

Verse 28

गङ्गा द्वादशभिर्युक्ता बुध एकादशैर्युतः / शनिस्तु दशसंख्याकैः पुष्करो नवभिर्युतः

သန့်ရှင်းသော ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) သည် ၁၂ (ယူနစ်) နှင့် ဆက်စပ်၏။ Budha (Mercury) သည် ၁၁ နှင့် ဆက်စပ်၏။ Śani (Saturn) သည် ၁၀ နှင့် ဆက်စပ်၏။ Puṣkara ဟူသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထသည် ၉ နှင့် ဆက်စပ်၏။

Verse 29

अष्टभिश्चैव संयुक्ताः सप्तभिः पितरस्तथा

ထို့အတူ ပိတೃ (Pitṛs) ဟူသော ဘိုးဘွားဖခင်များကို ၈ အုပ်စုနှင့်လည်းကောင်း၊ ၇ အုပ်စုနှင့်လည်းကောင်း စီစဉ်ထားသည်ဟု ဆို၏။

Verse 30

षड्भिश्च देवगन्धर्वाः पञ्चभिस्तदनन्तराः / चतुर्भैः क्षितिपाः प्रोक्तास्त्रिभिरन्ये च संयुताः

ဒေဝ-ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ဂုဏ်သတ္တိ ၆ ပါးဖြင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ဆို၏။ ထိုတို့နောက်လိုက်သူတို့တွင် ၅ ပါးရှိ၏။ မြေပြင်အုပ်ချုပ်ရှင်များ (က்ஷိတိပါ) သည် ၄ ပါးဟု ဆိုကြပြီး အခြားသူတို့သည် ၃ ပါးနှင့် ပေါင်းစည်းကြ၏။

Verse 31

उदरे किञ्चिदाधिक्ये ह्रस्वे पादे च कर्णयोः / शिखाधिक्यं विना विप्र भार्यायां च शिवस्य च

အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဝမ်းဗိုက်အနည်းငယ်ပြည့်ဝခြင်း၊ ခြေထောက်နှင့် နားတို့တိုခြင်း—သို့ရာတွင် ဦးခေါင်းရှိ ရှိခါ (ဆံတောင်) မလွန်ကဲစေဘဲ—ဤအရာတို့သည် ဇနီးမယား၌လည်းကောင်း၊ ရှိဝ (Śiva) ၌လည်းကောင်း ဆိုထားသော လက္ခဏာများ ဖြစ်၏။

Verse 32

लक्ष्मणायां पञ्च दोषाः शिरोगुल्फादिकं विना / नाभ्याधिक्ये सहैवाष्टौ दोषाः संत्यतिवाहिके

လက္ခဏာများအစု၌ ခေါင်း၊ ခြေခလယ် စသည်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သည့်အရာများကို မပါဝင်စေဘဲ ချို့ယွင်းချက် ၅ ပါးရှိ၏။ သို့သော် နာဘီ (ချက်) အလွန်ထင်ရှားလွန်ကဲလျှင် ထိုချို့ယွင်းချက်များနှင့်အတူ ၈ ပါးရှိလာပြီး ထိုအခြေအနေကို «အတိဝါဟိက» (ပြင်းထန်လွန်ကဲသော အနာ) ဟု ခေါ်၏။

Verse 33

जङ्घाधिक्ये सहैवाष्टौ दोषाः शच्याः सदा स्मृताः / एवमेव हि दोषाश्चाप्यूहनीयाः खगेश्वर

အို ခဂေရှ္ဝရ (ငှက်တို့၏ အရှင်)၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (ဇင်္ဃာ) အလွန်ထင်ရှားလွန်ကဲလျှင် ချို့ယွင်းချက် ၈ ပါးကို အစဉ်အလာအရ အမြဲမှတ်သားထားကြ၏။ ထိုနည်းတူပင် အခြားချို့ယွင်းချက်များကိုလည်း လက္ခဏာများမှ ခန့်မှန်းသိမြင်ရမည်။

Verse 34

दुर्लक्षणैः सदा वीन्द्र संश्रुतैस्तत्त्वविद्भवेत् / महोदरो लंबनाभिरीषामात्रोग्रदंष्ट्रकः

အို ဗီန္ဒြ (ငှက်တို့၏ အမြတ်ဆုံး)၊ ဤအမြဲတမ်းရှိသော မင်္ဂလာမကောင်းသည့် လက္ခဏာများကို သေချာနားထောင်၍ ထိန်းသိမ်းလျှင် တတ္တဝိဒ် (အမှန်တရားသိသူ) ဖြစ်လာ၏—ဝမ်းဗိုက်ကြီး၍ ချက်လျားကျနေကာ၊ ကိုယ်အရွယ်အစားမတော်မတန်မဟုတ်သော်လည်း သွားစွယ်ကြမ်းတမ်းပြင်းထန်သူ ဖြစ်၏။

Verse 35

अन्धकूपगभीराक्षो लंबकर्णौष्ठनासिकः / लंबगुल्फो वक्रपादः कुनखी श्यावदन्तकः

မျက်လုံးများသည် ရေတွင်းနက်ကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းစွာ မြုပ်နေပြီး နား၊ နှုတ်ခမ်းနှင့် နှာခေါင်းတို့သည် တွဲကျနေသည်။ ခြေမျက်စိများသည် ရှည်လျားပြီး ခြေထောက်များ ကောက်ကွေးနေကာ လက်သည်းများ ပုံပျက်နေပြီး သွားများ မည်းနက်နေသည်။

Verse 36

दीर्घजङ्घो दीर्घशिश्रस्त्वेकाण्डश्चैकनासिकः / रक्तश्मश्रू रक्तरोमा वक्रास्यः संप्रकीर्तितः

သူသည် ခြေသလုံးရှည်များနှင့် ရှည်လျားသော အင်္ဂါဇာတ်ရှိပြီး ဝှေးစေ့တစ်လုံးနှင့် နှာခေါင်းပေါက်တစ်ခုသာ ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မုတ်ဆိတ်နီနှင့် နီညိုရောင် အမွေးအမျှင်များ ရှိပြီး ကောက်ကွေး ရွဲ့စောင်းနေသော ပါးစပ်ပေါက် ရှိသည်။

Verse 37

दग्धपर्व तसंकाशो रक्तपृष्ठः कलिः स्मृतः / अलोमांसो ऽलोमशिरा रक्तगण्डकपोलकः

ကာလီကို အဆစ်များ မီးလောင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပြီး ကျောပြင်သည် သွေးကဲ့သို့ နီရဲနေသူဟု ဆိုကြသည်။ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဦးခေါင်းတွင် အမွေးအမျှင်မရှိဘဲ ပါးပြင်နှင့် ပါးရိုးတို့သည် သွေးရောင် လွှမ်းနေသည်။

Verse 38

ललाटे पाण्डुता नित्यं वामस्कन्धे करे खग / क्रूरदृष्टिर्दृष्टिपादस्तथा वै घर्घरस्वरः

နဖူးပြင်တွင် အမြဲတစေ ဖြူဖျော့နေခြင်း၊ ငှက်တစ်ကောင်သည် ဘယ်ဘက်ပခုံး သို့မဟုတ် လက်ပေါ်တွင် နားနေခြင်း၊ အကြည့်များ ကြမ်းတမ်းလာခြင်း၊ မျက်လုံးများ ကျဆင်းသွားသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်းနှင့် အသံ ဩရှရှဖြစ်လာခြင်းတို့သည် အတိတ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 39

अत्याशी चातिपानश्च स्तनौ शुष्कफलोपमौ / ऊरौ नवाञ्जिकारोमः तथा पृष्ठे च मस्तके

အလွန်အကျွံ စားသောက်သူ၏ ရင်သားများသည် ခြောက်သွေ့သော အသီးများကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ပေါင်များ၊ ကျောနှင့် ဦးခေါင်းပေါ်တွင် မျက်စဉ်းဆေးကဲ့သို့ မည်းနက်သော အမွေးအမျှင်များ ပေါက်ရောက်လာသည်။

Verse 40

ललाटे त्रीणि दीर्घे तु समे द्वौ संप्रकीर्तितौ / सर्पाकारस्तु यो मत्स्यस्तस्य शिश्रे प्रकीर्तितः

နဖူးပေါ်တွင် အရှည်ရှည်သော အမှတ်ကြောင်း သုံးကြောင်းရှိလျှင် မင်္ဂလာဟု ဆိုကြသည်။ အညီအမျှသော နှစ်ကြောင်းကိုလည်း ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် မြွေသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသော ငါးပုံအမှတ်သည် သူ၏ လိင်အင်္ဂါပေါ်ရှိသည့် လက္ခဏာဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 41

पादत्राणोपमो मत्स्यो रसनाग्रे प्रकीर्तितः / शिश्राकारश्च यो मत्स्यो गुदे तस्य प्रशस्यते

ခြေဖုံးဖိနပ်သဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသော ငါးပုံအမှတ်ကို လျှာထိပ်ပေါ်ရှိ မင်္ဂလာလက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် လိင်အင်္ဂါသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသော ငါးပုံအမှတ်ကို အနောက်ပေါက်၌ တွေ့လျှင် အထူးကောင်းမွန်ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။

Verse 42

वृश्चिकाकारमत्स्यस्तु पदोस्तस्य प्रशस्यते / श्वाकारश्चापि मत्स्यो वै मुखे तस्य प्रकीर्तितः

ကင်းမြီးကောက်သဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသော ငါးပုံအမှတ်ကို သူ၏ ခြေထောက်များပေါ်တွင် တွေ့လျှင် ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် ခွေးသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသော ငါးပုံအမှတ်ကိုလည်း သူ၏ မျက်နှာပေါ်ရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 43

हस्ते तु बहुरेखाः स्युर्लोम नासापुटे स्मृतम् / अतिदीर्घं तु चाङ्गुष्ठं कनिष्ठं चातिदीर्घकम्

လက်ပေါ်တွင် အမှတ်ကြောင်းများ များစွာရှိခြင်း၊ နှာခေါင်းပေါက်အတွင်း ဆံပင်မြင်ရခြင်း၊ လက်မသည် အလွန်ရှည်လွန်းခြင်းနှင့် လက်ချောင်းသေး (ကနိဋ္ဌ) လည်း အလွန်ရှည်လွန်းခြင်း—ဤတို့ကို လူ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ကံကြမ္မာကို ခန့်မှန်းရာတွင် အသုံးချသော ကိုယ်လက္ခဏာများဟု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 44

दुर्लक्षणं त्वे वमादि कलावस्ति ह्यनेकशः / सुलक्षणान्यनेकानि मयि संति खगेश्वर

ငှက်တို့၏ အရှင် ဂရုဍာရေ၊ သင်၌ ဘယ်ဘက်စသည့် မင်္ဂလာမဟုတ်သော လက္ခဏာများ ပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများ များစွာရှိသည်။ သို့သော် ငါ၌လည်း မင်္ဂလာလက္ခဏာများ အများအပြား ရှိနေသည်။

Verse 45

द्वात्रिंशल्लक्षणं विष्णोर्ब्रह्माद्यापेक्षयैव तत् / सहाभिप्राय गर्भेण ब्रह्मणोक्तं तव प्रभो

ဗိဿနု၏ လက္ခဏာ သုံးဆယ်နှစ်ပါးသည် ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကို အခြေခံ၍သာ နားလည်နိုင်၏။ အို प्रभု၊ ဘြဟ္မာသည် အတွင်းသဘောရည်ရွယ်ချက်ကိုပါ ထည့်သွင်းလျက် သင့်ထံ ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့၏။

Verse 46

ब्रह्मोक्तस्य मयोक्तस्य विरोधो नास्ति सत्तम / मयोक्तस्यैव स व्यासः कंबुग्रीवः प्रदर्श्यते

အို သတ္တမ၊ ဘြဟ္မာပြောသောအရာနှင့် ငါပြောသောအရာတို့အကြား ဆန့်ကျင်မှု မရှိ။ အမှန်တကယ် ငါသင်ကြားသမျှကိုပင် ကြေညာသူအဖြစ် ကံဘုဂရီးဝ (ခရုခွံကဲ့သို့ လည်ပင်းရှိ) ဗျာသကို ထင်ရှားစွာ ပြထားသည်။

Verse 47

रक्ताधरं रक्त तालु चैकीकृत्य मयोदितम् / अतो विरोधो नास्त्येव तथा ज्ञानात्प्रतीयते

ငါသည် “နီသောနှုတ်ခမ်း” နှင့် “နီသောပါးစပ်အတွင်း (तालु)” ဟူသောစကားရပ်တို့ကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်း၍ ပြောခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဆန့်ကျင်မှု မရှိကြောင်းကို မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် သိမြင်နိုင်သည်။

Verse 48

सप्ताधिकैर्विंशतिलक्षणैस्तु समायुता याः स्त्रियो लक्ष्मणाद्याः

မင်္ဂလာလက္ခဏာတို့မှ စ၍ လက္ခဏာ နှစ်ဆယ်ပါးနှင့် ထပ်တိုး အမှတ်အသား ခုနစ်ပါးပါဝင်သော မိန်းမတို့ကို ကံကောင်းသည့် လက္ခဏာရှိသူဟု ဆိုကြသည်။

Verse 49

भगे नेत्रे च हस्ते च स्तने कुक्षौ तथैव च / भारत्यपेक्षया पञ्चभिर्न्यूना त्वस्ति लक्षणैः

လိင်အင်္ဂါပိုင်း၊ မျက်စိ၊ လက်၊ နို့သားနှင့် ဝမ်းဗိုက်တို့၌—ဘာရတီ (အိန္ဒိယမိန်းမ) နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်—သင်သည် ကိုယ်လက္ခဏာ ငါးပါး ချို့တဲ့နေသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 50

न रुद्रवन्न चान्यानि लक्षणानि खगेश्वर / षड्विंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता वारुण्याः षड्लक्षणैश्चैव हीना

အို ငှက်တို့၏အရှင်၊ ၎င်းတွင် ရုဒ္ဒရနှင့်ဆိုင်သော လက္ခဏာများ မရှိသကဲ့သို့ အခြား မင်္ဂလာလက္ခဏာများလည်း မပါ။ လက္ခဏာ ၂၆ ပါသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ဝါရုဏီ အမျိုးအစားသည် လက္ခဏာ ၆ ခု ချို့တဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 51

कर्णे कुक्षौ नासिकाकेशपाशे गुल्फे भगे किञ्चिदाधिक्यमस्ति / इन्द्रो युक्तः पञ्चविंशत्या खगेन्द्र सदा हीनो लक्षणैः सप्तसंख्यैः

နား၊ ဝမ်းဗိုက်၊ နှာခေါင်း၊ ဆံပင်အစု၊ ခြေခလယ်နှင့် လိင်အင်္ဂါတို့တွင် အနည်းငယ်ပိုလွန်မှု ရှိသည်။ အို ခဂေန္ဒရ၊ အိန္ဒြာသည် လက္ခဏာ ၂၅ ပါသော်လည်း အမြဲတမ်း လက္ခဏာ ၇ ခု ချို့တဲ့နေသည်။

Verse 52

हस्ते पादे उदरे कर्णयोश्च शिश्रे गुल्फे त्वधरोष्ठेधिकं च / चतुर्विंशत्या लक्षणैश्चापि युक्तो नास्तिक्यवायुस्तद्वदेवाष्टभिश्च

မယုံကြည်မှုနှင့်ဆိုင်သော လေဓာတ် (နာස්တိက్యဝါယု) ပေါ်လာသောအခါ လက်၊ ခြေ၊ ဝမ်းဗိုက်၊ နား၊ မျိုးပွားအင်္ဂါ၊ ခြေခလယ်တို့တွင် ထင်ရှားကာ အောက်နှုတ်ခမ်းတွင် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ထင်ပေါ်သည်။ ၎င်းကို လက္ခဏာ ၂၄ ခုနှင့် ထပ်မံ ၈ ခုသော အညွှန်းများဖြင့်လည်း ခွဲခြားသိမြင်ကြသည်။

Verse 53

नाभ्यां गुल्फे हनुरर्ङ्घ्योश्च स्कन्धे द्विजे नेत्रे त्वधरोष्ठेधिकं च / त्रयोविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्ता शची तथा नवदोषैश्च युक्ता

နဖူးမဟုတ်ဘဲ ချက်မှ စ၍ ခြေခလယ်၊ မေးရိုးနှင့် ခြေဖဝါး၊ ပခုံး၊ သွား၊ မျက်စိနှင့် အောက်နှုတ်ခမ်းတို့ကို စိစစ်ကြသည်။ မင်္ဂလာလက္ခဏာ ၂၃ ပါသော ထိုမိန်းမကို သချီကဲ့သို့ဟု ဆိုကြသော်လည်း ဒို့ရှ ၉ မျိုးနှင့်လည်း ဆက်နွယ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 54

भगे केशे ह्यधरोष्ठे च कर्णे जङ्घे गण्डे वक्षसि गुल्फयोश्च / तथोत्तरोष्ठे किञ्चिदाधिक्यमस्ति एवं विजानीहि खगेन्द्रसत्तम

လိင်အင်္ဂါဒေသ၊ ဆံပင်၊ အောက်နှုတ်ခမ်း၊ နား၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (ဂျင်္ဃာ)၊ ပါး၊ ရင်ဘတ်နှင့် ခြေခလယ်တို့တွင် (လက္ခဏာ) တွေ့ရပြီး၊ အပေါ်နှုတ်ခမ်းတွင်လည်း အနည်းငယ်ပိုလွန်မှု ရှိသည်ဟု သိမှတ်လော့။ အို ငှက်အရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး ခဂေန္ဒရ (ဂရုဍ)၊ ဤသို့ နားလည်လော့။

Verse 55

द्वाविंशत्या लक्षणैः संयुतस्तु दशभिर्देषैः प्रवहो नाम वायुः / तथाङ्गुष्ठे किञ्चिदाधिक्यमस्ति विंशत्येकादशभिर्देषतोर्कः

«ပရဝါဟ» ဟုခေါ်သော အသက်ရှင်လေသည် လက္ခဏာ ၂၂ ပါးနှင့် ပြည့်စုံ၍ ဒေသ ၁၀ မျိုးအတိုင်း ပျံ့နှံ့စီးဆင်းသည်။ လက်မတွင် အနည်းငယ်ပိုလျှံမှုရှိပြီး «အရ္က» ဟုခေါ်သော အခြားအသက်လှိုင်းသည် မာတရာအလိုက် ဒေသ ၂၁ ထိ ပျံ့နှံ့သည်။

Verse 56

तद्विंशत्या लक्षणैः संयुतस्तु तदा दोषेर्द्वादशभिश्च युक्तः / एकोनविंशत्या लक्षणैश्चापि युक्तस्त्रयोदशभिस्तदभावैर्युतोग्निः

ထို့နောက် လက္ခဏာ ၂၀ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာဒိုးရှ (doṣa) ၁၂ ပါး—ဟူမော်ရယ်ချို့ယွင်းချက်များ—နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ ထို့အတူ လက္ခဏာ ၁၉ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသောအခါ အစာချေမီး «အဂ္နိ» သည် ထိုချို့ယွင်းချက်/အမှတ်အသားတို့၏ မရှိခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်သော အခြေအနေ ၁၃ မျိုးနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။

Verse 57

अष्टादशभिर्लक्षणैः संयुतस्तु वैवस्वतस्तदभावैश्चतुर्दशभिः / मित्रस्तु सप्तदशभिर्लक्षणैः संयुतः खग

အို ငှက်ကြီး ဂရုဍာ၊ «ဝိုင်ဝသွတ» (ယမ) သည် ခွဲခြားသိသာသော လက္ခဏာ ၁၈ ပါးနှင့် ပြည့်စုံပြီး၊ အခြားလက္ခဏာ ၁၄ ပါး၏ မရှိခြင်းဖြင့်လည်း သတ်မှတ်ခံရသည်။ သို့သော် «မိတ္တရ» သည် ခွဲခြားသိသာသော လက္ခဏာ ၁၇ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်။

Verse 58

सदोषैः पञ्चदशभिः संयुक्तो नात्र संशयः / तैश्च षोडशभिर्युक्तो धनपो नात्र संशयः

ဒိုးရှ ၁၅ ပါးနှင့် ပေါင်းစည်းထားသူသည်—သံသယမရှိ—ထိုအရာတို့နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ထို ၁၆ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသူသည် ဓနပ—စည်းစိမ်ပိုင်ရှင်—ဖြစ်လာသည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 59

तदभावैः षोडशभिः संयुक्तः संप्रकीर्तितः / तैः पञ्चदशभिश्चैव युक्तोग्रेज्यष्ठपुत्रकः

ထိုမရှိခြင်းအခြေအနေ ၁၆ ပါးနှင့် ဆက်စပ်သူကို ထုံးတမ်းအရ ထိုသို့ဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် ထိုအရာတို့ထဲမှ ၁၅ ပါးနှင့် ဆက်စပ်သူကို «အဂ္ရေဇျ» ဟူ၍—ပုတြက (သားအမျိုးအစား) ၈ မျိုးအနက် အကြီးဆုံး/အမြင့်ဆုံး—ဟု ဖော်ပြကြသည်။

Verse 60

तैः सप्तदशभिर्देषैः संयुक्तो नात्र संशयः / तैश्चतुर्दशभिश्चैव गङ्गा संपरिकीर्तिता

ထိုသန့်ရှင်းသော ဒေသတော် ဆယ့်ခုနစ်ပါးနှင့် ဆက်စပ်နေသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ ထို့အပြင် ဒေသတော် ဆယ့်လေးပါးနှင့်လည်း ဂင်္ဂါမြစ်တော် (Gaṅgā) ကို ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်း၍ ဆက်နွယ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

Verse 61

तथाष्टादशभिर्देषैः संयुता नात्र संशयः / तैस्त्रयोदशभिश्चैव संयुतो बुध एव तु

ထိုနည်းတူပင် ဒေသခွဲ ဆယ့်ရှစ်ပါးနှင့် ဆက်စပ်နေသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ ထို့နောက် ဆယ့်သုံးပါးနှင့် ဆက်စပ်လာသောအခါ အမှန်တကယ် ဗုဓ (Budha—မက်ကရီ) ကို ညွှန်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 62

दोषैरेकोनविंशत्या संयुतो नात्र संशयः / शनिर्विंशतिदोषेण युतो द्वादशलक्षणैः

သူသည် အပြစ်အနာအဆာ ဆယ့်ကိုးပါးဖြင့် အမှန်တကယ် ထိခိုက်နေသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် သနိ (Śani—စနေ/စက်တန်) သည် အပြစ်အနာအဆာ နှစ်ဆယ်ပါးကို ကိုင်ဆောင်၍ လက္ခဏာ ဆယ့်နှစ်ပါးဖြင့် မှတ်သားထားသည်။

Verse 63

लक्षणैश्चैकादशभिः पुष्करः परिकीर्तितः / एकविंशतिसंख्याकैरसद्भावैः प्रकीर्तितः

ပုရှ္ကရ (Puṣkara) ကို လက္ခဏာထူးခြား ဆယ့်တစ်ပါးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာမကောင်းသော အားနည်းချက် အခြေအနေ ဆယ့်နှစ်မဟုတ်၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ပါးကို ရေတွက်ဖော်ပြ၍ ထိုအရာဖြင့်လည်း ခွဲခြားသိနိုင်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

Verse 64

दशभिर्लक्षणैर्युक्ताः पितरो ये चिराः खग / त्रयोविंशतिदोषैश्च संयुता नात्र संशयः

အို ငှက်တော် (ဂရုဍ) ရေ၊ ကြာရှည်တည်တံ့သော ပိတೃ (Pitṛs—ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့သည် လက္ခဏာ ဆယ်ပါးဖြင့် သတ်မှတ်ထားကြပြီး၊ အပြစ်အနာအဆာ နှစ်ဆယ့်သုံးပါးနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 65

अष्टभिर्लक्षणैर्युक्ता देवगन्धर्वसत्तमाः / दोषैश्चतुर्विंशतिभिः संयुक्ताः परिकीर्तिताः

ဒေဝတော်နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့သည် လက္ခဏာထူးခြား ၈ ပါးနှင့် ပြည့်စုံကြပြီး၊ ချို့ယွင်းချက် ၂၄ ပါးနှင့်လည်း ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

Verse 66

सप्तलक्षणसंयुक्ता गन्धर्वा मानुषातमकाः / यैस्तु पञ्चविंशतिभिर्देषैः संयुक्ताः प्रकीर्तिताः

ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် လူသဘောသဏ္ဌာန်ရှိသူများဟု ဆိုကြပြီး၊ လက္ခဏာ ၇ ပါးနှင့် ပြည့်စုံကာ၊ ထူးခြားသတ်မှတ်ချက် ၂၅ ပါးဖြင့်လည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 67

षद्गुणैः क्षितिपा युक्ता षड्विंशत्या च दोषतः / तदन्ये पञ्चभिर्युक्ताश्चतुर्भिः केचिदेव च

ဘုရင်တို့သည် ဂုဏ်သတ္တိ ၆ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော်လည်း ချို့ယွင်းချက် ၂၆ ပါးဖြင့်လည်း မှတ်သားထားသည်။ အခြားအုပ်ချုပ်သူအချို့မှာ ဂုဏ် ၅ ပါးသာရှိပြီး၊ အချို့မှာ တကယ်တမ်း ၄ ပါးသာရှိသည်။

Verse 68

त्रिभिः केच्चित्ततो हीना न संति खगसत्तम / यस्मिन्नरे क्षितिपे वा खगेन्द्र आधिक्यं यद्दृश्यते लक्षणस्य

အို ငှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ အချို့မှာ လက္ခဏာ ၃ ပါးလျော့နည်းကြသော်လည်း လုံးဝမရှိသူ မရှိပါ။ မည်သည့်လူ—သာမန်လူဖြစ်စေ ဘုရင်ဖြစ်စေ—အို ငှက်မင်း၊ ကောင်းမြတ်သောလက္ခဏာများ ပိုမိုထင်ရှားလျှင် ထိုလက္ခဏာများ၌ အထူးမြင့်မြတ်မှုကို ပြသည်။

Verse 69

न ते नरा नैव ते वै क्षितीशाः सर्वे नैव ह्युत्तमाः सर्वदैव / ये देवा ये च दैत्याश्च सर्वेप्येवं खगाधिप

အို ငှက်မင်း ဂရုဍာ၊ သာမန်လူတို့လည်း အမြဲတမ်း အထွတ်အထိပ်မဟုတ်ကြ၊ ဘုရင်တို့တောင် အမြဲတမ်း အမြတ်ဆုံးမဟုတ်ကြ။ ထိုနည်းတူ ဒေဝတော်တို့နှင့် အသူရတို့လည်း အစဉ်အမြဲ အထွတ်အထိပ်မဟုတ်ကြ—အားလုံးသည် ဤအမှန်တရားတစ်ရပ်တည်းအောက်၌ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 70

लक्षणालक्षणैश्चैव क्रमेणोक्ता न संशयः / लक्षणैः सप्तविंशत्यालक्षणैः संयुताः खग

အို ငှက် (ဂရုဍာ)၊ လက္ခဏာနှင့် အလက္ခဏာတို့ကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြထားပြီး သံသယမရှိ။ ၎င်းတို့သည် လက္ခဏာ ၂၇ ပါးနှင့် ထိုနှင့်ကိုက်ညီသော အလက္ခဏာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 71

अतः सलक्षणा ज्ञेया द्वात्रिंशल्लक्षणैर्न हि / पितुर्गृहे वर्धमाना सदापि स्वकुटुंबं श्रेष्ठयितुं खगेन्द्र

ထို့ကြောင့် အို ခဂင်ဒြ (ဂရုဍာ)၊ ကောင်းမြတ်သုခမင်္ဂလာရှိသော မိန်းမကို အပြင်ပန်း လက္ခဏာ ၃၂ ပါးသာဖြင့် မဆုံးဖြတ်သင့်။ ဖခင်အိမ်၌ ကြီးပြင်းနေစဉ်ပင် မိမိအနာဂတ် မိသားစုကို မြှင့်တင်ဂုဏ်တင်လိုသော စိတ်ရှိနေတတ်သည်။

Verse 72

उवाच सा पितरं दीयमानमन्नादिकं त्रमित्रादिकेषु / सदापि ये त्वनुसंधानेन युक्ता अन्तर्गते तत्रतत्र स्थिते च

သူမက ဖခင်အား ပြောသည်—“ပေးလှူသော အစာအဟာရနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းတို့သည် မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုး စသည်တို့အကြား ပေးလှူသော်လည်း သတိတရအောက်မေ့ခြင်းဖြင့် အမြဲချိတ်ဆက်နေသူထံသို့ ရောက်ရှိသည်။ လက်ခံသူသည် အတွင်း၌ရှိနေသော်လည်း စိတ်ရည်ညွှန်းရာရာတွင် ထိုထိုနေရာ၌ တည်မြဲနေသည်” ဟု။

Verse 73

अज्ञातत्वे चान्नपानादिकं च दत्तं संतो व्यर्थमेवं वदन्ति / हरिं वक्ष्ये तत्रतत्र स्थितं चं तं वै शृणु त्वादरेणाद्य नित्यम्

လက်ခံသူ မသိရှိသည့်အခါ အစာသောက်စရာ စသည်တို့ကို သုခသမာဓိရှိသူတို့ ပေးလှူသော်လည်း ဤသို့ဖြစ်၍ အကျိုးမဲ့ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် နေရာတိုင်း၌ တည်ရှိသော ဟရီကို ငါ ပြောမည်။ ယနေ့မှစ၍ အမြဲတမ်း ရိုသေစွာ နားထောင်လော့။

Verse 74

बालो हरिर्बालरूपेण कृष्णः क्षीरादिकं नवनीतं घृतं च / गृह्णाति नित्यं भूषणं वस्त्रजातमेवं दद्यात्सर्वदा विष्णुतुष्ट्यै

ဟရီ—ကလေးရုပ်ဖြင့်ရှိသော ကృష్ణ—သည် နို့နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ လတ်ဆတ်သော ထောပတ်နှင့် ဂျီ (ghee) ကို အမြဲ လက်ခံတော်မူ၏။ ထို့ပြင် အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် အဝတ်အစားတို့ကိုလည်း လက်ခံတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိဿနု ပျော်ရွှင်တော်မူစေရန် အမြဲတမ်း ထိုသို့သော လှူဒါန်းပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 75

मित्रैर्हरिः केशवाख्यो मुकुन्दो भुङ्क्ते दत्तं त्वन्नप्रानादिकं च / पूर्वं दद्यात्सर्वदा वै गृहस्थो धन्यो भवेदन्यथा व्यर्थमेव

ကေရှဝ၊ မုကုန္ဒ ဟုခေါ်သော ဟရီသည် ဧည့်သည်နှင့် မိတ်ဆွေတို့၏ ပါးစပ်မှတစ်ဆင့် ပေးလှူသော အစာ၊ ရေ နှင့် အသက်ရှင်ရေးအတွက် အရာများကို ခံယူတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရှင်သည် အမြဲတမ်း အရင်ဆုံး ပေးလှူရမည်; ထိုသို့ပြုလျှင်သာ ကောင်းချီးရပြီး မဟုတ်လျှင် အလဟသ ဖြစ်၏။

Verse 76

गृह्णाति नित्यं माधवाख्यो हरिश्चेत्येवं ज्ञात्वा देयमन्नादिकं च / एवं ज्ञात्वा दीयमानेन नित्यं प्रीणाति विष्णुर्नान्यथा व्यर्थमेव

ဟရီကို မာဓဝ ဟုခေါ်ကြပြီး နေ့စဉ် ထိုသို့သော ပူဇော်လှူဒါန်းမှုကို ခံယူတော်မူသည်ဟု သိထား၍ အစာနှင့် အခြားအရာများကို ပေးလှူရမည်။ ဤသဘောကို သိကာ နေ့စဉ် ပေးလှူလျှင် ဗိဿဏုသည် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်တော်မူ၏; မဟုတ်လျှင် အကျိုးမရှိ အလဟသ ဖြစ်၏။

Verse 77

गृहे नित्यं वासुदेवो हरिस्तु प्रीणाति नित्यं तत्र तिष्ठन्सुपर्ण / एवं ज्ञात्वा स्वगृहं सर्वदैव अलङ्कुर्याद्धातुरूपैः सदैव

အို စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ)၊ အိမ်တွင် ဝါစုဒေဝ ဟရီသည် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေပြီး အစဉ်အမြဲ ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။ ထိုသို့ သိထား၍ မိမိအိမ်ကို အမြဲတမ်း သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပူဇော်ရုပ်တော်/အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်အောင် အစဉ်အမြဲ အလှဆင်ထားသင့်၏။

Verse 78

गोविन्दाख्यस्तिष्ठति वष्णवानां पुत्रैर्युतस्तिष्ठति वासुदेवः / मित्रे मुकुन्दः शालके चानिरूद्धो नारायणो द्विजवर्ये सदास्ति

ဝိုင်ရှ္ဏဝတို့အတွင်း၌ သူသည် ‘ဂိုဝိန္ဒ’ ဟူသော နာမဖြင့် တည်ရှိတော်မူ၏။ သားတော်တို့နှင့်အတူ ‘ဝါစုဒေဝ’ ဟူသော နာမဖြင့် တည်ရှိတော်မူ၏။ မိတ်ဆွေထဲ၌ ‘မုကုန္ဒ’ ဖြစ်တော်မူပြီး၊ အစ်မ၏သား (ညီမသား) ထဲ၌ ‘အနိရုဒ္ဓ’ ဖြစ်တော်မူ၏။ အမြတ်ဆုံးသော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ထဲ၌ ‘နာရာယဏ’ ဟူသော နာမဖြင့် အစဉ်တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 79

गोष्ठे च नित्यं विष्णुरूपी हरिस्तु अश्वे सदा तिष्ठति वामनाख्यः / संकर्षणः शूद्रवर्णे सदास्ति वैश्ये प्रद्युम्नस्तिष्ठति सर्वदैव

နွားတဲ၌ ဟရီသည် ဗိဿဏုရূপဖြင့် နေ့စဉ်တည်ရှိတော်မူ၏။ မြင်း၌လည်း ‘ဝါမန’ ဟုခေါ်သော အရှင်အဖြစ် အမြဲတမ်း တည်ရှိတော်မူ၏။ ‘သင်္ကರ್ಷဏ’ သည် ရှုဒ္ဒရ ဝဏ္ဏအတွင်း အစဉ်ရှိပြီး၊ ဝိုင်ရှျ ဝဏ္ဏအတွင်း ‘ပရဒျုမ္န’ သည် အချိန်တိုင်း တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 80

जनार्दनः क्षत्त्रजातौ सदास्ति दाशेषु नित्यं महिदासो हरिस्तु / मह्यां नित्यं तिष्ठति सर्वदैव ह्युपेन्द्राख्यो हरिरेकः सुपर्ण

ဇနာရ္ဒန (Janārdana) သည် က္ෂတ္တရိယ မျိုးနွယ်အတွင်း အစဉ်တည်ရှိ၏။ ငါးဖမ်းသူနှင့် လှေစီးသူတို့အကြားတွင် ဟရီသည် အမြဲ «မဟိဒာသ» ဟု သိကြ၏။ မြေကြီးအတွင်း၌လည်း အချိန်တိုင်း အစဉ်ရပ်တည်နေသည်—«ဥပေန္ဒြ» ဟု ကျော်ကြားသော ဟရီတစ်ပါးတည်း၊ အို စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ)။

Verse 81

गजे सदा तिष्ठति चक्रपाणिः सदान्तरे तिष्ठति विश्वरूपः / नित्यं शुनि तिष्ठति भूतभावनः पिपीलकायामपि सर्वदैव

ဆင်အတွင်း၌ စက်ရပာဏိ (ချကရကိုင်သော ဗိဿဏု) သည် အစဉ်တည်ရှိ၏။ ဆင်၏ အတွင်းအာရုံ၌ပင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရူပ (Viśvarūpa) သည် ရှိနေ၏။ ခွေးအတွင်း၌လည်း သတ္တဝါတို့ကို ပျိုးထောင်သူသည် အမြဲနေထိုင်၏။ ပုရွက်ဆိတ်အတွင်း၌ပင်လည်း အချိန်တိုင်း သူရှိတော်မူ၏။

Verse 82

त्रिविक्रमो हरिरूप्यन्तरिक्षे सर्वजातावनन्तरूपी हरिश्च / हरेर्न वर्णोस्ति न गोत्रमस्ति न जातिरीशे सर्वरूपे विचित्रे

အာကာသ၏ အလယ်ပိုင်း၌ ဟရီသည် တြိဝိက్రమ အဖြစ်ဖြင့် တည်ရှိ၏။ ဟရီသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍ အဆုံးမဲ့ ရူပများကို ဆောင်၏။ ဟရီ၌ ဝဏ္ဏ (အမျိုးအစားအရောင်) မရှိ၊ ဂိုတြ (မျိုးရိုး) မရှိ၊ ဇာတိ (မွေးဖွားအဆင့်) မတည်မြဲ—အရှင်သည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ ရူပအမျိုးမျိုးကို ခံယူတော်မူ၏။

Verse 83

एवं ज्ञात्वा सर्वदा लक्ष्मणा तु हरिं सदा प्रीणयामास देवी / सपर्यया वै क्रियमाणया हरिः पतिर्ममस्य दिति चिन्तयाना

ဤသို့ သိမြင်ပြီးနောက် ဒေဝီ လက္ષ္မဏာ (လက္ಷ္မီ) သည် အချိန်တိုင်း ဟရီကို အမြဲပျော်ရွှင်စေ၏။ နေ့စဉ် မပြတ် ဝတ်ပြုဆက်ကပ်၍ စေဝာပြုနေစဉ် ဟရီသည် «ငါသည် သူမ၏ အရှင်-ခင်ပွန်း» ဟု တွေးကာ ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 84

तत्याज देहं विष्णुपतित्वकामा मद्रेषु वै वीन्द्र पुत्री प्रजाता / स्वयंवरे लक्ष्मणाया अहं च भित्त्वा लक्ष्यं भूपतीन्द्रावयित्वा

မဒြ မျိုးအတွင်း၌ မွေးဖွား၍ အိန္ဒြ၏ သမီးဖြစ်သော သူမသည် ဗိဿဏုကို ခင်ပွန်းအဖြစ် လိုလားသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် လက္ष္မဏာ၏ စွဝယံဝရ၌ ငါလည်း ပစ်မှတ်ကို ဖောက်ထွင်းကာ ထိုကြောင့် မြေကြီး၏ ဘုရင်တို့ကို အနိုင်ယူခဲ့၏။

Verse 85

पाणिग्रहं लक्ष्मणायाश्च कृत्वा गत्वा पुरीं रमयामास देवी / तथैवाहं जांबवत्या विवाहं मत्पत्नीत्वे कारणं त्वां ब्रवीमि

လက္ခ္မဏာ၏ လက်ကို မင်္ဂလာပွဲ၌ ကိုင်ယူ၍ မြို့တော်သို့ သွားရာတွင် နတ်သမီးသည် ထိုနေရာ၌ ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ထိုနည်းတူပင် ဂျာမ္ဗဝတီကို ငါ မင်္ဂလာဆောင်ခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းနှင့် သူမ ငါ၏ ဇနီးဖြစ်လာပုံကို သင်အား ငါ ပြောပြမည်။