Adhyaya 209

Verse 1

नामाष्टोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः सूत उवाच / श्रीरुक्था गेन सा ज्ञेया उत्युक्था स्त्री गुरुद्वयम् / मो नारी रो मृगी मध्या मगौ कन्या प्रतिष्ठया

စူတာက မိန့်ကြားသည်– «ဤသည်မှာ နှစ်ရာကိုးမြောက် အခန်း ‘Nāma-aṣṭottara-dviśata’ ဖြစ်သည်။ ‘ge’ ဟူသော အက္ခရာဖြင့် သူမကို Śrī-rukthā ဟု သိရမည်၊ ‘sa’ ဖြင့် Utyukthā ဟု သိရမည်။ ‘strī’ သည် guru နှစ်ပါး (guru-dvaya) ကို ညွှန်ပြသည်။ ‘mo’ သည် မိန်းမကို၊ ‘ro’ သည် မृဂီ (မိန်းမသမင်) ကို ဆိုသည်။ ‘madhyā’ သည် ‘magau’ ဖြစ်ပြီး၊ ‘kanyā’ (ကညာ) ကို ‘pratiṣṭhā’ (တည်ထောင်ခြင်း) နှင့်အတူ ဆိုကြသည်»။

Verse 2

भो गौ पङ्क्तिः सुप्रातिष्ठा तनुमध्या तयौ स्मृता / नयाभ्यां बालललिता गायत्रीच्छन्द एव हि

အို—ဂုဏ်ပြုရသော နွားတော်ရေ! သူမကို ‘Paṅkti’, ‘Supratiṣṭhā’, ‘Tanumadhyā’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ညွှန်ပြသည့် နိယာမနှစ်ပါးကြောင့် ‘Bālalalitā’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် သူမ၏ ချန်ဒမှာ Gāyatrī ဖြစ်သည်။

Verse 3

मसगैर्मदलेखा स्यादुष्णिक्छन्दः स्मृतं बुधैः / भौ गौ चित्रपदा ख्याता विद्युन्माला ममौ गगौ

gaṇa ပုံစံ ‘ma-sa-ga’ ဖြစ်လျှင် Madalekhā ဟု ခေါ်သော ချန်ဒ ဖြစ်ပြီး၊ ပညာရှိတို့က ၎င်းကို Uṣṇik-chandas ဟု မှတ်ယူကြသည်။ gaṇa ‘bhau-gau’ ဖြင့် Citrapadā ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ‘ma-mau-ga-gau’ ဖြင့် Vidyunmālā ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 4

माणवकं भात्तलगा म्नौ गौ हंसरुतं स्मृतम् / समानिका रजगला जरला गः प्रमाणिका / आभ्यामन्यद्वितानं स्यादनुष्टुप्छन्द ईरितम्

Māṇavaka နှင့် Bhāttalagā ဟု ခေါ်သော ပုံစံများကို သင်ကြားထားသည်။ ထို့အတူ Mnau, Gau နှင့် Haṃsaruta ဟူသော ပုံစံများကိုလည်း မှတ်မိကြသည်။ ထို့ပြင် Samānikā, Rajagalā, Jaralā နှင့် Pramāṇikā တို့လည်း ရှိသည်။ ဤတို့မှ ဆက်လက်ချဲ့ထွင်၍ ဖြစ်လာသော အခြားပုံစံများအားလုံးကို Anuṣṭubh ချန်ဒ အဖြစ် ကြေညာထားသည်။

Verse 5

रनसैः स्याद्धलमुखी नौ मः शिशुभृता भवेत् / बृहतीछन्द इत्युक्तं स्मौ जगौ स विराजितम्

အက္ခရာအစဉ် «ရ–န–သ» ဖြင့် ဖွဲ့လျှင် ဂဏ «ဓလမုခီ» ဟု ဖြစ်၏။ «နော်–မ» ဖြင့် ဖွဲ့လျှင် ဂဏ «ရှိရှုဘෘတာ» ဟု ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသည်ကို «ဗြဟတီ» မီတာဟု ကြေညာကြပြီး «စမော» နှင့် «ဇဂေါ» ဂဏနှစ်ပါးသည် ထင်ရှားတောက်ပ၏။

Verse 6

पणवं स्यान्मनयगैर्मयूरसारिणी भवेत् / रजाभ्याञ्च रगाभ्याञ्च रुक्मवती भमौ सगौ

ဂဏ ma–na–ya–ga ဖြင့် ဖွဲ့စည်းလျှင် ဤမီတာကို «ပဏဝ» ဟု ခေါ်၏။ အခြားပုံစံဖြင့် စီစဉ်လျှင် «မယူးရသာရိဏီ» ဟု ခေါ်၏။ ထို့ပြင် ဂဏ ra–jā နှင့် ra–gā ဖြင့် တည်ဆောက်လျှင် «ရုက္မဝတီ» ဟု ခေါ်ကာ အဆုံးခြေများကို bha–mau–sa–gau ဟု ဖော်ပြ၏။

Verse 7

मत्ता मभसगैर्युक्ता नरजा गो मनोरमा / पङ्क्तिच्छन्दः समाख्यातं जसता गावुपस्थितम्

«မတ္တာ» သည် «မဘသ» ဟုခေါ်သော ဂဏများနှင့် ယှဉ်တွဲ၍ «နရဇာ», «ဂို», «မနောရမာ» တို့နှင့်ပါ ပေါင်းစည်းလျှင်—ဤသည်ကို «ပင်က္တိ» မီတာဟု ကြေညာ၏။ ၎င်းကို «ဇသတာ» ဟုခေါ်သော ဂဏပုံစံဖြင့် တင်ပြထား၏။

Verse 8

तौ जो गाविन्द्रवज्रा स्याज्जतज्गा गुपपूर्विका

ထိုနှစ်ပါးသည်—«ဂါဝိန္ဒြဝဇ္ရာ» (မိုးကြိုးကဲ့သို့ အင်အား) နှင့် «ဂုပပူರ್ವိကာ» (လျှို့ဝှက်သဘောဖြင့် အရင်တင်ထားသော) တို့နှင့်အတူ—ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 9

उपजातयो ऽन्याद्यन्ताः सुमुखी नजजा लगौ / भभभा गौ दोधकं स्याच्छालिनी मतता गगौ

«ဥပဇာတိ» မီတာများသည် အစနှင့် အဆုံးပုံစံအလိုက် ကွဲပြား၏။ «သုမုခီ» တွင် ဂဏ na-ja-jā နှင့် လဂု နှစ်လုံး ပါ၏။ «ဒෝဓက» သည် bha-bha-bhā နောက်တွင် ဂုရု နှစ်လုံးဖြင့် ဖွဲ့၏။ «ရှာလိနီ» သည် ma-ta-tā နှင့် ဂုရု နှစ်လုံးဖြင့် တည်ဆောက်၏။

Verse 10

अब्धिलोकैश्च विच्छेदो वातोर्ंमो ममता गगौ / श्रीर्भतौ ननगाः प्रोक्ता पञ्चभिः षडूभिरेव च

ပင်လယ်လောကများနှင့် ဆက်စပ်၍ “ခွဲခွာခြင်း” ဟု ဆိုကြသည်။ လေကို ရည်ညွှန်း၍ “ဝာတော်ရ္မ္မ” ဟု ဖော်ပြသည်။ “မမတာ” (ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်) သည် ကောင်းကင်နှင့် ဆိုင်သည်ဟု ဆိုကြပြီး “သရီ” သည် မြေပြင်၌ တည်နေသည်ဟု ကြေညာသည်။ ဤအရာတို့ကို ငါးစုနှင့် ခြောက်စု အစဉ်အလာဖြင့် သင်ကြားထားသည်။

Verse 11

मगना नो गो भ्रमरविलासितमुदाहृतम् / रथोद्धतार् नौ रलगाः स्वागता रनभा गगौ

ဤအသံထွက်ကို ပျား (bhramara) ကစားသံကဲ့သို့ အလှဆင်သည့် အသံပုံစံအဖြစ် တင်ပြထားသည်—“maganā, no, go …” ဟူ၍။ ထို့နောက် ရထားတစ်စီး အရှိန်ပြင်းပြင်း တိုးဝင်သကဲ့သို့ သရများ လိမ့်တက်လိမ့်ကျ—“nau, ralagāḥ”—ဟူ၍ “ကြိုဆိုပါ၏” ဟု ကြေညာသကဲ့သို့ ကောင်းကင်တစ်လျှောက် သံလွင့်မြည်သည်။

Verse 12

वृत्ता ननौ सगौ गः स्यान्नौ रलौ गः समद्रिका / रजरा ल्गौ श्येनिका स्याज्जसता गौ शिखण्डितम् / त्रिष्टुप्छन्दः समाख्यातं पिङ्गलेन महात्मना

ဝတ္တ (vṛtta) များကို gaṇa အစဉ်လိုက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ “na-na-u, sa-ga-u, gaḥ” ဖြစ်လျှင် Syā ဟု ခေါ်သည်။ “na-u, ra-la-u, gaḥ” ဖြစ်လျှင် Samadrikā ဟု ခေါ်သည်။ “ra-ja-ra, la-gau” ဖြစ်လျှင် Śyenikā ဖြစ်လာသည်။ “ja-sa-tā, gau” ဖြစ်လျှင် Śikhaṇḍitam ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် Triṣṭubh ချန်ဒ်ကို မဟာတမ ပင်္ဂလက ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့သည်။

Verse 13

रनौ भसौ चन्द्रवर्त्म वंशस्थं स्याज्जतौ जरौ / ततो जराविन्द्रवंशा वेदसैस्तोटकं स्मृतम् / न्भौ भ्रौ द्रुतविलम्बितं पुटश्च स्यान्ननौ मयौ

gaṇa “ra” နှင့် “na” နှင့် “bha” ပါလာလျှင် Candravartman ဟု ခေါ်သည်။ “ja” နှင့် “ta” နောက်တွင် “ja” နှင့် “ra” လိုက်လာလျှင် Vaṁśastha ဖြစ်သည်။ “ja–ra” အစဉ်မှ Indravaṁśā ပေါ်လာပြီး၊ ဝေဒသိများက Toṭaka ဟု မှတ်သားထားသည်။ ထို့အတူ “nbha” နှင့် “bhra” ဖြင့် Drutavilambita ဖြစ်ပြီး၊ “na–na” နောက်တွင် “ma–ya” လိုက်လာလျှင် Puṭa ဖြစ်သည်။

Verse 14

वसुवेदैश्च विरतिर्मुदितवदना त्वियम् / ननररैः समाख्याता नयना यस्तथा भवेत्

ဝေဒများနှင့် ဝစု (Vasu) များအကြား ချီးမွမ်းခံရသော မျက်နှာပျော်ရွှင်သည့် ဤအင်အားကို Virati ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို “Nayanā” (လမ်းညွှန်သော မြင်ကွင်း) ဟု ကြေညာထားပြီး၊ ထိုသို့ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းနိုင်သူသည် အမှန်တကယ် ထိုအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသည်။

Verse 15

सा तु कुसुमविचित्रा जलोद्धतगती रसैः / जसौ जसौ च पादेषु चतूरैः स्त्रग्विणी मता

ဤချန်ဒ်ကို «စတြာဂ္ဝိဏီ» ဟုခေါ်ကြသည်။ ပန်းရောင်စုံကဲ့သို့ အလှရသများဖြင့် လှိုင်းလို မြန်ဆန်စွာ လှုပ်ရှားပြီး၊ ပဒာလေးပုဒ်တွင် ဂဏပုံစံ «ဇဆော ဇဆော» ကို ထားရှိထားသည်။

Verse 16

भुजङ्गप्रयातं वृत्तं चतुभिर्यैः प्रकीर्तितम् / प्रयंवदा नभज्रैश्च मणिमाला तयौ तयौ

«ဘုဇင်္ဂ-ပရယာတ» ဟုခေါ်သော ချန်ဒ်သည် ခြေလေးခြေ (ယူနစ်လေးခု) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့အတူ «ပရယံဝဒါ»၊ «နဘဇြ» နှင့် «မဏိမာလာ» တို့လည်း ထိုတူညီသော လေးပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံပင် ဖြစ်သည်။

Verse 17

गुहवक्त्रैश्च सन्निद्रा ललिता स्यात्तभौ जरौ / प्रमिताक्षरा सजससैरुज्ज्वला तु ननौ भरौ

မျက်နှာကို ဂူကဲ့သို့ ဖုံးကွယ်ထားပြီး အိပ်ငိုက်သလို လေးလံတိတ်ဆိတ်သော်လည်း ကစားသလို ပျော်ရွှင်ပေါ်လွင်သည်။ ရုပ်သဏ္ဍာန်တွင် ပျက်ယွင်းခြင်း၏ လက္ခဏာနှစ်ရပ် ထင်ရှားသည်။ အက္ခရာများကို တိတိကျကျ တိုင်းတာထားပြီး «sa–ja–sa–sai» သံများနှင့် ပေါင်းလျှင် တောက်ပလာကာ၊ ထို့နောက် «na–nau» နှင့် «bha–rau» ဖြင့်လည်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 18

ममौ ययौ वैश्वदेवी पञ्चाश्वैश्च यतिर्भवेत् / मभौ समौ जलधरमालाब्ध्यन्त्यैर्यतिभवेत्

ဤလက္ခဏာများသည် «ma» နှင့် «mau» ဖြစ်ပြီး «ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝီ» ၏ အာနုဘော်နှင့် အက္ခရာ/အင်အား ငါးဆယ်စု ပါဝင်လာသောအခါ လူသည် «ယတိ» (သံဃာသဘော ရဟန်း/တပသီ) ဖြစ်လာသည်။ ထို့အတူ «ma» နှင့် «bhau» တို့ ညီမျှတည်ငြိမ်ပြီး «ရေသယ်ပန်းကုံး» ၏ အဆုံးတိုင်အောင် ရရှိသည့်အခါလည်း «ယတိ» ဖြစ်လာသည်။

Verse 19

नौ ततौ गः क्षमावृत्तं तुरगैश्च रसैर्यतिः / प्रहर्षिणी मनौ ज्रौ गा वह्निभिर्दशभिर्यतिः

«nau», «tatau», «gaḥ»; «kṣamā-vṛtta»; မြင်းများနှင့် ရသခြောက်ပါးနှင့်ဆိုင်သော «yatiḥ»; «praharṣiṇī»; «manau»; «jrau»; «gā»; ထို့နောက် မီးဆယ်ပါးနှင့်ဆိုင်သော «yatiḥ»—ဤတို့သည် ကြေညာထားသော (ကုဒ်) အမည်သတ်မှတ်ချက်များ ဖြစ်သည်။

Verse 20

जभौ सजौ गो रुचिरा चतुर्भिश्च ग्रहैर्यतिः / मत्तमयूरं मतयाः सगौ देवग्रहैर्यतिः

«Jabhau» နှင့် «Sajau» ကို «Go» နှင့် «Rucirā» တို့နှင့်အတူ သဒ္ဒဗျည်းအညွှန်းများဟု ဆိုကြသည်။ ဂြိုဟ်သက်ရောက်မှု လေးပါးဖြင့် «Yati» (ရပ်နားချက်/လှုပ်ရှားသံလှိုင်း) ကို သတ်မှတ်သည်။ ထို့အတူ ဂြိုဟ်များသည် ဒေဝတရား (အကျိုးပြု) ဖြစ်လျှင် «Mattamayūra» နှင့် «Matayāḥ» ကို «Sagau» နှင့်ပေါင်း၍ «Yati» ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 21

मञ्जुभाषिणी सज्सा ज्गौ सुनन्दिनी सजसा मगौ / ननौ ततौ चन्द्रिका गः सप्तभिश्च रसैर्यतिः

ဤဂါထာတွင် Mañjubhāṣiṇī၊ Sunandinī၊ Candrikā စသည့် ချန်ဒ/အသံပုံစံများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုများကို ရေတွက်ဖော်ပြပြီး၊ «rasa» ခုနစ်ပါး (အပိုင်း/အတိုင်းအတာ) ဖြင့် စည်းကမ်းတကျသော «yati» (အငြိမ်/အလှည့်အပြောင်း) ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 22

असम्बाधा मतनसा गगौ बाणग्रहैर्यतिः / ननराः सो लधुगुरुः स्वरैः प्रोक्तापराजिता

လမ်းကြောင်းမတားဆီးဘဲ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အရှင်ရဟန်းသည် ရှေ့သို့ ဆက်လက်လျှောက်သွား၏။ မြားများကို ကိုင်ဆောင်ကာ၊ အသံထွက်သော မရှုံးနိုင်သည့် သရများဖြင့် ပေါ့နှင့်လေး အလေးအနက်ကို သံထွက်စေ하였다။

Verse 23

ननौ भनौ प्रहरणकलिकेयं लगौ तथा / वसन्ततिलका सिंहोन्नता तभ्जा जगौ गुरुः

«(ဤဂါထာ) တွင် gaṇa ‘na-nau’ နှင့် ‘bha-nau’ ပါဝင်သည်။ Praharaṇa-kalikā ဟုခေါ်သော ချန်ဒပုံစံတွင် အသုံးချရမည်။ ထို့အတူ Vasantatilakā၊ Siṃhonnatā နှင့် Tabh-jā တို့နှင့်လည်း ကိုက်ညီပြီး၊ Jagau-guru ပုံစံနှင့်လည်း သင့်တော်သည်» ဟု ဆိုသည်။

Verse 24

भजौ सनौ गगाविन्दुवदनाथ सुकेशरम् / नरना रलगाः पादे शर्करी प्रतिपादिता

သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သန့်ရှင်းသော ဝါစကာရ (မန်တရ) ကို အဆင့်ဆင့် ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆို၍ သဒ္ဒဗျည်းများကို မှန်ကန်သော အစဉ်အတိုင်း တင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် «Śarkarī» ဟုခေါ်သော မန္တရဖွဲ့စည်းပုံကို ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။

Verse 25

चतुर्दशलघुः स्याच्च श्रेष्ठा शशिकला सगा / रसग्रहयतिः स्रक्स्रा वसुशैलयतिस्तथा

«ဆယ့်လေးပေါ့လုံး» ဟုခေါ်သော ချန္ဒ်တစ်မျိုးရှိ၏၊ ထို့အပြင် အလွန်ကောင်းမြတ်ဟုသတ်မှတ်သော ချန္ဒ်တစ်မျိုးလည်းရှိ၏။ ထို့တူ «လကွက် (Moon-digit)», «ဂဏပါသော», «ရသ–ဂြဟ–ယတိ», «ပန်းကွင်းဆင်သော», «ဝသု–တောင်–ယတိ» ဟူသော ချန္ဒ်များလည်းရှိ၏။

Verse 26

स्यान्मणिगुणनिकरो मालिनी ननमा ययौ / वसुस्वरयतिः स्याच्च नजौ भज्राः प्रभद्रकम्

«Syān» သည် မဏိရတနာကဲ့သို့သော ဂုဏ်ရည်များကို စုပေါင်းထားသည့် အစုဖြစ်၍ ဤသည်ကို «Mālinī» မီတာဟု ခေါ်၏။ «nanamā yayau» နှင့် «vasu-svara-yatiḥ» လည်း ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ကြ၏။ «najau bhajrāḥ» သည် «Prabhadraka» ကို ညွှန်ပြ၏။

Verse 27

एला सयौ ननौ यःस्याच्चित्रलेखास्वराष्टकैः / मरौ मयौ यश्च भवेदुक्तेयमति शर्करी

«elā», «sayau», «nanau» ဟူသော သရအက္ခရာများ ပါဝင်ပြီး အလှရေး (ornamental writing) တွင် သုံးသော သရသင်္ကေတ ရှစ်မျိုးနှင့်အတူ «marau» နှင့် «mayau» လည်း ပါဝင်သည့် ပုံစံကို «atiśarkarī» ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 28

स्वरात्खं वृषभगजजृम्भितं भ्रनना नगौ / नजभजरा वाणिनी गः पिङ्गलेनाष्टिरीरिता

«svarāt-khaṃ» ဟူ၍ စတင်သော ဤအာဓိဋ္ဌာန်သံလုံးအစဉ်တွင် «vṛṣabha», «gaja», «jṛmbhita» စသည့် အသံများ ပါဝင်ပြီး၊ တိုင်းတာထားသော အသံဗေဒဖော်မြူလာအဖြစ် သင်ကြားထားသည်။ ထို့ကြောင့် Piṅgala သည် vāṇī ကို ရှစ်မျိုးခွဲ၍ ရှင်းလင်းပြထား၏။

Verse 29

रसरुद्रैः शिखरिणी यमौ नसभला गुरुः / वसुग्रयतिः पृथ्वी जसौ जसयला गुरुः

ဂဏ «rasa» နှင့် «rudra» ကို ရေတွက်သော် မီတာသည် «Śikhariṇī» ဖြစ်၏; «yamau» သည် ပုံစံဖြစ်ပြီး «na-sa-bha-lā» သည် guru (လေး) ဖြစ်၏။ ဂဏ «vasu» နှင့် «grayati» ကို ရေတွက်သော် မီတာသည် «Pṛthvī» ဖြစ်၏; «jasau» သည် ပုံစံဖြစ်ပြီး «ja-sa-ya-lā» သည် guru (လေး) ဖြစ်၏။

Verse 30

दशस्वरैर्वंशपत्रपतितं भ्रौन्नभा लगौ / षड्वेदाश्वैश्च हरिणी नसमा रसला गुरुः

သရ ၁၀ လုံးနှင့် ဝါးရွက်ကဲ့သို့သော အက္ခရာများကို အစီအစဉ်တကျ ချထား၍ «bhrau, nna, bhā, la, gau» ဟူသော မာထရာများနှင့်၊ «ဝေဒ ၆ ပါး» ကို မြင်းများကဲ့သို့ ထားသော်—ဤသည်ကို «Hariṇī» ဟု ခေါ်သည်။ တူညီသူမရှိ၊ ရသ (rasa) ပြည့်ဝ၍ အာဏာတန်ခိုးရှိသော ဂုရု (guru) ဖြစ်သည်။

Verse 31

मन्दाक्रान्तब्धिषड्नगैर्मभनास्ततगा गुरुः / नर्दटकं नजभजा जलौ गो यतिरेव च

«(ချန်ဒသ်ပုံစံများကို ဤသို့ ညွှန်ပြသည်:) Mandākrāntā, Abdhiṣaḍnagā, Mābhanā, Tatagā, Guru; ထို့ပြင် Nardaṭaka, Najabhajā, Jalau, Go နှင့် Yati တို့လည်း ရှိသည်»။

Verse 32

सप्तर्त्वब्धिः कोकिलकमत्यष्टिः स्याच्च पूर्ववत् / भूतर्त्वश्वैः कुसुमितलता म्तौ न्यौ ययौ धृतिः

ယခင်ကဲ့သို့ပင် ဤကို လျှို့ဝှက်အညွှန်းစကားအဖြစ် ဖော်ထုတ်ရမည်—«ရာသီ ၇ ခုနှင့် သမုဒ္ဒရာ», «ကိုကီလာ၊ ကာမနှင့် ရှစ် (မန်တရီ)», ထို့အတူ «ဘူတ၊ ရာသီနှင့် မြင်းများ» ဟူ၍။ ထို့ကြောင့် «ပန်းပွင့်သော လျားပင်»—တည်ကြည်မှု dhṛti—သည် ယခင်နည်းအတိုင်း mtau/nyau အတွဲသို့ သွားရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 33

रसर्त्वश्वैर्यमौ न्सौ रौ मेघविस्फूर्जिता रगौ / शार्दूलविक्रीडितं मः सूर्यश्वैः सज्सतास्तगौ

«ရသ၊ ရာသီ၊ မြင်း» ဖြင့် yamau, nsau, rau ကို ညွှန်ပြ၍၊ «Meghavisphūrjitā» ဖြင့် ragau ကို၊ «Śārdūlavikrīḍita» ဖြင့် maḥ ကို၊ ထို့ပြင် «နေ၊ မြင်း» ဖြင့် saj-satā-stagau ကို ညွှန်ပြသည်။ ဤသည်မှာ gaṇa အသံပုံစံများနှင့် ရှေးဟောင်း မီတာအမည်များကို စုစည်းဖော်ပြသော ချန်ဒသ်စာရင်း ဖြစ်၏။

Verse 34

छन्दो ह्यतिधृतिः प्रोक्तमत ऊर्ध्वं कृतिर्भवेत् / सप्ताश्वर्तुः सुवदना भ्रौ मनौ यभला गुरुः

ချန်ဒသ်ပညာ၌ ဤမီတာကို «Atidhṛti» ဟု ဆိုကြပြီး၊ ထို့အထက်တွင် «Kṛti» ရှိသည်။ ၎င်း၏ပုံစံမှာ «မြင်း ၇ ကောင်» ဟူသော အရေအတွက်၊ «လှပသောမျက်နှာ» ဟူသော အစီအစဉ်၊ ပဒ ၂ ခုတွင် «ya-bha-la» အစဉ်ဖြစ်၍ အဆုံးသရသည် ဂုရု (guru) အလေးဖြစ်သည်။

Verse 35

वृत्तं रजौ रजौ पादे रजौ गो लः कृतिर्भवेत् / त्रिसप्तकैः स्नग्धरा स्यात्प्रकृतिर्म्नभनैस्त्रियैः

ဤချန်ဒ်ပုံစံ၌ ပဒတစ်ပဒစီ၏ ဂဏများသည် «ရာ-ဇ-ဦ၊ ရာ-ဇ-ဦ» ဖြစ်ပြီး ထို့နောက် «ရာ-ဇ-ဦ» ကို ထပ်မံထားကာ (နောက်တွင် «ဂို» နှင့် «လ» ကို ဆက်၍) မီတာကို «ကൃတိ» ဟု ခေါ်သည်။ ခုနစ်သံလုံးစီ သုံးစုရှိလျှင် «စနဂ္ဓရာ» ဖြစ်လာပြီး၊ ၎င်း၏ ပရကృతိသည် «မ-န-ဘ-န» အစဉ်ကို သုံးကြိမ် ထပ်ထားခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 36

दिगर्कैर्भद्रकं भ्रौ न्रौ नरना गो यथाकृतिः / नजौ भश्वाश्वललितं जभौ जभलगा भवेत्

အသံအုပ်စု «ဒိဂ်» နှင့် «အရ္က» ဖြင့် «ဘဒ္ရက» ဖြစ်လာသည်။ «ဘ္ရော» နှင့် «န္ရော» ဖြင့် «နရ» နှင့် «နာဂ» ကို ညွှန်ပြသည်။ «ဂို» ကို သတ်မှတ်ထားသော ပုံစံအတိုင်း ဖွဲ့ရမည်။ «န-ဇော» ဖြင့် «ဘရှ္ဝ» ဖြစ်ပြီး၊ «အရှ္ဝ» ဖြင့် «အရှ္ဝ-လလိတ» ဖြစ်လာသည်။ «ဇ-ဘ္ဟော» ဖြင့် «ဇဘ္ဟ» ဖြစ်ကာ၊ ထို့အတိုင်း «ဇဘ္ဟ-လဂါ» ကိုလည်း ထုတ်ပေါ်စေသည်။

Verse 37

मत्ताक्रीडञ्चाष्टबाणदशकैर्मौ तनौ ननौ / नलौ गुरुश्च विकृतिश्छिन्ना संकृतिरुच्यते

«မတ္တာကရီးဍာ», «အဋ္ဌဗာဏ», «ဒသက» ဟု ခေါ်သော မီတာများတွင် ဂဏများကို «မော၊ တနော၊ နနော» ဟူ၍ စီရင်ထားသည်။ အခြားသော ပြောင်းလဲပုံတွင် «နလော» ဖြစ်ပြီး၊ အလေးသံ (guru) ကြောင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပုံမှန်အစီအစဉ်ကို ဖြတ်တောက် သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲသွားလျှင် ၎င်းကို «သံကൃတိ» (ရောနှော/ပြုပြင်ပုံ) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 38

पञ्चाश्वार्कैर्भतौ तन्वी नसभा भनया गणाः / क्रौञ्चपदा बाणशरवसुशैलैर्भमौ सभौ

ငါးဆယ် (အမှတ်/ယူနစ်) ကို နေမင်းနှင့် «ဘ္ဟာ» နှစ်ခုနှင့် ပေါင်းလျှင် «တန်ဝီ» (နက္ခတ်) ကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့ပြင် «န-သဘာ» ကို «ဘ္ဟ» နှင့် «နယာ» တို့နှင့် တွဲ၍ ဂဏများကို ရေတွက်သတ်မှတ်သည်။ «ကရောဉ္စ-ပဒာ» နှင့် «ဗာဏ၊ သရ၊ ဝသု၊ သိုင်လ» တို့ဖြင့် အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခု «ဘ္ဟ» နှင့် «မော» ကို သတ်မှတ်ကြောင်း ဤသို့ ဆိုထားသည်။

Verse 39

नौ नौ गो ऽतिकृतिः प्रोक्ता च्छन्दो ह्युत्कृतिरुच्यते / वस्वीशाश्वैर्ममतनैः स्याद्भुजङ्गविजृम्भितम्

«နနော-နနော-ဂို» ဟူသော အစဉ်ဖြင့် «အတိကൃတိ» ဟု ခေါ်သော မီတာကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ဤချန်ဒ်ကို «ဥတ္ကೃတိ» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ «ဝသ္ဝီဣရှာအရှ္ဝဲḥ မမတနဲḥ» ဟူသော ပုံစံညွှန်ကြားချက်အတိုင်း စီရင်လျှင် «ဘုဇင်္ဂ-ဝိဇೃမ္ဘိတ» (မြွေ၏ ဖြန့်ထွားခြင်း) ဟု ခေါ်သော မီတာပုံသဏ္ဍာန် ဖြစ်လာသည်။

Verse 40

ननरसैर्लगयुक्तैश्च अपवाहाख्यकं यतिः / गुहैः षड्भी रसैर्बाणैर्मोनाः षट्सगगा गणाः

«ရသ» မျိုးစုံနှင့် «လ» သရအက္ခရာကို ပေါင်းစည်းသဖြင့် ယတိ (တပသီ) ကို «အပဝါဟ» ဟူသော အမည်ဖြင့် ညွှန်းဆိုသည်။ «ဂုဟာ» ဟူသော ကုဒ်စကား၊ ခြောက်မျိုးအစု၊ «ရသ» နှင့် «မြား» တို့ဖြင့် «မောနာ» (တိတ်ဆိတ်သူများ) နှင့် ခြောက်အစု «စဂဂါ» တို့ကို ဖော်ညွှန်းသည်။

Verse 41

चण्डवृत्तिप्रपातो ऽसौ दण्डको नौ ततो ऽगरः / रफेवृद्धान्तकादस्य व्यालजीमूतकादयः

ဤနရကကို «ချဏ္ဍဝృတ္တိ-ပရပာတ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် «ဒဏ္ဍက» ဟူသော နာမည်ရှိသည့် နရကတစ်ခု၊ ထို့အပြီး «အဂရ» ဟူသော နရကတစ်ခု ရှိသည်။ ဤအစဉ်အလာတွင် «ရဖေ», «ဝೃဒ္ဓာန္တက», «ဗျာလ», «ဂျီမူတက» စသည့် နရကများလည်း ပါဝင်သည်။