
Mahāyoga: Detachment from ‘I/Mine’, Aṣṭāṅga Practice, Oṁkāra and Aham-Brahmāsmi Contemplation
သုတက ‘အမြင့်ဆုံး မဟာယောဂ’ ကို မိတ်ဆက်ကာ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် မောက္ခကို နှစ်မျိုးလုံးပေးနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ဒတ္တာတရေယ၏ အလရကာအား အကြံပေးချက်အရ ‘ငါ့ဟာ’ ဟူသော ပိုင်ဆိုင်စိတ်သည် ဒုက္ခ၏ အမြစ်ဖြစ်ပြီး ‘မဟုတ်ငါ့ဟာ’ ဟူသော မပိုင်ဆိုင်စိတ်က ဒုက္ခကို အဆုံးသတ်စေသည်။ ချုပ်နှောင်မှုကို ‘ငါ’ မှ ပေါက်လာပြီး ‘ငါ့ဟာ’ သို့ ထူထဲကာ ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ ဇနီး/ခင်ပွန်း၊ မိသားစု စသည့် ကိုင်းခက်များဖြစ်လာသော သစ်ပင်တစ်ပင်အဖြစ် ဖော်ပြပြီး အဝိဇ္ဇာက အာဟာရပေးသည်။ သမ္မာဉာဏ်က ထိုသစ်ပင်ကို ဖြတ်တောက်ကာ အတ္တကို ပရမတ္ထသို့ လျော်ကန်စေသည်။ ထို့နောက် နည်းလမ်းအဖြစ် ယမ-နိယမ၊ အာသန၊ တိုင်းတာထားသော ပရာဏာယာမ၊ ပရတျာဟာရ၊ ဓာရဏာတို့ကို ရှင်းပြပြီး အတွင်းအာရုံစိုက်ရာ အချက်များနှင့် အက္ခရာသို့ ရောက်စေသော ဓာရဏာ ၁၀ မျိုးကို ဖော်ပြသည်။ အိုမ်ကို A-U-M ဟူ၍ ဂုဏ်နှင့် ဆက်စပ်သော မာထရာများအဖြစ် ခွဲခြမ်းကာ ဂုဏ်မဲ့ ‘တစ်ဝက်မာထရာ’ ကို ညွှန်ပြသည်။ နောက်ဆုံး ‘ငါသည် ဗြဟ္မ’ ဟူသော အာဟံ-ဗြဟ္မာသ္မိ စဉ်းစားခြင်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုလုပ်၍ အကြမ်းနှင့် အနု အတ္တသိမှတ်မှုများကို ကျော်လွန်ရန် သင်ကြားသည်။ ဇပ၊ ပူဇာ၊ ဒါန၊ ဝရတ စသည့် သန့်ရှင်းရေးကျင့်စဉ်များကို ဉာဏ်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဉာဏ်ပျောက်လျှင် ယောဂီကျဆုံးနိုင်ကြောင်း သတိပေးပြီး နာရာယဏအား ဧကာန္တ-ဘက္တိကို အဆုံးအဖြတ်နည်းလမ်းဟု အတည်ပြုကာ နောက်သင်ခန်းစာတွင် စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုက ဉာဏ်ကို တည်ငြိမ်စေ၍ ချုပ်နှောင်မှုသို့ ပြန်မကျစေရန် ဆက်လက်ရှင်းမည်ဟု ပြောသည်။
Verse 1
नाम पञ्चविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूत उवाच वक्ष्ये साङ्गं महायोगं भुक्तिमुक्तिकरं परम् / सर्वपापप्रशमनं भक्त्यानुपठितं शृणु
သုတက ပြောသည်။ အင်္ဂပစ္စည်းအပြည့်အစုံနှင့်တကွ အထွတ်အထိပ် မဟာယောဂကို ငါဖော်ပြမည်။ ၎င်းသည် လောကီဘောဂနှင့် မောက္ခကို ပေးတတ်၏။ ဘက္တိဖြင့် ရွတ်ဆိုသကဲ့သို့ နားထောင်လော့၊ အပြစ်အားလုံးကို သက်သာပျောက်ကင်းစေသည်။
Verse 2
ममेति मूलं दुः खस्य न ममेति निवर्तनम् / दत्तात्रेयो ह्यलर्काय इममाह महामतिः
“‘ငါ့ဟာ’ ဟူသောခံယူချက်သည် ဒုက္ခ၏ အမြစ်ဖြစ်၏; ‘ငါ့ဟာမဟုတ်’ ဟူသောခံယူချက်သည် ၎င်း၏ ရပ်တန့်ခြင်းဖြစ်၏။” ဟု မဟာဉာဏ်ရှိသော ဒတ္တာတြေယ ရှင်က အလရ္ကာအား ဤသင်ခန်းစာကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 3
अहमित्यङ्कुरोत्पन्नो ममेति स्कन्धवान्महान् / गृहक्षेत्राणि शाखाश्च यत्र दाराभिपल्लवः
“ငါ” ဟူသော အညွန့်မှ ပေါက်ဖွားလာပြီး “ငါ့ဟာ” ဟူသော ကြီးမားသော တံတားတုံး(တံခွန်)ဖြင့် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် ဖြစ်လာသည်။ ၎င်း၏ ခက်များမှာ အိမ်နှင့် မြေယာတို့ ဖြစ်ပြီး၊ နုရွက်နုဖူးများမှာ ဇနီးနှင့် မိသားစုချည်နှောင်မှုတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 4
धनधान्ये महापत्रे पापमूलो ऽतिदुर्गमः / विधिवत्सुखशान्त्यर्थं जातो ऽज्ञानमहातरुः
ဓနနှင့် စပါးသီးနှံ၏ လယ်ကွင်းထဲတွင် ရွက်ကြီးသစ်ပင်တစ်ပင် ပေါက်လာသည်။ ၎င်း၏ အမြစ်မှာ အပြစ်ဖြစ်၍ အလွန်ခက်ခဲစွာသာ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ စည်းကမ်းတကျ သက်သာချမ်းသာရေးအတွက် ပြုစုထားသော်လည်း အမှန်တကယ်မှာ အဝိဇ္ဇာ၏ သစ်ပင်ကြီးပင် ဖြစ်သည်။
Verse 5
छिन्नो विद्याकुठारेण ते गता लयमीश्वरे / प्राप्य ब्रह्मरसं पीतं नीरजस्कमकण्टकम्
သူတို့၏ ချည်နှောင်မှုကို စစ်မှန်သော ဗိဇ္ဇာ၏ ပုဆိန်ဖြင့် ဖြတ်တောက်ပြီး အထွတ်အထိပ် အီශ්ဝရထံ၌ လျောကွယ်ဝင်ရောက်သည်။ ဘြဟ္မရသ (ဗြဟ္မ၏ အမృతရည်) ကို ရရှိ၍ သောက်ပြီးနောက် ရာဂ၏ ဖုန်မှုန့်ကင်းစင်ကာ ဒုက္ခ၏ ဆူးမရှိသူများ ဖြစ်လာသည်။
Verse 6
प्राप्नुवन्ति पराः प्राज्ञाः सुखनिर्वृतिमेव च / मूर्तेन्द्रियलयं नूनं न त्वं राजन् न चाप्यहम्
အမြင့်မြတ်သော ပညာရှိတို့သည် သာယာငြိမ်းချမ်းသော နိဗ္ဗာန်သဘောတရားကိုသာ ရောက်ရှိကြသည်။ ဤသည်မှာ ကိုယ်ကာယနှင့်ဆက်နွယ်သော အင်္ဒြိယတို့၏ ပျော်လျော်ပျက်သိမ်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။ အို မင်းကြီး၊ အမှန်တကယ်၌ ဤသည်မှာ သင်မဟုတ်၊ ငါလည်း မဟုတ်။
Verse 7
न तन्मात्रादिकं वाचा नैवान्तः करणं तथा / कं वा पश्यसि राजेन्द्र प्रधानमिदमावयोः
တန်မာတ်ရာတို့အစရှိသော သုက္ခမတ္တများလည်း မဟုတ်၊ စကားဖြင့် ဖမ်းဆီးမရသော အတွင်းကရဏ (စိတ်စသည်) လည်း မဟုတ်။ အို မင်းတို့ထဲက အမြတ်ဆုံး၊ သင်က ဘယ်သူကို မြင်သည်ဟု ဆိုသနည်း။ ငါတို့နှစ်ဦးကြား၌ ရှိသည်မှာ ပရဓာန—မူလပရကృతိသာ ဖြစ်၏။
Verse 8
मृतः परे ऽह्नि क्षेत्रज्ञः संजातो ऽयं गुणात्मकः / एकत्वे ऽपि पृथग्भावस्तथा क्षेत्रात्मनो नृप
အို မင်းကြီး၊ သေပြီးနောက်တစ်နေ့တွင် ဤ က్షೇತ್ರज्ञ (ကွင်း၏သိသူ—အသိဉာဏ်အတ္တ) သည် ဂုဏ်သုံးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ရုပ်သဘောတစ်ရပ်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ တစ်ခုတည်းဖြစ်သော်လည်း ကွင်း (ခန္ဓာ) နှင့် ကွင်းအတ္တ (ကွင်းအတွင်းရှိ အတ္တ) တို့အကြား ခွဲခြားမှု ပေါ်လာ၏။
Verse 9
ज्ञानपूर्ववियोगो ऽसौ ज्ञाने नष्टे च योगिनः / सा मुक्तिर्ब्रह्मणा चैक्य मनैक्यं प्राकृतैर्गुणैः
ထိုလွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ခွဲထွက်မှုသည် အမှန်တရားပညာဖြင့် အရင်ဦးစွာ ဖြစ်ပေါ်၏။ သို့ရာတွင် ပညာပျောက်ကွယ်သော် ယောဂီတောင်မှ လမ်းလွဲကျရောက်သည်။ မုက္ခတိသည် ဘြဟ္မန်နှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ခြင်း이며၊ စိတ်သည် ပရကృతိ၏ ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်းဖြစ်ခြင်းကတော့ ချည်နှောင်မှု ဖြစ်၏။
Verse 10
तद्गृहं यत्र वसति तद्भोज्यं येन जीवति / यन्मुक्तये तदेवोक्तं ज्ञानाज्ञाने न चान्यथा
အသက်ရှိသူ အမှန်တကယ် နေထိုင်ရာနေရာကိုသာ မိမိ၏ «အိမ်» ဟု ခေါ်၏။ အသက်ရှိသူ အမှန်တကယ် အသက်ရှင်ရပ်တည်စေသော အရာကိုသာ «အစာ» ဟု ခေါ်၏။ ထိုအရာတည်းကိုပင် မုက္ခတိသို့ ရောက်စေသော နည်းလမ်းဟု ဤနေရာ၌ ကြေညာထားသည်—သိသည်ဖြစ်စေ မသိသည်ဖြစ်စေ၊ အခြားမဟုတ်။
Verse 11
उपभोगेन पुण्याना मपुण्यानाञ्च पार्थिव / कर्तव्यानाञ्च नित्यानां क्षयन्त्वकरणात्तथा
အို မင်းကြီး၊ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်တို့သည် မိမိတို့၏အကျိုးကို ခံစားရခြင်းဖြင့် ကုန်ခမ်းသွားသည်။ ထို့အတူ နေ့စဉ်ပြုရမည့် တာဝန်ဝတ္တရားတို့သည် မပြုလုပ်လျှင်လည်း လျော့နည်းကုန်ခမ်းသွားသည်။
Verse 12
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ / यमाः पञ्चाथ नियमाः शौचं द्विविधमीरितम्
အဟിംသာ (အကြမ်းမဖက်ခြင်း)၊ သတ္တိ (အမှန်တရား)၊ အစတေယ (မခိုးခြင်း)၊ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်း) နှင့် အပရိဂ္ဂဟ (မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း) — ဤတို့သည် ယမ ငါးပါး ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် နိယမတို့ကို သင်ကြားပြီး၊ သောစ (သန့်ရှင်းမှု) ကို နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 13
सन्तोषस्तपसा शान्तिर्वासुदेवार्चनं दमः / आसन पद्मकाद्युक्तं प्राणायामो मरुज्जयः
စန္တောသ (ကျေနပ်မှု)၊ တပသ (တပဿ)၊ ရင်တွင်းငြိမ်းချမ်းမှု၊ ဝါစုဒေဝ (Vāsudeva) ကို ပူဇော်အာရုံပြုခြင်း၊ နှင့် ဒမ (ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ခြင်း) တို့; ထို့ပြင် ပဒ္မက (Padmaka) စသည့် အာသနများနှင့် ပရာဏာယာမ (prāṇāyāma) — အသက်လေကို အောင်နိုင်ခြင်း — ကိုလည်း လေ့ကျင့်ရမည်။
Verse 14
प्रत्येकं त्रिविधः सो ऽपि पूरकुम्भकरेचकैः / लघुर्यो दशमात्रस्तु द्विगुणः स तु मध्यमः
အသက်ရှုလေ့ကျင့်မှုတစ်ခုချင်းစီသည်လည်း ပူရက (pūraka) — ရှုသွင်းခြင်း၊ ကုမ္ဘက (kumbhaka) — ထိန်းထားခြင်း၊ နှင့် ရေचक (recaka) — ရှုထုတ်ခြင်း ဟူ၍ သုံးမျိုးရှိသည်။ ‘ပေါ့ပါး’ သည် မာထရာ ၁၀ ခန့်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်၏ နှစ်ဆကို ‘အလယ်အလတ်’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 15
त्रिगुणाभिस्तु मात्राभिरुत्तमः स उदाहृतः / जपध्यानयुतौ गर्भो विपरीतस्त्वर्भकः
မာထရာတို့ကို သုံးဂုဏ်နှင့် သင့်တော်စွာ ပြည့်စုံစေသောအခါ ‘အထွတ်အမြတ်’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂျပ (japa) နှင့် ဓျာန (dhyāna) တို့နှင့် ဆက်စပ်သော ဂರ್ಭသည် ထိုသို့ ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးသည်; အခြေအနေ ပြောင်းပြန်ဖြစ်လျှင် ‘အರ್ಭက’ ဟူသော နိမ့်ကျ မပြည့်စုံသော သားသမီး ဖြစ်လာသည်။
Verse 16
प्रथमे नजयेत्स्वप्नं मध्यमेन च वेपथुम् / विपाकं हि तृतीयेन जातान्दोषास्त्वनुक्रमात्
ပထမအဆင့်တွင် အိပ်ငိုက်ခြင်းက မိမိကို မလွှမ်းမိုးစေသင့်; အလယ်အဆင့်တွင် တုန်လှုပ်ခြင်းကို အနိုင်ယူရမည်; တတိယအဆင့်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသော အပြစ်အနာများကို အစဉ်လိုက် အကျိုးဆက်အပြည့်အဝ ဖြစ်စေကာ ထိန်းချုပ်ရမည်။
Verse 17
आसनस्थन्तुयुञ्जीत कृत्वा च प्रणवं हृदी / पार्ष्णिभ्यां लिङ्गवृषणौ स्पर्शन्नकाग्रमानसः
အာသန၌ တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်ပြီး၊ နှလုံးအတွင်း၌ သန့်ရှင်းသော သဒ္ဒါ “အိုမ်” ကို ထားကာ စည်းကမ်းကျင့်စဉ်ကို စတင်ရမည်။ ခြေခလယ်နှစ်ဖက်ဖြင့် လိင်အင်္ဂါနှင့် အဏ္ဍကို ထိစေ၍ စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း အာရုံစိုက်ထားရမည်။
Verse 18
रजसा तमसो वृत्तिं सत्त्वेन रजसस्तथा / निरुध्य निश्चलो भूत्वा स्थितो युञ्जीत योगवित्
ရဇသဖြင့် တမသ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်၍၊ သတ္တဝဖြင့်လည်း ရဇသကို ထိန်းချုပ်ရမည်။ ထိုသို့ တားဆီးပြီးနောက် မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်ကာ၊ ယောဂကို သိမြင်သူသည် စည်းကမ်းတကျ သမาธိ၌ တည်နေစေ။
Verse 19
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्राणादीनम्न एव च / निगृह्य समवायेन प्रत्याहार मुपक्रमेत्
အာရုံခံအင်္ဂါများကို ၎င်းတို့၏ အာရုံဝတ္ထုများမှ ထိန်းချုပ်ကာ၊ ပရာဏမှ စ၍ အသက်ရှင်စွမ်းအားများကိုလည်း စနစ်တကျ ချိန်ညှိပြီး၊ စုစည်းညီညွတ်သော အာရုံစိုက်မှုဖြင့် ပရတ္ယာဟာရ (အာရုံပြန်ဆုတ်ခြင်း) ကို စတင်ရမည်။
Verse 20
प्राणायामा दशाष्टौ च धारणा सा विधीयते / द्वे धारणे स्मृतो योगो योगिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
ထိန်းညှိအသက်ရှူခြင်း (ပရာဏာယာမ) ဆယ့်ရှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အာရုံတည်ခြင်း (ဓာရဏာ) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုကဲ့သို့ ဓာရဏာ နှစ်ကြိမ်ကို သစ္စာကို မြင်သော ယောဂီတို့က ယောဂဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 21
प्राङ्नाड्यां हृदये चात्र तृतीया च तथोरसि / कण्ठे मुखे ना सिकाग्रे नेत्रे भ्रूमध्यमूर्धसु
ဤနေရာ၌ ရှေ့သို့စီးဆင်းသော နာဍီအတွင်း၌ နှလုံးရှိ၏။ တတိယအလယ်ဗဟိုသည်လည်း ရင်ဘတ်၌ တည်၏။ ထို့ပြင် လည်ချောင်း၊ ပါးစပ်၊ နှာခေါင်းထိပ်၊ မျက်စိများ၊ မျက်ခုံးကြားနှင့် ခေါင်းထိပ်၌လည်း အသက်စွမ်းအင်၏ အချက်များ တည်ရှိ၏။
Verse 22
किञ्चित्तस्मात्परस्मिंश्च धारणा दशधा स्मृता / दशैता धारणाः प्राप्य प्राप्नोत्यक्षररूपताम्
ထို့ကြောင့် ဓာရဏာကျင့်စဉ်ကို ဆယ်မျိုးဟု မှတ်သားကြသည်—အချို့သည် ဤအတွင်းအတ္တနှင့် ဆိုင်၍ အချို့သည် အမြင့်ဆုံး ပရမသတ္တဝါနှင့် ဆိုင်၏။ ဓာရဏာဆယ်ပါးကို ရရှိလျှင် မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာ၏ အခြေအနေသို့ ရောက်၏။
Verse 23
यथाग्निरग्नौ संक्षिप्तस्तथात्मा परमात्मनि / ब्रह्मरूपं महापुण्यमोमित्येकाक्षरं जपेत्
မီးသည် မီးထဲသို့ စိမ့်ဝင်ပျော်ဝင်သကဲ့သို့ အတ္တပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း ပရမအတ္တထဲသို့ စုဝင်၏။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မသဘာဝဖြစ်၍ အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော တစ်အက္ခရာ «အိုမ်» ကို ဂျပ်သင့်၏။
Verse 24
अकारश्च तथोकारो मकारश्चाक्षरत्रयम् / एतास्तिस्त्रस्ततो मात्राः सत्त्वराजसतामसाः
«အ»၊ «ဥ»၊ «မ» ဟူသော အက္ခရာသုံးပါးသည် တြိအက္ခရာဖြစ်၏။ ထိုအက္ခရာများမှ မာထရာသုံးပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး စတ္တဝ၊ ရာဇသ၊ တာမသ တို့နှင့် ကိုက်ညီ၏။
Verse 25
निर्गुणा योगिगम्याद्यार्धमात्रा परा स्थिता / गान्धारीति च विज्ञेया गान्धारस्वरसंश्रया / इत्येतदक्षरं ब्रह्म परमोङ्कारसंज्ञितम्
ထိုအမြင့်ဆုံး သတ္တဝါသည် ဂုဏ်မဲ့ (နိရ္ဂုဏ) ဖြစ်၍ ယောဂီတို့သာ ချဉ်းကပ်နိုင်ကာ မူလ «အာဓ္ဓမာထရာ» အဖြစ် တည်၏။ ၎င်းကို ဂန္ဓာရီဟု သိရပြီး ဂန္ဓာရ သံစဉ်ပေါ်၌ အခြေခံ၏။ ဤသည်ကား မပျက်မယွင်းသော ဗြဟ္မအက္ခရာ၊ အလွန်မြင့်သော အိုမ်ကာရဟု ခေါ်သောအရာတည်း။
Verse 26
अहं ब्रह्म परं ज्योतिः स्थूलदेहविवर्जितम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्जरामरणवर्जितम्
ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—ကြမ်းသော ကိုယ်ခန္ဓာမှ ကင်းလွတ်၏။ ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ ကင်းလွတ်၏။
Verse 27
अहं ब्रह्म परं ज्योतिः पृथिव्या मलवर्जितम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्वाय्वाकाशविवर्जितम्
ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—မြေဓာတ်၏ အညစ်အကြေးတို့မှ မထိခိုက်သန့်ရှင်း၏။ ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—လေဓာတ်နှင့် အာကာသ (အီသာ) တို့ကိုလည်း ကျော်လွန်၍ မထိခိုက်၏။
Verse 28
अहं ब्रह्म परं ज्योतिः सूक्ष्मदेहविवर्जितम् / अहं ब्रह्मपरं ज्योतिः स्थानास्थानविवर्जितम्
ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—သိမ်မွေ့သော ကိုယ်ခန္ဓာမှ ကင်းလွတ်၏။ ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—“နေရာ” နှင့် “နေရာမဟုတ်” နှစ်မျိုးလုံးကို ကျော်လွန်၍ မည်သည့်နေရာကမှ မကန့်သတ်ခံရ။
Verse 29
अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्गन्धमात्रविवर्जितम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिः श्रोत्रत्वक्परिवर्जितम्
ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—အနံ့၏ အစိတ်အပိုင်းသေးငယ်ဆုံးတောင် မရှိအောင် ကင်းလွတ်၏။ ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—ကြားနာခြင်းနှင့် ထိတွေ့ခြင်း အာရုံတို့ကို ကျော်လွန်၏။
Verse 30
अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्जिह्वाघ्राणविवर्जितम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिः प्राणापानविवर्जितम्
ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—လျှာနှင့် အနံ့ (အာရုံအင်္ဂါ) တို့မှ ကင်းလွတ်၏။ ငါသည် ဘြဟ္မန်—အမြင့်မြတ်သော အလင်း—ပရာဏနှင့် အပာဏ (အသက်ရှူသက်ဝင်) တို့မှ ကင်းလွတ်၏။
Verse 31
अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्व्यानोदानविवर्जितम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिरज्ञानपरिवर्जितम्
ငါသည် ဗြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်—ဗျာန၊ ဥဒါန စသည့် အသက်လေ၏ လှုပ်ရှားမှုများမှ ကင်းလွတ်၏။ ငါသည် ဗြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်—အဝိဇ္ဇာကင်း၏။
Verse 32
अहं ब्रह्म परं ज्योतिस्तुरीयं परमं पदम् / देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितम्
ငါသည် ဗြဟ္မန်—အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်၊ တုရိယ (စတုတ္ထ) အခြေအနေ၊ အမြင့်ဆုံး နေရာတော်—ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အာရုံများ၊ စိတ်၊ ဉာဏ်၊ အသက်လေ၊ အဟင်္ကာရမှ ကင်းလွတ်၏။
Verse 33
नित्यशुद्धबुद्धंमुक्तमहामानन्दमद्वयम् / अहं ब्रह्म परं ज्योतिर्ज्ञानरूपो विमुक्तये
အမြဲသန့်ရှင်း၊ အမြဲသိမြင်၊ လွတ်မြောက်ပြီး၊ မဟာအာနန္ဒနှင့် အဒွယ—“ငါသည် ဗြဟ္မန်” ဟူသော အမြင့်ဆုံး အလင်းတော်၊ ဉာဏ်သဘာဝဖြစ်၍ (ဤစဉ်းစားခြင်းသည်) ပြည့်စုံသော မုတ်တိအတွက် ဖြစ်၏။
Verse 34
सूत उवाच / इत्यष्टाङ्गो मया योग उक्तः शौनक मुक्तिदः / नित्यनैमित्तिकं गत्वा लयं प्राकृतबन्धनाः
စူတက ပြော၏—“ဤသို့ ငါသည် အင်္ဂါရှစ်ပါး ယောဂကို သောနကာ၊ မုတ်တိပေးသော ယောဂဟု သင်ကြားခဲ့၏။ နေ့စဉ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ သတ်မှတ်ထားသော ကర్మများကို ဆောင်ရွက်လျှင် ပရကృతိမှ ပေါက်ဖွားသော သဘာဝချည်နှောင်မှုများသည် လယ (ငြိမ်းချမ်းပျောက်ကွယ်ခြင်း) သို့ လျော်ကန်စွာ လျှောကျ၏။”
Verse 35
उत्पद्यन्ते हि संसारे नैकं यात्वा परात्मनाम् / विमुच्यते विमुक्तश्च ज्ञानादज्ञानमोहितः
အမှန်တကယ်ပင်၊ စံသာရလောက၌ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော အတ္တများသည် အခြေအနေများစွာကို ဖြတ်သန်းပြီး မကြာခဏ ပြန်လည်မွေးဖွားကြ၏။ လွတ်မြောက်ပြီးသူတောင် အဝိဇ္ဇာက မိုဟဖြစ်စေ၍ ပရမအတ္တ၏ အမှန်ဉာဏ်ကို ဖုံးကွယ်သော် ပြန်လည်ချည်နှောင်ခံရနိုင်၏။
Verse 36
ततो नं म्रियते दुः खी न रोगी न च वन्धवान् / न पापैर्युज्यते योगी नरके न विपच्यते
ထို့နောက် သူသည် ဒုက္ခဖြင့် မသေ၊ ရောဂါမကပ်၊ ဆွေမျိုးမကင်း။ ယောဂီသည် အပြစ်တို့ဖြင့် မချည်နှောင်ဘဲ နరక၌ မညှဉ်းဆဲခံရ။
Verse 37
गर्भवासे स नो दुः खी स स्यान्नारायणो ऽव्ययः / भक्त्या त्वनन्यया लभ्यो भगवान्भुक्तिमुक्तिदः
ဂರ್ಭဝါသ၏ ဒုက္ခအတွင်း၌ မပျက်မယွင်း နာရာယဏသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒုက္ခဖယ်ရှားသူ ဖြစ်ပါစေ။ လောကီအပျော်အပါးနှင့် မုတ်ခတည်းဟူသော လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးသနားသော ဘဂဝန်ကို တစ်ချက်တည်းသော ဘက္တိဖြင့်သာ ရနိုင်သည်။
Verse 38
ध्यानेन पूजया जप्यैः सम्यक् स्तोत्रैर्यतव्रतैः / यज्ञैर्दानैश्चित्तशुद्धिस्तया ज्ञानञ्च लभ्यते
သမาธိ၊ ပူဇာ၊ ဇပ၊ မှန်ကန်သော စတိုးတရ၊ စည်းကမ်းရှိသော ဝရတ၊ ယဇ္ဉ၊ ဒါနတို့ဖြင့် စိတ်သည် သန့်စင်လာသည်။ ထိုသန့်စင်မှုကြောင့် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ရရှိသည်။
Verse 39
प्रणवादिकमन्त्रैश्च जप्यैर्मुक्तिं गता द्विजाः / इन्द्रो ऽपि परमं स्थानं गन्धर्वाप्सरसो वराः
ပရဏဝ (အိုမ်) ဖြင့်အစပြုသော မန္တရများနှင့် ဇပအတွက် သင့်လျော်သော မန္တရများကို ဇပခြင်းကြောင့် ဒွိဇတို့သည် မုတ်ခကို ရောက်ကြသည်။ အင်ဒြာတောင် အမြင့်ဆုံး အဘိဓာနသို့ ရောက်ပြီး၊ ထူးမြတ်သော ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္ဆရာတို့လည်း ထိုသို့ပင်။
Verse 40
प्राप्ता देवाश्च देवत्वं मुनित्वं मुनयो गताः / गन्धर्वत्वञ्च गन्धर्वा राजत्वञ्च नृपादयः
ဒေဝတို့သည် ဒေဝဖြစ်ခြင်းကို ရရှိကြပြီး၊ မုနိတို့သည် မုနိဖြစ်ခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ဂန္ဓဗ္ဗသဘောကို ရရှိကြပြီး၊ မင်းတို့နှင့် အခြားသူတို့သည် ရာဇဖြစ်ခြင်းကို ရရှိကြသည်။
The chapter lists five yamas: ahiṁsā (non-violence), satya (truthfulness), asteya (non-stealing), brahmacarya (chastity/continence), and aparigraha (non-possessiveness).
Liberation (mokṣa) is oneness with Brahman, preceded by true knowledge; bondage is the mind’s oneness with the guṇas of Prakṛti—i.e., identification with material nature rather than the Supreme Self.
Tenfold dhāraṇā trains sustained concentration across specified inner loci (from heart and chest up to the eyebrows and crown), integrating self-focused and Supreme-focused contemplation; mastery is said to lead to Akṣara, the imperishable state.
Because if true knowledge (jñāna) becomes lost or veiled by ignorance, the prior separation from bondage collapses; the mind reattaches to guṇas, and the yogin can relapse into conditioned existence despite earlier attainment.