Adhyaya 213
Brahma KhandaAdhyaya 213159 Verses

Adhyaya 213

Ācāra-Nirṇaya: Varṇa-Āśrama Dharma, Śauca, Snāna, Sandhyā, Japa, Tarpaṇa, and Gṛhastha-Dinacaryā

ဓမ္မသင်ကြားမှု ပုရာဏသရိုက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြ၍ စူတာသည် ဟရီ၏ အမိန့်မှ ဘြဟ္မာ၊ ထို့နောက် ဗျာသသို့ ဆက်သွားသော အာစာရ-စည်းကမ်းကို ရှောနကအား ပြန်လည်ဟောကြားသည်။ ဤအခန်းသည် ဓမ္မ၏ အခြေခံကို Śruti၊ Smṛti နှင့် śiṣṭācāra ပေါ်တွင် တည်စေပြီး satya၊ dāna၊ dayā၊ dama စသည့် အဓိကဂုဏ်သတ္တိများကို ရေတွက်ကာ ဓမ္မကို jñāna နှင့် mokṣa သို့ ချိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် varṇa အလိုက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် āśrama တာဝန်များ (brahmacarya မှ parivrājya အထိ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ အိမ်ထောင်ရှင်၏ နေ့စဉ်အချိန်ဇယားသို့ ပြောင်းလဲကာ brahma-muhūrta တွင်ထ၊ Sandhyā ပြုခြင်း၊ အညစ်အကြေးစွန့်ခြင်း စည်းကမ်းများ၊ မြေ/ရေဖြင့် śauca တိုင်းတာချက်များ၊ ācamana နှင့် aṅga-sparśa ဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၊ သွားသန့်ရှင်းရေးနှင့် မနက်အရုဏ်ရေချိုး၏ အရေးကြီးမှုကို ဆိုသည်။ ရေချိုးဖြင့် ဆေးကြောရမည့် အပြစ်များ၊ Mandehas မှ စူရျကို ကာကွယ်ရန် Sandhyā ၏ လိုအပ်ချက်၊ ကိုယ်တိုင်ပြုသော homa ၏ တန်ဖိုးနှင့် Oṃ၊ Gāyatrī japa ၏ အလယ်တန်းအရေးပါမှုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ပူဇော်မှု အစီအစဉ်၊ tarpaṇa လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ဒါန၏ ကျင့်ဝတ်၊ ဥစ္စာအမျိုးအစားများကို ရှင်းလင်းပြီး၊ ဤအာစာရသင်ကြားမှုကို ဖတ်သူ/နားထောင်သူတို့အား ကောင်းကင်ဘုံပုဏ္ဏားကို ကတိပေးကာ နေ့စဉ်စည်းကမ်းကို နောက်လာမည့် ရိတု၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဓမ္မဘဝ ဆွေးနွေးမှုများသို့ တံတားအဖြစ် တင်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

ऽध्यायः सूत उवाच / हरेः श्रुत्वाब्रवीद्ब्रह्मा यथा व्यासाय शौनक / ब्राह्मणादिसमाचारं सर्वदं ते तथा वदे

စူတက ပြော၏—အို ရှောနက၊ ဟရီ၏ သဒ္ဓမ္မကို ကြားနာပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် ဗျာသအား မိန့်ကြားခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ငါသည်လည်း ဗြာဟ္မဏတို့မှ စ၍ အကျင့်အထုံးနှင့် မှန်ကန်သော စည်းကမ်းများကို၊ အကျိုးအမြတ် အလုံးစုံပေးသောအဖြစ် သင်အား ပြောကြားမည်။

Verse 2

श्रुतिस्मृती तु विज्ञाय श्रौतं कर्म समाचरेत् / श्रौतं कर्म न चेदुक्तं तदा स्मार्तं समाचरेत्

သြတိနှင့် သ္မృతိကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ပြီးနောက် ဝေဒပညတ်သော ရှရောတ ကర్మများကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ အကယ်၍ ရှရောတ နည်းလမ်းကို မဖော်ပြထားလျှင် ထိုအခါ သ္မားတ (အစဉ်အလာ) ကర్మကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 3

तत्राप्यशक्तः करणे सदाचारं चरेद्वुधः / श्रुतिस्मृती ह विप्राणां लोचने कर्मदर्शने

ထိုအရာတွင်ပင် ဆောင်ရွက်ရန် မစွမ်းနိုင်လျှင်လည်း ပညာရှိသည် စဒာစာရ (ကောင်းမွန်သောအကျင့်) ကို လိုက်နာရမည်။ ဗြာဟ္မဏများအတွက် သြတိနှင့် သ္မృతိ သည် ကర్మကို မြင်၍ ခွဲခြားဆုံးဖြတ်ရာတွင် မျက်စိနှစ်လုံးတည်းဟူ၏။

Verse 4

श्रुत्युक्तः परमो धर्मः स्मृतिशास्त्रगतो ऽपरः / सिष्टाचारेण संप्राप्तस्त्रयो धर्माः सनातनाः

အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မသည် သြတိ (ဝေဒ) တွင် ဟောကြားထားသော ဓမ္မဖြစ်၏။ အခြားတစ်ပါးသည် သ္မృతိ-ရှာစတြာများတွင် ပါဝင်သော ဓမ္မဖြစ်၏။ တတိယသည် သီလဝါဒ ပညာရှိတို့၏ အကျင့်အကြံ (သိဋ္ဌာစာရ) မှ တည်ထောင်လာသော ဓမ္မဖြစ်၏။ ဤဓမ္မသုံးပါးသည် နိစ္စတန်သော ဓမ္မများဖြစ်ကြ၏။

Verse 5

सत्यं दानं दयालोभो विद्येज्या पूजनं दमः / अष्टौ तानि पवित्राणि शिष्टाचारस्य लक्षणम्

သစ္စာ၊ ဒါန၊ ကရုဏာပါသော စေတနာကျယ်ပြန့်မှု၊ ဗိဒ္ယာကို လေးစားခြင်းနှင့် ယဇ္ဈာ/ပူဇာ၊ ထိုက်တန်သူတို့ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ နှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းခြင်း—ဤရှစ်ပါးသည် သန့်ရှင်းမြတ်သော အရာများဖြစ်၍ သိဋ္ဌာစာရ၏ လက္ခဏာများဖြစ်သည်။

Verse 6

तेजोमयानि पूर्वेषां शरीराणीन्द्रियाणि च / न लिप्यते पातकेन पद्मपत्रमिवाम्भसा

ရှေးကာလ၏ သန့်ရှင်းသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အင်္ဒြိယတို့သည် တေဇော (အလင်းရောင်) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသဖြင့် အပြစ်က မလိမ်းကပ်နိုင်—ရေကြောင့် ကြာရွက် မစိုသကဲ့သို့ပင်။

Verse 7

निवासमुख्या वर्णानां धर्माचाराः प्रकीर्तिताः / सत्यं यज्ञस्तपो दानमेतद्धर्मस्य लक्षणम्

အိမ်နေရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှ စ၍ လူမျိုးအဆင့်အတန်းတို့၏ ဓမ္မကျင့်ဝတ်များကို ကြေညာထားသည်။ သစ္စာ၊ ယဇ္ဈပူဇာ၊ တပဿ၊ ဒါန—ဤတို့သည် ဓမ္မ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 8

अदत्तस्यानुपादानं दानमध्ययनं जपः / विद्या वित्तं तपः शौचं कुले जन्म त्वरोगिता

မပေးထားသောအရာကို မယူခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်း၊ သာသနာစာပေကို လေ့လာခြင်း၊ မန္တရဇပ (ဂျပ်) ပြုခြင်း၊ ပညာ၊ ငွေကြေး၊ တပဿ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ မိသားစုကောင်း၌ မွေးဖွားခြင်း၊ ရောဂါကင်းခြင်း—ဤတို့သည် ကုသိုလ်ဂုဏ်နှင့် မင်္ဂလာအင်အားများဟု ဆိုကြသည်။

Verse 9

संसारोच्छित्तिहेतुश्च धर्मादेव प्रवर्तते / धर्मात्सुखं च ज्ञानं च ज्ञानान्मोक्षो ऽधिगम्यते

လောကဘဝ၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်စေသော အကြောင်းရင်းသည် ဓမ္မမှသာ ပေါ်ထွန်းသည်။ ဓမ္မမှ စိတ်ချမ်းသာခြင်းနှင့် အမှန်တရားပညာ ပေါ်လာပြီး၊ ပညာမှ မောက္ခ (လွတ်မြောက်မှု) ကို ရရှိသည်။

Verse 10

इज्याध्ययनदानानि यथाशास्त्रं सनातनः / ब्रह्मक्षत्त्रियवैश्यानां सामान्यो धर्म उच्यते

ယဇ္ဈပူဇာ (အိဇ္ဇာ)၊ သာသနာစာပေ လေ့လာခြင်း၊ နှင့် ဒါနပေးခြင်းတို့ကို သာස්တရအတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျယ တို့အတွက် ထာဝရသော အများတူ ဓမ္မဟု ခေါ်ဆိုသည်။

Verse 11

याजनाध्ययने शुद्धे विशुद्धाच्च प्रतिग्रहः / वृत्तित्रयमिदं प्राहुर्मुनयः श्रेष्ठवर्णिनः

မုနိတို့က နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) အထက်တန်းတို့အတွက် သန့်ရှင်းသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သုံးမျိုးကို ဆိုကြသည်—ယဇ္ဈတွင် ပူဇော်ပွဲကို ဦးဆောင်ခြင်း၊ သာသနာပညာကို လေ့လာ/သင်ကြားခြင်း၊ နှင့် သန့်ရှင်းသူတို့ထံမှသာ လက်ခံလှူဒါန်းခြင်း။

Verse 12

शस्त्रेणाजीवनं राज्ञो भूतानाञ्चाभिरक्षणम् / पाशुपाल्यं कृषिः पण्यं वैश्यस्याजीवनं स्मृतम्

မင်း၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသည် လက်နက်ကိုင်၍ သတ္တဝါတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ နွားမွေးမြူခြင်း၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့သည် ဝိုင်ရှျယ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 13

शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा द्विजानामनुपूर्वशः / गुरौ वासो ऽग्निशुश्रूषा स्वाध्यायो ब्रह्मचारिणः

ရှူဒြ၏ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်မှာ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ) တို့ကို အစဉ်လိုက် သင့်တော်သလို ဝန်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မစာရိန် (ကျောင်းသား) အတွက်မူ ဆရာနှင့်အတူ နေထိုင်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော မီးကို စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် ဝေဒကို နေ့စဉ် လေ့လာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 14

त्रिः स्नाता स्नापिता भैक्ष्यं गुरौ प्राणान्तिकी स्थितिः / समेखलो जटी दण्डी मुण्डी वा गुरुसंश्रयः

သူသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးရမည်၊ အခြားသူတို့ကိုလည်း သန့်စင်စေရာတွင် ကူညီရမည်၊ ဆွမ်းခံ၍ အသက်မွေးရမည်၊ အသက်ဆုံးတိုင် ဆရာကို သစ္စာရှိစွာ အားကိုးရမည်။ ခါးကြိုးတစ်ချောင်းတည်း ဝတ်၍ ဆံပင်ချည်ထုံးထားသူ၊ တုတ်ကိုင်သူ၊ သို့မဟုတ် ခေါင်းရိတ်ထားသူဖြစ်စေ—ဂုရု၏ အရိပ်အောက်၌ ခိုလှုံရမည်။

Verse 15

अग्निहोत्रोपचरणं जीवनं च स्वकर्मभिः / धर्मदारेषु कल्पेत पर्ववर्जं रतिक्रियाः

အဂ္နိဟောတရ (Agnihotra) ကို ဆောင်ရွက်ထိန်းသိမ်းရမည်၊ မိမိ၏ သင့်လျော်သော ကర్మဖြင့် အသက်မွေးရမည်။ ကာမဆက်ဆံခြင်းကို တရားဝင် ဇနီးနှင့်သာ ပြုလုပ်ရမည်၊ ပရဝ (parva) အခမ်းအနားနေ့များတွင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။

Verse 16

देवपित्रतितिभ्यश्च पूजादिष्वनुकल्पनम् / श्रुतिस्मृत्यर्थसंस्थानं धर्मो ऽयं गृहमेधिनः

ဒေဝတားများ၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များနှင့် ဧည့်သည်တို့အတွက် ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သော ကိစ္စများကို သင့်လျော်စွာ စီမံပြင်ဆင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် မိမိအကျင့်ကို ရှရုတိ (Śruti) နှင့် စမෘတိ (Smṛti) ၏ အဓိပ္ပါယ်အပေါ် အခြေခံတည်ဆောက်ခြင်း—ဤသည်မှာ ဂೃಹမေဓိန် (အိမ်ထောင်ရှင်) ၏ ဓမ္မဖြစ်သည်။

Verse 17

जटित्वमग्निहोत्रत्वं भूशय्याजिनधारणम् / वने वासः पयोमूलनीवारफलवृत्तिता

ဆံပင်ကို ဂျဋာအဖြစ်ချည်ထားခြင်း၊ အဂ္နိဟောတရ မီးပူဇော်ပွဲကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်ခြင်း၊ သမင်အရေဝတ်ခြင်း၊ တောတွင် နေထိုင်ခြင်း၊ နို့၊ အမြစ်၊ တောဆန်နှင့် သစ်သီးတို့ဖြင့် အသက်မွေးခြင်း—ဤတို့သည် တပသီဘဝ၏ အပြင်ပန်းလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 18

प्रतिषिद्धान्निवृत्तिश्च त्रिः स्नानं व्रतधारिता / देवतातिथिपूजा च धर्मो ऽयं वनवासिनः

တားမြစ်ထားသော အစာကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း၊ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နတ်ဒေဝတားတို့နှင့် ဧည့်သည်အဂ္ဂတိကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်း—ဤသည်မှာ တောနေသူတို့၏ ဓမ္မ ဖြစ်သည်။

Verse 19

सर्वारम्भपरित्यागो भिक्षान्नं वृक्षमूलता / निष्परिग्रहताद्रोहः समता सर्वजन्तुषु

လုပ်ငန်းအသစ်အစပြုမှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ဘိက္ခာအစာဖြင့် အသက်မွေးခြင်း၊ သစ်ပင်အမြစ်အောက်တွင် နေထိုင်ခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိခြင်း၊ မနာလိုမုန်းတီးမှုကင်းခြင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် စိတ်တူညီမျှခြင်း—ဤတို့သည် စည်းကမ်းတကျ ကင်းလွတ်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 20

प्रियाप्रियपरिष्वङ्गेसुखदुः खाधिकारिता / सबाह्याभ्यन्तरे शौचं वाग्यमो ध्यानचारिता

စစ်မှန်သော ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု၏ အခွင့်အာဏာသည် ချစ်ရာနှင့် မချစ်ရာတို့၏ ဖက်တွယ်ခြင်း (အလှုပ်အရှုပ်) ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ အပြင်အတွင်း သန့်ရှင်းမှု၊ စကားကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ နှင့် ဓျာနာဖြင့် နေထိုင်ခြင်း—ဤတို့သည် တည်ငြိမ်မှုနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်သို့ ဦးတည်စေသော စည်းကမ်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 21

सर्वैद्रियसमाहारो धारणाध्याननित्यता / भावसंशुद्धिरेत्येष परिव्राड्धर्म उच्यते

အာရုံခံအင်္ဂါအားလုံးကို စုစည်းထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဓာရဏာနှင့် ဓျာနာကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ခြင်း၊ နှင့် အတွင်းစိတ်သဘောထားကို သန့်စင်ခြင်း—ဤသည်ကို ပရိဗ္ရာဇက (လှည့်လည်သံဃာ/တရားရှာသူ) ၏ ဓမ္မ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 22

अहिंसा सूनृता वाणी सत्यशौचे क्षमा दया / वर्णिनां लिङ्गिनां चैव सामान्यो धर्म उच्यते

အဟിംသာ၊ နူးညံ့၍ မှန်ကန်သောစကား၊ သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှု၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာ—ဤအရာတို့သည် အိမ်ထောင်ရှင်ဝဏ္ဏာတို့နှင့် လက္ခဏာဆောင် ရဟန်းသမဏတို့အတွက်ပါ တူညီသော သာမန်ဓမ္မဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 23

यथोक्तकारिणः सर्वे प्रयान्ति परमां गतिम् / आ बोधात्स्वपनं यावत् गृहिधर्मं च वच्मि ते

ညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ လိုက်နာသူအားလုံးသည် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။ နိုးထချိန်မှ အိပ်စက်ချိန်အထိ အိမ်ထောင်ရှင် (ဂృဟသ္ထ) ၏ ဓမ္မတာဝန်များကို သင့်အား ငါ ပြောမည်။

Verse 24

ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थौ चानुचिन्तयेत् / कायक्लेशांश्च तन्मूलान्वेदतत्त्वार्थमेव च

ဘြာဟ္မမုဟူရ္တ (မိုးမလင်းမီ သန့်ရှင်းသောအချိန်) တွင် နိုးထ၍ ဓမ္မနှင့် အರ್ಥကို စဉ်းစားသင့်သည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ခန္ဓာဒုက္ခများနှင့် ၎င်းတို့၏ အမြစ်အကြောင်းရင်းများ၊ ဝေဒတတ္တဝ၏ အမှန်တရားအဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း ဆင်ခြင်သင့်သည်။

Verse 25

शर्वर्यन्ते समुत्थाय कृतशौचः समाहितः / स्नात्वा सन्ध्यामुपासीत सर्वकालमतन्द्रितः

ညအဆုံးတွင် ထ၍ သန့်ရှင်းရေးပြုကာ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ နေပြီး၊ ရေချိုးပြီးနောက် စန္ဓျာ (ဆန်ဓျာ) ကို အချိန်တိုင်း မပျင်းမရိပ်ဘဲ အမြဲတမ်း သတိရှိစွာ ပူဇော်ဆည်းကပ်သင့်သည်။

Verse 26

प्रातः सन्ध्यामुपा सीत दन्तधावनपूर्विकाम् / उभे मूत्रपुरीषे च दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

မနက်ခင်းတွင် သွားတိုက်သန့်ရှင်းခြင်းကို အရင်ပြု၍ စန္ဓျာပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ထို့ပြင် နေ့အချိန်တွင် ဆီးနှင့် ဝမ်းကို စွန့်ရာ၌ မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 27

रात्रौ च दक्षिणे कुर्यादुभे सन्ध्ये यथा दिवा / छायायामन्धकारे वा रात्रौ वाहनि वा द्विजः

ညအချိန်၌ပင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် နေ့ခင်းကဲ့သို့ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ စန္ဓျာနှစ်ပါးကို ဆောင်ရွက်ရမည်—အရိပ်အောက်၌ဖြစ်စေ အမှောင်ထဲ၌ဖြစ်စေ၊ ညခရီးသွားနေစဉ်ပင်ဖြစ်စေ။

Verse 28

यथा तु समुखः कुर्यात्प्राणबाधाभयेषु च / गोमयाङ्गारवल्मीकफालाकृष्टे शुभे

ထို့အတူ အသက်အန္တရာယ် သို့မဟုတ် ထိခိုက်မည်ကို ကြောက်ရွံ့ရသောအခါ မျက်နှာတည့်တည့်ဖြင့် ရှေ့သို့ ဆက်လုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် နွားချေး၊ မီးအင်္ဂါပူ၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (valmīka) သို့မဟုတ် ထွန်တံဖြင့် မကြာသေးမီက လှန်ထားသော မြေကို တွေ့ကြုံ/နင်းမိခြင်းသည် မင်္ဂလာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 29

मार्गोपजीव्यच्छायासु न मूत्रं च पुरीषकम् / अन्तर्जलाद्देवगृहाद्वल्मीकान्मूषिकस्थलात्

လမ်းသွားလမ်းလာနေရာ၊ လူတို့အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ရာနေရာများ၊ သို့မဟုတ် အခြားသူတို့အသုံးပြုသော အရိပ်နေရာများတွင် ဆီး သို့မဟုတ် ဝမ်းမချရ။ ထို့ပြင် ရေကန်/ရေသိုလှောင်ရာ၊ ဘုရားကျောင်း (devagṛha)၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင် (valmīka) နှင့် ကြွက်နေထိုင်ရာနေရာများမှလည်း ဝေးဝေးနေသင့်သည်။

Verse 30

परेषां शौचशिष्टाच्च श्मशानाच्च मृदं त्यजेत् / एकां लिङ्गे मृदं दद्याद्वाम हस्ते मृदं द्विधा

အခြားသူ၏ သန့်စင်မှုမှ ကျန်ရစ်သော မြေ/မြေညက်ကိုလည်းကောင်း၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရာ (श्मशान) မှ ယူလာသော မြေ/မြေညက်ကိုလည်းကောင်း မသုံးဘဲ စွန့်ပစ်ရမည်။ သန့်စင်ရာတွင် လိင်အင်္ဂါ၌ မြေတစ်ပိုင်း လိမ်း၍ ဘယ်လက်၌ မြေနှစ်ပိုင်း လိမ်းရမည်။

Verse 31

उभयोर्द्वे च दातव्ये मूत्रशौचं प्रचक्षते / एकां लिङ्गे गुदे तिस्त्रस्तथा वामकरे दश

လက်နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ဆေးကြောခြင်း နှစ်ကြိမ်ပေးရမည်—ဤသည်ကို ဆီးပြီးနောက် သန့်စင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ လိင်အင်္ဂါအတွက် တစ်ကြိမ်၊ အနောက်ပေါက် (ဂုဒ) အတွက် သုံးကြိမ်၊ ထို့အတူ ဘယ်လက်အတွက် ဆယ်ကြိမ် ပေးရမည်။

Verse 32

पञ्च पादे दशैकस्मिन्करयोः सप्तमृत्तिकाः / अर्धप्रसृतिमात्रा तु प्रथमा मृत्तिका स्मृता

ခြေထောက်တွင် အပိုင်းငါးကို လိမ်းရမည်၊ အပိုင်းတစ်ခုတွင် အပိုင်းဆယ်ကို သတ်မှတ်ရမည်၊ လက်နှစ်ဖက်တွင် မြေညစ်အပိုင်းခုနစ်ကို လိမ်းရမည်။ ပထမမြေညစ်အပိုင်း၏ အတိုင်းအတာသည် «ပရာသရိတိ» တစ်ဝက်သာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 33

द्वितीया च तृतीया च तदर्धा परिकीर्तिता / उपविष्टस्तु विण्मूत्रं कर्तुं यस्तु न विन्दति

ဒုတိယနှင့် တတိယ အချိန်ကာလတို့ကို ထိုသို့ပင် သင်ကြားထားပြီး၊ ထို့၏ တစ်ဝက်ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ထိုင်ပြီးနောက်တောင် အညစ်အကြေး သို့မဟုတ် ဆီးကို မထုတ်နိုင်သူသည် ထိုအခြေအနေ၌ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 34

स कुर्यादर्धशौचं तु स्वस्य शौचस्य सर्वदा / दिवा शौचस्य रात्र्यर्धं यद्वा पादो विधीयते

သူသည် မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော သန့်စင်ကာလ (śauca) ၏ တစ်ဝက်ကို အမြဲတမ်း လိုက်နာရမည်။ နေ့ခင်းတွင် မသန့်ရှင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လျှင် ညကို တစ်ဝက်အဖြစ် ရေတွက်ကြပြီး၊ သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ အပြည့်ကာလ၏ လေးပုံတစ်ပုံ (pāda) သာ သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 35

स्वस्थस्य तु यथोद्दिष्टमार्तः कुर्याद्यथाबलम् / वसा शुक्रमसृङ् मज्जा लाला विण्मूत्रकर्णविट्

ကျန်းမာသူအတွက် သတ်မှတ်ထားသမျှကို နာမကျန်းသူသည် မိမိအားအင်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည်။ (ကိုယ်ခန္ဓာအညစ်အကြေးများမှာ) အဆီ၊ သုက်ရည်၊ သွေး၊ အရိုးမြစ်၊ တံတွေး၊ အညစ်အကြေး၊ ဆီး၊ နှင့် နားချေး တို့ဖြစ်သည်။

Verse 36

श्लेष्माश्रदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः / मन्येत यावता शुद्धिं तावच्छौचं समाचरेत्

ချွဲ၊ မျက်ရည်၊ နှာချေး၊ နှင့် ချွေး—ဤတို့သည် လူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအညစ်အကြေး ဆယ့်နှစ်ပါးတွင် ရေတွက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိသန့်ရှင်းပြီဟု ထင်မြင်သမျှအထိ သန့်စင်မှုစည်းကမ်းကို လိုက်နာရမည်။

Verse 37

प्रमाणं शौचसंख्याया नादिष्टैरवशिष्यते / शौचं तु द्विविधं प्रोक्तं बाह्यमाभ्यन्तरं तथा

ညွှန်ကြားထားသော စည်းကမ်းများကို မလိုက်နာလျှင် သန့်စင်မှုကို ရေတွက်ရန် သတ်မှတ်ချက်တိတိကျကျ မကျန်တော့။ «ရှောစ» (သန့်ရှင်းမှု) သည် အပြင်ပိုင်းနှင့် အတွင်းပိုင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။

Verse 38

मृज्जलाभ्यां स्मृतं बाह्यं भावशुद्धिरथान्तरम् / त्रिराचामेदपः पूर्वं द्विः प्रमृज्यात्ततो मुखम्

အပြင်ပိုင်းသန့်ရှင်းမှုကို မြေ (သို့မဟုတ် ပြာ) နှင့် ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ အတွင်းပိုင်းသန့်ရှင်းမှုမှာ စိတ်နှလုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အရင်ဆုံး ရေဖြင့် အာချမန (ācamana) ကို သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် မျက်နှာကို နှစ်ကြိမ် သုတ်ရမည်။

Verse 39

संमृज्याङ्गुष्ठमूलेन त्रिभिरास्यमुपस्पृशेत् / अङ्गुष्ठेन प्रदेशिन्या घ्राणं पश्चादनन्तरम्

သုတ်ပြီးနောက် လက်မ၏ အမြစ်နှင့် လက်ချောင်းသုံးချောင်းကို တွဲ၍ ပါးစပ်ကို ထိရမည်။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် လက်မနှင့် လက်ညှိုးဖြင့် နှာခေါင်းပေါက်များကို ထိရမည်။

Verse 40

अङ्गुष्ठानामिकाभ्यां च चक्षुः श्रोत्रे पुनः पुनः / कनिष्ठाङ्गष्ठयोर्नाभिं हृदयं तु तलेन वै

လက်မနှင့် လက်စွပ်ချောင်းဖြင့် မျက်စိနှင့် နားကို ထပ်ခါထပ်ခါ ထိရမည်။ လက်မနှင့် လက်ချောင်းသေးဖြင့် ဗိုက်ခေါင်း (နာဘီ) ကို ထိရမည်။ လက်ဖဝါးဖြင့်တော့ နှလုံးနေရာကို ထိရမည်။

Verse 41

सर्वाभिस्तु शिरः पश्चाद्बाहू चाग्रेण संस्पृशेत् / ऋचो यजूंषि सामानि त्रिः पठन्प्रीणयेत्क्रमात्

ထိုသန့်ရှင်းသော မန္တရများဖြင့် ခေါင်းကို နောက်ဘက်မှ ထိပြီး လက်မောင်းနှစ်ဖက်ကို ရှေ့ဘက်မှ ထိရမည်။ ထို့နောက် Ṛk၊ Yajus၊ Sāman ဟူသော ဝేదသံတော်များကို အစဉ်လိုက် သုံးကြိမ် ရွတ်ဖတ်ကာ အဆင့်ဆင့် ပူဇော်၍ သန့်စင်စေရာသည်။

Verse 42

इतिहासपुराणानि वेदाङ्गानि वेदाङ्गानि यथाक्रमम्

အစဉ်အလာတကျ အိတိဟာသနှင့် ပုရာဏတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့အတူ ဝေဒအင်္ဂများကိုလည်းကောင်း—သတ်မှတ်ထားသည့် အစဉ်အတိုင်း လေ့လာသင့်သည်။

Verse 43

खं मुखे नासिके वायुं नेत्रे सूर्यं श्रुती (तीर्दि) दिशः / प्राणग्रन्थिमथो नाभिं ब्रह्माणं हृदये स्पृशेत्

ပါးစပ်၌ အာကာသကို၊ နှာခေါင်းပေါက်၌ လေကို၊ မျက်စိ၌ နေကို၊ နား၌ အရပ်ဒిశများကို စိတ်ဖြင့် တည်စေရာ၏။ ထို့နောက် အသက်၏ ချည်ကွင်း၊ နာဘီကို ထိသကဲ့သို့ စိတ်တည်၍ နှလုံး၌ ဘြဟ္မာကို တင်ထားရမည်။

Verse 44

रुद्रं मूर्ध्ना समालभ्य प्रीणात्यथ शिखामृषीन् / बाहू यमेन्द्रवरुणकुबेरवसुधानलान्

ခေါင်းကို ထိကပ်၍ သန့်စင်သကဲ့သို့ ပြုလျှင် ရုဒြကို ပူဇော်ပျော်ရွှင်စေ၏။ ထို့နောက် စိခာ (ဆံထုံး) ကို သန့်စင်ကာ ရှင်ရသီတို့ကို နှစ်သက်စေ၏။ လက်မောင်းတို့ကို သန့်စင်ခြင်းဖြင့် ယမ၊ အိန္ဒြ၊ ဝရုဏ၊ ကုဗေရ၊ ဝသုဓာ (မြေ) နှင့် အဂ္နိတို့ကို ပူဇော်စေ၏။

Verse 45

अभ्युक्ष्य चरणौ विष्णुमिन्द्रं विष्णु करद्वयम् / अग्निर्वायुश्च सूर्येन्दुगिरयो ऽङ्गुलिपर्वसु

ရေဖြင့် အဘျုက္ရှ (ပက်သန့်) ပြုပြီးနောက် ခြေထောက်တို့၌ ဗိṣṇုကို စိတ်ဖြင့် တည်စေရာ၏။ လက်နှစ်ဖက်၌ အိန္ဒြနှင့် ဗိṣṇုကို တည်စေရာ၏။ လက်ချောင်းအဆစ်များ၌ အဂ္နိ၊ ဝါယု၊ နေ၊ လ၊ နှင့် တောင်တန်းတို့ကို အောက်မေ့တည်စေရာ၏။

Verse 46

गङ्गाद्याः सरितस्तासु या रेखाः करमध्यगाः / उषः काले तु संप्राप्ते शौचं कृत्वा यथार्थवत्

ဂင်္ဂါစသော မြစ်မြတ်တို့အနက် လက်ဖဝါးအလယ်၌ ရှိသော သန့်ရှင်းသည့် လိုင်းအမှတ်များကဲ့သို့—အရုဏ်တက်ချိန် ရောက်လာသော် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း သန့်စင်ခြင်း (ရှောစ) ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 47

ततः स्नानर्ं प्कुर्वीत दन्तधावनपूर्वकम् / मुखे पर्युषिते नित्यं भवत्यप्रयतो नरः

ထို့နောက် သွားသန့်စင်ခြင်းကို အရင်ပြု၍ သန့်စင်ရေချိုး (စ్నာန) ပြုရမည်။ နေ့စဉ် ပါးစပ်မသန့် (အဟောင်းအနံ့ကျန်) နေပါက လူသည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် စည်းကမ်း၌ ပျင်းရိ၍ မသင့်လျော်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 48

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्याद्वै दन्तघावनम् / कदम्बबिल्वखदिरकरवीरवटार्जुनाः

ထို့ကြောင့် အားထုတ်မှုအပြည့်ဖြင့် သွားသန့်စင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေ ပြုရမည်။ သွားတိုက်ရန် သင့်တော်သော တံတား (twig) များမှာ ကဒမ္ဗ (kadamba), ဘီလ္ဝ (bilva), ခဒိရ (khadira), ကရဝီရ (karavīra), ဝဋ (vaṭa) နှင့် အర్జုန (arjuna) တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 49

यूथी च बृहती जाती करञ्जार्कातिमुक्तकाः / जम्बूमधूका पामार्गशिरीषोदुम्बरासनाः

ထို့အပြင် ယူသီ (yūthī), ဗြဟတီ (bṛhatī), ဇာတီ (jātī)၊ ကရဉ္ဇ (karañja), အရ္က (arka), အတိမုက္တက (atimuktaka)၊ ထို့ပြင် ဇမ္ဗူ (jambū) နှင့် မဓူက (madhūka), ပါမာရ္ဂ (pāmārga), ရှိရီရှ (śirīṣa), ဥဒုမ္ဗရ (udumbara), အာသန (āsana) တို့ကိုလည်း ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 50

क्षीरिकण्टकिवृक्षाद्याः प्रशस्ता दन्तधावने / कटुतिक्तकषायाश्च धनारोग्यसुखप्रदाः

ကṣīrikaṇṭakī သစ်ပင်နှင့် အခြားသစ်ပင်များသည် သွားသန့်စင်ရန် အထူးကောင်းမွန်ကြောင်း ချီးမွမ်းထားသည်။ အရသာမှာ စပ်၊ ခါး၊ ချုပ် (astringent) ဖြစ်သဖြင့် စည်းစိမ်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ချမ်းသာသုခကို ပေးစွမ်းသည်။

Verse 51

प्रक्षाल्य भुक्त्वा च शुचौ देशे त्यक्त्वा तदाचामेत् / अमायां च तथा षष्ठ्यां नवम्यां प्रतिपद्यपि

လက်၊ ခြေ၊ ပါးစပ်တို့ကို ဆေးကြောသန့်စင်ပြီး သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ စားသောက်ရမည်။ စားပြီးနောက်တွင် အာစမန (ācamana) ဟုခေါ်သော ရေကို ပူဇော်သောက်သည့် ပိဋကတ်ထုံးတမ်းကို ပြုရမည်။ ဤအကျင့်ကို အမావာသျာ (amāvāsyā)၊ ဆဋ္ဌီ (ṣaṣṭhī)၊ နဝမီ (navamī) နှင့် ပရတိပဒ် (pratipad) တို့တွင် အထူးလိုက်နာရမည်။

Verse 52

वर्जयेद्दन्तकाष्ठन्तु तथैवार्कस्य वासरे / अभावे दन्त काष्ठस्य निषिद्धायां तथा तिथौ

သွားတံ (dantakāṣṭha) ကို သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ နေမင်း၏နေ့ (တနင်္ဂနွေ) တွင်လည်း ထိုသို့ပင် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ သွားတံ မရရှိလျှင် သို့မဟုတ် တားမြစ်ထားသော တိထိ (niṣiddhā tithi) တွင်လည်း မသုံးရ။

Verse 53

अषां द्वादशगण्डूषैः कुर्वीत मुखशोधनम् / प्रातः स्नानं प्रशंसन्ति दृष्टादृष्टकरं हितम्

ရေဖြင့် ပါးစပ်ဆေးခြင်းကို ဆယ့်နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်၍ ပါးစပ်ကို သန့်စင်ရမည်။ မနက်အရုဏ်တွင် ရေချိုးခြင်းကို အကျိုးရှိသည်ဟု ချီးမွမ်းကြပြီး မြင်ရသော (လောကီ) နှင့် မမြင်ရသော (ဝိညာဉ်ရေး) ကောင်းကျိုးတို့ကို ပေးသည်။

Verse 54

सर्वमर् हति शुद्धात्मा प्रातः स्नायी जपादिकम् / अत्यन्तमलिनः कायो नवच्छिद्रसमन्वितः

စိတ်ဝိညာဉ်သန့်ရှင်းသူသည် မနက်အရုဏ်ရေချိုးခြင်း၊ ဂျပ (japa) နှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုကျင့်စဉ်တို့ကဲ့သို့ သာသနာရေးတာဝန် အားလုံးကို ထမ်းဆောင်ရန် ထိုက်တန်၏။ သို့သော် ကိုယ်ခန္ဓာသည် အလွန်အမင်း မသန့်ရှင်းဘဲ အပေါက်ကိုးပေါက် ပါဝင်သည်။

Verse 55

स्त्रवत्येष दिवा रात्रौ प्रातः स्नानं विशोधनम् / मनः प्रसादजननं रूपसौभाग्यवर्धनम्

နေ့ရောညရော စီးဆင်းနေ၏။ မနက်အရုဏ်ရေချိုးခြင်းသည် သန့်စင်ပေးသော အကျင့်ဖြစ်သည်။ စိတ်ကို ကြည်လင်အေးချမ်းစေပြီး အလှအပနှင့် ကံကောင်းခြင်းကို တိုးပွားစေသည်။

Verse 56

शोकदुः खप्रशमनं गङ्गास्नानवदाचरेत् / अद्य हस्ते तु नक्षत्रे दशम्यां ज्येष्ठके सिते

ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် ဒုက္ခကို သက်သာစေရန် ဂင်္ဂါမြစ်တွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ ဤဝတ်ပြုကျင့်စဉ်ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ယနေ့—ဟஸ္တာ နက္ခတ် (Hasta) ဖြစ်သောအခါ၊ ဒသမီ တိထိ၊ ဂျေဋ္ဌ (Jyeṣṭha) လ၏ လင်းပတ် (သုက္လပက္ခ) တွင်—အထူးပြုရန် သင့်တော်၏။

Verse 57

दशपाप हरायां च अदत्वा दानकल्मषम् / विरुद्धाचरणं हिंसा परदारोपसेवनम्

ဤအရာတို့သည် ပാപဆယ်ပါးအနက်တွင် ရေတွက်ကြသည်—သူတစ်ပါး၏ပိုင်ဆိုင်ရာကို လုယူခြင်း၊ ပေးသင့်ချိန်၌ ဒါနမပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဒါနကလ္မရှ (ဒါနအညစ်)၊ ဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်စွာ ကျင့်ခြင်း၊ ဟింసာ (အကြမ်းဖက်ခြင်း) နှင့် သူတစ်ပါး၏ ဇနီး/ခင်ပွန်းနှင့် မတရားပေါင်းသင်းခြင်း။

Verse 58

पारुष्यानृतपैशुन्यमसम्बद्धाभिभाषणम् / परद्रव्याभिधानं च मनसानिष्टचिन्तनम्

စကားကြမ်းတမ်းခြင်း၊ မုသားပြောခြင်း၊ အပြစ်တင်စကား (စော်ကားစကား) ပြောခြင်း၊ ဆက်စပ်မဲ့စကားပြောခြင်း; သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာပစ္စည်းကို ပြောဆိုကာ အပိုင်အဆိုင် လုပ်ခြင်း; ထို့ပြင် စိတ်ထဲ၌ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော မလိုလားအပ်သော အတွေးများကို တည်နေခြင်း—ဤတို့သည် ပാപသဘောတရားများအနက် ရေတွက်ကြသည်။

Verse 59

एतद्दशाघघातार्थं गङ्गास्नानं करोम्यहम् / प्रातः संक्षेपतः स्नानं वानप्रस्थगृहस्थयोः

“ဤပാപဆယ်ပါးကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ငါသည် ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေချိုးပြု၏။ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်—နံနက်ရေချိုးခြင်းသည် ဂೃಹಸ್ಥ (အိမ်ထောင်ရှင်) နှင့် ဝါနပရಸ್ಥ (တောနေသူ) တို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။”

Verse 60

यतेस्त्रिषवणं स्नानं सकृत्त ब्रह्मचारिणः / आचम्य तीर्थमावाह्य स्नायात्स्मृत्वाव्ययं हरिम्

ယတိ (သံဃာတော်/တပသီ) အတွက် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးရန် သတ်မှတ်ထားသည်; ဗြဟ္မစာရိန် (brahmacārin) အတွက် တစ်ကြိမ်သာ။ အာစမန (ācamana) ပြု၍ တီရ္ထ (tīrtha) ၏ သန့်ရှင်းမှုကို အာဝါဟန (invocation) ခေါ်ယူပြီးနောက်၊ မဖျက်မပျက်သော သခင် ဟရိ (Hari) ကို သတိရလျက် ရေချိုးရမည်။

Verse 61

तिस्रः कोट्यस्तु विज्ञेया मन्देहा नाम राक्षसाः / उदयन्तं दुरात्मानः सूर्यमिच्छन्ति खादितुम्

သိမှတ်ကြလော့—မန်ဒေဟာ (Mandeha) ဟုခေါ်သော ရာක්ෂသတို့သည် သုံးကုဋိ (သုံးကရိုး) ရှိကြသည်။ ထိုဒုစရိုက်စိတ်ရှိသူတို့သည် နေထွက်လာသော နေမင်းကို စားသောက်လိုကြသည်။

Verse 62

स हन्ति सूर्यं सन्ध्यायां नोपास्तिं कुरुते तु यः / दहन्ति मन्त्रपूतेन तोयेनानलरूपिणा

သန္ဓျာအချိန်၌ သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို မပြုသူသည် «နေမင်းကို သတ်သည်» ဟု ဆိုကြ၏။ မန္တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေသည် မီးသဏ္ဌာန်ဖြစ်ကာ ထိုသူကို လောင်ကျွမ်းစေ၏။

Verse 63

अहोरात्रस्य यः सन्धिः सा सन्ध्या भवतीति ह / द्विनाडिका भवेत्सन्ध्या यावद्भवति दर्शनम्

နေ့နှင့်ည၏ ဆုံချက်ကို အမှန်တကယ် «သန္ဓျာ» ဟု ခေါ်၏။ သန္ဓျာသည် နာဍိကာ နှစ်ခုကြာ၍ နေ၏ ရှိနေမှုကို မြင်နိုင်သမျှ အချိန်တိုင်တည်၏။

Verse 64

गन्ध्याकर्मावसाने तु स्वयं होमो विधीयते / स्वयं होमफलं यत्तु तदन्येन न जायते

ဂန္ဓျာ (အနံ့သာ/လိမ်းပူဇော်) ကర్మ အဆုံးတွင် မိမိကိုယ်တိုင် ဟောမကို ပြုလုပ်ရမည်။ မိမိကိုယ်တိုင် ပြုသော ဟောမ၏ ကုသိုလ်ဖလသည် ထူးခြား၍ အခြားသူက ပြုလုပ်ပေးလျှင် ထိုသို့ မဖြစ်ပေါ်။

Verse 65

ऋत्विक्पुत्रो गुरुर्भ्राता भागिनेयो ऽथ विट्पतिः / एभिरेव हुतं यत्तु तद्धुतं स्वयमेव हि

ရိတ്വစ် (ပူဇော်ဆရာ) ၏ သား၊ ဂုရု၊ ညီအစ်ကို၊ အစ်မ၏ သား (ဘဂိနေးယ) နှင့် မိမိအသိုင်းအဝိုင်း၏ ခေါင်းဆောင်—ဤသူတို့မှတစ်ဆင့် ဆက်ကပ်သော အဟုတိသည် မိမိကိုယ်တိုင် ဆက်ကပ်သကဲ့သို့ပင် သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 66

ब्रह्मा वै गार्हपत्याग्निर्दक्षणाग्निस्त्रिलोचनः / विष्णुराहवनीयाग्निः कुमारः सत्य उच्यते

ဗြဟ္မာသည် ဂါर्हပတ்ய အဂ္နိ (အိမ်ထောင်မီး) ဖြစ်၏။ မျက်စိသုံးလုံးရှင် တြိလိုचन (ရှီဝ) သည် ဒက္ခိဏ အဂ္နိ ဖြစ်၏။ ဗိဿဏုသည် အာဟဝနီယ အဂ္နိ (ပူဇော်မီး) ဖြစ်၏။ ကုမာရ (စ్కန္ဒ) ကိုမူ «သစ္စာ» ဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 67

कृत्वा होमं यथाकालं सौरान्मन्त्राञ्जपेत्ततः / समाहितात्मा सावित्रीं प्रणवं च यथोदितम्

အချိန်တော်တော်မီ မီးပူဇော် (ဟိုးမ) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ နေရောင်မန်ထရများကို ဆက်လက်ရွတ်ဆိုရမည်။ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ စာဝိထရီ (ဂါယတြီ) နှင့် သန့်ရှင်းသော အက္ခရာ «အောမ်» ကို ညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ ထပ်မံရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 68

प्रणवे नित्ययुक्तस्य व्याहृतीषु च सप्तसु / त्रिपदायां च सावित्र्यां न भयं विद्यते क्वचित्

သန့်ရှင်းသော အက္ခရာ «အောမ်» ကို အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်ကပ်လှမ်းသူ၊ ဗျာဟရတိ ခုနစ်ပါးနှင့် သုံးပုဒ်ပါ စာဝိထရီ (ဂါယတြီ) ကိုလည်း အမြဲတမ်း ဆည်းကပ်သူအတွက် ဘယ်နေရာမှာမဆို ကြောက်ရွံ့မှု မပေါ်ပေါက်ပါ။

Verse 69

गायत्त्रीं यो जपेन्नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः / लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा

မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ထပြီး နေ့စဉ် ဂါယတြီကို ဂျပ်ရွတ်သူသည် အပြစ်ကြောင့် မညစ်ပတ်ပါ—ရေကြောင့် မစိုသည့် ကြာရွက်ကဲ့သို့ပင်။

Verse 70

श्वेतवर्णा समुद्दिष्टा कौशैयवसना तथा / अक्षसूत्रधरा देवी पद्मासनगता शुभा

သူမကို အဖြူရောင်အလှဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး ပိုးဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီသည် အက္ခစူတရ (မန်ထရမালা) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကြာပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသည်။

Verse 71

आवाह्य यजुपानेन तेजो ऽसीति विधानतः / एतद्यजुः पुरा दैवैर्दृष्टिदर्शनकाङ्क्षिभिः

သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ယဇုစ်ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် ပူဇော်အာဝါဟနာ ပြုကာ—«သင်သည် တေဇ (အလင်းရောင်) ဖြစ်၏» ဟု ဆိုလျက်—ဤ ယဇုစ်မန်ထရကို ရှေးကာလတွင် မြင်တွေ့သိမြင်ခြင်းကို လိုလားသော ဒေဝတားတို့က တွေ့မြင်ရရှိခဲ့ကြသည်။

Verse 72

आदित्यमण्डलान्तः स्थां ब्रह्मलोकस्थितामपि / तत्रावाह्य जपित्वातो नमस्काराद्विसर्जयेत्

နေမဏ္ဍလအတွင်း၌ တည်ရှိသော—ဗြဟ္မလောက၌တည်သောအင်အားတော်ကိုပါ—ထိုနေရာသို့ ဖိတ်ခေါ်၍ မန္တရကို ဂျပ်ရွတ်ပြီးနောက်၊ နမസ്കာရဖြင့် ရိုသေကာ ဖိတ်ခေါ်ထားသည့် သာသနာတော်ကို စနစ်တကျ ပြန်လွှတ်ရမည်။

Verse 73

पूर्वाह्न एव कुर्वीत देवतानां च पूजनम् / न विष्णोः परमो देवस्तस्मात्तं पूजयेत्सदा

နံနက်ပိုင်း၌ပင် ဒေဝတားတို့၏ ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဗိဿဏုထက် မြင့်မြတ်သော ဒေဝတားမရှိသဖြင့် ထိုကြောင့် အမြဲတမ်း သူ့ကိုပင် ပူဇော်ရမည်။

Verse 74

ब्रह्मविष्णुशिवान्देवान्न पृथग्भावयेत्सुधीः / लोके ऽस्मिन्मङ्गलान्यष्टौ ब्राह्मणो गौर्हुताशनः

ပညာရှိသည် ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရှိဝ—နှင့် ဒေဝတားတို့ကို သီးခြားကွဲပြားသည်ဟု မထင်မြင်ရ။ ဤလောက၌ မင်္ဂလာအထောက်အကူ ရှစ်ပါးရှိပြီး၊ ထိုအထဲတွင် ဗြာဟ္မဏ၊ နွား၊ နှင့် သန့်ရှင်းသော မီး (ဟုတားရှန) ပါဝင်သည်။

Verse 75

हिरण्यं सर्पिरादित्य आपो राजा तथाष्टमः / एतानि सततं पश्येदर्चयेच्च प्रदक्षिणम्

ရွှေ၊ ဂျီ (နို့ထောပတ်)၊ နေမင်း၊ ရေ၊ နှင့် အဋ္ဌမအဖြစ် မင်း (ရာဇာ) တို့ကို အမြဲမြင်တော်မူသကဲ့သို့ ရိုသေစွာ ပူဇော်၍ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ရမည်။

Verse 76

वेदस्याध्ययनं पूर्वं विचारोभ्यसनं जपः / तद्दानं चैव शिष्यभ्यो वेदाभ्यासो हि पञ्चधा

ဝေဒအဘ್ಯಾಸ (ဝေဒကျင့်စဉ်) သည် ငါးမျိုးရှိသည်—ပထမ ဝေဒကို လေ့လာခြင်း၊ ထို့နောက် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း၊ ထပ်ခါတလဲလဲ လေ့ကျင့်ခြင်း၊ ဂျပ် (japa) ရွတ်ဆိုခြင်း၊ နှင့် ထိုပညာကို တပည့်တို့အား ဒါနအဖြစ် ပေးအပ်သင်ကြားခြင်း။

Verse 77

वेदार्थं यज्ञशास्त्राणि धर्मशास्त्राणि चैव हि / मूल्येन लेखयित्वा यो दद्याद्याति स वैदिकम्

ဝေဒ၏အဓိပ္ပါယ်များနှင့် ယဇ္ဍသတ်တမ်းများ၊ ဓမ္မသတ်တမ်းများကို ကိုယ်ပိုင်ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် ရေးသားစေပြီး ထိုစာမူများကို လှူဒါန်းသူသည် ဝေဒိကကောင်းကျိုးအဆင့်သို့ ရောက်၏။

Verse 78

ब्रह्मदानसमं पुण्यं प्राप्नोति द्विगुणीकृतम्

ဗြဟ္မဒာန (သိဒ္ဓိပညာလှူ) နှင့်တူသော ကုသိုလ်ကို ရရှိပြီး ထိုကုသိုလ်သည် နှစ်ဆတိုးပွား၏။

Verse 79

मृतीये च तथा भागे पोष्यवर्गार्थसाधनम् / माता पिता गुरुर्भ्राता प्रजा दीनाः समाश्रिताः

ထို့အတူ တတိယအပိုင်းကို ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်ရမည့်သူများအတွက် သီးသန့်ထားရမည်—မိခင်၊ ဖခင်၊ ဆရာ၊ အစ်ကို/ညီကို၊ ကိုယ်ပေါ်မူတည်သူများနှင့် ကိုယ့်ပြည်သူများ၊ ထို့ပြင် ခိုလှုံလာသော အားနည်းဆင်းရဲသူများ။

Verse 80

अभ्यागतो ऽतिथिश्चाग्निः पोष्यवर्गा उदाहृतः / भरणं पोष्यवर्गस्य प्रशस्तं स्वर्गसाधनम्

လာရောက်သော အတိഥိ (ဧည့်သည်) ကို အဂ္နိ—မီးသန့်—နှင့်တူကြောင်း ကြေညာထားပြီး ထောက်ပံ့ရမည့်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ ထိုသူတို့ကို စောင့်ရှောက်ထောက်ပံ့ခြင်းသည် ကောင်းကင်သို့ ရောက်စေသော လမ်းဟု ချီးမွမ်းထား၏။

Verse 81

भरणं पोष्य वर्गस्य तस्माद्यत्नेन कारयेत् / स जीवति वरश्चैको बहुभिर्योपजीव्यति

ထို့ကြောင့် ကိုယ်ပေါ်မူတည်သူတို့၏ စားဝတ်နေရေးကို ကြိုးစား၍ စီမံပေးရမည်။ အကြောင်းမူကား လူအများ အသက်ရှင်နိုင်အောင် ပြုစေသော ထူးမြတ်သည့် တစ်ဦးတည်းသောသူသည် အမှန်တကယ် အသက်ရှင်သူ ဖြစ်၏။

Verse 82

जीवन्तो मृतकास्त्वन्ये पुरुषाः स्वोदरम्भराः / स्वकीयोदरपूर्तिश्च कुक्कुरस्यापि विद्यते

အသက်ရှင်နေသော်လည်း လူအချို့သည် သေသူကဲ့သို့ပင်—ကိုယ့်ဝမ်းကိုသာ ဖြည့်ရန်အတွက်သာ နေထိုင်သူများဖြစ်သည်။ ခွေးတောင်မှ ကိုယ့်ဗိုက်ကို ဖြည့်နိုင်သည်။

Verse 83

अर्थेभ्यो ऽपि विवृद्धेभ्यः सम्भूतेभ्यस्ततस्ततः / क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः

အရင်းအမြစ်များ (ဥစ္စာနှင့်နည်းလမ်းများ) သည် နေရာအမျိုးမျိုးမှ ပေါ်ထွန်း၍ တိုးပွားလာသော်၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာအားလုံးသည် စတင်စီးဆင်းလာသည်—တောင်တန်းမှ မြစ်ရေစီးဆင်းသကဲ့သို့။

Verse 84

सर्वरत्नाकरा भूमिर्धान्यानि पशवः स्त्रियः / अर्थस्य कार्ययोगित्वादर्थ इत्यभिधीयते

ရတနာအမျိုးမျိုးကို သိုလှောင်ထားသော မြေ၊ စပါးသီးနှံများ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ မိန်းမများ—ရည်ရွယ်ချက်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်သော အရာများဖြစ်သောကြောင့်—ဤအရာတို့ကို စုပေါင်း၍ «အර්ထ» (ဥစ္စာ/အထောက်အကူ) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 85

अद्रोहेणैव भूतानामल्पद्रोहेण वा पुनः / या वृत्तिस्तां समास्थाय विप्रो जीवेदनापदि

သတ္တဝါတို့ကို မထိခိုက်စေဘဲ—သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ထိခိုက်မှုအနည်းဆုံးဖြင့်—ထိုသို့ကိုက်ညီသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ခံယူ၍ အရေးပေါ်မဟုတ်သရွေ့ ဗြာဟ္မဏ်သည် ထိုအတိုင်း အသက်ရှင်ရမည်။

Verse 86

धनं तु त्रिविधं ज्ञेयं शुक्लं शबलमेव च / कृष्णं च तस्य विज्ञेयो विभागः सप्तधा पृथक्

ဥစ္စာသည် သုံးမျိုးရှိသည်ဟု သိရမည်—ဖြူ (သန့်ရှင်း), ရောနှော (စုံလင်), နှင့် အမည်း (မကောင်း)။ ထို့ပြင် ၎င်း၏ ခွဲခြားမှုကို သီးခြားစီ ခုနစ်မျိုးအဖြစ် သိရမည်။

Verse 87

क्रमायत्तं प्रीतिदत्तं प्राप्तं च सह भार्यया / अविशेषेण सर्वेषां वर्णानां त्रिविधं धनम्

ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် မခွဲခြားဘဲ ဓနသည် သုံးမျိုးရှိသည်—(၁) အမွေဆက်ခံ၍ အစဉ်အလာအတိုင်း ရလာသော ဓန၊ (၂) ချစ်ခင်မေတ္တာကြောင့် ပေးအပ်သော ဓန၊ (၃) ဇနီးနှင့်အတူ ရရှိလာသော အိမ်ထောင်ရေးဆိုင်ရာ ဓန (မင်္ဂလာပစ္စည်းနှင့် ဆက်စပ်အကျိုး)။

Verse 88

वैशेषिकं धनं दृष्टं ब्राह्मणस्य त्रिलक्षणम् / याजनाध्यापने नित्यं विशुद्धश्च (द्धाच्च) प्रतिग्रहः

ဗြာဟ္မဏ၏ သင့်လျော်သီးသန့် ဓနကို သုံးလက္ခဏာဖြင့် သိမြင်ကြသည်—ယဇ္ဉပူဇာတွင် အမြဲတမ်း အမှုဆောင်ခြင်း၊ သာသနာဗေဒပညာကို အမြဲတမ်း သင်ကြားခြင်း၊ နှင့် သန့်ရှင်း၍ တရားသဖြင့် ရလာသော အလှူကိုသာ လက်ခံခြင်း (ပရတိဂ္ရဟ)။

Verse 89

त्रिविधं क्षत्रियस्यापि प्राहुर्वैशेषिकं धनम् / शुद्धार्थं लब्धकरजं दण्डाप्तं जयजं तथा

က்ஷတ္ရိယအတွက်လည်း သီးသန့်ဓန သုံးမျိုးရှိကြောင်း ဆိုကြသည်—(၁) သန့်ရှင်း၍ တရားသဖြင့် ရသော ဓန၊ (၂) အခွန်အကောက်နှင့် အစိုးရဝင်ငွေမှ ရသော ဓန၊ (၃) ဒဏ်ကြေးမှ ရသော ဓနနှင့် စစ်ပွဲအောင်မြင်ခြင်းကြောင့် ရသော ဓန။

Verse 90

वैशेषिकं धनं दृष्टं वैश्यस्यापि विलक्षणम् / कृषिगोरक्षवाणिज्यं शूद्रस्यैभ्यस्त्वनुग्रहात्

ဝိုင်ရှျအတွက် ထူးခြားသီးသန့် ဓနသည် အထူးလက္ခဏာရှိကြောင်း မြင်ရသည်။ လယ်ယာလုပ်ငန်း၊ နွားကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့ကို—ရှူဒြလည်း ထိုဝဏ္ဏများ၏ ကရုဏာနှင့် ခွင့်ပြုချက်အရ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 91

कुसीदकृषिवाणिज्यं प्रकुर्वीत स्वयं परम् (कृतम्) / आपत्काले स्वयं कुर्वन्नैनसा युज्यते द्विजः

ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အတိုးစားခြင်း၊ လယ်ယာလုပ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကုန်သွယ်ရေးကို ကိုယ်တိုင် အဓိကအလုပ်အဖြစ် မလုပ်သင့်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်အခက်အခဲကာလ၌ ကိုယ်တိုင်လုပ်ရပါက အပြစ်နှင့် ဆက်နွယ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 92

बहवो वर्तनोपाया ऋषिभिः परिकीर्तिताः / सर्वेषामपि चैवैषां कुसीदमधिकं विदुः

ရသေ့တို့သည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနည်းလမ်းများစွာကို ဖော်ပြခဲ့ကြ၏။ သို့ရာတွင် ထိုနည်းလမ်းများအားလုံးထဲတွင် အတိုးယူချေးငွေ (ကူစီဒ) သည် အလွန်အကျွံ၍ အပြစ်အနာအဆာအများဆုံးဟု သိကြ၏။

Verse 93

अनावृष्ट्या राजभयान्मूषिकाद्यैरुपद्रवैः / कृष्यादिके भवेद्बाधा सा कुसीदे न विद्यते

လယ်ယာလုပ်ငန်းနှင့် ထိုကဲ့သို့သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းများတွင် မိုးခေါင်ခြင်း၊ မင်းအာဏာကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ ကြွက်စသည့် ပိုးမွှားအန္တရာယ်တို့ကြောင့် အတားအဆီးများ ဖြစ်တတ်၏။ သို့သော် အတိုးယူချေးငွေ (ကူစီဒ) တွင် ထိုသို့သော အဟန့်အတား မရှိ။

Verse 94

शुक्लपक्षे तथा कृष्णे रजन्यां दिवसेपि वा / उष्णे वर्षति शीते वा वर्धनं न निवर्तते

လပြည့်ဖက်ကာလဖြစ်စေ လကွယ်ဖက်ကာလဖြစ်စေ၊ ညဖြစ်စေ နေ့ဖြစ်စေ—အပူဖြစ်စေ မိုးရွာဖြစ်စေ အအေးဖြစ်စေ—၎င်း၏ တိုးပွားမှုသည် မရပ်တန့်။

Verse 95

देशं गतानां या वृद्धिर्नानापण्योपजीविनाम् / कुसीदं कुर्वतः सम्यक् संस्थितस्यैव जायते

ဒေသအခြားသို့ သွားလာကာ ကုန်သွယ်ရေးအမျိုးမျိုးဖြင့် အသက်မွေးသူတို့ ရရှိသကဲ့သို့သော အမြတ်တိုးပွားမှုသည်လည်း၊ အခြေတည်တည်ငြိမ်၍ မှန်ကန်စွာ အတိုးယူချေးငွေ (ကူစီဒ) ပြုသူ၌သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 96

लब्धलाभः पितॄन्देवान्ब्राह्मणांश्चैव पूजयेत् / ते तृप्तास्तस्य तद्दोषं शमयन्ति न संशयः

အမြတ်အကျိုး ရရှိပြီးနောက် ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ)၊ ဒေဝတားများနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသင့်၏။ သူတို့ စိတ်ကျေနပ်လျှင် ထိုသူ၏ အပြစ်ဒိုးရှ (doṣa) ကို မသံသယဘဲ သက်သာစေကြ၏။

Verse 97

वणिक्कुसीदं दद्याद्यो वस्त्रं गाङ्काञ्चनादिकम् / कृषीवलो ऽन्नपानादियानशय्यासनानि च

ကုန်သည်သည် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ငွေကြေးနှင့် ချေးငွေကိုလည်းကောင်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် နွား၊ ရွှေစသည့် ပစ္စည်းများကိုလည်းကောင်း ဒါနပြုသင့်သည်။ လယ်သမားသည် အစားအစာနှင့် သောက်စရာ၊ ထို့ပြင် ယာဉ်၊ အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံတို့ကိုလည်း ဒါနပြုသင့်သည်။

Verse 98

राजभ्यो विंशतिं दत्त्वा पशुस्वर्णादिकं शतम् / पादेनास्य च यावक्यं कुर्यात्संचयमात्मवान्

မင်းတို့ထံသို့ အခွန်အတိုးအဖြစ် နှစ်ဆယ်ကို ပေးပြီး၊ နွား၊ ရွှေစသည့် အရာများပါဝင်သော တစ်ရာကိုလည်း ပေးလှူပြီးနောက်၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူသည် မိမိအတွက် ဝင်ငွေ၏ လေးပုံတစ်ပုံကို စုဆောင်းအဖြစ် သင့်တော်သလောက် သိုလှောင်ထားသင့်သည်။

Verse 99

अर्धेन चात्मभरणं नित्यनैमित्तिकांन्वितम् / पादं चेत्यर्थयामस्य मूलभूतं विवर्धयेत्

ဝင်ငွေ၏ တစ်ဝက်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ထောက်ပံ့ပြုစုကာ နေ့စဉ်နှင့် အခါအားလျော်စွာ ပြုရမည့် ဓမ္မကိစ္စများကို မပျက်မကွက် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် လေးပုံတစ်ပုံဖြင့် တရားသင့်သော ရည်မှန်းချက်များကို လိုက်နာ၍ အဓိပ္ပါယ်ရှိသော ဘဝ၏ အခြေခံကို တဖြည်းဖြည်း ခိုင်မာစေသင့်သည်။

Verse 100

विद्या शिल्पं भूतिः सेवा गोरक्षा विपणिः कृषिः / वृत्तिर्भैक्ष्यं कुसीदं च दश जीवनहेतवः

ပညာ၊ လက်မှုအတတ်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ အမှုထမ်းခြင်း၊ နွားကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မိမိအလုပ်အကိုင်ဖြင့် အသက်မွေးခြင်း၊ ဘိက္ခာတောင်းခြင်း၊ နှင့် ချေးငွေပေးခြင်း—ဤတို့သည် လူတို့၏ အသက်ရှင်ရေးကို ထောက်ပံ့သော နည်းလမ်း ဆယ်ပါး ဖြစ်သည်။

Verse 101

प्रतिग्रहार्जिता विप्रे क्षत्रिये शस्त्रनिर्जिता / वैश्ये न्यायार्जिताः स्वार्थाः शूद्रे शुश्रूषयार्जिताः

ဗြာဟ္မဏအတွက် ဥစ္စာသည် လှူဒါန်းပေးအပ်ခြင်းကို လက်ခံခြင်း (ပရတိဂ္ရဟ) ဖြင့် သင့်လျော်စွာ ရရှိသည်။ က္ଷတ္တရိယအတွက် လက်နက်ဖြင့် အောင်မြင်သိမ်းပိုက်ခြင်းမှ ရရှိသည်။ ဝိုင်ရှျအတွက် တရားမျှတသော နည်းလမ်းဖြင့် ရရှိသော အကျိုးအမြတ်ဖြစ်သည်။ ရှုဒ္ဒရအတွက် ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ရရှိသော ဝင်ငွေဖြစ်သည်။

Verse 102

नदी बहूदका शाकमृत्पर्णानि समित्कुशाः / आग्नेयो ब्रह्मघोषश्च विप्राणां धनमुत्तमम्

ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဥစ္စာများမှာ—ရေပြည့်ဝသော မြစ်၊ စားသောက်နိုင်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အစိမ်းရွက်များ၊ သန့်ရှင်းသော ကర్మကာန်အတွက် မြေမှုန့်နှင့် ရွက်ပင်များ၊ ယဇ္ဉာအတွက် မီးဖိုသစ်နှင့် ကုရှမြက်၊ အဂ္နိမီးတော်၊ နှင့် ဝేదသံတော် (ဗြဟ္မ-ဃိုးရှ) တို့ဖြစ်သည်။

Verse 103

अयाचितोपपन्ने तु नास्ति दोषः प्रतिग्रहे / अमृतं तद्विदुर्देवास्तस्मात्तन्नैव वर्जयेत्

မတောင်းဆိုဘဲ ကိုယ်တိုင်ရောက်လာသော အလှူကို လက်ခံခြင်း၌ အပြစ်မရှိ။ ဒေဝတားတို့သည် ထိုမတောင်းဆိုသော ပူဇော်သက္ကာကို အမృతကဲ့သို့ဟု သိကြသဖြင့် ထိုအလှူကို မပယ်ရှားသင့်။

Verse 104

गुरुद्रव्यांश्चौज्जिहीर्षुरर्चिष्यन्दे वतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तुष्येत्तु स्वयं ततः

တန်ဖိုးကြီးသော ပစ္စည်းများကို ရယူလိုသူသည် အပြင်ပန်းအားဖြင့် ဒေဝတားနှင့် ဧည့်သည်တို့ကို ပူဇော်ကာရိုသေပြသလျက် နေရာအနှံ့မှ အလှူကို လက်ခံနိုင်၏။ သို့ရာတွင် ထိုကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကျေနပ်တင်းတိမ်၍ မပျင်းရိမနေသင့်။

Verse 105

साधुतः प्रतिगृह्णीयादथ वासाधुतो द्विजः / गुणवानल्पदोषश्च निर्गुणो हि निमज्जति

ဒွိဇသည် သီလရှိသူထံမှ လက်ခံသင့်၏—သို့မဟုတ် အပြည့်အဝ မသီလရှိသူထံမှပင်—သူ၌ ကောင်းသောဂုဏ်သတ္တိများရှိ၍ အပြစ်အနည်းငယ်သာရှိလျှင် လက်ခံနိုင်သည်။ ဂုဏ်မရှိသူသည် အမှန်တကယ် ပျက်စီးရာသို့ နစ်မြုပ်သွားသည်။

Verse 106

एवं त्वक्षवृत्त्या वा कृत्वा भरणमात्मनः / कुर्याद्विशुद्धिं परतः प्रायश्चित्तं द्विजोत्तमः

ထို့ကြောင့် စုဆောင်းကောက်ယူရသမျှဖြင့်သာ အသက်မွေး၍ ကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်းပြီးနောက် ဒွိဇတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးသူသည် သန့်စင်ခြင်းအတွက် ပရాయశ္စိတ္တ (prāyaścitta) ကို နောက်တစ်ဖန် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 107

चतुर्थे च तथा भागे स्नानार्थं मृद माहरेत् / तिलपुष्पकुशादीनि स्नानं चाकृत्रिमे जले

လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ စတုတ္ထအပိုင်းတွင် ရေချိုးရန် သန့်ရှင်းသော မြေညက်/မြေကလေးကို ယူဆောင်ရမည်။ ထို့နောက် နှမ်းစေ့၊ ပန်း၊ ကုရှမြက် စသည့်အရာများကိုယူကာ သဘာဝရေ (မပြုပြင်ထားသောရေ) တွင် ရေချိုးရမည်။

Verse 108

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं क्रियाङ्गं मलकर्षणम् / मार्जनाचमावगाहाश्चाष्टस्नानं प्रकीर्तितम्

ရေချိုးခြင်းနှင့် သန့်စင်ခြင်းတို့ကို အမျိုးအစားရှစ်မျိုးဟု ကြေညာထားသည်—နေ့စဉ်ရေချိုး၊ အခါအားလျော်စွာ (နိမိတ္တ) ရေချိုး၊ အလိုဆန္ဒဖြင့် အကျိုးရလဒ်လိုလား၍ (ကာမ்ய) ရေချိုး၊ ပူဇော်ပွဲ၏ အင်္ဂါတစ်ရပ်အဖြစ် ရေချိုး၊ အညစ်အကြေးဖယ်ရှားသန့်စင်ခြင်း၊ သုတ်လိမ်း၍ သန့်စင်ခြင်း၊ အာစမန (သန့်စင်ရေကို စုပ်သောက်ခြင်း) နှင့် ရေထဲသို့ မြုပ်နှံ၍ ရေချိုးခြင်း။

Verse 109

अस्नातस्तु पुमान्नार्हे जपाग्निहवनादिषु / प्रातः स्नानं तदर्थं तु नित्यस्नानं प्रकीर्तितम्

မရေချိုးသေးသော ယောက်ျားသည် မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်း၊ မီးပူဇော် (ဟောမ) ပြုခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကိစ္စများအတွက် မသင့်တော်။ ထို့ကြောင့် ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် မနက်ပိုင်းတွင် ရေချိုးခြင်းကို နေ့စဉ်မဖြစ်မနေ ရေချိုးခြင်းဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 110

चाण्डालशवविष्ठाद्यान्स्पृष्ट्वा स्नानं रजस्वलाम् / स्नानार्हस्तु यदा स्नाति स्नानं नैमित्तिकं हि तत्

ချန်ဒာလာ၊ အလောင်း၊ အညစ်အကြေး စသည့်အရာများကို ထိတွေ့ပြီးနောက်—သို့မဟုတ် သွေးဆင်းနေသော မိန်းမနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက်—ရေချိုးရန် တာဝန်ရှိသူက ရေချိုးလျှင် ထိုရေချိုးခြင်းသည် နိမိတ္တိက (အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်သော) သန့်စင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 111

पुष्यस्नानादिकं स्नानं दैवज्ञविधिचोदितम् / तद्धि काम्यं समुद्दिष्टं नाकामस्तत्प्रयोजयेत्

ပုရှျရေချိုး (Puṣya-snāna) စသည့် ရေချိုးပူဇော်မှုများကို နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရှင် (ဒေဝည) ၏ စည်းကမ်းညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပြုလုပ်ရသည်။ ထိုအရာတို့ကို ကာမ்ய (အလိုဆန္ဒဖြင့် အကျိုးလိုလားသော) ကုသိုလ်ကိစ္စဟု ဆိုထားသဖြင့် ထိုသို့သော ဆန္ဒမရှိသူသည် မပြုလုပ်သင့်။

Verse 112

जप्तुकामः पवित्राणि अर्चिष्यन्देवतातिथीन् / स्नानं समाचरेद्यस्तु क्रियाङ्गं तच्च कीर्तितम्

ဂျပ်ပ (japa) ပြုလိုသူ၊ သန့်စင်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုလိုသူ၊ ဒေဝတာတို့ကို ပူဇော်၍ ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုလိုသူသည် အရင်ဆုံး ရေချိုးသန့်စင်ရမည်။ ဤရေချိုးခြင်းကို ကရိယာ၏ အင်္ဂါအရေးကြီးဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 113

मलापकर्षणार्थाय प्रवृत्तिस्तत्र नान्यथा / सरः सुदेवखातेषु तीर्थेषु च नदीषु च

ဤရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို အညစ်အကြေးဖယ်ရှားရန်သာ ပြုလုပ်သည်၊ အခြားရည်ရွယ်ချက်မရှိ။ ကန်၊ ရေကန်၊ တီရ္ထ (tīrtha) သန့်မြတ်ရာနေရာများနှင့် မြစ်များတွင်၊ ဒေဝတာတို့ တူးဖော်ထားသည်ဟု ဆိုသော ရေကန်များတွင်လည်း ပြုလုပ်ရသည်။

Verse 114

स्नानमेव क्रिया यस्मात्क्रियास्नानमतः परम् / अद्भिर्गात्राणि शुध्यन्ति तीर्थस्नानात्फलं लभेत्

ရေချိုးခြင်းကိုယ်တိုင်က ကရိယာသန့်မြတ်တစ်ရပ်ဖြစ်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ ရေချိုးခြင်းကို အထွတ်အထိပ်အရေးကြီးဟု သတ်မှတ်သည်။ ရေဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ သန့်စင်လာပြီး၊ တီရ္ထ (tīrtha) တွင် ရေချိုးလျှင် ကတိပြုထားသော သာသနာဖလကို ရရှိသည်။

Verse 115

मार्जनान्मज्जनैर्मन्त्रैः पापमाशु प्रणश्यति / नित्यं नैमित्तिकं चापि क्रियाङ्गं मलकर्षणम्

ရေဖြန်းသန့်စင်ခြင်း၊ ရေချိုးမြုပ်ခြင်းနှင့် မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်းတို့ဖြင့် အပြစ်သည် လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သည်။ ဤသန့်စင်ခြင်း—အညစ်အကြေးဖယ်ရှားခြင်း—သည် နိတျ (nitya) နေ့စဉ်ကရိယာနှင့် နိုင်မိတ္တိက (naimittika) အခါအားလျော်စွာကရိယာတို့၏ အင်္ဂါတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 116

तीर्थाभावे तु कर्तव्यमुष्णोदकपरोदकैः / भूमिष्ठादुद्धृतं पुण्यं ततः प्रस्त्रवणोदकम्

တီရ္ထ (tīrtha) မရှိလျှင် အပူရေနှင့် သင့်လျော်သော အခြားရေများဖြင့် ကရိယာကို ပြုလုပ်ရမည်။ မြေထဲမှ ဆွဲယူသောရေကို ပုဏ္ဏ (ပုဏ္ဏ) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ထို့နောက် တောင်ရေ/စမ်းရေ သို့မဟုတ် စီးယိုရေကို နောက်တန်းတန်ဖိုးရှိသည်ဟု ဆိုသည်။

Verse 117

ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते / तीर्थतोयं ततः पुण्यं गागं पुण्यं तु सर्वतः

ထို့ထက်ပို၍ ကန်ရေသည် ပုဏ္ဏသီလ ပိုမိုမြင့်မားသဖြင့် မငြင်းပယ်သင့်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ထက်လည်း တီရ္ထ (tīrtha) အရှင်မြတ်၏ ရေသည် ပိုမိုပုဏ္ဏရှိပြီး၊ ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) မြစ်ရေသည် နေရာတိုင်း အရာရာ၌ပင် အမြဲပုဏ္ဏပြည့်ဝ၏။

Verse 118

गागं पयः पुनात्याशु पापमामरणान्तिकम् / गयायां च कुरुक्षेत्रे यत्तोयं समुपस्थितम्

ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) ရေသည် သေမင်းအနီးအထိ ကပ်လျက်နေသော အပြစ်များကို လျင်မြန်စွာ သန့်စင်ပေးသည်။ ထိုနည်းတူ ဂယာ (Gayā) နှင့် ကုရုက္ခေတ္တရ (Kurukṣetra) တွင် ရရှိသော ရေသည်လည်း အလွန်သန့်စင်စေ၏။

Verse 119

तस्मात्तु गाङ्गमपरं जानीयात्तोयमुत्तमम् / पुत्रजन्मनि योगेषु तथा संक्रमणे रवेः

ထို့ကြောင့် ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) ရေကို အခြားရေအားလုံးထက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု သိမှတ်ရမည်—အထူးသဖြင့် သားဖွားမြင်ချိန်၊ မင်္ဂလာယောဂ (yoga) များတွင်၊ နှင့် နေ၏ သင်္ကြမဏ (saṅkramaṇa) အကူးအပြောင်းအခါတွင် ဖြစ်သည်။

Verse 120

राहोश्च दर्शने स्नानं प्रशस्तं निशि नान्यथा / उषस्युषसि यत्स्नानं सन्ध्यायामुदिते रवौ

ရာဟု (Rāhu) ကို မြင်ရသောအခါ၊ အနက်မှာ ဂြိုဟ်ကြတ်ချိန်တွင်၊ ညအချိန် ရေချိုးခြင်းကို ချီးမွမ်းကြပြီး အခြားအချိန်မဟုတ်။ ထို့အတူ မိုးလင်းအရုဏ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ရေချိုးခြင်းကို အရုဏ်ချိန်၌ပင် ပြုရမည်၊ နေထွက်ပြီးသော စန္ဓျာအချိန်တွင်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 121

प्राजापत्येन तत्तुल्यं महापातकनाशनम् / यत्फलं द्वादशाब्दानि प्राजापत्ये कृते भवेत्

ပရာဇာပတျယ (Prājāpatya) ပရాయశ္စိတ္တသည် အကျိုးတူညီ၍ မဟာပာတက (အပြစ်ကြီး) များကို ဖျက်ဆီးသည်။ ပရာဇာပတျယ ဝတ္တရားကို ဆယ့်နှစ်နှစ် ပြုလုပ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်သော ပုဏ္ဏအကျိုးကို ထိုနည်းဖြင့် ရရှိသည်။

Verse 122

प्रातः स्नायी तदाप्नोति वर्षेण श्रद्धयान्वितः / य इच्छेद्विपुलान् भोगांश्चन्द्रसूर्यग्रहोपमान्

ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံ၍ မနက်အာရုံတွင် ရေချိုးသူသည် တစ်နှစ်အတွင်း မိမိလိုလားသော အကျိုးကို ရရှိ၏—လ၊ နေ၊ ကောင်းကင်ဂြိုဟ်တို့၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ အပျော်အပါးအကျိုးအမြတ် များစွာကို ဆန္ဒရှိလျှင်။

Verse 123

प्रातः स्नायी भवेन्नित्यं मासौ द्वौ माघफाल्गुनौ / यस्तु माघं समासाद्य प्रातः स्नायी हविष्यभुक्

မာဃနှင့် ဖာလ္ဂုနာ နှစ်လအတွင်း အာရုံတက်တိုင်း နေ့စဉ် ရေချိုးသင့်၏။ ထို့ပြင် မာဃလ ရောက်လာသော် မနက်အာရုံတွင် ရေချိုး၍ ဟဝိသျ (ယဇ္ဉာအစာရိုးရိုး) ကိုသာ စားသုံးသူသည် ကုသိုလ်ဓမ္မကို ရရှိ၏။

Verse 124

मातरं पितरं वापि भ्रातरं सुहृदं गुरुम्

မိခင်ဖြစ်စေ ဖခင်ဖြစ်စေ၊ ညီအစ်ကိုဖြစ်စေ၊ မေတ္တာရှိသော မိတ်ဆွေဖြစ်စေ၊ ဆရာဂုရုဖြစ်စေ—ဤသူတို့တောင် ပါဝင်သတ်မှတ်ထား၏။

Verse 125

यमुद्दिश्य निमज्जेत द्वादशांशं लभेत्तु सः / तुष्यत्यामलकैर्विष्णुरेकादश्या विशेषतः

ယမ (ယမရာဇာ) ကို ရည်ညွှန်း၍ ရေထဲသို့ နှစ်မြုပ်ရေချိုးသူသည် ကုသိုလ်၏ တစ်ဆယ့်နှစ်ပုံတစ်ပုံကို ရ၏။ သို့သော် အာမလကီ (အိန္ဒိယဆီးသီး) ကို ပူဇော်လျှင် ဗိဿနုသည် အထူးပင် နှစ်သက်တော်မူ၏—အထူးသဖြင့် ဧကာဒသီနေ့၌။

Verse 126

श्रीकामः सर्वदा स्नानं कुर्वोतामलकैर्नरः / सन्तापः कीर्तिरल्पायुर्धनं निधनमेव च

သီရိသုခကို လိုလားသူသည် အာမလကာ (အိန္ဒိယဆီးသီး) ဖြင့် အမြဲ ရေချိုးစေ။ ထိုအရာမှ အမျိုးမျိုး ဖြစ်ပေါ်၏—ပူပန်နာကျင်မှု၊ ကျော်ကြားမှု၊ အသက်တိုခြင်း၊ ဥစ္စာဓန၊ ထို့ပြင် သေခြင်းတိုင်အောင်ပင်။

Verse 127

आरोग्यं सर्वकामाप्तिरभ्यङ्गाद्भास्करादिषु / उपोषितस्य व्रतिनः कृत्तकेशस्य नापितैः

ကျန်းမာခြင်းနှင့် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံခြင်းသည် တနင်္ဂနွေနေ့ စသည့် မင်္ဂလာနေ့ရက်များတွင် ဆီလိမ်းနှိပ်နယ်ခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤအရာကို အစာရှောင်သူ၊ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဆံပင်ကို ဆံပင်ညှပ်သမားက ညှပ်ပြီးသူတို့အတွက် ညွှန်ကြားထားသည်။

Verse 128

तावच्छ्रीस्तिष्ठति प्रीता यावत्तैलं न संस्पृशेत् / एवं स्नात्वा पितॄन्देवान्मनुष्यांस्तर्पयेन्नरः

သီရိ (Śrī) ဟူသော စည်းစိမ်ကံကောင်းခြင်းသည် ရေချိုးပြီးနောက် ဆီကို မထိမချင်းသာ လူတစ်ဦးနှင့် ချစ်ခင်စွာ တည်နေသည်။ ထိုသို့ ရေချိုးပြီးလျှင် လူသည် ပိတೃ (Pitṛs) များ၊ ဒေဝ (Devas) များနှင့် လူသားတို့အတွက် တർပဏ (tarpaṇa) အဖြစ် ရေဖြင့် ကျေနပ်ပူဇော်မှုကို ပြုရမည်။

Verse 129

नाभिमात्रे जले स्थित्वा चिन्तयेदूर्जमानसः / आगच्छन्तु मे पितर इमं गृह्णन्त्वपोञ्जलिम्

ရေထဲတွင် ခါးအောက် (နာဗီအထိ) ရပ်နေ၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်ခိုင်မာစေကာ အားမာန်ပြည့်ဝစွာ စဉ်းစားဆုတောင်းရမည်—“ကျွန်ုပ်၏ ပိတೃတို့ လာကြပါစေ; လက်နှစ်ဖက်ပေါင်း၍ ဆက်ကပ်သော ဤရေတစ်လက်ခုပ်ကို လက်ခံကြပါစေ” ဟု။

Verse 130

त्रींस्त्रीनेवाञ्जलीन्दद्यादाकाशे दक्षिणे तथा / वसित्वा वसनं शुष्कं स्थलस्था स्तर्णबर्हिषि

တောင်ဘက်သို့ ကောင်းကင်အလွတ်ထဲသို့ ဆက်ကပ်သကဲ့သို့ ရေကို အဉ္ဇလီ (añjali) သုံးခါ၊ သုံးလက်ခုပ် ပေးရမည်။ ထို့နောက် အဝတ်ခြောက်ကို ဝတ်ဆင်၍ သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့သော နေရာ၌ ပျံ့ခင်းထားသော သန့်မြတ်မြက် (barhis) ပေါ်တွင် ထိုင်နေရမည်။

Verse 131

विधिज्ञास्तर्पणं कुर्युर्न पात्रे तु कदाचन / यदपां क्रूरमांसात्तु यदमेध्यं तु किञ्चन

နည်းလမ်းကို သိသူတို့သည် တർပဏ (tarpaṇa) ကို ပြုလုပ်ရမည်၊ သို့သော် မသင့်လျော်သော အိုးခွက်ဖြင့် မပြုရ။ ထို့ပြင် ရေသည် အသားစိမ်းနှင့် ထိတွေ့၍ ညစ်ညမ်းသွားသောရေ သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော အရာတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် အညစ်အကြေးဖြစ်သွားသောရေကိုလည်း မသုံးရ။

Verse 132

अशान्तं मलिनं यच्च तत्सर्वमपगच्छतु / गृहीत्वानेन मन्त्रेण तोयं सव्येन पाणिना

မငြိမ်မသက်သောအရာနှင့် မသန့်ရှင်းသောအရာတို့ အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားပါစေ။ ဤမန္တရဖြင့် ရေကိုယူ၍ ဘယ်လက်တွင် ကိုင်ထားရမည်။

Verse 133

प्रक्षिपोद्दिशि नैरृत्यां रक्षो ऽपहतये तु तत् / निषिद्धभक्षणाद्यत्तु पापाद्यच्च प्रतिग्रहात्

ရက္ခသတို့ကို တားဆီးပယ်ဖျက်ရန် အနောက်တောင်ဘက် (နైరృత) သို့ ထိုရေကို ပစ်ချရမည်။ ထို့ပြင် တားမြစ်ထားသော အစာစားခြင်းမှ ဖြစ်သော အပြစ်နှင့် မသင့်လျော်သော လက်ခံယူခြင်းမှ ဖြစ်သော အပြစ်တို့ကိုလည်း ဖယ်ရှားသည်။

Verse 134

दुष्कृतं यच्च मे किञ्चिद्बाङ्मनः कायकर्मभिः / पुनातु मे तदिन्द्रस्तु वरुणः सबृहस्पतिः

ငါ၏ မကောင်းမှုတစ်စုံတစ်ရာ—စကားဖြင့်၊ စိတ်ဖြင့်၊ ကိုယ်ကာယလုပ်ရပ်ဖြင့်—ရှိခဲ့လျှင် အိန္ဒြ၊ ဝရုဏ နှင့် ဗြဟස්ပတိ တို့ပေါင်း၍ ငါ့ကို ထိုအပြစ်မှ သန့်စင်ပေးပါစေ။

Verse 135

सविता च भगश्चैव मुनयः सनकादयः / आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं जगत्तृप्यत्विति ब्रुवन्

သဗိတೃနှင့် ဘဂတို့၊ ထို့ပြင် စနကတို့မှ စ၍ မုနိတို့က ကြေညာကြသည်—“ဗြဟ္မာမှ စ၍ မြက်တစ်ရွက်အဆုံးတိုင်အောင် ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံး ကျေနပ်ပြည့်ဝပါစေ” ဟု။

Verse 136

क्षिपेदबञ्जलींस्त्रीस्तु कुर्वन्संक्षेपतर्पणम् / सुराणामर्चनं कुर्याद्ब्रह्मा दीनाममत्सरी

မိန်းမသည် အညလီကို အပြည့်အဝ မဖွဲ့ဘဲ အကျဉ်းချုပ် တర్పဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ မနာလိုမှုကင်း၍ ဒုက္ခရောက်သူတို့ကို ကရုဏာရှိသော ပူဇော်သူ (ဗြာဟ္မဏ) သည် ဒေဝတို့ကို အರ್ಚနာဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 137

ब्राह्मवैष्णवरौद्रैश्च सावित्रैर्मैत्रवारुणैः / तल्लिङ्गैरर्चयेन्मन्त्रैः सर्वदेवान्नमस्य च

ဗြဟ္မာနှင့်ဆိုင်သော မန္တရ၊ ဗိဿဏုနှင့်ဆိုင်သော မန္တရ၊ ရုဒ္ဒရနှင့်ဆိုင်သော မန္တရတို့နှင့်တကွ၊ ဆာဝိတ္ရ၊ မိုင်တြ၊ ဝါရုဏ မန္တရတို့ဖြင့်လည်း သက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာနှင့် မန္တရပုံစံအတိုင်း ပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် ဒေဝတော်အားလုံးကိုလည်း နမസ്കာရဖြင့် ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 138

नमस्कारेण पुष्पाणि विन्यसेत्तु पृथक्पृथक् / सर्वदेवमयं विष्णुं भास्करं चाप्यथार्चयेत्

နမസ്കာရဖြင့် ပန်းများကို တစ်ပွင့်ချင်း သီးသန့်စီ ထားရမည်။ ထို့နောက် ဒေဝတော်အားလုံးကို ကိုယ်တွင်းသိမ်းဆည်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သော ဗိဿဏုကိုလည်းကောင်း၊ ဘာස්ကရ (နေမင်း) ကိုလည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 139

दद्यात्पुरुषसूक्तेन यः पुष्पाण्यप एव वा / अर्चितं स्याज्जगादिदं तेन सर्वं चराचरम्

ပုရုရှသုက္တကို ရွတ်ဆိုလျက် ပန်းများကိုဖြစ်စေ၊ ရေတစ်စက်ကိုသာဖြစ်စေ ပူဇော်သူသည် ဤလောကဓာတ်တစ်လုံးလုံးကို ပူဇော်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူကား ထိုအမြင့်မြတ်သော ပုရုရှကြောင့် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးသည် ပြန့်နှံ့၍ ထောက်ပံ့ခံရသည်။

Verse 140

अन्यैश्च तान्त्रिकैर्मन्त्रैः पूजयेच्च जनार्दनम् / आदावर्घ्यं प्रदातव्यं ततः पश्चाद्विलेपनम्

ထို့ပြင် အခြားသော တန္တရိက မန္တရများဖြင့်လည်း ဂျနာရ္ဒန (ဗိဿဏုဘုရား) ကို ပူဇော်ရမည်။ အစတွင် အရ္ဃျ (ပူဇော်ရေ) ကို ပေးအပ်ရပြီး၊ ထို့နောက် လိမ်းပူဇော်ခြင်း (အနုလေပန) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 141

ततः पुष्पाञ्जलिं धूपमु पहारफलानि च / स्नानमन्तर्जले चैव मार्जनाचमनं तथा

ထို့နောက် ပန်းအုပ် (ပုಷ္ပাঞ္ဇလိ)၊ နံ့သာမီး (ဓူပ) နှင့် အသီးအနှံပါသော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဆက်ကပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ရေတွင်း၌ စနာန် (ရေချိုးပူဇော်) ကိုလည်းကောင်း၊ သန့်စင်ခြင်း (မာర్జန) နှင့် အာစမန (သန့်ရေသောက်၍ သန့်စင်ခြင်း) ကိုလည်းကောင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 142

जलाभिमन्त्रणं यच्च तीर्थस्य परिकल्पयेत् / अघमर्षणसूक्तेन त्रिवारं त्वेव नित्यशः

တီရ္ထရေ သန့်ရေကို ပြင်ဆင်ရာတွင် ရေကို သာသနာတော်အဖြစ် သန့်စင်ကောင်းချီးပေးခြင်းကို အဃမර්ෂဏ သုက္တကို နေ့စဉ် သုံးကြိမ် တိတိကျကျ ရွတ်ဆို၍ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 143

स्नाने चरितमित्येतत्समुद्दिष्टं महात्मभिः / ब्रह्मक्षत्रविशां चैव मन्त्रवत्स्नानमिष्यते

ဤသို့ပင် ရေချိုးရာ၌ လိုက်နာရမည့် သင့်တော်သော အကျင့်ကို မဟာဓမ္မပညာရှင်တို့က သင်ကြားထားသည်။ ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျတို့အတွက် မန္တရပါသော ရေချိုးခြင်းကို ချမှတ်ထားသည်။

Verse 144

तूष्णीमेव तु शूद्रस्य सनमस्कारकं स्मृतम् / अध्यापनं ब्रह्मयज्ञः पितृयज्ञस्तु तर्पणम्

ရှုဒ္ဒရအတွက်တော့ တိတ်ဆိတ်စွာ ဂါရဝပြုခြင်းသာ သင့်လျော်သော နမസ്കာရဟု မှတ်သားထားသည်။ သာသနာဗေဒပညာကို သင်ကြားခြင်းသည် ဘြဟ္မယဇ్ఞ ဖြစ်ပြီး၊ တర్పဏ အဖြစ် ရေဖြင့် ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်းသည် ပိတೃယဇ్ఞ ဖြစ်သည်။

Verse 145

होमो दैवी बलिर्भौतो न यज्ञो ऽतिथिपूजनम् / गवा गोष्ठे दशगुणं अग्न्यगारे शताधिकम्

ဟောမသည် ဒေဝတားတို့သို့ ဆက်ကပ်သော ပူဇော်သကာ ဖြစ်၍၊ ဘလိသည် သတ္တဝါတို့သို့ ဆက်ကပ်သော ပူဇော်သကာ ဖြစ်သည်။ ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခြင်းကို သာမန် ယဇ్ఞတစ်ရပ်မျှဟု မယူဆရ။ နွားကို ဒါနပြုလှူဒါန်းရာတွင် နွားခြံ၌ ပေးလှူလျှင် ကုသိုလ် ဆယ်ဆတိုးပြီး၊ အဂ္နိဂါရ (မီးအိမ်/မီးအိမ်တော်) ၌ ပေးလှူလျှင် ရာဆကျော် တိုးပွားသည်။

Verse 146

सिद्धक्षेत्रेषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च / सहस्रशतकोटीनामनन्तं विष्णुसन्निधौ

စိဒ္ဓက்ஷೇತ್ರများ၊ တီရ္ထများနှင့် ဒေဝတားဘုရားကျောင်းများတွင်လည်းကောင်း—ဗိෂ္ဏု၏ နီးကပ်သော သန္နိဓိ၌—အကျိုးကုသိုလ်သည် အနန္တဖြစ်၍ ထောင်၊ ရာ၊ ကိုဋိတို့ကိုပင် ကျော်လွန်သည်။

Verse 147

पञ्चमे च तथा भागे संविभागो यथार्थतः / पितृदे वमनुष्याणां कोटीनां चोपदिश्यते

ပဉ္စမပိုင်း၌လည်း အမှန်တကယ်ဖြစ်သကဲ့သို့ ခွဲဝေမှုကို တိတိကျကျ သင်ကြားထားသည်—ပိတೃ (Pitṛ) များ၊ ဒေဝ (Deva) များနှင့် လူသားတို့အတွက် ခွဲဝေသတ်မှတ်ချက်ကို ကောဋိ (အလွန်များပြားသော အရေအတွက်) အထိပါ ညွှန်ပြထားသည်။

Verse 148

ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्र यः सुहृद्भिः सहाश्नुते / स प्रेत्य लभते स्वर्गमन्नदानं समाचरन्

ပထမဦးစွာ ဗြာဟ္မဏ (Brāhmaṇa) များအား အစာကို လှူဒါန်းပြီးနောက် မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ စားသောက်သူသည်—အန္နဒါန (အစာလှူ) ကို ကျင့်သုံးသောကြောင့်—သေပြီးနောက် ကောင်းကင်ဘုံ (သွဂ္ဂ) ကို ရရှိသည်။

Verse 149

पूर्वं मधुरमश्रीयाल्लवणाम्लौ च मध्यतः / कटुतिक्तकषायांश्च पयश्चैव तथान्ततः

အရင်ဦးစွာ ချိုသောအရသာကို စားသုံးရမည်။ အလယ်တွင် ဆားငန်နှင့် ချဉ်သောအရသာကို ယူရမည်။ ထို့နောက် စပ်သော၊ ခါးသော၊ ချုပ်သော (astringent) အရသာတို့ကို ယူရမည်။ နောက်ဆုံးတွင် နို့ကိုလည်း သောက်ရမည်။

Verse 150

शाकं च रात्रौ भूमिष्ठमत्यन्तं च विवर्जयेत् / नचैकरससेवायां प्रसज्जेत कदाचन

ညအချိန်တွင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ မြေပေါ်ကျသွားသော အစာကိုလည်း လုံးဝ ရှောင်ရမည်။ ထို့ပြင် အရသာတစ်မျိုးတည်းကိုသာ စွဲလမ်း၍ မစားသုံးရ။

Verse 151

समृतं ब्राह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् / वैश्यस्य चान्नमेवान्नं शूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

သင်ကြားထားသည်မှာ ဗြာဟ္မဏ (Brāhmaṇa) ၏ “အစာ” သည် အမృత (nectar) ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ က္ଷတ္တရိယ (Kṣatriya) ၏ အစာမှာ နို့ဖြစ်သည်။ ဝိုင်ရှျ (Vaiśya) ၏ အစာမှာ သာမန် အစာသီးနှံပင် ဖြစ်သည်။ ရှူဒြ (Śūdra) ၏ အစာကိုတော့ သွေးဟု ဆိုထားသည်။

Verse 152

अमावासी वसेदत्र एकहायनमेव वा

အမావာသျာ ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူသည် ဤနေရာ၌ နေထိုင်ရမည်—တစ်နေ့တစ်ည သို့မဟုတ် တစ်နှစ်ပြည့်တိုင်ပင်။

Verse 153

तत्र श्रीश्चैव लक्ष्मीश्च वसते नात्र संशयः / उदरे गार्हपत्याग्निः पृष्ठदेशे तु दक्षिणः

ထိုနေရာ၌ သရီနှင့် လက္ရှ္မီ တို့ အမှန်တကယ် နေထိုင်ကြသည်—သံသယမရှိ။ ဝမ်းဗိုက်၌ ဂာर्हပတ္ယ မီးရှိ၍၊ ကျောဘက်ဒေသ၌ ဒက္ခိဏ မီးရှိသည်။

Verse 154

आस्ये चाहवनीयो ऽग्निः सत्यः पर्व च मूर्धनि / यः पञ्चाग्नीनिमान्वेद आहिताग्निः स उच्यते

ပါးစပ်၌ အာဟဝနီယ မီးရှိသည်။ ခေါင်းထိပ်၌ သတ္တိ (သစ္စာ) နှင့် ပဗ္ဗန် (ပဝန်) သန့်ရှင်းသော ဆုံချက် ရှိသည်။ ဤမီးငါးပါးကို သိသူကို အာဟိတာဂ္နိ—သန့်ရှင်းမီးများကို ထိန်းသိမ်းသူ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 155

शरिरमापः सोमं च विविधं चान्नमुच्यते / प्राणो ह्यग्निस्तथादित्यस्त्रिभोक्ता एक एव तु

ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေ၊ ဆိုမ (Soma) နှင့် အစားအစာအမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ပ္ရာဏ (prāṇa) သည် အဂ္နိ (Agni) လည်းဖြစ်၊ အာဒိတျ (Āditya) နေမင်းလည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခုတည်းသော သတ္တဝါတရားသည် သုံးမျိုးသော ခံစားသူအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသည်။

Verse 156

अन्नं बलाय मे भूमेरपामग्न्यनिलस्य च / भवत्येतत्परिणतौ ममाप्यव्याहतं सुखम्

အစားအစာသည် ငါ့အတွက် အင်အားဖြစ်လာသကဲ့သို့—မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ အတွက်လည်း အင်အားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြောင်းလဲပေါင်းစည်းသွားသောအခါ (အစာချေမှုနှင့် အသုံးချမှု၌) ငါ့အတွက်လည်း အတားအဆီးမရှိသော ချမ်းသာသုခကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 157

हस्तेन परिमार्ज्याथ कुर्यात्ताम्बूलभक्षणम् / श्रवणं चेतिहासस्य तत्कुर्यात्सुसमाहितः

ထို့နောက် လက်ဖြင့် ပါးစပ်ကို သုတ်ပြီး တမ္ဘူလ (ကွမ်း) ကို ဝါးစားရမည်။ ထို့ပြင် အီတိဟာသ အကြောင်းအရာသန့်ရှင်းများကို စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်ကာ နားထောင်ရမည်။

Verse 158

ततः सन्ध्यामुपासीत स्नात्वा वै पश्चिमां नरः

ထို့နောက် ရေချိုးပြီးနောက် ယောက်ျားသည် အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ စန္ဓျာပူဇာကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 159

एतद्वा दिवसे प्रोक्तमनुष्ठानं मया द्विज / आचारं यः पठेद्विद्वाञ्छृणुयात्स दिवंव्रजेत् / आचारादिर्धर्मकर्ता केशवो हि स्मृतो द्विज

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ဤသည်ကို ငါက နေ့စဉ်ကျင့်စဉ်အဖြစ် ဟောပြောခဲ့သည်။ အာစာရ (အကျင့်သဘော) ကို ပညာရှိသူက ရွတ်ဖတ်သော်လည်းကောင်း၊ နားထောင်သော်လည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်သို့ ရောက်မည်။ အို ဒွိဇ ရေ၊ ကေရှဝ (ဗိဿနု) သည် အာစာရ၏ မူလဖြစ်၍ ဓမ္မကို တည်ထောင်သူဟု မှတ်ယူကြသည်။

Frequently Asked Questions

It prescribes rising at brahma-muhūrta, contemplation of dharma/artha and bodily afflictions, bathing and performing Sandhyā at proper times, maintaining cleanliness (teeth-cleaning, śauca rules), performing homa and solar/Gāyatrī recitations, worship and hospitality, and concluding with evening Sandhyā—structuring the entire day as nitya-karma.

External purity is cleansing with earth/ash and water, while internal purity is the purification of intention (bhāva/saṅkalpa). The text treats both as necessary: bodily cleanliness enables mantra and rite, and inner clarity secures dharmic fruit.

Dawn bath is praised as cleansing, beauty- and serenity-giving, and as immediate preparation for japa and worship. Sandhyā is treated as a cosmic duty safeguarding Sūrya from hostile forces (Mandehas); neglect is condemned to underscore that personal discipline participates in maintaining ṛta (cosmic order).

It classifies wealth as pure, mixed, and dark, and details varṇa-appropriate means of livelihood. It discourages twice-born from usury/agriculture/trade as primary occupations except in distress, praises non-harmful livelihood, and ties prosperity to duties like honoring Devas, Pitṛs, Brāhmaṇas, and supporting dependents and guests.