
Therapeutic Formulations for Glandular Swelling, Skin Diseases, Heat-Afflictions, Bleeding Disorders, Respiratory Complaints, and Vomiting
ဤအဓ္ယာယသည် ဗြဟ္မာခဏ္ဍ၏ လက်တွေ့ညွှန်ကြားသဘောကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းကာ ဟရီ၏ အာဏာရှိသော ဝచနမှ ထွက်ပေါ်သည့် ကုထုံးများကို စုစည်းတင်ပြသည်။ စကရိုဖူလာနှင့် လည်ပင်း/လက်မောင်းနာကျင်မှုတို့အတွက် တစ်မျိုးတည်းဆေးနှင့် ပေါင်းစပ်ဆေးညွှန်ကြားချက်များမှ စ၍ လိင်အင်္ဂါ/နို့အုံရောဂါများနှင့် အလှအပအားဖြည့်ရန် လိမ်းဆေးများသို့ တိုးချဲ့သည်။ ထို့နောက် kuṣṭha၊ dadru (ဝိုင်းဝိုင်းယားနာ)၊ scabies နှင့် sidhma စသည့် အရေပြားရောဂါကြီးများကို အဓိကထားကာ လိမ်းပတ်၊ kṣāra (အယ်လ်ကလီ) နှင့် နို့ချဉ်/နွားဆီးအခြေပြု ပြင်ဆင်ချက်များ၊ တစ်လကြာ ကုသမှုနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတင်းကျပ်မှုများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်သန့်ရှင်းရေးနှင့် ရာသီအပူဒဏ်ကာကွယ်ရေးအတွက် ကိုယ်လိမ်းပွတ်၍ အနံ့ဆိုးဖယ်ရှားခြင်း၊ နွေရာသီအပူဒဏ်ကာကွယ်ခြင်း၊ နို့ရေချိုးခြင်းနှင့် အသားအရေတောက်ပစေသော ပွတ်မှုန့်များကို ထည့်သွင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် raktapitta၊ အသည်းဝါ၊ သွေးအားနည်း၊ pīnasa၊ အသံရှိုင်းခြင်း၊ ချောင်းဆိုး (ဆေးမီးခိုးပါဝင်)၊ ရေငတ်/ဖျားနာ နှင့် အန်ခြင်းသုံးမျိုးအတွက် သောက်ဆေးများကို ပြောပြီး guḍūcī-ပျားရည်နှင့် bilva အမြစ်ရေဖြင့် အစာချေကောင်းစေကာ တည်ငြိမ်စေသည့် အဆုံးသတ်ဖြင့် နောက်အခန်းများသို့ ဆက်လက်ကုထုံးစာရင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / अपराजिताया मूलञ्च गोमूत्रेण समन्वितम् / पीतञ्चाशु हरत्येव गण्डमालां न संशयः
ဟရီ (ဗိဿ္ဏုဘုရား) မိန့်တော်မူသည်– “အပရာဇိတာအမြစ်ကို နွားဆီးနှင့် ပေါင်းစပ်၍ သောက်လျှင် လည်ပင်းအကျိတ်ရောဂါ (ဂဏ္ဍမာလာ) ကို လျင်မြန်စွာ ဖယ်ရှားပေးသည်၊ သံသယမရှိ။”
Verse 2
अथेन्द्रवारुणीमूलं विधिना पीतमीश्वर / जिङ्गिण्यैरण्डकं रुद्र शूकशिम्ब्या समन्वितम् / शीतोदकञ्च तत्र्यस्तं बाहुग्रीवाव्यथां हरेत्
နောက်တစ်ဖန် အို အရှင်၊ အင်ဒြဝါရုဏီအမြစ်ကို စည်းကမ်းတကျ သောက်သုံးရာတွင် ဂျင်ဂိဏီနှင့် အဲရဏ္ဍ (ကက်စတာ) ကို ပေါင်း၍ ရုဒြာ၊ ရှူကရှင်ဘီနှင့်လည်း ရောစပ်ကာ အေးသောရေနှင့် ပေးလျှင် လက်နှင့် လည်ပင်းနာကျင်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 3
माहिषं नवनीतञ्च अश्वगन्धा च पिप्पली / वचा कुष्ठद्वयं लेपो लिङ्गस्रोतस्तनार्तिहृत्
ကျွဲနို့မှ ထုတ်သော ဂီနှင့် လတ်ဆတ်သော ထောပတ်၊ အရှွဂန္ဓာနှင့် ပိပ္ပလီတို့ကို ပေါင်း၍၊ ဝချာနှင့် ကုဋ္ဌ နှစ်မျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော လိမ်းဆေးကို လိမ်းလျှင် လိင်လမ်းကြောင်းနှင့် နို့အုံတို့၏ နာကျင်ရောဂါများကို သက်သာစေသည်။
Verse 4
कुष्ठनागबलाचूर्णं नवनीतसमन्वितम् / तल्लेपो युवतीनाञ्च कुर्याद्वृत्तोजकौ शुभौ
ကုဋ္ဌ၊ နာဂ နှင့် ဘလာတို့၏ အမှုန့်ကို လတ်ဆတ်သော ထောပတ်နှင့် ရောစပ်၍ လိမ်းဆေးပြုလုပ်ကာ၊ ယုဝတီများ အလှအပအတွက် လိမ်းလျှင် အိုဇတ်(ojās) ပြည့်ဝ၍ မင်္ဂလာရှိသော တောက်ပမှုကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 5
इन्द्रवारुणिकामूलं यस्य नाम्ना सुदूरतः / निः क्षिप्यते समुत्पाट्य तस्य प्लीहा विनश्यति
အိန္ဒြဝါရုဏိကာ၏ အမြစ်ကို တူးထုတ်ပြီး လူတစ်ဦး၏ အမည်ကို ခေါ်ဆိုကာ အလွန်ဝေးရာမှ ပစ်ချလျှင် ထိုသူ၏ စပလင်(ပလီဟာ) သည် ပျက်စီးသွားသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 6
पुनर्नवायाः शुक्लाया मूलं तण्डुलवारिणा / पीतं विद्रधिनुत्स्याच्च नात्र कार्या विचारणा
ဖြူရောင် ပုနရ္နဝါ၏ အမြစ်ကို ဆန်ရေဖြင့် သောက်လျှင် အဖုအနာ(ဗိဒ္ရဓိ) များကို ဖျက်ဆီးပျောက်ကင်းစေသည်—ဤအကြောင်း၌ ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလိုဟု ဆိုသည်။
Verse 7
कदलीदलक्षारन्तु पानीयेन प्रसाधितम् / तस्यादनाद्विनश्यन्ति उदरव्याधयो ऽखिलाः
ငှက်ပျောရွက်မှ ထုတ်ယူသော က္ရှာရ(အယ်လ်ကလီ) ကို သောက်ရေနှင့် သင့်တော်စွာ ဖျော်စပ်၍ သောက်သုံးလျှင် ဝမ်းဗိုက်ရောဂါ အမျိုးမျိုး အားလုံး ပျောက်ကင်းသွားသည်။
Verse 8
कदल्या मूलमादाय गुडाज्येन समन्वितम् / अग्निना साधितं जग्धमुदरस्थक्रिमीन्हरेत्
ငှက်ပျောပင်၏ အမြစ်ကို ယူ၍ ဂျက်ဂရီ (သကြားခဲ) နှင့် ဂီ (ghee) ပေါင်းစပ်ကာ မီးဖြင့် ချက်ပြီး စားသောက်လျှင်—ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ကပ်နေသော အူပိုးများကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 9
नित्यं निम्बदलानाञ्च चूर्णमामलकस्य च / प्रत्यूषे भक्षयेच्चैव तस्य कुष्ठं विनश्यति
နံနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် နိမ် (neem) ရွက်မှုန့်နှင့် အမ်လာ (amla) မှုန့်ကို နေ့စဉ် စားသောက်လျှင် ထိုသူ၏ ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ/လက်ပရိုစီ) သည် ပျက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 10
हरीतकीविडङ्गञ्च हरिद्रा सितसर्षपाः / सोमराजस्य मूलानि करञ्जस्य च रौन्धवम् / गोमूत्रपिष्टान्येतानि कुष्ठरोगहराणि वै
ဟရီတကီ နှင့် ဝိဒင်္ဂ၊ နနွင်းနှင့် မုန်ညင်းဖြူ; ဆိုမရာဇ အမြစ်များ၊ ကရဉ္ဇ အမြစ်နှင့် ရောင်ဓဝ—ဤတို့ကို နွားဆီးဖြင့် ကြိတ်ပွတ်လျှင် ကုဋ္ဌနှင့် အရေပြားရောဂါများကို အမှန်တကယ် ဖျက်ဆီးပေးသော ဆေးဖြစ်သည်။
Verse 11
एकश्च त्रिफलाभागस्तथा भागद्वयं शिवा / सोमराजस्य बीजानां जग्धं पथ्येन दद्रुनुत्
တစ်ပိုင်းကို တြိဖလာ (Triphala) အစိတ်အပိုင်းဖြစ်စေ၍ နှစ်ပိုင်းကို ရှိဝါ (Śivā/ဟရီတကီ) ဖြစ်စေ။ ဆိုမရာဇ အစေ့များနှင့်အတူ ပထျာ (Pathyā) ဖြင့် စားသောက်လျှင် ဒဒ္ဒရု (ringworm) ကို ဖျက်ဆီးသည်။
Verse 12
अम्लतक्रं सगोमूत्रं क्वथितं लवणान्वितम् / कांस्यघृष्टं खरं लेपात्कुष्ठदद्रुविनाशनम्
ချဉ်သော နို့ရည်ခွဲ (buttermilk) ကို နွားဆီးနှင့်အတူ ပြုတ်၍ ဆားထည့်ကာ၊ ကြေးဝါ (bronze) အိုးတွင် ပွတ်၍ အားကောင်းစေပြီး လိမ်းဆေးအဖြစ် လိမ်းလျှင်—ကုဋ္ဌနှင့် ဒဒ္ဒရုတို့ကို ဖျက်ဆီးသည်။
Verse 13
हरिद्रा हरितालश्च दूर्वागोमूत्रसैन्धवम् / अयं लेपो हन्ति दद्रुं पामानं च गरं तथा
နနွင်း၊ အဝါရောင် အော်ပီမင့်၊ ဒူရ္ဗာမြက်၊ နွားဆီးနှင့် ကျောက်ဆားတို့ကို ရောစပ်လိမ်းသော ဆေးလိမ်းသည် အရေပြားပိုးဝိုင်း (ringworm)၊ ယားနာ (scabies) နှင့် အဆိပ်ကိုပါ ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 14
सोम राजस्य बीजानि नवनीतयुतानि च / मधुनास्वादितानि स्युः शुक्लकुष्ठहराणि वै / तक्रान्नपानतो रुद्र नात्र कार्या विचारणा
ဆိုမရာဇာ၏ မျိုးစေ့များကို နွားနို့ထောပတ်သစ်နှင့် တွဲယူ၍ ပျားရည်ဖြင့် အရသာခံသောက်လျှင် အဖြူကူဋ္ဌ (white leprosy) ကို ကုသနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အို ရုဒ္ဒရ၊ ထောပတ်နို့ (buttermilk) နှင့် အစာအဖြစ်၊ သောက်စရာအဖြစ် ယူသုံးလျှင် ထိရောက်မှုအပေါ် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလိုတော့။
Verse 15
श्वेतापरा जितामूलं वर्तितं चास्य वारिणा / तल्लेपो रुद्र मासेन शुक्लकुष्ठविनाशनः
အဖြူအပရာနှင့် “ဂျိတာမူလာ” ဟုခေါ်သော ဆေးမြစ်ကို ရေဖြင့် ကြိတ်ရော၍ လိမ်းဆေးအဖြစ် တစ်လ (ရုဒ္ဒရ-မాస အကျင့်) လိမ်းပါက śukla-kuṣṭha (အဖြူကူဋ္ဌ) ကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 16
माहिषं नवनीतञ्च सिन्दूरं समरीचकम् / पामा विलेपनान्नश्येद्दुर् नामा वृषभध्वज
နွားတံဆိပ်တော်ရှင် (ဝೃಷဘဓွဇ) အို၊ မဟိသနို့ထွက်ပစ္စည်း၊ နွားနို့ထောပတ်သစ်၊ စင်ဒူးရ (အနီရောင်ဗာမီလျွန်) နှင့် ငရုတ်ကောင်းမဲတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော လိမ်းဆေးကို လိမ်းလျှင် ပာမာ (scabies) ကဲ့သို့ အရေပြားရောဂါ ပျောက်ကင်းပြီး ကြောက်မက်ဖွယ် အရေပြားရောဂါတောင် ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 17
विशुष्कगाम्भारीमूलं पक्वं क्षीरेण संयुतम् / भक्षितं शुक्लपित्तस्य विनाशकरमीश्वर
အို အရှင်၊ ဂမ္ဘာရီ၏ အမြစ်ခြောက်ကို နို့နှင့်အတူ ချက်၍ ရောစပ်ကာ စားသုံးလျှင် śukla-pitta ဟုခေါ်သော ပိတ္တ (အပူ/အသည်းရည်) မညီမညာရောဂါကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 18
मूलकस्य तु बीजानि ह्यपा मार्गरसेन वै / पिष्टानि तेन लेपेन सिध्मकं रुद्र नश्यति
မုန်လာဥစေ့ကို အပာမာရ္ဂ (apāmārga) ရည်နှင့်အတူ ထောင်း၍ လိမ်းဆေးအဖြစ် လိမ်းလျှင် အရေပြားအဖတ်ဖတ်ဖြစ်သော “စိဓ္မက” ကို ဖျက်ဆီးပေးသည်၊ အို ရုဒ္ဒရ။
Verse 19
कदलीक्षारसंयुक्तहरिद्रा सिध्मकापहा / रम्भापामार्गयोः क्षार एरण्डेन विमिश्रितः / तदभ्यङ्गान्महादेव ! सद्यः सिध्म विनश्यति
ငှက်ပျော၏ အယ်လ်ကာလီရည်နှင့် ရောထားသော နနွင်းသည် စိဓ္မ (အဖြူဖျော့၍ အဖတ်ဖတ်ဖြစ်သော အရေပြားရောဂါ) ကို ဖယ်ရှားသည်။ ထို့အတူ ရမ္ဘာ (plantain) နှင့် အပာမာရ္ဂ တို့မှ ပြုလုပ်သော အယ်လ်ကာလီကို ကြက်ဆူဆီ (castor oil) နှင့် ရော၍ ဆီလိမ်းနှိပ် (abhyanga) လုပ်လျှင်၊ အို မဟာဒေဝ၊ စိဓ္မသည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သည်။
Verse 20
कूष्माण्डनालक्षारश्च सगोमूत्रश्च तत्त्वतः / जलपिष्टा हरिद्रा च सिद्धा मन्दानलेनहि
ကူෂ္မာဏ္ဍ (ash-gourd) ၏ တံတားမှ ပြုလုပ်သော အယ်လ်ကာလီနှင့် နွားဆီးကို အချိုးအစားမှန်ကန်စွာ ပေါင်းစပ်၍၊ ရေနှင့် ထောင်းထားသော နနွင်းကိုပါ ထည့်ကာ မီးအနည်းငယ်ဖြင့် ချက်၍ ပြည့်စုံစွာ ပြင်ဆင်ရမည်။
Verse 21
माहिषेण पुरीषेण वेष्टिता वृषभध्वज / अस्या उद्वर्तनं कुर्यादङ्गसौष्ठवमीश्वर
နွားတံဆိပ်တော်ကို ဆောင်သော အရှင် (ဝೃಷဘဓွဇ) အို၊ သူမကို ကျွဲချေးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလိမ်းထားစေ။ အို အီရှွရ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ သန်မာလှပစေရန် သူမအတွက် အလိမ်းနှိပ်ပွတ် (udvartana) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 22
तिलसर्षपसंयुक्तं हरिद्राद्वयकुष्ठकम् / तेनोद्वर्तितदेहः स्याद्दुर्गन्धः सुरभिः पुमान्
နှမ်းနှင့် မတ်စတာ (mustard) ကို နနွင်းနှစ်မျိုးနှင့် ကုဋ္ဌ (kuṣṭha/costus) တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ပြုလုပ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပွတ်လိမ်းရမည်။ ထိုသို့ လိမ်းနှိပ်ပွတ်သပ်လျှင် ယခင်က အနံ့ဆိုးသော လူသည် မွှေးပျံ့သင်းကြိုင်လာမည်။
Verse 23
मनोहरश्चानुदिनं दूर्वाणां काकजङ्घाया / अर्जुनस्य तु पुष्पाणि जम्बूपत्रयुतानि च / सलोध्राणि च तल्लेपो देहदुर्गन्धतां हरेत्
နေ့စဉ် ဒူර්ဗာမြက် (dūrvā) မွှေးမြိုင်မှုနှင့် ကာက-ဇင်္ဃာ (kāka-jaṅghā) ဆေးဖက်ဝင်အပင်ကို အာర్జုန (arjuna) ပန်း၊ ဇမ္ဗူ (jambū) ရွက်နှင့် လောဓြ (lodhra) တို့နှင့်ပေါင်း၍ ကိုယ်လိမ်းအဖြစ်လိမ်းလျှင် ကိုယ်နံ့ဆိုးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 24
युक्तं लोध्रभवैर्नोरैश्चूर्णन्तु कनकस्य च / तेनोद्वर्तितदेहस्य न स्याद्ग्रीष्मप्रबाधिका
လောဓြ (lodhra) နှင့် အခြားမွှေးမြိုင်သောပစ္စည်းများကို ရွှေမှုန့်သေးသေးနှင့်ပေါင်းစပ်၍ အမှုန့်တစ်မျိုး ပြုလုပ်ပါ။ ထိုအမှုန့်ဖြင့် ကိုယ်ကိုလိမ်း၍ ပွတ်တိုက်လျှင် နွေရာသီအပူကြောင့် ဖြစ်သောဒုက္ခ မပေါ်ပေါက်တော့။
Verse 25
दुग्धेनोषसि सेकश्च घर्मदोषश्च नश्यति / काकजङ्घोद्वर्तनन्तु ह्यङ्गरागकरं भवेत्
မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် နို့ဖြင့် ရေချိုး/ရေဆေးလျှင် အပူလွန်ကဲမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်ဒုက္ခ (ဃර්မဒෝෂ) ပျောက်ကင်းသည်။ ထို့ပြင် ကာက-ဇင်္ဃာ (kāka-jaṅghā) ဖြင့် ကိုယ်ကိုပွတ်တိုက်ခြင်းသည် အရောင်အဆင်းကောင်း၍ ကျန်းမာတောက်ပမှုကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 26
मधुयष्टी शर्करा च वासकस्य रसो मधु / एतत्पीतं रक्तपित्तकामलापाण्डुरोगनुत्
မဓုယဿတီ (licorice)၊ သကြား၊ ဝါသက (vāsaka) ရည်နှင့် ပျားရည်—ဤအရောကို သောက်လျှင် ရက္တပိတ္တ (raktapitta) ကဲ့သို့ သွေးယိုရောဂါများ၊ ကာမလာ (kāmalā) အဝါရောင်ရောဂါနှင့် ပဏ္ဍုရောဂါ (pāṇḍu-roga) စသည့် သွေးအားနည်း၍ ဖြူဖျော့ခြင်းကို သက်သာစေသည်။
Verse 27
रक्तपित्तं हरेत्पीतो वासकस्य रसो मधु / प्रातः काले तोयपानात्पीनसं दारुणं हरेत्
ဝါသက (vāsaka) ရည်ကို ပျားရည်နှင့်ရော၍ သောက်လျှင် ရက္တပိတ္တ (raktapitta) ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ ထို့ပြင် မနက်စောစော ရေသောက်ခြင်းဖြင့် ပီနသ (pīnasa) ဟုခေါ်သော နှာခေါင်း/အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြင်းထန်သောရောဂါကို သက်သာစေသည်။
Verse 28
बिभीतकस्य वै चूर्णं पिप्पल्याः सैन्धवस्य च / पीतं सकाञ्जिकं हन्ति स्वरभेदं महेश्वर
အို မဟေရှ္ဝရ၊ ဘိဘီတက (bibhītaka)၊ ပိပ္ပလီ (pippalī) နှင့် စိုင်န္ဓဝ ဆား (saindhava) ကို အမှုန့်ပြု၍ ကာဉ္ဇိက (ချဉ်ရည်) နှင့်အတူ သောက်လျှင် အသံရှိုင်းခြင်းနှင့် အသံရောဂါတို့ကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
Verse 29
चूर्णमामलकं सेव्यं पीतं गव्यपयो ऽन्वितम् / मनः शिला बलामूलं कोलपण च गुग्गुलुः
အာမလက (āmalaka) အမှုန့်ကို သောက်သုံးသင့်ပြီး နွားနို့နှင့်အတူ သောက်ရမည်။ ထို့အတူ မနဟ်ရှီလာ (manaḥśilā)၊ ဘလာ (balā) အမြစ်၊ ကိုလ (kola) အတိုင်းအတာနှင့် ဂုဂ္ဂုလု (guggulu) တို့ကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း အသုံးပြုရမည်။
Verse 30
जातिपत्रं कोलपत्रं तथा चैव मनः शिला / एभिश्चैव कृता वर्तिर्बदर्यग्नौ महेश्वर / धूमपानं कासहरं नात्र कार्या विचारणा
ဇာတိ (jāti) ရွက်၊ ကိုလ (kola) ရွက်နှင့် မနဟ်ရှီလာ (manaḥśilā) တို့ဖြင့် ဝတ်တီ (မီးတိုင်) ပြုလုပ်ကာ ဘဒရီ (jujube) သစ်မီးတွင် မီးရှို့၍ ထွက်သော ဆေးမြှုပ်ကို ရှူသောက်လျှင်၊ အို မဟေရှ္ဝရ၊ ချောင်းဆိုးကို ပျောက်ကင်းစေသည်၊ သံသယမလို။
Verse 31
त्रिफलापिप्पलीचूर्णं भक्षितं मधुनायुतम् / भोजनादौ हि समधु पिपासाज्व(त्व)रितं हरेत्
ထရိဖလာ (triphala) နှင့် ပိပ္ပလီ (pippalī) အမှုန့်ကို ပျားရည်နှင့်ရော၍ စားသုံးလျှင် အစာစားအစတွင် သုံးရမည်။ ပျားရည်နှင့်အတူ ယူသုံးပါက ရေငတ်ခြင်းနှင့် ဖျားနာခြင်း (အရေးပေါ်ဒုက္ခ) ကို သက်သာစေသည်။
Verse 32
बिल्वमूलञ्च समधुगुडूचीक्वथितं जलम् / पीतं हरेच्च त्रिवधं छर्दिं नैवात्रसंशयः / पीता दूर्वा छर्दिनुत्स्यात्पिष्टातण्डुलवारिणा
ဂုဍူချီ (guḍūcī) ဖြင့် ရေနွေးပြုတ်၍ ပျားရည်ရောထားသောရေကို ဘိလွ (bilva) အမြစ်နှင့်အတူ သောက်လျှင် အန်ခြင်း သုံးမျိုးကို ပျောက်ကင်းစေသည်၊ သံသယမရှိ။ ထို့အတူ ဒူးရ္ဝာ (dūrvā) မြက်ကို ဆန်ကိုကြိတ်၍ ပြုလုပ်သောရေနှင့် သောက်လျှင်လည်း အန်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်သည်။
Skin diseases (kuṣṭha and allied disorders such as ringworm, scabies, and sidhma) receive the densest coverage, followed by abdominal ailments/worms, heat and body-odour management, and then raktapitta/jaundice/anemia and respiratory complaints like pīnasa, hoarseness, cough, fever, thirst, and vomiting.
Kṣāra is presented as a potent preparation method—especially from banana/plantain leaves and other plant parts—used internally for abdominal diseases and externally (often with turmeric or oils) for sidhma-type skin disorders, indicating an emphasis on scraping/clearing actions consistent with classical Ayurvedic rationale.
Yes. Substances like manaḥśilā (realgar) and haritāla/yellow orpiment are arsenic-containing minerals in traditional rasashastra contexts and should not be used without expert processing standards and qualified supervision; the text reports efficacy, but modern safety/toxicity considerations are essential.