Adhyaya 16
Mahālakṣmī’s Forms, Brahmā’s Fourfold Origin, Vāyu’s Names and Soteriology, and Bhāratī’s Manifestations
ကృష్ణသည် မဟာလက္ခမီကို ဟရီနှင့် မခွဲမပြတ်သော သတ္တိအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ စကြဝဠာဖန်ဆင်းမှုနှင့် အဝတာရဆင်းသက်မှုများအတွင်း သူမ၏ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ပေါ်ထွန်းမှုများကို ရေတွက်ပြသည်။ Śrī/Māyā/Prakṛti ကို သက်ဆိုင်ရာ မဟာဒေဝီများနှင့် သမီးတော်များ (Śrī, Durgā/Kanyā, Bhūdevī, Annapūrṇā, Dakṣiṇā, Sītā, Rukmiṇī, Satyabhāmā) နှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာ၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို Viriñca/Viriñci/Vidhi/Caturmukha ဟူသော အမျိုးမျိုးသော အဆင့်များဖြင့် Vyūha (Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha) နှင့် စကြဝဠာဥ/ကြာပန်း ပုံရိပ်များအပေါ် အခြေခံ၍ ရှင်းလင်းသည်။ ကൃഷ്ണသည် ဝါယု၏ အမည်များကို အတွင်းစွမ်းအားများ (Pradhāna, Sūtra, Dhṛti, Smṛti, Mukti/Mukta, Citta, Bala, Sukha) အဖြစ် ဖော်ပြကာ နှလုံးတွင် တည်နေသော မှတ်မိခြင်း၊ တည်ကြည်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အေးဂျင့်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဝကရယောဂနှင့် ဆန္ဒအခြေပြု ပူဇော်မှုကို ဝေဖန်ကာ kāmya bhakti သည် လောကီအကျိုးပေးသော်လည်း mokṣa ကို တားဆီးကြောင်း၊ စစ်မှန်သော prajñā/vijñāna သည် ဂုရု၏ နိုးကြားပေးမှုနှင့် virāga မှ ပေါ်ထွန်းကြောင်း သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Bhāratī/Vāṇī/Sarasvatī ကို သုံးမျိုးသော ဝါစနှင့် ဝါယု၏ သမီးတော်အဖြစ် မွေးဖွားမှုများတစ်လျှောက် (Hanumān/Bhīma ဇာတ်ကြောင်းများနှင့် Draupadī ဆက်နွယ်မှု) ချိတ်ဆက်ကာ နတ်ဘုရားလုပ်ငန်း၊ အဝတာရနှင့် လွတ်မြောက်ရေးနှင့်ကိုက်ညီသော ဘက္တိဝိနယကို ဆက်လက်ခွဲခြားရန် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Shlokas
Verse 1
नाम पञ्चदशो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / महालक्ष्म्याः स्वरूपं च अवतारान्खगेश्वर / शृणु सम्यङ् महाभाग तज्ज्ञानस्य विनिर्णयम्
သီရိကృష్ణက မိန့်တော်မူသည်။ ငှက်တို့၏အရှင် ဂရုဍာ၊ မဟာကံကောင်းသူ၊ စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် နားထောင်လော့။ မဟာလက္ခမီ၏ အမှန်တကယ်သော သဘောသဏ္ဍာန်နှင့် အဝတာရများကို ဆုံးဖြတ်သိမြင်စေမည့် သင်ခန်းစာကို ငါဖော်ပြမည်။
Verse 2
ईशादन्यस्य जगतो ह्यात्मो लोचन एव तु / विषयीकुरुते तत्स्याज्ज्ञानं लक्ष्म्याः प्रकीर्तितम्
အရှင်ဘုရားမှ ကွဲပြားသော လောကအတွက် အတ္တမန်သည် မျက်စိကဲ့သို့ သက်သေတော်သာ ဖြစ်၏။ အရာဝတ္ထုတို့ကို ကိုယ်ပိုင်အဖြစ် လက်ခံကာ ထိုတို့နှင့် ကိုယ်ကို တစ်ထပ်တည်း သတ်မှတ်သွားလျှင် ထိုအရာကို «လက္ခမီ၏ ဉာဏ်» ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 3
नित्यावियोगिनी देवी हरिपादैकसंश्रया / नित्यमुक्ता नित्यबुद्धा महालक्ष्मीः प्रकीर्तिता
ဟရီနှင့် အစဉ်မခွဲမခွာရှိ၍ ဟရီ၏ ခြေတော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ ခိုလှုံသော ဒေဝီကို «မဟာလက္ခမီ» ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ နာမတော်သည် အစဉ်လွတ်မြောက်ပြီး အစဉ်ဉာဏ်ပွင့်လင်းသော အရှင်မယ်တော် ဖြစ်၏။
Verse 4
मूलस्य च हरेर्भार्या लक्ष्मीः संप्रकीर्तिता / पुंसो हिभार्या प्रकृतिः प्रकृतेश्चा भिमानिनी
ဟရီသည် အမြစ်အရင်း (အရင်းမြစ်) ဖြစ်သကဲ့သို့ လက္ခမီကို ဟရီ၏ ဇနီးတော်ဟု ကြေညာကြသည်။ အမြင့်ဆုံး ပုရုရှအတွက် ပရကృతိကို «ဇနီး» ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုပရကృతိ၏ အဘိမာနိနီ—ကိုယ်တိုင်ဟု ခံယူသတ်မှတ်စေသော အုပ်စိုးသူ—လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 5
सृष्टिं कर्तुं गुणान्वीन्द्र पुरुषेण सह प्रभो / तमः पानं तथा कर्तुं प्रकृत्याख्या तदाभवत्
အရှင်ဘုရား၊ ဂုဏသုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော ပုရုရှနှင့်အတူ စೃષ્ટိကို ဖန်ဆင်းရန်အတွက် ထိုအခါ «ပရကృతိ» ဟု ခေါ်သော အရာသည် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့ပြင် တမස්ကို စုပ်ယူသိမ်းဆည်းရန် အကြောင်းအရာအဖြစ်လည်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 6
वासुदेवस्य भार्या तु माया नाम्नी प्रकीर्तिता / संकर्षणस्य भार्या तु जयेति परिकीर्तिता
ဝါစုဒေဝ၏ မဟာသင်္ဂဟာမယားကို «မာယာ» ဟု ကြေညာကာ ချီးမွမ်းကြသည်။ သင်္ကර්ရှဏ၏ မယားကိုလည်း «ဇယာ» ဟု ထင်ရှားစွာ ခေါ်ဆိုကြ၏။
Verse 7
अनिरुद्धस्य भार्या तु शान्ता नाम्नीति कीर्तिता / कृतिः प्रद्युम्नभार्यापिं सृष्टिं कर्तुं बभूवह
အနိရုဒ္ဓ၏ မယားကို «ရှာန္တာ» ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် ပရဒျုမ္န၏ မယား «ကೃတိ» သည်လည်း စೃಷ್ಟိ—ဖန်ဆင်းခြင်းအတွက် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့၏။
Verse 8
विष्णुपत्नी कीर्तिता च श्रीदेवी सत्त्वमानिनी / तमोभिमानिनी दुर्गा कन्यकेति प्रकीर्तिता
သူမကို ဗိෂ္ဏု၏ မဟာမယား—စတ္တဝဂုဏ်နှင့် သက်ဆိုင်သော «ရှရီဒေဝီ» ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် တမောဂုဏ်နှင့် သက်ဆိုင်သော «ဒုರ್ಗာ» အဖြစ်လည်း «ကညာ» (အပျိုသန့်) ဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 9
कृष्णावतारे कन्येव नन्दपुत्रानुजा हि सा / रजोभिमानिभूदेवी भार्या सा सूकरस्य च
ကృష్ణအဝတား၌ သူမသည် ကညာအဖြစ် မွေးဖွားလာ၍ နန္ဒ၏ သား၏ ညီမဖြစ်သည်။ ရဇောဂုဏ်နှင့် သက်ဆိုင်သော ထိုဘူဒေဝီပင် ဝရာဟ (ဝက်တော) ၏ မယားလည်း ဖြစ်လာခဲ့၏။
Verse 10
वेदाभिमानिनी वीन्द्र अन्नपूर्णा प्रकीर्तिता / नारायणस्य भार्या तु लक्ष्मीरूपा त्वजा स्मृता
အို အိန္ဒြာ၊ သူမကို ဝေဒတို့၏ အධိပတိဒေဝီအဖြစ် «အန္နပူရ္ဏာ» ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့ပြင် နာရာယဏ၏ မယားဖြစ်သော လက္ခ္မီရূপအဖြစ် သင်ကလည်း မှတ်မိထား၏။
Verse 11
यज्ञाख्यस्य हरेर्भार्या दक्षिणा संप्रकीर्तिता
ယဇ္ဉာဟု ခေါ်သော ဟရိ (ယဇ္ဉ၏ အရှင်) ၏ မဟာမယ်တော်အဖြစ် ဒက္ခိဏာ (ယဇ္ဉာပူဇာ အလှူတော်) ကို ချီးကျူးကြေညာထားသည်။
Verse 12
जयन्ती वृषभस्यैव पत्नी संपरिकीर्तिता / विदेहपुत्री सीता तु रामभार्या प्रकीर्तिता
ဇယန္တီသည် ဝೃಷဘ၏ ဇနီးအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ကြေညာထားသည်။ ထို့အပြင် ဗိဒေဟ၏ သမီး စီတာသည် ရာမ၏ မဟာမယ်တော်အဖြစ် ကျော်ကြားသည်။
Verse 13
रुक्मिणीसत्यभामा च भार्ये कृष्णस्य कीर्तिते / इत्यादिका ह्यनन्ताश्चाप्यावताराः पृथग्विधाः
ရုက္မိဏီနှင့် သတ္ယဘ္ဟာမာတို့ကို ကృష్ణ၏ မဟာမယ်တော်များဟု ကြေညာထားသည်။ ဤသို့ပင် အဝတာရများသည် အနန္တအရေအတွက်ဖြင့် မျိုးစုံသီးသန့်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြင့် ပေါ်ထွန်းကြသည်။
Verse 14
रमायाः संति विप्रेन्द्र भेदहीनाः परस्परम् / अनन्तानन्तगुणकाद्विष्णोर्न्यूनाः प्रकीर्तिताः
အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်၊ ရမာ (သရီ) နှင့် ဆက်နွယ်သူတို့သည် အချင်းချင်း မကွာခြားဘဲ တစ်သဘောတည်း ဖြစ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် အနန္တအနန္တသော ဂုဏ်တော်များရှိသည့် ဗိෂ္ဏုထက် နိမ့်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 15
वक्ष्ये च ब्रह्मणो रूपं शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ဗြဟ္မာ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ငါ ပြောကြားမည်။ နားထောင်လော့၊ အကောင်းဆုံးသော ငှက်ဘုရင်။
Verse 16
वासुदेवात्समुत्पन्नो मायायां च खगेश्वर / स एव पुरुषोनाम विरिञ्च इति कीर्तितः
အို ငှက်တို့၏ အရှင်! မာယာအတွင်း ဝါစုဒေဝမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ထို စကြဝဠာပုရုෂသည် ‘ဝိရိဉ္စ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသည်—ဗြဟ္မာဖြစ်၏။
Verse 17
अनिरुद्धात्तु शान्तायां महत्तत्त्वतनुस्त्वभूत् / तदा महान्विरिञ्चेति संज्ञामाप खगेश्वर
အို ငှက်တို့၏ အရှင်! အနိရုဒ္ဓမှ တိတ်ဆိတ်သော မူလအခြေအနေအတွင်း မဟတ်တတ္တဝကိုယ်ထည် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုအခါ ထို မဟာတတ္တဝသည် ‘ဝိရိဉ္စိ’ (ဗြဟ္မာ) ဟူသော အမည်ကို ရရှိ၏။
Verse 18
रजसात्र समुत्पन्नो मायायां वासुदेवतः / विधिसंज्ञो विरिञ्चः स ज्ञातव्यः पक्षिसत्तम
အို ငှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး! မာယာအတွင်း ဝါစုဒေဝမှ ရဇသဂုဏ်ကြောင့် ဖန်ဆင်းရှင် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုသူသည် ‘ဝိရိဉ္စ’ ဖြစ်၍ ‘ဝိဓိ’ ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း သိကြ၏—ဤသို့ သိမှတ်လော့။
Verse 19
ब्रह्माण्डान्तः पद्मनाभो यो जातः कमलासनः / स चर्तुमुखसंज्ञां चाप्यवाप खगसत्तम
အို ငှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး! စကြဝဠာဥအတွင်း ပဒ္မနာဘမှ ကြာပန်းပေါ်ထိုင်သူ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုသူသည် ‘စတုရ္မုခ’ (မျက်နှာလေးပါး) ဟူသော အမည်ကိုလည်း ရရှိ၏။
Verse 20
एवं चत्वारिरूपाणि ब्रह्मणः कीर्तितानि च / वायोर्नामानि वक्ष्येहं शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ဤသို့ ဗြဟ္မာ၏ ရုပ်ပုံလေးပါးကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ ယခု ငါသည် ဝါယု၏ အမည်များကို ကြေညာမည်—နားထောင်လော့၊ ငှက်ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဂရုဍာ။
Verse 21
संकर्षणाच्च गरुड जयायां यो वभूव ह / स वायुः प्रथमो ज्ञेयो प्रधान इति कीर्तितः
အို ဂရုဍာ၊ သင်္ကರ್ಷဏမှ အောင်မြင်ခြင်းကာလ၌ ပေါ်ထွန်းလာသောသူရှိ၏။ ထိုသူကို ပထမ ဝါယု ဟု သိရမည်၊ ထို့ပြင် «ပရဓာန» ဟူသော မူလသဘောတရားအဖြစ် ချီးကျူးကြ၏။
Verse 22
लोकचेष्टाप्रदत्वात्स सूत्रनाम्नापि कीर्तितः / बदरीस्थस्य विष्णोश्च धैर्येण स्तवनाय सः
လောကအား အကျင့်သင့်တော်မှုကို ပေးအပ်သောကြောင့် ထိုသူကို «သုတ္တ» ဟူသော နာမဖြင့်လည်း ချီးကျူးကြ၏။ ထို့ပြင် ဘဒရီ၌ တည်နေသော ဗိဿဏုကို မတုန်မလှုပ် သတ္တိဖြင့် စတုတိပြုရန် အကြောင်းဖြစ်၏။
Verse 23
धृतिरूपं ययौ वायुस्तस्माद्धृतिरिति स्मृतः / योग्यानां हरिभक्तानां धृतिरूपेण संस्थितः
ဝါယုသည် တည်ကြည်ခိုင်မာမှု၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူသဖြင့် ထို့ကြောင့် «ဓြတိ» ဟု မှတ်မိကြ၏။ ထိုတည်ကြည်မှု၏ ရုပ်ဖြင့်ပင် ယောဂီတို့နှင့် ဟရီ၏ ဘက္တများအတွင်း၌ တည်ရှိနေ၏။
Verse 24
यतो हृदि स्थितो वायुस्ततो वै धृतिसंज्ञकः / सर्वेषां च दृदि स्थित्वा स्मरते सर्वदा हरिम्
ဝါယုသည် နှလုံးအတွင်း၌ တည်ရှိသောကြောင့် ထို့ကြောင့်ပင် «ဓြတိ» ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြ၏။ အားလုံး၏ နှလုံးထဲ၌ နေထိုင်လျက် ဟရီ (ဗိဿဏု) ကို အမြဲတမ်း သတိရနေ၏။
Verse 25
अतो वायुःस्थितिर्नाम बभूव खगसत्तम / अथवा वायुरेवैकः श्वेतद्वीपगतं हरिम्
ထို့ကြောင့် အို ငှက်တို့အထွဋ်အမြတ်၊ «ဝါယု၏ တည်နေမှု» ဟူသော အခြေအနေတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ သို့မဟုတ် ဝါယုတစ်ပါးတည်းကပင် ရွှေတဒွီပ၌ တည်နေသော ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံသို့ ရောက်ရှိခဲ့၏။
Verse 26
सदा स्मरति वै वीन्द्र अतोसौ स्मृतिसंज्ञकः / सर्वेषां च हृदिस्थित्वा ज्ञातो विष्णोरुदीरणात्
အို ဂရုဍာ၊ ငှက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ သူသည် အမြဲတမ်း သတိရလျက်ရှိသဖြင့် «Smṛti» (မှတ်မိနိုင်စွမ်း) ဟု ခေါ်ကြသည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးတွင် တည်နေ၍ သခင် ဗိဿဏု၏ နာမကို ရွတ်ဆိုသတိရခြင်းဖြင့် သိမြင်ရသည်။
Verse 27
अतो मे मुक्तिनामाभूद्वायुरेव न संशयः / ज्ञानद्वारेण भक्तानां मुक्तिदो मदनुज्ञया
ထို့ကြောင့် ငါ၏နာမသည် «Mukta» ဟု ဖြစ်လာ၏; အမှန်တကယ်မှာ ၎င်းသည် ဝါယု ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ စစ်မှန်သော ဉာဏ်၏ တံခါးမှတစ်ဆင့်၊ ငါ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဘက္တများအား လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 28
यतो सौ वायुरेवैको मुक्तिनामा भूवह / विष्णौ भक्तिं वर्ध्यति भक्तानां हृदि संस्थितः
ထို့ကြောင့် «Mukti» ဟု ခေါ်သော ဝါယု တစ်ပါးတည်းသာ တည်ရှိနေသည်။ ဘက္တတို့၏ နှလုံး၌ နေထိုင်လျက်၊ ဗိဿဏုအပေါ် သဒ္ဓါ-ဘက္တိကို တိုးပွားစေသည်။
Verse 29
अतोसौ विष्णुभक्तश्च कीर्तितो नात्र संशयः / एषोसौ सर्वजीवानां चित्तसंज्ञानमेव च
ထို့ကြောင့် သူသည် ဗိဿဏုဘုရား၏ ဘက္တဟု ကြေညာထားသည်၊ သံသယမရှိ။ အမှန်တကယ် သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်သိမြင်မှုနှင့် အတွင်းသတိပညာ တည်းဟူသော ခံယူသိမြင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 30
चित्तरूपो यतो वायुरतश्चित्तमिति स्मृतः / प्रभुः प्रभूणां गरुड सोदराणां च सर्वशः
ဝါယု (ပရာဏ) သည် သတိဉာဏ်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူသဖြင့် ထို့ကြောင့် «citta» (စိတ်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အို ဂရုဍာ၊ ၎င်းသည် အရှင်တို့၏ အရှင်ဖြစ်ပြီး၊ မိမိနှင့် တွဲဖက်လုပ်ဆောင်သော အင်္ဂါရပ်များအားလုံးကို အစုံအလင် အုပ်စိုးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 31
अतस्तु वायुरेवैको महाप्रभुरिति स्मृतः / सर्वेषां च हृहि स्थित्वा बलं पश्यति सत्तम
ထို့ကြောင့် ဝါယု (အသက်လေ) တစ်ပါးတည်းကို မဟာအရှင်ဟု မှတ်သားကြသည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံး၌ တည်နေ၍၊ အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ သူသည် သူတို့၏ အသက်အား (ဗလ) ကို ကြည့်ရှုသိမြင်သည်။
Verse 32
अतो बलमिति ह्याख्यामवाप विनतासुत / सर्वेषां च हृदि स्थित्वा पुत्रपौत्रादिकैर्जनैः
ထို့ကြောင့် ဗိနတာ၏သား (ဂရုဍ) ရေ၊ သူသည် “ဗလ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခံရလာသည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံး၌ တည်နေ၍၊ လူတို့သည် သား၊ မြေး စသဖြင့် မျိုးဆက်များအားဖြင့် သူ့ကို ထောက်ပံ့ကာ အားဖြည့်ကြသည်။
Verse 33
याजनं कुरुते नित्यमतोसौ यष्टृसंज्ञकः / अनन्तकल्पमारभ्य वायुपर्यन्तमेव च
ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉကို အမြဲတမ်း ပြုလုပ်စေသူကို “ယဿ္ဋೃ” (ယဇ္ဉပတိ၊ အလှူပွဲ၏ ပဋိပက္ခ) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အဆုံးမရှိသော ကပ္ပများ၏ အစမှစ၍ ဤအမည်သည် တည်တံ့နေပြီး ဝါယု၏ လောကအထိပင် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
Verse 34
वक्रत्वं नास्ति योगस्य ऋजुर्योग्य इति स्मृतः / योगस्य वक्रता नाम काम्यता हरिपूजने / ईशरुद्रादिकानां च काम्येन हरिपूजनम्
ယောဂ၌ ကောက်ကွေ့မှု မရှိ။ ယောဂနှင့် သင့်တော်သူကို တည့်မတ်သူဟု မှတ်သားကြသည်။ ယောဂ၏ “ကောက်ကွေ့မှု” ဟူသည်မှာ ဟရိကို ပူဇော်ရာတွင် ဆန္ဒလိုလားမှု (ကာမ்ய) ဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ ဣဿ (ရှီဝ)၊ ရုဒြ နှင့် အခြားဒေဝတို့၏ အကျိုးအမြတ်ကို မျှော်လင့်ကာ ဟရိပူဇာ ပြုခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 35
कस्यचित्त्वथ पक्षीन्द्र ह्यतस्त्वनृजवः स्मृताः
သို့သော် အချို့သူတို့အတွက်တော့၊ အို ငှက်တို့၏ အရှင်ရေ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် သူတို့ကို “မတည့်မတ်သူ” ဟု မှတ်သားကြသည်—အပြုအမူ၌ ကောက်ကွေ့လှည့်စားသူဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။
Verse 36
ऋष्यादीनां च मध्येपि काम्येन हरिपूजनम् / अतो न ऋजवो ज्ञेया मनुष्याणां च का कथा
ရိသီတို့အပါအဝင် ပညာရှိများအကြား၌ပင် ဟရီ (Hari) ကို ကိုယ်ကျိုးလိုလားမှုဖြင့် ပူဇော်တတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို အပြည့်အဝ ဖြောင့်မတ်သန့်ရှင်းသူဟု မယူဆသင့်; သာမန်လူသားတို့အကြောင်းတော့ မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။
Verse 37
यावत्काम्यसपर्यां वै न जहाति नरोत्तमः / तथा ऋष्यादयश्चैव मोक्षस्य परिपन्थिनीम्
အို လူတို့အထဲမှ အကောင်းဆုံးရေ၊ လူတစ်ဦးသည် ဆန္ဒကြောင့်ဖြစ်သော ပူဇော်မှုနှင့် အခမ်းအနားဆောင်ရွက်မှုကို မစွန့်လွှတ်သရွေ့ ရိသီတို့အပါအဝင်ပင် မောက္ခ (moksha) ကို တားဆီးသော လမ်းပေါ်၌ ရှိနေကြသည်။
Verse 38
अनादिकालमारभ्य कर्मजन्या च वासना / मोक्षाधिकारिणः सर्वे कुर्वते कस्य पूजनम्
အစမရှိသော ကာလမှစ၍ ကမ္မကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝါသနာ (vāsanā) ဟူသည့် လျှို့ဝှက်အလေ့အထများသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် မောက္ခအတွက် အရည်အချင်းရှိသူအားလုံးသည် မည်သူကို ပူဇော်ကြသနည်း။
Verse 39
नष्टप्रायं च तत्सर्वं गुरोः संज्ञानबोधकात् / प्राप्ययोगं समाचर्य अन्ते मोक्षमवाप्नुयात्
ဂုရု၏ သတိပေးနှိုးဆော်သော အညွှန်းအတော် (မှန်ကန်သော အသိအမြင်ကို ပေးသော သင်ကြားမှု) ကြောင့် မသိမြင်မှုနှင့် ၎င်း၏ အကျိုးဆက်များအများစုသည် ပျက်စီးသွားသည်။ ယောဂကို ရရှိပြီး မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးလျှင် နောက်ဆုံးတွင် မောက္ခကို ရောက်နိုင်သည်။
Verse 40
काम्येन पूजनं विष्णोरैश्वर्यं प्रददाति च / ज्ञानं च विपरीतं स्यात्तेन यात्यधरं तमः
ဆန္ဒဖြင့် ပြုသော ဗိဿဏု (Viṣṇu) ပူဇော်မှုသည် အာဏာနှင့် စည်းစိမ်ကို အမှန်တကယ် ပေးတတ်သည်။ သို့သော် ထိုအရာကြောင့် အသိဉာဏ်သည် လွဲမှားကာ ပျက်ပြားပြီး၊ ထို့ကြောင့် နိမ့်ကျသော အမှောင် (ဝိညာဉ်ရေး မောဟ) ထဲသို့ ဆင်းသက်သွားသည်။
Verse 41
तदेव विपरीतं चेज्ज्ञानाय परिकीर्तितम् / शिलायां विष्णुबुद्धिस्तु विष्णुबुद्धिर्द्विजे तथा
အကယ်၍ ဆန့်ကျင်ဘက်ကိုပင် «အသိပညာ» ဟုကြေညာလျှင်၊ ထိုသည် နားလည်မှု၏လွဲမှားခြင်း ဖြစ်၏။ ကျောက်တုံးတစ်တုံးကို ဗိဿနုဟုယူဆခြင်းက တစ်မျိုး၊ ထို့အတူ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအပေါ် «ဗိဿနုသတိ» ကိုထားခြင်းလည်း အမိန့်တော်ရှိ၏။
Verse 42
सलिले तीर्थबुद्धिस्तु रोणुकायां तथैव च / शिवे सूर्ये पण्मुखे च विष्णुबुद्धिः खगेश्वर
အို ခဂေရှွရ (ဂရုဍာ)၊ ရေထဲ၌ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသောကူးကန်) ဟုသဘောထားရမည်၊ ထို့အတူ နွား (ရောဏုကာ) အပေါ်လည်း ထိုသဘောထားရမည်။ ထို့ပြင် ရှိဝ၊ နေမင်း၊ နှင့် ဆဏ္မုခ (ကာရ္တိကေယ) အပေါ်၌လည်း ဗိဿနုဟု သဒ္ဓါဖြင့် သိမြင်သဘောထားရမည်။
Verse 43
इत्याद्यमखिलं ज्ञानं विपरीतमिति स्मृतम् / शिलाद्येषु च सर्वेषु ऐक्येनव विचिन्तनम्
ဤသို့သော အယူအဆများမှစ၍ အားလုံးသော «အသိပညာ» ကို လွဲမှားပြောင်းပြန်သောအရာဟု သမ္မတများက မှတ်သားထားသည်။ ထို့အတူ ကျောက်စသည့် အရာအားလုံး၌ တစ်ခုတည်းဟုသာ စဉ်းစားခြင်းလည်း ထိုအမျိုးအစားတည်း။
Verse 44
विष्णुबुद्धिरिति प्रोक्तं न तु तत्रस्थवेदनम् / अनाद्यनन्तकालेपि काम्येन हरिपूजनम्
«ဗိဿနု-ဗုဒ္ဓိ» ဟုဆိုသည်မှာ ဗိဿနုသို့ ဉာဏ်စိတ်ကို ဦးတည်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ရှိနေသည်ဟုသာ သိခြင်းမဟုတ်။ အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ကာလတစ်လျှောက်လုံးပင်၊ အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာကို မျှော်လင့်၍ ဟရီကို ပူဇော်ခြင်းသည် ကာမျ (အလိုဆန္ဒပါ) ပူဇော်မှုသာ ဖြစ်နေဆဲ။
Verse 45
यतो नास्ति ततो वायुरृजुर्योग्यः प्रकीर्तितः / अन्येषां सर्वदा नास्ति अतो न ऋजवः स्मृताः
အတားအဆီးမရှိရာ၌ လေသည် တည့်မတ်၍ သင့်လျော်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။ သို့သော် အခြားသူတို့အတွက် အတားအဆီးသည် အမြဲရှိနေသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို တည့်မတ်သူများဟု မမှတ်ယူကြ။
Verse 46
हरिं दर्शयते वापि अपरोक्षेण सर्वदा / मोक्षाधिकारिणां काले अतः प्रज्ञेति कथ्यते
ဟရီ (အမြင့်ဆုံးဘုရား) ကို အမြဲတမ်း တိုက်ရိုက်ပင် ဖော်ပြပေးသည်၊ အလယ်အလတ်မလို။ ထို့ကြောင့် မောက္ခသို့ အရည်အချင်းပြည့်သည့် အချိန်၌ ၎င်းကို «ပညာ» (နိုးကြားသော ဉာဏ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 47
परोक्षेणापि सर्वेषां हरिं दर्शयते सदा / अतो वायुः सदा वीन्द्र ज्ञानमित्येव कीर्तितः
တိုက်ရိုက်မဟုတ်သော်လည်း အားလုံးအတွက် ဝါယုသည် ဟရီကို အမြဲမြင်စေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငှက်တို့၏အရှင် (ဂရုဍ) အို၊ ဝါယုကို အမြဲ «အသိဉာဏ်» ကိုယ်တိုင်ဟု ချီးကျူးကြသည်။
Verse 48
हिताहितोपदेष्टृत्वाद्भक्तानां हृदये स्थितः / ततश्च गुरुसंज्ञां चाप्यवाप स च मारुतः
အကျိုးရှိသောအရာနှင့် အန္တရာယ်ရှိသောအရာကို ဘက္တများအား သင်ကြားညွှန်ပြသောကြောင့်၊ သူသည် သူတို့၏နှလုံးသား၌ တည်နေသည်။ ထို့ကြောင့် မာရုတ (ဝါယု) သည် «ဂုရု» ဟူသော အမည်ကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 49
योगिनां हृदये स्थित्वा सध्यायति हरिं परम् / पार्थक्येनापि तं ध्यायन्महाध्यातेति स स्मृतः
ယောဂီတို့၏နှလုံးသား၌ တည်နေ၍ သူသည် အမြင့်ဆုံး ဟရီကို အစဉ်အမြဲ သမాధိဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူသည်။ ခွဲခြားသဘောကို ထားရှိနေသော်လည်း ထိုသို့ ဓ്യာနပြုသူကို «မဟာဓျာတာ» (ကြီးမြတ်သော ဓ്യာနရှင်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 50
यद्योग्यतानुसारेण विजानाति परं हरिम् / रुद्रादौ विद्यमानांश्च गुणाञ्जानाति सर्वदा
မိမိ၏ အရည်အချင်းနှင့် သင့်လျော်မှုအတိုင်း အမြင့်ဆုံး ဟရီကို သိမြင်လာသည်။ ထို့ပြင် ရုဒြာနှင့် အခြား ဒေဝတများ၌ ရှိနေသော ဂုဏ်သတ္တိများကိုလည်း အမြဲသိမြင်တတ်သည်။
Verse 51
अतो वै विज्ञनामासौ प्रोक्तो हि खगसत्तम / काम्यानां कर्मणां त्यागाद्विराग इति स स्मृतः
ထို့ကြောင့် အို ဂရုဍာ၊ ငှက်တို့အထက်မြတ်သူ၊ ဤအရာကို အမှန်တကယ် «ဗိဇ္ဈာန» (သိမြင်ပြီးသော ဉာဏ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကာမကြောင့် ဖြစ်သော ကမ္မများကို စွန့်လွှတ်ခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းသဖြင့် «ဗိရာဂ» (မကပ်မငြိ/အလိုမတော်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 52
वैराग्यं संजनयति विराग इति स स्मृतः
မကပ်မငြိခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အရာကို «ဗိရာဂ» (အလိုမတော်/ကင်းလွတ်ခြင်း) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 53
देवानां पुण्यपापाभ्यां सुखमेवोत्तरोत्तरम् / तत्सुखं तूत्तरेषां च वायुपर्यन्तमेव च
ဒေဝတားတို့အတွင်း၌ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အတိုင်းအတာ မတူညီသဖြင့် ပျော်ရွှင်မှုသည် အဆင့်မြင့်သလို အဆင့်လိုက် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာသည်။ ထိုပျော်ရွှင်မှုသည် အထက်အထက်သော ဒေဝတားတို့အကြားတွင်လည်း ဆက်လက်တိုးမြင့်ကာ ဝါယု၏ အလောက/အဝန်းအဝိုင်းအထိ ရောက်သည်။
Verse 54
देवानां च ऋषीणां च उत्तमानां नृणां तथा / सुखांशं जनयेद्वायुर्यतोतः सुखसंज्ञकः
ဒေဝတားတို့၊ ရှိသီတို့နှင့် ထို့အတူ လူတို့အထက်မြတ်သူများအကြား၌ ဝါယုသည် ပျော်ရွှင်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် သူကို «သုခ» (အေးချမ်းသက်သာမှု ပေးသူ) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 55
भुनक्ति सर्वदा वीद्रं तत्र मुख्यस्तु मारुतः / दुः खशोकादिकं किञ्चिद्देवानां भवति प्रभो
ထိုနေရာ၌ «ဝီဒြ» ကို အမြဲတမ်း စားသုံးကြသည်—ထိုအကြောင်းအရာများအနက် လေ (မာရုတ) သည် အဓိကဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့်၊ အို အရှင်၊ ဒေဝတားတို့အတွက်ပင် ဒုက္ခ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း စသည့် အနည်းငယ်သော အပူအပင်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 56
तच्चासुरावेशवशादित्यवेहि न संशयः / तज्जीवस्य भवेत्किञ्चिद्दैत्यानां क्रमशो भवेत्
သံသယမရှိဘဲ အတိအကျ သိထားလော့—ဤအရာသည် အသူရ၏ ဝင်ရောက်ပိုင်ဆိုင်မှု အင်အားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော ဇီဝအတ္တ၌ ဒိုင်တျယတို့၏ သဘောသဘာဝသည် အဆင့်ဆင့် တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာမည်။
Verse 57
यतः कलिश्चाधिकः स्यादतो दुः खीति स स्मृतः / दैत्यानां पुण्यपापाभ्यां दुः ख मेवोत्तरोत्तरम्
ကလိယုဂ်သည် အလွန်အမင်း ထင်ရှားလာသောကြောင့် ထိုယုဂ်ကို ဒုက္ခ၏ခေတ်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဒိုင်တျယတို့အတွက် ပုဏ္ဏနှင့် ပါပ၏ အပြန်အလှန်ကြောင့် ဒုက္ခသာလျှင် အဆင့်ဆင့် ပို၍ပို၍ တိုးပွားလာသည်။
Verse 58
तद्दुः खमुत्तरेषां च कलिपर्यन्तमेव च / भुनक्ति सर्वदा वीन्द्र ततः कलिरिति स्मृतः
ထိုဒုက္ခကို နောက်လာသူတို့သည် အမြဲတမ်း ခံစားရပြီး ကလိယုဂ်အဆုံးတိုင်အောင် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဗိန္ဒြ—ငှက်တို့အထွဋ်အမြတ် ဂရုဍာရေ—ဤယုဂ်ကို ‘ကလိ’ ဟု မှတ်သားကြသည်၊ သတ္တဝါတို့ကို ထိုဒုက္ခကို ခံမြဲစေသောခေတ်ဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 59
सुखहर्षादिकं किं चिद्दैत्यानां भवति प्रभो / देवावेशो भवेत्तस्य नात्र कार्या विचारणा
အရှင်ဘုရား၊ ဒိုင်တျယတို့အတွင်း ပျော်ရွှင်မှု၊ ဝမ်းမြောက်မှု စသည့် အနည်းငယ်မျှ ပေါ်လာပါက ထိုအရာသည် ဒေဝ၏ ဝင်ရောက်သက်ရောက်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။ ဤအပေါ် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလိုအပ်။
Verse 60
देवानां निरयो नास्ति दैत्यानां विनतासुत / सुखस्वरूपं तन्नास्ति विषयोत्थमपि द्विज
ဒေဝတို့အတွက် နရက မရှိသကဲ့သို့၊ ဒိုင်တျယတို့အတွက်လည်း မရှိပါ၊ ဗိနတာ၏သားတော်ရေ။ ထိုနေရာ၌ သဘာဝတရားအလိုက် သန့်ရှင်းသော စစ်မှန်သည့် သုခ မရှိဘဲ၊ အာရုံဝတ္ထုမှ ပေါ်လာသော အပျော်အပါးသာ ရှိသည်၊ ဒွိဇရေ။
Verse 61
विषयोत्थं किञ्चिदपि देवावेशादुदीरितम् / तमो नास्त्येव देवानां दुः खं नास्ति स्वरूपतः
အာရုံဝတ္ထုများမှ ပေါ်လာသည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာကိုပင် နတ်ဘုရား၏ အားပေးမှုကြောင့် (နတ်ဝင်သကဲ့သို့) ပြောဆိုလာလျှင်တောင် နတ်တို့အတွက် အမှောင်သည် အမှန်တကယ် မရှိပါ; သူတို့၏ သဘာဝအရ ဒုက္ခသည် မူလတန်းက မတည်ရှိပါ။
Verse 62
विषयोत्थं महादुः खं देवानां नास्ति सर्वदा / दुः खशोकादिकं किं चिदसुरावेशतो भवेत्
ဒေဝတို့အတွင်း အာရုံဝတ္ထုများမှ ပေါ်လာသည့် ဒုက္ခကြီးသည် မည်သည့်အခါမျှ မရှိပါ; သို့သော် ဝမ်းနည်းခြင်း၊ စိုးရိမ်ခြင်း စသည့် အနည်းငယ်သောအရာများသည် အဆုရဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 63
अतः कलिः सदा दुः खी सुखी वायुस्तु सर्वदा / मनुष्याणा मृषीणां च सुखं दुः खं खगेश्वर
ထို့ကြောင့် ဟေ့ ခဂေရှဝရ (ငှက်တို့၏ အရှင်)၊ ကလိသည် အမြဲတမ်း ဒုက္ခရောက်နေပြီး ဝါယုသည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်နေသည်; လူသားများနှင့် ရှင်ရသီတို့အတွက်မူ စုခနှင့် ဒုက္ခ နှစ်မျိုးလုံးကို တွေ့ကြုံရသည်။
Verse 64
भवेत्तत्पुण्यिपापाभ्यां पुण्यभोगी च मारुतः / कष्टभङ्गः कलिलयो नात्र कार्या विचारणा
စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်တို့ကြောင့် ပရాణဝါယု (အသက်ရှုလေ) သည် ကုသိုလ်၏ အကျိုးကို ခံစားသူ ဖြစ်လာ၍ ကောင်းကျိုးကို သာယာစွာ ခံယူသည်။ ထို့ပြင် ရှုပ်ထွေးဒုက္ခအတွင်း အခက်အခဲများကို ချိုးဖောက်ပေးသူလည်း ဖြစ်သည်—ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံ သံသယ သို့မဟုတ် စဉ်းစားရန် မလို။
Verse 65
प्राणादिसुखपर्यन्ता अंशा एकोनविंशतिः / प्रविष्टाः संति लोकेषु पृथक्संति खगेश्वर
ဟေ့ ငှက်တို့၏ အရှင် (ဂရုဍ)၊ ပရాణမှ စုခအထိ ပါဝင်သည့် အစိတ်အပိုင်းများသည် ဆယ့်ကိုးပါး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် လောကများအတွင်း ဝင်ရောက်ကာ အစိတ်အပိုင်းခြားနားစွာ တည်ရှိကြသည်။
Verse 66
मारुतरेवतारांश्च शृणु पक्षीन्द्रसत्तम / चतुर्दशसु चन्द्रेषु द्वितीयौयो विरोचनः
အို ငှက်တို့၏ အမြတ်ဆုံး၊ မာရုတနှင့် ရေဝတဟု ခေါ်သော အဝတာရများကိုလည်း နားထောင်လော့။ လ ၁၄ မျိုးသော ပေါ်ထွန်းခြင်းတို့အနက် ဒုတိယသည် “ဝိရောစန” ဟု ခေါ်၏။
Verse 67
स वायुरिति संप्रोक्त इन्द्रादीनां खगेश्वर / हरितत्त्वेषु सर्वेषु स विष्वग्याव्यतेक्षणः
အို ငှက်တို့၏ အရှင် (ဂရုဍ)၊ အင်ဒြာနှင့် အခြား देवတများအတွက် ထိုသူကို “ဝါယု” (အသက်လေ) ဟု ကြေညာထား၏။ တတ္တဝများနှင့် သတ္တဝများ အားလုံးတွင် ထိုသူသည် အနှံ့အပြား စိမ့်ဝင်၍ မျက်မြင်သည် စကြဝဠာတစ်လျှောက် လှမ်းတိုး၏။
Verse 68
अतो रोचननामासौ मरुदंशः प्रकीर्तितः रामावतारे हनुमान्रामकार्यार्थसाधकः / स एव भीमसेनस्तु जातो भूम्यां महाबलः
ထို့ကြောင့် ထိုသူကို “ရောစန” ဟု ချီးမွမ်းကြပြီး မရုတ်တို့၏ အစိတ်အပိုင်းဟု ဆိုကြ၏။ ရာမအဝတာရ၌ ထိုသူသည် ဟနုမာန် ဖြစ်လာ၍ ရာမ၏ အလုပ်တော်ကို ပြီးမြောက်စေသူ ဖြစ်၏။ ထိုသူတည်းဟူသော အားကြီးသူသည် မြေပြင်ပေါ်၌ ဘီမစေန အဖြစ် မွေးဖွားလာ၏။
Verse 69
कृष्णावतारे विज्ञेयो मरुदंशः प्रकीर्तितः
ကృష్ణအဝတာရ၌ ထိုသူကို မရုတ်တို့၏ အံ့သ (အစိတ်အပိုင်း) ဟု သိမှတ်ရမည်ဟု ကြေညာထား၏။
Verse 70
मणिमान्नाम दैत्यस्तु संराख्यो भविष्यति / सर्वेषां संकरं यस्तु करिष्यति न संशयः
မဏိမာန် ဟူသော ဒೈတျတစ်ဦးသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာမည်၊ “သံရာခ္ယ” ဟုလည်း ခေါ်ကြလိမ့်မည်။ သူသည် အားလုံးအကြား ရောထွေးမှုနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြစ်စေမည်မှာ သံသယမရှိ။
Verse 71
तेन संकरनामासौ भविष्यति खगेश्वर / धर्मान्भागवतान्सर्वान्विनाशयति सर्वथा
ထို့ကြောင့် အို ငှက်တို့၏အရှင် (ဂရုဍ)၊ သူသည် «သင်္ကရ» ဟူ၍ အမည်ရလာမည်၊ ထို့နောက် ဘဂဝတ (ဘုရားကိုးကွယ်သူ) တို့၏ ဓမ္မအားလုံးကို အပြည့်အဝ ဖျက်ဆီးလိမ့်မည်။
Verse 72
तदा भूमौ वासुदेवो भविष्यति न संशयः / यज्ञार्थैः सदृशो यस्य नास्ति लोके चतुर्दशे
ထို့နောက် မြေပြင်ပေါ်၌ ဝါစုဒေဝ သည် ပေါ်ထွန်းလာမည်—သံသယမရှိ။ လောက ဆယ့်လေးပါးလုံးတွင် သူနှင့်ဆက်နွယ်သော ယဇ္ဉ (ပူဇော်ပွဲ) ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အကျိုးတရားနှင့် တူညီသည့်အရာ မရှိ။
Verse 73
अतः स प्रज्ञया पूर्णो भविष्यति न संशयः / अवतारास्त्रयो वायोर्मतं भागवताभिधम्
ထို့ကြောင့် သူသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြည့်စုံလာမည်—သံသယမရှိ။ ဝါယု၏ အဝတာရ သုံးပါးကို «ဘဂဝတ» ဟုခေါ်သော သဒ္ဓါ-ဘက္တိ သင်ကြားချက်အဖြစ် ယူဆကြသည်။
Verse 74
स्थापनं दुष्टदमनं द्वयमेव प्रयोजनम् / नान्यत्प्रयोजनं वायोस्तथा वैरोचनात्मके
တည်ထောင်ခြင်း (စည်းကမ်းတရား) နှင့် မကောင်းသူတို့ကို ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းခြင်း—ဤနှစ်ပါးသာ ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သည်။ ဝါယုအတွက် အခြားရည်ရွယ်ချက် မရှိသကဲ့သို့၊ ဝိုင်ရောချနာတ္မက အစိတ်အပိုင်း၌လည်း ထိုနည်းတူပင်။
Verse 75
अवतारत्रये वीन्द्र दुः खं गर्भादिसंभवम् / नास्ति नास्त्येव वायोस्तु तथा वैरोचनादिके
အို ငှက်တို့၏အရှင် (ဂရုဍ)၊ အဝတာရ သုံးပါး၌ သားအိမ်ဝင်ခြင်း စသည့်အရာမှ ဖြစ်ပေါ်သော ဒုက္ခ မရှိ။ အမှန်တကယ် ဝါယုအတွက်လည်း ထိုသားအိမ်မွေး ဒုက္ခ မရှိသကဲ့သို့၊ ဝီရောချနာနှင့် ထိုအမျိုးအစားရှိသူတို့အတွက်လည်း မရှိ။
Verse 76
शुक्रशोणितसंबन्धो ह्यवतारचतुष्टये / नास्ति नास्त्येव पक्षीन्द्र यतो नास्त्यशुभं ततः
အရှင်၏ အဝတာရ လေးမျိုး၌ သုတ်နှင့် သွေးတို့နှင့် ဆက်နွယ်မှု မရှိပါ၊ သာမန်ဇီဝမွေးဖွားခြင်း မဟုတ်ပါ။ အို ငှက်တို့၏ မင်းကြီး၊ အမှန်ပင် ထိုသို့မဟုတ်ကြောင်း၊ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ရုပ်ဝတ္ထု မရှိရာ၌ အညစ်အကြေးနှင့် အမင်္ဂလာ မပေါ်ပေါက်နိုင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
Verse 77
पूर्वं गर्भं समाशोष्य समये प्रभवस्य च / प्रादुर्भवति देवेशी ह्यवतारचतुष्टये
အရင်ဦးစွာ ကိုယ်ဝန်ရှိသော သန္ဓေကို စုပ်ယူ၍၊ ထို့နောက် ပေါ်ထွန်းရမည့် အချိန်တော်မီသော်၊ ဒေဝီအရှင်မဟာမင်းမိဖုရားသည် အဝတာရ လေးမျိုးအတွက် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 78
त्रयोविंशतिरूपाणां वायोश्चैव खगेश्वर / रूपैरृजुस्वरूपैश्च ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
အို ငှက်တို့၏ အရှင်၊ ဝါယု (လေ) သည် ရုပ်ပုံ ၂၃ မျိုးရှိ၏။ ထို့အတူ ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာကိုလည်း ရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြင့် ဆိုကြသည်—တန်းတိတိ မူလသဘောရုပ်နှင့် ပေါ်ထွန်းသည့် အစိတ်အပိုင်းရုပ်တို့ဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 79
सत्यमेव न संदेहो नित्यानन्दसुखादिषु / एवमेव विजानीयान्नान्यथा तु कथञ्चन
ဤအရာသည် အမှန်တရားပင် ဖြစ်၍၊ နిత్యအာနန္ဒနှင့် သုခတို့အပေါ် မည်သည့်သံသယမျှ မရှိ။ ထိုသို့ပင် သိမှတ်ရမည်၊ မည်သို့မျှ အခြားနည်းဖြင့် မဟုတ်ရ။
Verse 80
एतस्य श्रवणादेव मोक्षं यान्ति न संशयः / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ဤအရာကို ကြားနာခြင်းသာဖြင့်ပင် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ ရောက်ကြသည်၊ သံသယမရှိ။ ယခု ထို့နောက် ချက်ချင်းဖြစ်လာမည့် အကြောင်းကို ငါဆိုမည်၊ နားထောင်လော့—အို ငှက်မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး။
Verse 81
कृतौ प्रद्युम्नतश्चैव समुत्पन्ने खगेश्वर / स्त्रियौ द्वे यमले चैव तयोर्मध्ये तु यद्यिका
အို ငှက်တို့၏အရှင်၊ ကෘတာနှင့် ပရဒျုမ္နတာ မွေးဖွားလာသောအခါ၊ အမွှာမိန်းမနှစ်ဦးလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုနှစ်ဦးအကြားတွင် ယဒျိကာ မွေးဖွားလာ၏။
Verse 82
वाणीतिसंज्ञकां वीन्द्र ब्रह्माणीसंज्ञकां विदुः / पुरुषाख्यविरिञ्चस्य भार्या सावित्रिका मता / चतुर्मुखस्य भार्या तु कीर्तिता सा सरस्वती
အို ဝီန္ဒြာ၊ “ဝါဏီတိ” ဟုခေါ်သောသူမကို “ဗြဟ္မာဏီ” ဟုလည်း သိကြ၏။ “ပုရုෂ” ဟုခေါ်သော ဝိရိဉ္စ၏ မဟာသမီးတော် (ကြင်ယာ) ကို စာဝိတြိကာ ဟုမှတ်ယူကြပြီး၊ မျက်နှာလေးပါး ဗြဟ္မာ၏ ဇနီးကို သရஸ္ဝတီ ဟုကျော်ကြားစွာ ခေါ်ကြ၏။
Verse 83
एवं त्रिरूपं विज्ञेयं वाण्याश्च खगसत्तम / वक्ष्ये ऽवतारान् भारत्याः समाहितमनाः शृणु
ထို့ကြောင့် အို ငှက်တို့အထက်မြတ်ဆုံး၊ “ဝါဏီ” (ဝါစ) သည် သုံးရုပ်သုံးသဏ္ဍာန်ရှိကြောင်း သိမှတ်လော့။ ယခု ငါသည် ဘာရတီ၏ အဝတာရများကို ဆိုပြမည်၊ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ နားထောင်လော့။
Verse 84
सर्ववेदाभिमानित्वात्सर्ववेदात्मिका स्मृता / महाध्यातुश्च वायोस्तु भार्यासा परिकीर्तिता
သူမသည် ဝေဒအားလုံး၏ အဘိမာနိ (အုပ်စိုးသူ) ဖြစ်သဖြင့်၊ ဝေဒအားလုံး၏ အတ္တမိကာ (အနှစ်သာရ) ဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထို့ပြင် မဟာဓာတုဖြစ်သော ဝါယု၏ ကြင်ယာတော်ဟုလည်း ကြေညာကြ၏။
Verse 85
ज्ञानरूपस्य वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / सदा सुखस्वरूपत्वाद्भारती तु सुखात्मिका
ဘာရတီသည် ဉာဏ်သဘောရှိသော ဝါယု၏ ကြင်ယာတော်ဟု ကြေညာကြ၏။ ထို့ပြင် အမြဲတမ်း သုခ၏ ရုပ်သဘောဖြစ်သဖြင့် ဘာရတီသည် သုခအတ္တမိကာ—သုခဖြင့် ပြည့်ဝသော အတ္တဖြစ်၏။
Verse 86
सुखस्वरूप वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / गुरुस्तु वायुरेवोक्तस्तस्मिन् भक्तियुता सती
သူမကို ဝါယု၏ အနန္ဒသဘာဝရှိသော ဇနီးအဖြစ် ကြေညာထားသည်။ ဝါယုကိုလည်း သူမ၏ ဂုရုဟု ဆိုထားသဖြင့် ထိုသီလဝတီသည် သူ့အပေါ် ဘက္တိဖြင့် တည်မြဲနေသည်။
Verse 87
ततस्तु भारती नित्या गुरुभक्तिरिति स्मृता / महागुरोर्हि वायोश्च भार्या वै परिकीर्तिता
ထို့နောက် ဘာရတီကို ဂုရုအပေါ် အမြဲတည်သော ဘက္တိဟု မှတ်ယူကြသည်။ အမှန်တကယ်ပင် သူမကို မဟာဂုရု ဝါယု၏ ဇနီးအဖြစ်လည်း ချီးကျူးကြေညာကြသည်။
Verse 88
हरौ स्नेहयुतत्वाच्च हरिप्रीतिरिति स्मृता / धृतिरूपस्य वायोश्च भार्या सा परिकीर्तिता
ဟရီအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးမှုဖြင့် ပြည့်ဝသောကြောင့် သူမကို “ဟရိပ്രീတိ” (ဟရီ၏ ပျော်ရွှင်မှု) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် တည်ကြည်မှု (ဓြတိ) သဘာဝရှိသော ဝါယု၏ ဇနီးဟုလည်း ကြေညာကြသည်။
Verse 89
सर्वमन्त्राभिमानित्वात्सर्वमन्त्रात्मिका स्मृता / महाप्रभोश्च वायोश्च भार्या वै सा प्रकीर्तिता
မန္တရားအားလုံးကို အုပ်စိုးသည့် အာဏာရှိသောကြောင့် သူမကို မန္တရားအားလုံး၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ (အနှစ်သာရ) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အမှန်တကယ်ပင် သူမကို မဟာပရဘုနှင့် ဝါယု၏ ဇနီးအဖြစ်လည်း ကြေညာကြသည်။
Verse 90
भुज्यन्ते सर्वभोगास्तु विष्णुप्रीत्यर्थमेवच / अतस्तु भारती ज्ञेया भुजिनाम्ना प्रकीर्तिता
ပျော်ရွှင်ခံစားမှုအားလုံးကို ဗိဿဏုကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းအတွက်သာ ခံစားရမည်။ ထို့ကြောင့် ဤသင်ကြားချက်ကို “ဘာရတီ” ဟု သိမှတ်ရပြီး “ဘုဇိနာ” (စည်းကမ်းရှိသော ခံစားမှု၏ သဒ္ဓာန်) ဟုလည်း ချီးကျူးခေါ်ဆိုကြသည်။
Verse 91
चित्ररूपस्य वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / रोचनेन्द्रस्य भार्या च श्रद्धाख्या परिकीर्तिता
သူမကို Citrarūpa ဟုခေါ်သော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည့် ဝါယုဒေဝ၏ ဇနီးဟု ကြေညာကြသည်။ ထို့အပြင် «Śraddhā» ဟုအမည်ရသူမကို ရောစနេန္ဒြ မင်း၏ ဇနီးဟုလည်း ကြေညာကြသည်။
Verse 92
हनुमांश्च तदा जज्ञे त्रेतायां पक्षिसत्तम / तदा शिवाख्यविप्राच्च जज्ञे सा भारती स्मृता
အို ငှက်တို့အထက်မြတ်သူ၊ တ్రေတā ယုဂ၌ ဟနုမာန် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တည်းကပင် «Śiva» ဟုအမည်ရသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးထံမှလည်း၊ «Bhāratī» ဟုမှတ်မိကြသော သူမလည်း မွေးဖွားလာခဲ့သည်။
Verse 93
न केवलं भारती साशच्याद्यैश्चैव संयुता / तस्मिन्संजनिताः सर्वाः प्रापुर्योगं स्वभर्तृभिः
Bhāratī တစ်ဦးတည်းသာ Śacī နှင့် အခြားသူတို့နှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်မဟုတ်။ ထိုနေရာ၌ မွေးဖွားလာသော မိန်းမအားလုံးလည်း မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းများနှင့် တူညီစွာ ပေါင်းစည်းခြင်းကို ရရှိကြသည်။
Verse 94
अन्यगेति च विज्ञेया कन्या तन्मतिसंज्ञिका / त्रेतान्ते सैव पक्षीन्द्र शच्याद्यैश्चैव संयुता
သူမကို «Anyagetī» ဟုခေါ်သော ကညာဟု သိမှတ်ရမည်၊ ထို့ပြင် «Tan-mati» ဟူသော အမည်ပင်လည်း ရှိသည်။ တ్రေတā ယုဂ၏ အဆုံး၌၊ အို ငှက်မင်း၊ သူမလည်း Śacī နှင့် အခြားသူတို့နှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။
Verse 95
दमयन्त्यनलाज्जाता इन्द्रसेनेति चोच्यते / नलं नन्दयते यस्मात्तस्माच्च नलनन्दिनी
သူမသည် ဒမယန္တီနှင့် နလ မင်းထံမှ မွေးဖွားလာ၍ «Indrasenā» ဟု ခေါ်ကြသည်။ နလ မင်းကို ပျော်ရွှင်စေသောကြောင့် «Nalanandinī» — “နလကို ဝမ်းမြောက်စေသူ” ဟုလည်း အမည်ရသည်။
Verse 96
तत्र स्वभर्तृसंयोगं नैव चाप खगेश्वर / तत्रान्यगात्वं विज्ञेयं पुरुषस्थेन वायुना
အဲဒီနေရာမှာ၊ ငှက်တို့၏အရှင်တော်၊ ယခင်ခင်ပွန်းနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်း မရှိပါ။ “အခြားသို့သွားခြင်း” ဟူသည်ကို ကိုယ်အတွင်းတည်သော အသက်လေ (ပရာဏ) က သတ္တဝါကို ဆက်လက်သယ်ဆောင်သွားခြင်းကြောင့်ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 97
किञ्चित्कालं तथा स्थित्वा कन्यैव मृति माप सा / शच्यादिसंयुता सैव द्रुपदस्य महात्मनः
အချိန်အနည်းငယ် ထိုသို့နေပြီးနောက်၊ မိန်းကလေးအဖြစ်ပင် သေဆုံးခြင်းကို တွေ့ကြုံ하였다။ ထို့နောက် သူမသည် Śacī နှင့် အခြားသော ဒေဝီမိန်းမများနှင့်အတူ မဟာသတ္တိရှိသော Drupada မင်းထံသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 98
वेदिमध्यात्समुद्भूता भीमसेनार्थमेव च / तत्रान्यगात्वं नास्त्येव योगश्च सह भर्तृभिः
ယဇ္ဉဝေဒိ၏ အလယ်မှပင် ပေါ်ထွန်းလာ၍ Bhīmasena အတွက်သာ ဖြစ်သောကြောင့်၊ သူမတွင် အခြားသူထံသို့ သွားနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့။ သူမ၏ ပေါင်းစည်းခြင်းသည်လည်း မိမိ၏ ခင်ပွန်းများနှင့်သာ ဖြစ်하였다။
Verse 99
केवला भारती ज्ञेया काशिराजस्य कन्यका / काली नाम्ना तु सा ज्ञेया भीमसेनप्रिया सदा
သူမကို Kāśī မင်း၏ သမီး Kevalā Bhāratī ဟု သိမှတ်ပါ။ ထို့ပြင် သူမကို Kālī ဟူသော နာမဖြင့်လည်း သိကြပြီး Bhīmasena ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ အမြဲတမ်း ဖြစ်သည်။
Verse 100
वाच्यादिभिः संयुतैवद्रौपदी द्रुपदात्मजा / देहं त्यक्त्वाविशिष्टैव कारटीग्रामसंज्ञकै
Drupada ၏ သမီး Draupadī သည် သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့သော စကားပြောခြင်း စသည့် ထူးမြတ်သော အရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသော်လည်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီး Kāraṭī ဟုခေါ်သော ရွာနာမဖြင့်သာ ခွဲမရအောင် တူညီသွား하였다။
Verse 101
संकरस्य गृहे वीन्द्र भविष्यति कलौ युगे / वायोस्तृतीयरूपार्थं सा कन्यैव मृतिं गता
အို အိန္ဒြာ၊ ကလိယုဂ၌ သူမသည် သင်္ကရ၏ အိမ်၌ မွေးဖွားလိမ့်မည်။ ဝါယု၏ တတိယရုပ်ကို ထင်ရှားစေရန် အကြောင်းကြောင့် ထိုကညာသည် ကိုယ်တိုင် သေခြင်းသို့ သွားခဲ့၏။
Verse 102
इत्याद्या वायुभार्याश्च ब्रह्मभार्याश्च सतम / स्वभर्तृभ्यां च पक्षीन्द्र गुणैश्चैव शताधमाः
ထို့ကြောင့်၊ အို ငှက်တို့၏ အမြတ်တော်၊ ဝါယု၏ မယား၊ ဗြဟ္မာ၏ မယား စသည့် မိန်းမတို့သည် မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းများအပေါ် ပြုမူပုံနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးတို့ကြောင့် အဆိုးယုတ်ဆုံးသော မကောင်းသူများအနက် တွက်ခံရ၏။
Frequently Asked Questions
It identifies Prakṛti as the ‘wife’ of the Supreme Person and presents Lakṣmī as the presiding abhimāninī (self-identifying principle) of Prakṛti; in the Vyūha scheme, the consort of Vāsudeva is named Māyā, linking Śakti to cosmic manifestation while maintaining Lakṣmī’s inseparability from Hari.
Brahmā is described through four designations/origin-modes: Viriñca/Viriñci (arising via cosmic principles such as Mahat), Vidhi (arising from rajas within Māyā from Vāsudeva), and Caturmukha (lotus-born within the cosmic egg from Padmanābha).
Crookedness is defined as motive-based worship of Hari—approaching Viṣṇu with self-serving desires and instrumental aims. Such intent is said to obstruct liberation, whereas straightforward practice is characterized by unobstructed orientation toward Hari and renunciation of kāmya aims.
Vāyu is portrayed as the heart-abiding power of remembrance and knowledge that reveals Hari. Through the ‘gateway of true knowledge’ he grants liberation to devotees (by divine permission), hence names like Mukta/Mukti and the identification with prajñā and vijñāna.
Bhāratī is presented as sacred speech/devotional intelligence that presides over mantras and the Vedas, and as the consort of Vāyu (who is knowledge). She is also framed as guru-bhakti and Hariprīti (delight in Hari), expressing a theology where right speech and devotion are energized by Vāyu’s inner guidance.