Adhyaya 173

Verse 1

नाम द्विसप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः धन्वन्तरिरुवाच / द्रव्याणि मधुरादीनि वक्ष्ये रागहराण्यहम् / शालिषष्टिकगोधृमक्षीरं घृतं रसा मध

အခန်း တစ်ရာခုနှစ်ဆယ်သုံး—ဓနွန္တရီက မိန့်ကြားသည်။ ယခု ငါသည် အချိုရသာရှိသော ဒြဗျများနှင့် အခြားအရာများကို၊ raga (ရောင်ရမ်းနီမြန်းမှုနှင့် စိတ်ကိလေသာ) ကိုဖယ်ရှားပေးသောအရာများအဖြစ် ရှင်းလင်းမည်။ ထိုအရာများမှာ śāli ဆန်၊ ṣaṣṭika ဆန်၊ ဂျုံ၊ နို့၊ ဂီ (ghee)၊ အာဟာရရည်များနှင့် ပျားရည်တို့ ဖြစ်သည်။

Verse 2

मज्जाशृङ्गाटकयवकशेर्विवारुगीक्षुरम् / गम्भगी पौष्करं बीजं द्राक्षा खर्जूरकं बला

အရိုးခွံအတွင်းအဆီ (marrow)၊ ရေကြက်သီးသီး (water-chestnut)၊ ယာဗ (barley)၊ śer(v)ā၊ vārugī၊ ကြံ; gambhagī; pauṣkara ၏ မျိုးစေ့; စပျစ်သီး၊ ချာဇူးရ (dates) နှင့် balā—ဤအရာတို့လည်း သင်ကြားနေသော အကျိုးပြုဒြဗျများထဲတွင် ပါဝင်သည်။

Verse 3

नारिकलेक्ष्वात्मणुप्ता विदारी च प्रियालकम् / मधुकं तालकष्माण्डं मुख्यो ऽयं मधुरो गणः

အုန်းသီး၊ ကြံ၊ Ātmaṇuptā၊ vidārī၊ priyāla၊ madhūka၊ ထန်းသီးနှင့် အက်ရှ်ဂေါ့ဒ် (ash-gourd)—ဤသည်တို့သည် အချို (madhura) အုပ်စုအတွင်း အဓိကအစုဖြစ်သည်။

Verse 4

मूर्छादाहप्रशमनः पडिन्द्रियप्रसादनः / कृमिकृत्कफकृच्चैव एको ऽत्यर्थ निपेवितः

၎င်းသည် မူးလဲခြင်းနှင့် ပူလောင်ခြင်းကို သက်သာစေ၍ အာရုံခြောက်ပါးကို ကြည်လင်စေသည်။ ပိုးကောင်များကို ဖျက်ဆီးပြီး ချွဲ (phlegm) ကိုလည်း လျော့နည်းစေသည်—အထူးသဖြင့် မှန်ကန်သောအတိုင်းအတာဖြင့် ကောင်းစွာ သောက်သုံးလျှင်။

Verse 5

श्वासकासाम्यमाधुर्यस्वरघातार्वुदानि च / गलगण्डश्लीपदानि गुडलेपादि कारयेत्

အသက်ရှူမဝ၊ ချောင်းဆိုး၊ အရသာမမှန်ခြင်း၊ အသံရှိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် အသံပျောက်ခြင်းနှင့် အဖုအကြိတ် (arbuda) များ၊ လည်ပင်းကြီး (goitre) နှင့် ślīpada (ဆင်ခြေထောက်ရောဂါ) တို့အတွက် ဂုဍ (jaggery) အခြေပြု လိမ်းဆေး (lepa) စသည့် လိမ်းကုသမှုများကို ပြုလုပ်သင့်သည်။

Verse 6

दाडिमामलकाम्रं च कपित्थकरमर्दकौ / मातुलुङ्गाम्रातकं च बदरं तिन्तडीफलम्

သလဲသီး၊ အာမလက (အိန္ဒိယ gooseberry)၊ သရက်သီး၊ wood-apple နှင့် karamaṛda၊ citron နှင့် ambraṭaka၊ ဇီးသီး (jujube) နှင့် tintaḍī သီး—ဤတို့သည် အချဉ်သီးများအဖြစ် ရေတွက်ကြသည်။

Verse 7

दधि तक्रं काञ्जिकं च लकुचं चाम्लवे तसम् / अम्लो लोणः शुण्ठीयुक्तो जारणः पाचनो रसः

ဒဓိ (နို့ချဉ်)၊ တက္ကရ (buttermilk)၊ ကာဉ္ဇိက (အချဉ်ဖျော်ရည်/အချဉ်ဆန်ရည်)၊ လကုချ (lakuca) နှင့် အာမလ-ဝေတသ (āmla-vetasa) တို့သည် အချဉ်အရသာဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဆားနှင့် သုဏ္ဌီ (ခြောက်ဂျင်း) တို့နှင့်ပေါင်းလျှင် အစာချေစေ၍ လေဖယ်ရှားကာ “ချက်ပြုတ်” သကဲ့သို့ ပာချန (pācana) ရသ ဖြစ်လာသည်။

Verse 8

क्लेदनो वातकृद्धृप्यो विदाही चानुलोमनः / अम्लो ऽत्यर्थं सेव्यमानः कुर्याद्धै दन्तहर्षकम्

အချဉ်အရသာသည် စိုစွတ်စေပြီး vāta ကိုတိုးစေနိုင်ကာ လှုံ့ဆော်တက်ကြွစေ၍ ပူလောင်စေသလို အောက်သို့စီးဆင်းစေသော (anulomana) သဘောလည်းရှိသည်။ သို့ရာတွင် အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလျှင် သွားယားနာ (dantaharṣa) ကို အမှန်တကယ် ဖြစ်စေသည်။

Verse 9

शरीरस्य च शैतिल्यं स्वरकण्ठास्यहृद्दहेत् / छिन्नभिन्नव्रणादीनि पाचयित्वाग्निभावितः

၎င်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို လျော့ရဲပျော့ပျောင်းစေပြီး အသံ၊ လည်ချောင်း၊ ပါးစပ်နှင့် နှလုံးတွင် ပူလောင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ မီးသဘော (အပူ) ရှိသဖြင့် ဖြတ်ရာ၊ ပေါက်ကွဲရာ စသည့် အနာများကိုလည်း ပိုမိုရောင်ရမ်းကာ ပြည်တည်စေသည်။

Verse 10

लवणानि यवक्षारसर्जिकादिश्च लावणः / शोधनः पाचनः क्लेदी विश्लेषसर्पणादिकृत्

ဆားအမျိုးမျိုး—ယဝက္ခာရ (မုယောမှ အယ်လ်ကလီ) နှင့် စရ္ဇိကာ စသည်တို့—ကို “လဝဏရသ” အုပ်စုဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သန့်စင်ပေး၍ အစာချေကူညီကာ စိုစွတ်နူးညံ့စေပြီး ကပ်ငြိမှုကို ခွဲကာ စီးဆင်းလှုပ်ရှားမှုကို ဖြစ်စေသည့် အကျိုးများ ရှိသည်။

Verse 11

मार्गरोधी मार्दवकृत्स एकः परिषेवितः / गात्रकण्डूकोष्ठशोथवैवर्ण्यं जनयेद्रसः / रक्तवातं पित्तरक्तं पुंस्त्वेन्द्रियरुजादिकम्

လဝဏရသ (အငံအရသာ) ကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာလမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ကာ ကိုယ်အသားကို ပျော့ဖျော့လျော့လျော့ ဖြစ်စေသည်။ လက်ခြေယားယံခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း၊ ရေဖောင်းခြင်းနှင့် အရောင်ပြောင်းခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပြီး၊ ရက္တဝါတ (raktavāta)၊ ပိတ္တရက္တ (pittarakta) နှင့် ပုရుషသန်စွမ်းမှု၊ အာရုံအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေသော ရောဂါများ စသည်တို့ကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Verse 12

व्योषशिग्रूमूलकं देवदारु च कुष्ठकम् / लशुनं वल्गुजी फलं मुस्तागुग्गुलुलाङ्गली

ဗျောရှ (trikatu)၊ ရှိဂ္ရုအမြစ် (drumstick tree)၊ မူလက (radish)၊ ဒေဝဒါရု (deodar) နှင့် ကုဋ္ဌက (kustha)၊ လရှုန (ကြက်သွန်ဖြူ)၊ ဝလ္ဂုဇီ အသီး၊ မုစ္တာ (mustā)၊ ဂုဂ္ဂုလု (guggulu) နှင့် လာင်္ဂလီ (lāṅgalī)—ဤတို့ကို စာရင်းပြု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 13

कटुको दीपनः शोधी कुष्ठकण्डूकफान्तकृत् / स्थौल्यालस्यक्रिमिहरः शुक्रमेदोविरोधनः / एको ऽत्यर्थं सेव्यमानः भ्रमदाहादिकृद्भवेत्

ကဋုက (kaṭuka) သည် အစာချေမီး (agni) ကို တောက်ပစေ၍ သန့်စင်ပေးသည်။ အရေပြားရောဂါ၊ ယားယံခြင်းနှင့် ကဖ (kapha) ဆိုင်ရာ ရောဂါများကို သက်သာစေသည်။ အဝလွန်ခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်းနှင့် ပိုးမွှား/အူပိုးများကို ဖယ်ရှားကာ သုက္ကရ (semen) နှင့် အဆီအနှစ် များလွန်ကဲမှုကို တားဆီးသည်။ သို့သော် တစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလျှင် မူးဝေခြင်း၊ ပူလောင်ခြင်း စသည့် ဒုက္ခများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

Verse 14

कृतमालः कीराणि हरिद्रेन्द्रयवास्तथा / स्वादुकण्टकवेत्राणि बृहतीद्वयशङ्खिनी

ကృతမာလ (kṛtamāla)၊ ကီရာဏိ (kīrāṇi)၊ ဟရိဒြာ (haridrā)၊ အင်္ဒြယဝ (indrayava) လည်းကောင်း၊ ချိုမြိန်၍ ဆူးပါသော ဝေတ္တရ (vetras) များ၊ ဘృဟတီ နှစ်မျိုး (bṛhatī-dvaya) နှင့် သင်္ခိနီ (śaṅkhinī)—ဤတို့ကိုလည်း စာရင်းထဲတွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 15

गुडूची चद्रवन्ती च त्रिवृन्मण्डूकपर्ण्यपि / कारवेल्लकवार्ताकुकरवीरकवासकाः

ဂုဒူချီ (Guduchi)၊ ခဒြဝန်တီ (Cadravanti)၊ တြိဝြိတ် (Trivrit) နှင့် မဏ္ဍူကပာဏီ (Mandukaparni)၊ ထို့ပြင် ကာရဝေလ္လက (ခါးသီးသခွား)၊ ဝါရ္တာကု (ခရမ်းသီး)၊ ကရဝီရ (Karavīra) နှင့် ဝါသက (Vāsaka) — ဤတို့သည် ဆေးဖက်ဝင် အပင်များအဖြစ် ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 16

रोहिणी शङ्खचूर्णं च कर्कोटो वै जयन्तिका / जातीवारुणकं निम्बो ज्योतिष्मती पुनर्नवा

ရိုဟိဏီ (Rohini)၊ ရှင်္ခချူර්ဏ (Śaṅkhacūrṇa)၊ ကရ္ကောဋ (Karkoṭa) နှင့် ဇယန္တိကာ (Jayantikā)၊ ထို့ပြင် ဇာတီ (Jātī)၊ ဝါရုဏက (Vāruṇaka)၊ နိမ္ဗ (Neem)၊ ဇျောတိရှ္မတီ (Jyotiṣmatī) နှင့် ပုနရ္နဝါ (Punarnavā) — ဤတို့လည်း ဆေးဖက်ဝင် ပစ္စည်းများအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်။

Verse 17

तिक्तो रसश्छेदनः स्याद्रोचनी दीपनस्तथा / शोधनो ज्वरतृष्णाघ्नो मूर्छाकण्ठार्तिकादिजित्

၎င်း၏ အရသာမှာ ခါးသီး၍၊ အတားအဆီးဖြစ်သော စုပုံမှုကို “ဖြတ်တောက်” လျော့ချပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်။ အစာစားချင်စေပြီး အစာချေမီးကို တောက်ပစေသည်။ သန့်စင်ပေးကာ ဖျားနာခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကို ဖျက်ဆီး၍ မူးလဲခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း စသည့် ရောဂါများကိုလည်း အနိုင်ယူသည်။

Verse 18

विण्मूत्रक्लेदसंशोषो ह्यत्यर्थं स च सेवितः / हनुस्तम्भाक्षेपकार्तिशिरः शूलब्रणादिकृत्

အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလျှင် မစင်၊ ဆီးနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအရည်ဓာတ်တို့ကို အလွန်အမင်း ခြောက်သွေ့စေသည်။ ထို့ပြင် မေးရိုးတင်းကျပ်ခြင်း (lockjaw)၊ ကြွက်တက်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ပျက်ယွင်းခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ထိုးနာသကဲ့သို့သော နာကျင်မှု၊ အနာနှင့် ဆက်စပ်သော ဝေဒနာများကို ဖြစ်စေတတ်သည်။

Verse 19

त्रिफलासल्लकीजम्बु आम्रातकवचादिकम् / तिन्दुकं वकुलं शालं पालङ्कीमुद्गचिल्लकम्

တြိဖလာ (Triphala)၊ သလ္လကီ (Sallakī)၊ ဇမ္ဗူ (Jambu)၊ အာမ္ရాతက (Āmrātaka)၊ ဝချာ (Vacā) နှင့် ထိုကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများ; တိန္ဒုက (Tinduka)၊ ဝကူလ (Vakula)၊ ရှာလ (Śāla); ထို့ပြင် ပါလင်ကီ (Pālaṅkī)၊ မုဒ္ဂ (Mudga) နှင့် စိလ္လက (Cillaka) — ဤတို့ကိုလည်း ဤနေရာတွင် ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 20

कषायो ग्राहको रोपी स्तम्भनक्लेदशोषणः / एको ऽत्यर्थं सेव्यमानो हृदये चाथ पीडकः / मुखशोषज्वराध्मानमन्यास्तम्भादिकारकः

ချုပ်တင်းသော အရသာ (ကသာယ) သည် စုပ်ယူတတ်၍ ကုသကာကွယ်ပေးပြီး၊ ချုပ်ကျပ်စေကာ စိုစွတ်မှုကို ခြောက်သွေ့စေသည်။ သို့ရာတွင် ထိုချုပ်တင်းအရသာကို တစ်မျိုးတည်း အလွန်အကျွံ သုံးစွဲလျှင် နှလုံးကို ဖိနှိပ်ကာ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်ဖောင်းခြင်း၊ လည်ပင်းတင်းကျပ်ခြင်း စသည့် ရောဂါများ ဖြစ်စေသည်။

Verse 21

हरिद्राकुष्ठलवणं मेषशृङ्गिबलाद्वयम् / कच्छुरा सल्लकी पाठा पुनर्नवा शतावरी

နနွင်း (ဟရိဒြာ)၊ ကုဋ္ဌ (ကုဋ္ဌ) နှင့် ဆား; မေṣaśṛṅgī နှင့် ဘလာ ဆေးမြစ်နှစ်မျိုး; ကာစ္ဆူရာ၊ ဆလ္လကီ၊ ပါဋ္ဌာ၊ ပုနර්နဝါ၊ နှင့် သတဝါရီ—ဤတို့သည် ပါဝင်ပစ္စည်းများအဖြစ် ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 22

अग्नि मन्थो ब्रह्मदण्डी श्वदंष्ट्रैरण्डके तथा / यवकोलकुलत्थादिकर्षाशी दशमूलकम् / पृथक् समस्तो वातातोर्बहुपित्तहरस्तथा

အဂ္နိမန္ထ၊ ဗြဟ္မဒဏ္ဍီ၊ ရွဝဒံṣṭရာ နှင့် အဲရန်ဍက; ထို့ပြင် ယဝ (မုယော)၊ ကိုလ (ဇီးသီး)၊ ကုလတ္ထ (မြင်းပဲ) စသည့်အရာများကို ကရ္ṣ အတိုင်းအတာဖြင့် ချိန်၍—ဤစုကို ဒသမူလ အုပ်စုဟု ခေါ်သည်။ တစ်မျိုးချင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစည်းသုံးစွဲလျှင် ဝါတရောဂါများကို သက်သာစေကာ ပိတ္တ အလွန်အကျွံကိုလည်း လျော့နည်းစေသည်။

Verse 23

शतावरी विदारी च बालकोशीरचन्दनम् / दूर्वा वटः पिप्पली च बदरी सल्लकी तथा

သတဝါရီ နှင့် ဝိဒါရီ; ဘာလက၊ ဥရှီရ နှင့် စန္ဒန (စန္ဒကာသစ်)； ဒူರ್ವာမြက်၊ ဝဋ (ဗန်ယန်ပင်)၊ ပိပ္ပလီ၊ ဘဒရီ နှင့် ဆလ္လကီ တို့လည်းပါဝင်သည်—ဤတို့ကို ထပ်မံ ဆေးပစ္စည်းအဖြစ် ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။

Verse 24

कदली चोत्पलं पद्ममुदुम्बरपटोलकन् / अथ श्लेष्महरो वर्गो हरिद्रागुडकुष्ठकम्

ကဒလီ (ငှက်ပျော)၊ ဥတ္ပလ (အပြာရေကြာ)၊ ပဒ္မ (ကြာပန်း)၊ ဥဒုမ္ဗရ (အုပ်စုသဖန်း) နှင့် ပဋိုလ (ချွန်ဖရုံ) ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ကဖ္ဖ/ရှလေṣ္မ ကို လျော့စေသော အုပ်စုမှာ—နနွင်း၊ ဂုဍ (ဂျာဂရီ) နှင့် ကုဋ္ဌ (costus) ဖြစ်သည်။

Verse 25

शतपुष्पी च जाती च व्योषारग्वधलाङ्गली / सर्पिस्तैलवसामज्जाः स्नेहेषु प्रवरं स्मृतम्

Śatapuṣpī နှင့် jāti၊ ထို့ပြင် ဟင်းခတ်သုံးမျိုး (trikaṭu)၊ āragvadha နှင့် lāṅgalī ကို ဖော်ပြထားသည်။ စ्नेဟ (အဆီဓာတ်) များအနက် ဂျီ (ghṛta)၊ ဆီ၊ အဆီနှင့် အရိုးမြစ် (marrow) ကို အထူးကောင်းဆုံးဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 26

तथा धीस्मृतिमेधाग्निकाङ्क्षिणां शस्यते घृतम् / केवलं पैत्तिके सर्पिर्वातिके लवणान्वितम्

ထို့အတူ ဉာဏ် (dhī)၊ မှတ်ဉာဏ် (smṛti)၊ ပညာတတ်မြောက်မှု (medhā) နှင့် အစာချေမီး (agni) ကို လိုလားသူတို့အတွက် ဂျီ (ghṛta) ကို အကြံပြုသည်။ ပိတ္တရောဂါတွင် ဂျီတစ်မျိုးတည်း၊ ဝါတရောဂါတွင် ဆားနှင့် တွဲ၍ သောက်သုံးရသည်။

Verse 27

देयं बहुकफे वापि व्योषक्षारसमायुतम् / ग्रन्थिनाडीकृमिस्लेष्ममेदोमारुतरोगिषु

ကဖ (phlegm) များလွန်းသော်လည်း သုံးမျိုးဟင်းခတ် (trikaṭu) နှင့် အယ်လ်ကလိုင်းဆား (kṣāra) တို့နှင့် ရောစပ်၍ ပေးသင့်သည်။ အထူးသဖြင့် ဂလန်ဒီဖောင်းခြင်း၊ နာဒီ/ဖစ်စတူလာရောဂါ၊ ပိုးကောင်၊ စလေရှ္မရောဂါ၊ အဆီဓာတ်ရောဂါ (meda) နှင့် ဝါတကြောင့်ဖြစ်သော ရောဂါများတွင် ဖြစ်သည်။

Verse 28

तैलं लाघवदार्ढ्याय क्रूरकोष्ठेषु देहिषु / वातातपाम्बुभारस्त्रीव्यायामक्षीणधातुषु

ဆီ (oleation) ကို ကိုယ်ခန္ဓာ ပေါ့ပါးမှုနှင့် တင်းရင်းခိုင်မာမှု ရစေရန်၊ ဝမ်းချုပ်၍ အူလမ်းကြောင်းကြမ်းသောသူတို့တွင် ပေးသင့်သည်။ ထို့ပြင် ဝါတ၊ နေရောင်/အပူ၊ ရေများသောက်ခြင်း၊ အလေးအပင်တင်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်းနှင့် ပြင်းထန်လေ့ကျင့်ခန်းကြောင့် ဓာတ်များခန်းခြောက်သူတို့တွင်လည်း ပေးရသည်။

Verse 29

रूक्षक्लेशक्षयात्याग्निवाता वृतपथेषु / अथ दग्ध्वा शिराजालं योनिकर्म शिरोरुजि (जम् )

ခြောက်သွေ့မှု၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ ခန်းခြောက်မှု၊ အစာချေမီးလွန်ကဲမှုနှင့် ဝါတတက်ကြွမှုကြောင့် လမ်းကြောင်းများ ပိတ်ဆို့နေသူတို့တွင်—လိုအပ်သလို သွေးကြောကွန်ယက် (śirā-jāla) ကို မီးကင်/ကော်တရီဇ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် ယောနီကုသမှု (yoni-karma) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤနည်းသည် ခေါင်းကိုက်ရောဂါတို့တွင်လည်း သင့်တော်သည်။

Verse 30

उत्तमस्य पलं मात्रा त्रिभिश्चाक्षैश्च मध्यमे / जघन्यस्य पलार्धेन स्नेहक्वाथौषधेषु च

အားကောင်းဆုံးသူအတွက် သင့်တော်သောဆေးပမာဏမှာ ပလ (pala) တစ်ပလ ဖြစ်၏။ အလယ်အလတ်အားရှိသူအတွက် အက္ရှ (akṣa) သုံးအက္ရှ ဖြစ်၏။ အားနည်းဆုံးသူအတွက် ပလတစ်ဝက် ဖြစ်၏။ ဤသည်မှာ ဆီပြန်ဆေး၊ ချက်ရည် (decoction) နှင့် ဆေးဝါးတို့အတွက်လည်း တိုင်းတာချက်ဖြစ်၏။

Verse 31

जलमुष्णं घृते देयं पृथक् तैले तु शस्यते / सेनेहे पित्ते तु तृष्णायां पिबेदुष्णोदकं नरः

ဃြတ (ghee) သောက်သုံးရာတွင် နွေးရေကို ပေးရမည်။ သို့သော် ဆီ (oil) နှင့်အတူ သင့်လျော်သော အခြားသောက်စရာကို အကြံပြုသည်။ ထို့ပြင် စနေဟန (oleation) ကုထုံးအတွင်း ပိတ္တ (pitta) ကြောင့် ရေငတ်လာလျှင် လူသည် နွေးရေကို သောက်သင့်သည်။

Verse 32

वातानुलोमं दीप्ताग्रर्वर्चः स्निग्धस्य तन्मतम् / रूक्षम्य स्नेदृनं कार्यमभिस्निग्धस्य रूक्षणम्

စနေဟန (oleation) ကို မှန်ကန်စွာ ခံယူထားသူအတွက် ရည်ရွယ်သည့် လက္ခဏာများမှာ—ဝါတ (vāta) ၏ အောက်သို့ စီးဆင်းမှုကောင်းခြင်း၊ အစာချေမီး (agni) တောက်ပပြင်းထန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းသွားခြင်းကောင်းမွန်ခြင်း ဖြစ်၏။ ခြောက်သွေ့မှုရှိလျှင် ဆီပြန်ကုထုံးကို ပြုလုပ်ရမည်; သို့သော် အလွန်အကျွံ ဆီပြန်နေပါက ရူක්ෂဏ (rūkṣaṇa) ဟူသော ခြောက်စေကုထုံးကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 33

श्यामाककोरदोषान्नतक्रपिण्याकसकुभिः / वातश्लेष्माणि वाते वा कफे वा स्वेद इष्यते / न स्वेदयेदतिम्थूलरूक्षदुर्वलमूर्छितान्

ရှျာမာက (śyāmāka)၊ ကောရ (kora)၊ ဒိုးသာန်န (doṣānna)၊ နို့ချဉ်ရည် (buttermilk)၊ ဆီကိတ် (oil-cake) နှင့် စကူဘ (sakubha) တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော လိမ်းကပ်မှုများကို အသုံးပြုပြီး ဝါတ (vāta) နှင့် ရှလေရှ္မန် (kapha) ရောဂါများအတွက် စွေဒ (sveda) အပူချွေးထုတ်ကုထုံးကို သတ်မှတ်ထားသည်—ဝါတဦးစားပေးဖြစ်စေ ကဖဦးစားပေးဖြစ်စေ။ သို့ရာတွင် အလွန်အမင်း ဝလွန်သူ၊ အလွန်ခြောက်သွေ့သူ၊ အလွန်အားနည်းသူ၊ သတိလစ်/မူးမေ့သူတို့ကို စွေဒ မပြုလုပ်ရ။