
Tīrtha-Māhātmya: Catalog of Sacred Places and the Supreme Inner Tīrtha
ရတနာများအကြောင်း စိစစ်ချက်ကို အဆုံးသတ်ပြီးနောက်၊ ဇာတ်ကြောင်းသည် တီရ္ထ (tīrtha) ယာဉ်တော်သဘောတရားသို့ လှည့်သွားသည်။ စူတာသည် တီရ္ထများကို ကျယ်ပြန့်စွာ စာရင်းပြုကာ ဂင်္ဂါမြစ်၏ အထူးဂုဏ်ကို ဦးစွာချီးမွမ်းပြီး ဂင်္ဂါဒွာရ (Gaṅgādvāra)၊ ပရယာဂ (Prayāga)၊ ဂင်္ဂါစာဂရ (Gaṅgāsāgara) စသည့် အရေးကြီးသော ဝင်ရောက်ရာနေရာများကို ဖော်ပြသည်။ ပရယာဂကို ဘောဂ (bhoga) နှင့် မောက္ခ (mokṣa) နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သောနေရာဟု ချီးကျူးထားသည်။ ထို့နောက် အိန္ဒိယတစ်ဝှမ်း သန့်ရှင်းမြေဗေဒသို့ တိုးချဲ့ကာ က္ရှေတရ (kṣetra) များဖြစ်သည့် ဝါရာဏသီ (Vārāṇasī)၊ ကုရုက္ခေတရ (Kurukṣetra)၊ ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြို့တီရ္ထများဖြစ်သည့် ပရဘာသ (Prabhāsa)၊ ဒွာရကာ (Dvārakā)၊ ဟိမဝန္တာဒေသရှိ ကေဒါရ (Kedāra)၊ ဘဒရိကာရှရမ (Badarikāśrama)၊ နာမည်ကြီး မြစ်များနှင့် ဆုံရာများဖြစ်သည့် ကာဝေရီ (Kāverī)၊ ဂိုဒာဝရီ (Godāvarī)၊ နရမဒါ-ဆင်္ဂမ (Narmadā-saṅgama)၊ တာပီ (Tāpi) တို့ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဥဇ္ဇယိနီ (Ujjayinī) ရှိ မဟာကာလ (Mahākāla)၊ ပရဘာသရှိ ဆိုမနာထ (Somanātha)၊ ကာမရူပ (Kāmarūpa) ရှိ ကာမာခ္ယာ (Kāmākhyā) စသည့် ဒေဝတားအထူးနေရာများကိုလည်း ဆိုသည်။ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန (dāna)၊ ဇပ (japa)၊ တပ (tapas)၊ ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) နှင့် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) တို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အတည်ပြုကာ နောက်ဆုံးတွင် “အတွင်းတီရ္ထ” သဘောတရား—ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ဗြဟ္မန် (Brahman) ကို သမဓိဖြင့် စူးစမ်းခြင်း—ကို အမြင့်ဆုံး ယာဉ်တော်ဟု သင်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် မြင်ကွင်းသည် ဗြဟ္မာက ဝျာသ (Vyāsa) ကို ဒက္ခ (Dakṣa) စသည့်သူများနှင့်အတူ မိန့်ကြားရာသို့ ပြောင်းကာ ဂယာ (Gayā) ကို မပျက်မယွင်းသော ဘိုးဘွားကုသိုလ်နှင့် ဗြဟ္မလောက (Brahma-loka) ရောက်ရန် အကောင်းဆုံး တီရ္ထဟု ထပ်မံကြေညာပြီး နောက်ပိုင်း တီရ္ထနှင့် ပူဇော်ပွဲအကြောင်း သင်ကြားချက်များအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Verse 1
नामाशीतितमो ऽध्यायः (इति रत्नमुक्तादि परीक्षा समाप्ता ) / (अथ तीर्थक्षेत्रमाहात्म्यमारभ्यते ) / सूत उवाच / सर्वतीर्थानि वक्ष्यामि गङ्गा तीर्थोत्तमोत्तमा / सर्वत्र सुलभा गङ्गात्रिषु स्थानेषु दुर्लभा
ဤသို့ အခန်း ၈၁ စတင်သည် (ဤနေရာတွင် ရတနာ၊ မုတိနှင့် အလားတူတို့ကို စိစစ်ခြင်း ပြီးဆုံးသည်)။ ယခု တီရ္ထနှင့် သန့်ရှင်းရာဒေသတို့၏ မဟာတန်ခိုးကို စတင်ဖော်ပြမည်။ စူတက ဆိုသည်– «တီရ္ထအားလုံးကို ငါဖော်ပြမည်; ထိုတို့အနက် ဂင်္ဂါသည် အထူးမြတ်ဆုံး၏ အထူးမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ဂင်္ဂါကို နေရာတိုင်းတွင် လွယ်ကူစွာ ရနိုင်သော်လည်း နေရာသုံးခုတွင်မူ ရောက်ရှိရန် ခက်ခဲသည်»။
Verse 2
गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे / प्रयागं परमं तीर्थं मृतानां भुक्तिमुक्तिदम्
ဂင်္ဂါဒွာရ (ဟရိဒွာရ)၊ ပရယာဂ နှင့် ဂင်္ဂါသည် ပင်လယ်နှင့် ဆုံရာ (ဂင်္ဂါသာဂရ) တွင်— ပရယာဂကို အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဟု ကြေညာကြပြီး၊ ကွယ်လွန်သူတို့အား လောကီအကျိုး (ဘုက္တိ) နှင့် မောက္ခ (မုက္တိ) နှစ်ပါးလုံး ပေးတတ်သည်။
Verse 3
सेवनात्कृतपिण्डानां पापजित्कामदं नृणाम् / वाराणसी परं तीर्थं विश्वेशो यत्र केशवः
သင့်တော်စွာ ပြုလုပ်ထားသော ပိဏ္ဍပူဇာ (piṇḍa) ကို သုံးဆောင်ခြင်းအားဖြင့် လူတို့အတွက် အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးပြီး ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေသည်။ ဝါရာဏသီသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်၍ ထိုနေရာတွင် ဝိශ්ဝေရှ (ရှီဝ) ရှိသကဲ့သို့ ကေရှဝ (ဝိෂ္ဏု) လည်း တည်ရှိသည်။
Verse 4
कुरुक्षेत्रं परं तीर्थं दानाद्यैर्भुक्तिमुक्तिदम् / प्रभासं परं तीर्थं सोमनाथो हि तत्र च
ကူရုက္ခေတ္တရသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဒါန (dāna) နှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ကံများ ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် လောကီအကျိုး (ဘုက္တိ) နှင့် မောက္ခ (မုက္တိ) နှစ်ပါးလုံး ပေးတတ်သည်။ ပရဘာသလည်း အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် စောမနာထ (Somanātha) ရှိသည်။
Verse 5
द्वारका च पुरी रम्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिका / प्राची सरस्वती पुण्या सप्तसारस्वतं परम्
ဒွာရကာသည် လှပသော မြို့တော်ဖြစ်၍ လောကီအကျိုး (ဘုက္တိ) နှင့် မောက္ခ (မုက္တိ) ကို ပေးတတ်သည်။ အရှေ့ဘက် စရஸဝတီသည် သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်ဖြစ်ပြီး၊ စပ္တသာရஸဝတ (Saptasārasvata) ဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေသသည် အထူးကောင်းမြတ်သည်။
Verse 6
केदारं सर्वपापघ्नं स (श) म्भलग्राम उत्तमः / नरनरायणं तीर्थं मुक्त्यै वदरिकाश्रमः
ကေဒါရသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းပေးသော တီရ္ထဖြစ်၏။ သမ္ဘလာ-ဂြာမသည် အထွတ်အမြတ်ကောင်းမြတ်၏။ နရ-နာရာယဏ တီရ္ထနှင့် ဘဒရိကာအာရှရမသည် မောက္ခသို့ ရောက်ရန်အတွက် ဖြစ်၏။
Verse 7
श्वेतद्वीपं पुरी माया नैमिषं पुष्करं परम् / अयोध्या चार्घ्यतीर्थं तु चित्रकूटं च गोमती
ရှွေတဒွီပ၊ မာယာဟု ခေါ်သော မြို့၊ နိုင်မိရှ၊ အထွတ်အမြတ် ပုရှ္ကရ; အယောဓျာ၊ အရ္ဃျ-တီရ္ထ၊ ထို့ပြင် စိတြကူဋနှင့် ဂိုမတီမြစ်—ဤတို့သည် သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးနေရာများဟု ကြေညာ၏။
Verse 8
वैनायकं महीतीर्थं रामगिर्याश्रमं परम् / काञ्चीपुरी तुङ्गभद्रा श्रीशैलं सेतुबन्धनम्
ဝိုင်နာယက၊ မဟီတီရ္ထ၊ ရာမဂိရိပေါ်ရှိ အထွတ်အမြတ် အာရှရမ; ကာဉ္စီပူရီ၊ တုင်္ဂဘဒြာမြစ်၊ သြရီရှိုင်လ၊ နှင့် စေတုဗန္ဓန—ဤတို့သည် ဘုရားဖူးသန့်ရှင်းရာနေရာများ ဖြစ်၏။
Verse 9
रामेश्वरं परं तीर्थं कार्तिकेयं तथोत्तमम् / भृगुतुङ्गं कामतीर्थं तीर्थं चामरकण्टकम्
ရာမေရှွရသည် အထွတ်အမြတ် တီရ္ထဖြစ်၏; ကာရ္တိကေယလည်း အလွန်ကောင်းမြတ်၏။ ထို့အတူ ဘೃဂုတုင်္ဂ၊ ကာမ-တီရ္ထ နှင့် အမရကာဏ္ဍက—ဤတို့သည် ထင်ရှားသော ဘုရားဖူးနေရာများ ဖြစ်၏။
Verse 10
उज्जयिन्यां महाकालः कुब्जके श्रीधरो हरिः / कुब्जाम्रकं महातीर्थं कालसर्पिश्च कामदम्
ဥဇ္ဇယိနီတွင် မဟာကာလရှိ၏; ကုဗ္ဇကတွင် ဟရိသည် သြရီဓရအဖြစ် တည်ရှိ၏။ ကုဗ္ဇာမရကသည် မဟာတီရ္ထဖြစ်ပြီး ကာလသရ္ပိသည် ဆန္ဒပြည့်စေသော သန့်ရှင်းရာနေရာ ဖြစ်၏။
Verse 11
महा केशी च कावेरी चन्द्रभागा विपाशया / एकाम्रं च तथा तीर्थं ब्रह्मेशं देवकोटकम्
မဟာကေရှီ၊ ကာဝေရီ၊ စန္ဒြဘာဂါ၊ ဝိပါရှာတို့နှင့်တကွ၊ ထို့အပြင် ဧကာမ္ရ ဟူသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၊ ဗြဟ္မေရှ၊ ဒေဝကိုဋကတို့—ဤတို့သည် ကျော်ကြားသော ဘုရားဖူးသန့်မြတ်ရာနေရာများ ဖြစ်သည်။
Verse 12
मथुरा च पुरी रम्या शोणश्चैव महानदः / जम्बूसरो महातीर्थं तानि तीर्थानि विद्धि च
ဤတို့ကို သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးတီရ္ထများဟု သိမှတ်လော့—ရမဏီယ မထုရာမြို့၊ မဟာနဒီ ဖြစ်သော ရှိုးဏမြစ်၊ နှင့် အလွန်သန့်မြတ်သော တီရ္ထ ဂျမ္ဘူဆရ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 13
सूर्यः शिवो गणो देवी हरिर्यत्र च तिष्ठति / एतेषु च यथान्येषु स्नानं दानं जपस्तपः
နေမင်း၊ ရှိဝ၊ ဂဏများ၊ ဒေဝီနှင့် ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) တို့ တည်ရှိရာနေရာ၌—ထိုသို့သော အခြားသန့်မြတ်ရာနေရာများတွင်လည်း—ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ မန္တရဇပခြင်းနှင့် တပဿ ပြုခြင်းတို့သည် မိမိလိုရာ ဓမ္မဖလကို ပေးစွမ်းသည်။
Verse 14
पूजा श्राद्धं पिण्डदानं सर्वं भवति चाक्षयम् / शालग्रामं सर्वदं स्यात्तीर्थं पशुपतेः परम्
ပူဇာ၊ ရှ్రာဒ္ဓ ကర్మများနှင့် ပိဏ္ဍဒါန (အနုသ္မရဏ ဆန်လုံးပူဇာ) တို့အားလုံးသည် အကျိုးမကုန်ခန်းသော အဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ရှာလဂြာမသည် အားလုံးသော ကောင်းချီးကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ ပသုပတိ (သတ္တဝါတို့၏ အရှင်) ၏ အမြင့်ဆုံး တီရ္ထ ဖြစ်သည်။
Verse 15
कोकामुखं च वाराहं भा (भु) ण्डीरं स्वामिसंज्ञकम् / लो (मो) हदण्डे महाविष्णुर्मन्दारे मधुसूदनः
ကိုကာမုခ၌ သူ့ကို ဝါရာဟ (ဝက်တောဝင်) အဖြစ် ပူဇော်ကြသည်။ ဘာဏ္ဍီရ (သို့) ဘုဏ္ဍီရ၌ သူ့ကို စွာမီ ဟု ခေါ်ကြသည်။ လိုဟဒဏ္ဍ (သို့) မိုဟဒဏ္ဍ၌ သူသည် မဟာဝိෂ္ဏု ဖြစ်သည်။ မန္ဒာရ၌ သူသည် မဓုသူဒန ဖြစ်သည်။
Verse 16
कामरूपं महातीर्थं कामाख्या (क्षा) यत्र तिष्ठति / पुण्ड्रवर्धनकं तीर्थं कार्तिकेयश्च यत्र च
ကာမရူပသည် မဟာတီရ္ထ ဖြစ်၍ ထိုနေရာ၌ ကာမာခ္ယာ ဒေဝီ တည်ရှိသည်။ ပုဏ္ဍရဝර්ဓနလည်း သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာ၌ ကာရ္တိကေယလည်း နေထိုင်သည်။
Verse 17
विरजस्तु महातीर्थं तीर्थं श्रीपुरुषोत्तमम् / महेन्द्रपर्वतस्तीर्थं कावेरी च नदी परा
ဗိရာဇာသည် မဟာတီရ္ထ အမှန်တကယ် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ သီရိ ပုရုရှိုတ္တမ၏ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထလည်း ရှိသည်။ မဟေန္ဒြ ပర్వတလည်း တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး ကာဝေရီမြစ်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး မြစ်ဖြစ်သည်။
Verse 18
गोदावरी महातीर्थं पयोष्णी वरदा नदी / विन्ध्यः पापहरं तीर्थं नर्मदाभेद उत्तमः
ဂోదာဝရီသည် မဟာတီရ္ထ ဖြစ်သည်။ ပယောஷ္ဏီမြစ်သည် ကောင်းချီးပေးသော မြစ်ဖြစ်သည်။ ဝိန္ဓျဒေသသည် အပြစ်ဖျက်သော ဘုရားဖူးတီရ္ထ ဖြစ်ပြီး နರ್ಮဒါနှင့် ဆုံရာ သင်္ဂမသည် အထူးကောင်းမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 19
गोकर्णं परमं तीर्थं तीर्थं माहिष्मती पुरी / कालञ्जरं महीतीर्थं शुक्लतीर्थमनुत्तमम्
ဂိုကර්ဏသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထ ဖြစ်သည်။ မာဟိષ္မတီမြို့လည်း သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ ဖြစ်သည်။ ကာလဉ္ဇရသည် မြေပြင်ပေါ်ရှိ မဟာတီရ္ထ ဖြစ်ပြီး ရှုကလတီရ္ထသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်အောင် အထူးမြတ်သည်။
Verse 20
कृते शौचे मुक्तिदं च शार्ङ्गधारी तदन्तिके / विरजं सर्वदं तीर्थं स्वर्णाक्षं तीर्थमुत्तमम्
ကృతယုဂ၌ သောစေ အနီးတွင် သာရင်္ဂကိုင်ရှင် (သခင် ဗိṣ္ဏု) တည်ရှိသည်။ ထိုအနီး၌ မလကင်းသော ဗိရာဇာတီရ္ထသည် အကျိုးအမြတ်အားလုံး ပေးတတ်ပြီး၊ စွဝဏ္ဏာက္ṣ တီရ္ထသည် တီရ္ထတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 21
नन्दितीर्थं मुक्तिदं च कोटितीर्थफलप्रदम् / नासिक्यं च महातीर्थं गोवर्धनमतः परम्
နန္ဒိတီရ္ထသည် မောက္ခကို ပေးတတ်၍ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ တစ်ကုဋိ၏ အကျိုးပုဏ္ဏကိုပင် ပေးစွမ်းသည်။ နာသိက്യလည်း မဟာတီရ္ထ ဖြစ်ပြီး၊ ဂోవර්ဓနသည် ထိုအရာများထက်ပင် အမြင့်မြတ်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 22
कृष्णवेणी भीमरथी गण्डकी या त्विरावती / तीर्थं बिन्दुसरः पुण्यं विष्णुपादोदकं परम्
ကృష్ణဝေဏီ၊ ဘီမရထီ၊ ဂဏ္ဍကီ နှင့် အီရாவတီ၊ ထို့ပြင် ဘိန္ဒုသရသ်ဟု ခေါ်သော တီရ္ထတို့သည် အလွန်အမြတ်မြတ် သန့်ရှင်းကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုရေတို့သည် သခင်ဗိṣṇု၏ ခြေတော်ကို ထိတွေ့ခဲ့သော အထွတ်အမြတ် ရေဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 23
ब्रह्मध्यानं परं तीर्थं तीर्थमिन्द्रियनिग्रहः / दमस्तीर्थं तु परमं भवशुद्धिः परं तथा
ဗြဟ္မန်ကို ဓ്യာနပြုခြင်းသည် အမြင့်ဆုံး တီရ္ထ ဖြစ်၏။ အင်ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ ဖြစ်၏။ ဒမ (တည်ငြိမ်သော ကိုယ်ထိန်း) သည် အထွတ်အမြတ် တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး၊ အတွင်းစိတ်ကို သန့်စင်ခြင်းလည်း ထိုနည်းတူ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 24
ज्ञानह्रदे ध्यानजले रागद्वेषमलापहे / यः स्नाति मानसे तीर्थे स याति परमां गतिम्
အသိပညာသည် ရေကန်ဖြစ်၍ ဓ്യာနသည် ရေဖြစ်ကာ ရာဂနှင့် ဒွေṣ မလင်ကို ဖယ်ရှားပေးသော စိတ်ထဲရှိ တီရ္ထ၌ ရေချိုးသူသည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်၏။
Verse 25
इदं तीर्थमिदं नेति ये नरा भेददर्शिनः / तेषां विधीयते तीर्थगमनं तत्फलं च यत्
ကွဲပြားမှုကို မြင်၍ “ဤသည် တီရ္ထ၊ ဤသည် မဟုတ်” ဟု ဆိုသော လူတို့အတွက်၊ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ဘုရားဖူးခြင်းကို ညွှန်ကြားထားပြီး၊ ထိုမှ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုသော အကျိုးဖလလည်း ထိုသူတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 26
सर्वं ब्रह्मेतियो ऽवेति नातीर्थं तस्य किञ्चन / एतेषु स्नानदानानि श्राद्धं पिण्डमथाक्षयम्
«အားလုံးသည် ဘြဟ္မန်» ဟု အမှန်တကယ် သိမြင်သူအတွက် သီးခြားတီရ္ထ (tīrtha) ကို ရှာဖွေရန် မလိုတော့။ ထိုသိမြင်မှုအတွင်း ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲနှင့် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ဆက်ကပ်ခြင်းတို့၏ ကုသိုလ်သည် မပျက်မယွင်း တည်မြဲသည်။
Verse 27
सर्वा नद्यः सर्वशैलाः तीर्थं देवादिसेवितम् / श्रीरङ्गं च हरेस्तीर्थं तापी श्रेष्ठा महानदी
မြစ်အားလုံး၊ တောင်အားလုံးသည်လည်း တီရ္ထ (tīrtha) အဖြစ် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရာ ဖြစ်၍ ဒေဝတားတို့နှင့် အခြားကောင်းကင်ဘုံသားတို့က ဆည်းကပ်ကြသည်။ သရီရင်္ဂ (Śrīraṅga) သည် ဟရိ (Hari) ၏ ကိုယ်ပိုင်တီရ္ထ ဖြစ်ပြီး တာပီ (Tāpi) သည် မြစ်ကြီးများအနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။
Verse 28
सप्तगोदावरं तीर्थं तीर्थं कोणगिरिः परम् / महालक्ष्मीर्यत्र देवी प्रणीता परमा नदी
စပ္တဂိုဒာဝရ (Saptagodāvara) ဟုခေါ်သော တီရ္ထသည် သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးနေရာ ဖြစ်၏။ ကိုဏဂိရိ (Koṇagiri) သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ မဟာလက္ရှ္မီ (Mahālakṣmī) ဒေဝီ တည်ထားပူဇော်ထားပြီး မြစ်သည် အလွန်အမြတ်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 29
सह्याद्रौ देवदेवेश एकवीरः सुरेश्वरी / गङ्गाद्वारे कुशावर्ते विन्ध्यके नीलपर्वते
ဆဟျာ (Sahya) တောင်ပေါ်၌ ဒေဝဒေဝေရှ (ဒေဝတို့၏ ဒေဝ) အဖြစ် အက္ကဝီရ (Ekavīra) သည် စုရေရှ္ဝရီ (Sureśvarī) နှင့်အတူ တည်ရှိသည်။ ဂင်္ဂါဒ္ဝါရ (Gaṅgā-dvāra/Haridwar) တွင် ကုရှာဝရ္တ (Kuśāvarta) ရှိပြီး ဝိန္ဓျ (Vindhya) တောင်တန်း၌ နီလပရ္ဝတ (Nīlaparvata) ရှိသည်။
Verse 30
स्नात्वा कनखले तीर्थे स भवेन्न पुनर्भवे / सू उवाच / एतान्यन्यानि तीर्थानि स्नानाद्यैः सर्वदानि हि
ကနခလ (Kanakhala) တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးသူသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့ မဝင်တော့။ စူတ (Sūta) ကဆိုသည်—ဤတီရ္ထများနှင့် အခြားတီရ္ထများသည်လည်း ရေချိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ကိစ္စများအားဖြင့် အမြဲတမ်း အကျိုးပေးကြသည်။
Verse 31
श्रुत्वाब्रवीद्धरेर्ब्रह्मा व्यासं दक्षादिसंयुतम् / एतान्युक्त्वा च तीर्थानि पुन स्तीर्थोत्तमोत्तमम् / गयाख्यं प्राह सर्वेषामक्षयं ब्रह्मलोकदम्
ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် ဒက္ခာတို့နှင့်အတူရှိသော ဗျာသအား မိန့်ကြားတော်မူ၏။ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများကို ဖော်ပြပြီးနောက် ထပ်မံ၍ တီရ္ထတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအမြတ်တီရ္ထဟူသော «ဂယာ» ကို ကြေညာကာ၊ အားလုံးအတွက် ကုသိုလ်မပျက်မယွင်း၍ ဘြဟ္မလောကကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုတော်မူ၏။
The chapter uses tīrtha as a principle of purification and crossing-over: meditation on Brahman is termed the highest pilgrimage-site, sense-restraint a sacred ford, and inner purification supreme—implying that the decisive ‘crossing’ is from impurity and dualistic attachment into knowledge and tranquility.
It states that faith-filled bathing, charity, recitation, and austerity at places of divine presence bear their intended fruit, and that worship, śrāddha, and piṇḍa offerings become imperishable—i.e., their merit does not diminish.