Adhyaya 171

Verse 1

नाम सप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः धन्वन्तरिरुवाच / नाडीव्रणादिरोगाणां चिकित्सां शृणु सुश्रुत / नाडीं शस्त्रेण संपाट्य नाजीनां व्रणवत्क्रिया

“ဤသည်မှာ တစ်ရာခုနှစ်ဆယ်တစ်မြောက် အခန်းဖြစ်၏” ဟု ဓန္ဝန္တရီက မိန့်တော်မူသည်။ “အို သုश्रုတ၊ နာဍီ-ဝ્રણ (လမ်းကြောင်းအနာ) စသည့် ရောဂါတို့၏ ကုသနည်းကို နားထောင်လော့။ နာဍီကို ခွဲစိတ်ကိရိယာဖြင့် ဖြတ်ဖွင့်ပြီးနောက် အနာကုသသကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရမည်”။

Verse 2

गुग्गुलुत्रिफलाव्योपैः समांशैराज्ययोजितैः / नाडीदुष्टव्रणं शूलं भगन्दरमथो जयेत्

ဂုဂ္ဂုလု၊ ထရိဖလာ နှင့် ဗျိုးပ (vyopa) ကို အချိုးတူယူ၍ ဂhee (အာဇျ) နှင့် ရောစပ်သောက်သုံးလျှင် နာဍီရောဂါ၊ အနာပုပ်/ဒုෂ္ဌဝ્રણ၊ နာကျင်မှုနှင့် ဘဂန္ဒရ (အနောက်ပိုင်းဖစ်စတူလာ) ကိုပါ အနိုင်ယူနိုင်သည်။

Verse 3

निर्गुण्डीरसतस्तैलं नाडीदुष्टव्रणापहम् / हितं पामामयानां तु पानाभ्यञ्जननावनैः

နိရ္ဂုဏ္ဍီ (nirguṇḍī) ရည်ဖြင့် ချက်ပြုတ်ပြင်ဆင်ထားသော ဆီသည် နာဍီရောဂါနှင့် ဒုෂ္ဌဝ્રણ (အနာပုပ်) ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ ယားနာ (scabies) နှင့် ဆင်တူသော အရေပြားရောဂါရှိသူတို့အတွက် သောက်သုံးခြင်း၊ လိမ်းနှိပ်ခြင်းနှင့် နှာခေါင်းမှ ထည့်သွင်းခြင်းတို့ဖြင့် အကျိုးရှိသည်။

Verse 4

गग्गुत्रिफलाकृष्णात्रिपञ्चैकांशयोजिता / घुटि (गुडि) काशोथगुल्मार्शोभगन्दरवतां हिता

ဂုဂ္ဂုလု၊ တြိဖလာ၊ ကృష్ణာ (ပိပ္ပလီ/ရှည်ငရုတ်ကောင်း) နှင့် တြိပဉ္စ ကို အချိုးတူ ပေါင်းစပ်၍ «ဂုဋိ/ဂုဍိ» ဟု ခေါ်သော ဆေးပြင်သည် ချောင်းဆိုး၊ ဖောင်းရောင်၊ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အဖုအကျိတ်၊ အမြှေးရောင် (ပိုင်လ်) နှင့် အနို-ဖစ်စတူလာ ရှိသူတို့အတွက် အကျိုးရှိ၏။

Verse 5

ध्वजमध्ये शिरावेधे विशुद्धिरुपदंशके / पाको रक्ष्यः प्रयत्नेन शिश्रक्षयकरो हि सः

ဓွဇ (လိင်အင်္ဂါ) အလယ်၌ သွေးကြောကို ထိုးဖောက်မိလျှင်၊ ဥပဒံသ (လိင်ပိုင်း အနာ/ကူးစက်ရောဂါ) ဖြစ်ရာတွင် သန့်စင်ခြင်း လိုအပ်၏။ အနာပုပ်ပွားခြင်းကို အထူးကြိုးစား၍ တားဆီးရမည်၊ ထိုကူးစက်မှုသည် လိင်အင်္ဂါကို ပျက်စီး၍ ချွတ်ယွင်းစေတတ်၏။

Verse 6

पटोलनिम्बत्रिफलागुडूचीक्वाथमापिबेत् / सगुग्गुलुं सखदिरमुपदंशो विनश्यति

ပတိုးလ (pointed gourd)၊ နိမ်၊ တြိဖလာ နှင့် ဂုဍူချီ တို့ကို ပြုတ်ရည်လုပ်၍ သောက်ရမည်။ ထိုပြုတ်ရည်ကို ဂုဂ္ဂုလု နှင့် ခဒိရ တို့နှင့်အတူ သောက်လျှင် «ဥပဒံသ» ဟုခေါ်သော ရောဂါ ပျောက်ကင်းသွား၏။

Verse 7

दहेत्कटाहे त्रिफलां सामसी (षी) मधसंयुताम् / उपदंशे प्रलेपो ऽय सद्यो रोपयते व्रणम्

တြိဖလာကို ကတား (အိုးကြီး) ထဲတွင် အပူပေး၍ မာံစီ (သို့) ṣī နှင့် ပျားရည် ပေါင်းစပ်ရမည်။ ဥပဒံသ အတွက် ဤလိမ်းဆေးသည် အနာကို လျင်မြန်စွာ ကုသပျောက်ကင်းစေ၏။

Verse 8

त्रिफलानिम्बभूनिम्बकरञ्जखदिरादिभिः / कल्कैः क्वाथैर्घृतं पक्वमुपदंशहरं परम्

တြိဖလာ၊ နိမ်၊ ဘူနိမ်ဗ၊ ကရဉ္ဇ၊ ခဒိရ စသည့် ဆေးပင်တို့၏ ကလ္က (အနှစ်) နှင့် ပြုတ်ရည်တို့ဖြင့် ဂျီ (ghee) ကို ချက်ပြုတ်ထားလျှင်၊ ထိုဂျီသည် «ဥပဒံသ» ကို ဖျက်ဆီးပယ်ရှားရာ၌ အလွန်ထူးမြတ်၏။

Verse 9

आदौ भग्नं विदित्वा तु सेचयेच्छीतलांबुना / पक्वेनालेपनं कार्यं बन्धनं च कुशान्वितम्

အစဦးတွင် အရိုးကျိုးခြင်းကို သိမြင်ပြီး အေးမြသောရေဖြင့် ဖြန်းပက်ရမည်။ ထို့နောက် အပူပေါင်းလိမ်းဆေးကို လိမ်းကာ ကုရှမြက် (kuśa) ဖြင့် ပတ်တီးချည်ရမည်။

Verse 10

माषं मांसं तथा सर्पिः क्षीरं यूषः सतीजलः / बृंहणं चान्नपानं स्यात्प्रदेयं भग्नरोगिणे

မတ်ပဲ (black gram)၊ အသား၊ ဂီ (ghee)၊ နို့၊ ဟင်းရည်၊ သန့်ရှင်းကောင်းမွန်သောရေ—ဤသို့ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာနှင့် သောက်စရာတို့ကို အရိုးကျိုးနာသူအား ပေးရမည်။

Verse 11

रसोनमधुनासाज्यसिताकल्कं समश्नुता / छिन्नभिन्नच्युतास्थीनां सन्धानमचिराद्भवेत्

ကြက်သွန်ဖြူကို ပျားရည်၊ ဂီ (ghee) နှင့် သကြားကလ္က (သကြားပျစ်ပျစ်) တို့နှင့် ရောစပ်၍ သောက်သုံးလျှင် ဖြတ်တောက်၊ ကွဲကြေ သို့မဟုတ် လွဲချော်သွားသော အရိုးတို့ ပြန်လည်ဆက်စပ်ခြင်းသည် မကြာမီ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆို၏။

Verse 12

अश्वत्थत्रिफलाव्योषाः सवरभिः समीकृतैः / तुल्यो गुग्गुलुना योज्यो भग्नसन्धिप्रसाध (कृत्) कः

အရှွတ္ထ (aśvattha)၊ တြိဖလာ (triphala)၊ တြိကဋု/ဗျိုးရှ (trikaṭu/vyoṣa) တို့ကို မွှေးကြိုင်သော ပစ္စည်းများနှင့် ကောင်းစွာ ရောနှောပြီး၊ ထို့နောက် ဂုဂ္ဂုလု (guggulu) နှင့် အချိုးတူညီစွာ ပေါင်းစပ်ရမည်။ ဤဖော်မြူလာသည် အဆစ်ကျိုး၊ အဆစ်လွဲတို့ကို ပြန်လည်သက်သာစေ၍ ကုသရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 13

सर्वकुष्ठेषु वमनं रेचनं रक्तमोक्षण / वचावासापटोलानां निम्बस्य कलिनीत्वचः

ကူဋ္ဌ (kuṣṭha) အမျိုးအစားအားလုံးတွင် အန်ထုတ်ကုသခြင်း (vamanam)၊ ဝမ်းလျှောကုသခြင်း (recanam) နှင့် သွေးထုတ်ခြင်း (raktamokṣaṇam) ကို အကြံပြုသည်။ ထို့ပြင် vacā၊ vāsā၊ paṭola၊ နိမ် (neem) နှင့် kalinī အခွံ/အသားအရေတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆေးဝါးများကို ညွှန်ပြထားသည်။

Verse 14

कषायो मधुना पीतो वातहृन्मदनान्वितः / विरेचनं प्रयोक्तव्यं त्रिवृत्कर्णफलत्रिकैः

ပျားရည်နှင့်သောက်သော ဆေးရည်ကို ဝါတကိုသက်သာစေသော ဆေးနှင့် မဒနာတို့ပေါင်းစပ်၍ ပေးသင့်၏။ ထို့နောက် တြိဝෘတ်၊ ကර්ဏဖလ နှင့် တြိဖလာ (သုံးသီး) ဖြင့် ဝိရေချန (ဝမ်းလျှောကုထုံး) ကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 15

मनः शिलांमरीचैस्तु तैलं कुष्ठविनाशनम् / सर्वकुष्ठे विलेपो ऽयं शिवापञ्चगुडौदनम्

မနဿီလာနှင့် ငရုတ်ကောင်း (black pepper) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆီသည် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ကို ဖျက်ဆီး၏။ ဤလိမ်းဆေးသည် ကုဋ္ဌအမျိုးမျိုးအတွက် သင့်တော်ပြီး «ရှီဝါပဉ္စဂုဍောဒန» ဟုခေါ်သော ပြင်ဆင်မှုနှင့် တွဲဖက်သုံးရ၏။

Verse 16

करञ्जैलगजैः कुष्ठं गोमूत्रेण प्रलेपतः / करवीरोद्वर्तनं च तैलाक्तस्य च कुष्ठहृत्

ကရဉ္ဇနှင့် ဧလာ (cardamom) ကို ဧဒဂဇာနှင့်ပေါင်း၍ နွားဆီးဖြင့် ကြိတ်ကာ လိမ်းလျှင် ကုဋ္ဌ ပျောက်ကင်း၏။ ထို့ပြင် ဆီလိမ်းပြီးနောက် ကရဝီရ ဖြင့် ပွတ်တိုက်ခြင်းလည်း ကုဋ္ဌကို ဖယ်ရှားသည်ဟု ဆို၏။

Verse 17

हरिद्रा मलयं रास्ना गुडूच्येडगजस्तथा / आरग्वधः करञ्जश्च लेपः कुष्ठहरः परः

နနွင်း၊ မလယ (စန္ဒကူး)၊ ရာစ్నာ၊ ဂုဍူချီ နှင့် ဧဒဂဇာတို့ကို အာရဂ္ဝဓ နှင့် ကရဉ္ဇ တို့နှင့်ပေါင်း၍ ပြုလုပ်သော လိမ်းဆေးသည် ကုဋ္ဌကို ဖယ်ရှားရာတွင် အလွန်ကောင်းမြတ်၏။

Verse 18

मनः शिलाविडङ्गानि वागजी सर्षपास्तथा / करञ्जैर्मूत्रपिष्टो ऽयं लेपः कुष्टहरोर्ऽकवत्

မနဿီလာ၊ ရှီလာ၊ ဝိဍင်္ဂ၊ ဝါဂဇီ နှင့် မုန်ညင်းတို့ကို ကရဉ္ဇ နှင့်ပေါင်း၍ ဆီးဖြင့် ကြိတ်ကာ လိမ်းဆေးပြုလျှင် ဖြစ်၏။ ဤလိမ်းဆေးသည် အရက (Calotropis) ကဲ့သို့ ကုဋ္ဌကို ဖယ်ရှားနိုင်၏။

Verse 19

विडङ्गैडवचा कुष्ठनिशासिन्धूत्थसर्षपैः / मूत्राम्लपिष्टो लेपो ऽयं दद्रूकुष्टविनाशनः

ဗိဍင်္ဂ၊ အိုင်ဍဝစာ၊ ကုဋ္ဌ၊ နိသာ(နနွင်း)၊ စင်ဓူဋ္ဌ(ကျောက်ဆား) နှင့် မုစတာစေ့တို့ကို ဆီးနှင့် ချဉ်ရည်ဖြင့် ကြိတ်၍ လိမ်းလျှင် ဒဒ္ရူ (ဝိုင်းဝိုင်းယားယံအဖု) နှင့် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 20

प्रपुन्नाटसुबीजानि धात्री सर्जरसः स्नुही / सौवीरपिष्टं दद्रूणामेतदुद्वर्तनं परम्

ပရပုန္နာဋ စေ့များ၊ ဓာတြီ(အာမလကီ)၊ စရ္ဇ ရေဇင်နှင့် စနုဟီတို့ကို ဆော်ဝီရဖြင့် ကြိတ်လျှင် ဒဒ္ရူ (ဝိုင်းဝိုင်းယားယံအဖု) အတွက် အထူးကောင်းသော ဥဒ္ဝර්တန (ပွတ်လိမ်းဆေး) ဖြစ်သည်။

Verse 21

आरग्वधस्य पत्राणि आरनालेन पेषयेत् / दद्रूकिट्टिम (भ) कुष्ठानि हन्ति सिध्मानमेव च

အာရဂ္ဝဓ အရွက်များကို အာရနာလ တံတားနှင့် ကြိတ်ပါစေ; ထိုသည် ဒဒ္ရူ၊ ကိဋ္ဋိမ (အခွံကပ်ယားယံအဖု)၊ ကုဋ္ဌ အမျိုးအစားအချို့နှင့် စိဓ္မာန (ဖြူဖျော့သော အရေပြားရောဂါ) ကိုပါ ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 22

उष्णो पीता वागुजी च कुष्ठजित्क्षीरभोजनः / तिलाज्यत्रिफलाक्षौद्रव्योषभल्लातशर्कराः / वृष्याः सप्त समा मेध्याः कष्ठहाः कामचारिणः

အပူပူသောက်၍ ဝာဂုဇီနှင့် တွဲသောက်လျှင်၊ နို့ကို အစာအဖြစ်ထားသော ဤနည်းလမ်းသည် ကုဋ္ဌကို အနိုင်ယူသည်။ နှမ်း၊ ဂီ(အာဇျ)၊ တြိဖလာ၊ ပျားရည်၊ ဗျိုးရှ(စပ်သုံးမျိုး)၊ ဘလ္လာတ နှင့် သကြား—ဤခုနှစ်ပါးသည် အားတိုးစေ၍ ပြန်လည်သန်စွမ်းစေကာ စိတ်ကြည်လင်စေပြီး ရောဂါဒုက္ခကို ဖယ်ရှား၍ သန်မာသောဗီရိယကို ထောက်ပံ့သည်။

Verse 23

विडङ्गत्रिफलाकृष्णाचूर्णं लीढं समाक्षिकम् / हन्ति कुष्ठक्रिमिमेहनाडीव्रणभगन्दरान्

ဗိဍင်္ဂ၊ တြိဖလာနှင့် ကೃṣṇā အမှုန့်ကို ပျားရည်နှင့် ရော၍ လျှာဖြင့် လိမ်းစားလျှင် ကုဋ္ဌ၊ ပိုးမွှား/ကပ်ပါးများ၊ မေဟ (ဆီးနှင့် ဆိုင်သော/မက်တာဘော်လစ်ရောဂါ)၊ နာဍီရောဂါ (အနာလမ်းကြောင်း)၊ အနာနှင့် ဘဂန္ဒရ (အနောက်ပေါက်ဖစ်စတူလာ) ကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 24

यः खादेदभयारिष्टमरिष्टामलकानिशाः / स जयेत्सर्वकुष्ठानिमासादूर्ध्वं न संशयः

အဘယာ (ဟရိတကီ) ဖြင့်ပြုလုပ်သော အရိဋ္ဌ (ဖျော်ရည်/ဖာမင့်) ကို အရိဋ္ဌ၊ အာမလကီ နှင့် နိသာ (နနွင်း) တို့နှင့်အတူ သောက်စားသူသည် တစ်လအတွင်း ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ/လက်ပရိုစီ) အမျိုးမျိုးကို အနိုင်ယူမည်—သံသယမရှိ။

Verse 25

दह्यमानायुतः कुम्भे मूलगे खदिराङ्कुरः / साक्षधात्रीरसः क्षौद्रो हन्यात्कुष्ठं रसायनम्

မြေထဲတွင်ချထားသော အိုး (ကုံဘ) ထဲ၌ အပူပေးပြုလုပ်ထားသော ခဒိရ အပင်ပေါက်ကို အာမလကီရည်နှင့် ပျားရည်တို့နှင့်အတူ သောက်စားလျှင်—ဤ ရသာယန သည် ကုဋ္ဌ (လက်ပရိုစီ/အရေပြားရောဂါ) ကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 26

धात्री खदिरयोः क्काथं पीत्वा वागजिसंयुतम् / शङ्खेन्दुधवलं श्वित्रं हन्ति तूर्णं न संशयः

ဓာတြီ (အာမလကီ) နှင့် ခဒိရ တို့၏ ကွာထ (ပြုတ်ရည်) ကို ဝါဂဇိ နှင့်ရောစပ်၍ သောက်လျှင်၊ ခွင်္တရ (အဖြူစက်ရောဂါ/လျူကိုဒားမာ) သည် ခရုခွံ သို့မဟုတ် လမင်းကဲ့သို့ ဖြူစင်သော်လည်း အလျင်အမြန် ပျောက်ကင်းမည်—သံသယမရှိ။

Verse 27

पीत्वा भल्लातकं तैलं मासाद्व्याधिं जयेन्नरः / सेवितं खादिरं वारि पानाद्यैः कुष्ठजिद्भवेत्

ဘ္ဟလ္လာတက ဆီကို သောက်လျှင် လူသည် တစ်လအတွင်း ရောဂါကို အနိုင်ယူမည်။ ထို့ပြင် ခဒိရရေကို ပုံမှန် သောက်သုံးခြင်းနှင့် အခြားသုံးစွဲမှုများဖြင့် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ကို အနိုင်ရသူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 28

भावितं मलपूक्वाथैः सोमराजीफलं बहु / कर्षं भक्षेदलवणो ह्यक्षफल्गुशृतं पिबेत्

မလပူက၏ ကွာထ (ပြုတ်ရည်) ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ စိမ့်ဝင်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ဆိုမရာဇီ အသီးကို များစွာ ယူသင့်သည်။ ဆားမထည့်ဘဲ တစ်ကရ္ဩ (karṣa) ကို စားပြီးနောက် ဟရိတကီ (အက္ခ) နှင့် ဖလ္ဂု ဖြင့်ပြုတ်ထားသော ပြုတ်ရည်ကို သောက်ရမည်။

Verse 29

हन्ति श्वित्रमसाध्यं च लेपे योज्यापराजिता / वासा शुद्धा च त्रिफला पटोलं च करञ्जकम्

မကုသနိုင်ဟုဆိုသော śvitra (အသားအရေဖြူဖျော့ခြင်း) ပင် လိမ်းဆေးအဖြစ် ပတ်လိမ်းလျှင် ပျောက်ကင်းစေသည်။ aparājitā၊ သန့်စင်ထားသော vāsā၊ triphalā၊ paṭola နှင့် karañjaka ကို ပေါင်းစပ်၍ လိမ်းရန် ဖြစ်သည်။

Verse 30

निम्बाशनं कृष्णवेत्रं क्वाथकल्केन यद्धृतम् / वज्रकं तद्भवेत्कुष्ठं शतवर्षाणि जीवति

နီမ်ပင်သားနှင့် အမဲရောင်ကြံတံ (black cane) ကို ချက်ရည်နှင့် ကလ္က (ပတ်ဆေး) ဖြင့် ပြုပြင်ထားသော ထိုဆေးပေါင်းသည် Vajraka-kuṣṭha ဟုခေါ်သော ပြင်းထန်သည့် အရေပြားရောဂါအတွက် အာနိသင်ရှိသော ဆေးဖြစ်လာပြီး၊ အောင်မြင်စွာကုသလျှင် ရာနှစ်တိုင် အသက်ရှည်စေသည်။

Verse 31

स्वरसेन च दूर्वायाः पचेत्तैलं चतुर्गुणम् / कच्छूर्विचर्चिका पामा अभ्यङ्गादेव नश्यति

dūrvā မြက်၏ လတ်ဆတ်သော အရည်ဖြင့် ဆီကို လေးဆ (သင့်တော်သောအချိုးအစားဖြင့်) ချက်ရမည်။ ထိုဆီဖြင့် အနှိပ်လိမ်းခြင်းသာဖြင့်ပင် ယားယံခြင်း၊ vicarcikā (အက်ဇီမာဆန်သောအဖုအပိန့်) နှင့် ပမာ (scabies) တို့ ပျောက်ကင်းသည်။

Verse 32

द्रुमत्वगर्ककुष्ठानि लवणानि च मूत्रकम् / गम्भारिकाचित्रकैस्तैस्तैलं कुष्ठव्रणादिनुत्

သစ်ပင်အခွံများ၊ arka၊ kuṣṭha ဆေးမြစ်၊ ဆားများနှင့် ဆီး၊ ထို့ပြင် gambhārī နှင့် citraka တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ဆီတစ်မျိုး ချက်ပြုလုပ်လျှင်၊ အရေပြားရောဂါ၊ အနာနှင့် ဆက်စပ်သော ဝေဒနာများကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 33

(अथाम्लपित्तचिकित्सा) धात्रीनिम्बफलं तद्वद्गोमूत्रेण च चित्रकम् / वासामृतापर्पटिकानिम्बभूनिम्बमार्करैः (वैः) / त्रिफलाकुलत्थैः क्वाथः सक्षौद्रश्चाम्लपित्तहा

ယခု āmlapitta (အက်စစ်မညီမှု) ကုသနည်းမှာ—dhātrī (āmalakī) သီးနှင့် nimba သီးကို ယူ၍၊ ထို့အတူ citraka ကို နွားဆီးဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ vāsā၊ amṛtā (guḍūcī)၊ parpaṭikā၊ nimba၊ bhūnimba နှင့် mārkara တို့ကို triphalā နှင့် kulattha တို့နှင့်အတူ ချက်ရည်ပြုလုပ်ပြီး ပျားရည်နှင့် သောက်လျှင် āmlapitta ကို ဖျက်ဆီးပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 34

फलत्रिकं पटोलं च तिक्तक्वाथः सितायुतः / पीतो यष्टीमधुयुतो ज्वरच्छर्द्यम्लपित्तजित्

သုံးသီး (Triphalā) နှင့် ပတိုးလ (paṭola) တို့ဖြင့် ချဉ်ခါးရည်ပြုတ်ကို ပြုလုပ်၍ သကြားနှင့်ရောကာ ယဿတီမဓု (licorice) နှင့်အတူ သောက်လျှင် ဖျားနာခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် အာမလပိတ္တ (ချဉ်သော ပိတ္တ) ကို အနိုင်ယူစေသည်။

Verse 35

वासाघृतं तिक्तघृतं पिप्पलीघृतमेव च / अम्लपित्ते प्रयोक्तव्यं गुडकूष्माण्डकं तथा

အာမလပိတ္တတွင် ဝါသာ-ဃృత (vāsā-ghṛta)၊ တိက္တ-ဃృత (tikta-ghṛta) နှင့် ပိပ္ပလီ-ဃృత (pippalī-ghṛta) တို့ကို သေချာစွာ အသုံးပြုရမည်။ ထို့အတူ ဂုဍ (jaggery) နှင့် ကူෂ္မာဏ္ဍ (kūṣmāṇḍa—ash gourd) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆေးပြင်လည်း သုံးရမည်။

Verse 36

पिप्पली मधुसंयुक्ता अम्लपित्तविनाशिनी / श्लेष्माग्निमान्द्यनुत्पथ्यापिप्पलीगुडमोदकः

ပိပ္ပလီ (long pepper) ကို ပျားရည်နှင့်ပေါင်းစပ်လျှင် အာမလပိတ္တကို ဖျက်ဆီးသည်။ ပိပ္ပလီနှင့် ဂုဍ (jaggery) ဖြင့် ပြုလုပ်သော မోదက (လုံးဆေး) သည် ကဖ (kapha) မမှန်မှုနှင့် အစာချေမီးအားနည်းခြင်း (mandāgni) ကို ပြန်လည်ညှိပေးသည်။

Verse 37

पिष्ट्वाजाजीं सधन्याकां घृप्रस्थं विपाचयेत् / कफपित्तारुचिहरं मन्दानलवमिं हरेत्

အဇာဇီ (cumin) ကို ဓနျာကာ (coriander) နှင့်အတူ ထောင်းကာ ဃృత (ghee) တစ်ပရස්ထ (prastha) အတိုင်းအတာဖြင့် ချက်ပြုတ်ရမည်။ ၎င်းသည် ကဖနှင့် ပိတ္တရောဂါများကို ဖယ်ရှား၍ အစာမစားချင်ခြင်း (aruci) ကို သက်သာစေကာ အစာချေမီးအားနည်းမှုကြောင့် ဖြစ်သော အန်ခြင်းကို ပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 38

(इत्यम्लपित्तचिकित्सा) पिप्पल्यमृतभूनिम्बवासकारिष्टपर्पटैः / खदिरारिष्टकैः क्वाथो विस्फोटार्तिज्वरापहः

（ဤသို့ အာမလပိတ္တကုသမှု ပြီးဆုံးသည်။） ပိပ္ပလီ၊ အမృతာ (guḍūcī)၊ ဘူနိမ္ဗ၊ ဝါသာကာ၊ အရိṣṭa၊ ပရ္ပဋ နှင့် ခဒိရ-အရိṣṭaka တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော ချဉ်ခါးရည်ပြုတ်သည် အရေပြားပေါက်ဖုဖောက်ထွက်ခြင်း (visphoṭa)၊ နာကျင်မှုနှင့် ဖျားနာခြင်းကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 39

त्रिफलारससंयुक्तं सर्पिस्त्रिवृतयासह / प्रयोक्तव्यं विरेकार्थं वीसर्पज्वरशान्तये

ထရိဖလာရည်နှင့် ဂီ (ထောပတ်ဆီ) ကို ရောစပ်၍ ထရီဝရိတ် (trivṛt) နှင့်အတူ ဝမ်းချရန် သောက်စေသင့်သည်။ ဤသည်မှာ ဝီဆာပ (အရေပြားရောဂါပြန့်ပွား) နှင့်ဆက်စပ်သော ဖျားနာမှုကို သက်သာစေသည်။

Verse 40

खादिरात्रिफलारिष्टपटोलामृतवासकैः / क्वाथो ऽष्टकाख्यो जयति रोमान्तिकमसूरिकाम्

ခါဒိရ၊ ထရိဖလာ၊ အရိဋ္ဌ (နိမ္ဗ)၊ ပဋိုလာ၊ အမృతာ (ဂုဍူစီ) နှင့် ဝါဆက တို့ဖြင့် ချက်ထားသော ဆေးရည်ကို ‘အဋ္ဌက’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် ရိုမာန္တိကာ နှင့် အဆူရိကာ (အရေပြားဖုထွက်ရောဂါများ) ကို အနိုင်ယူသည်။

Verse 41

कुष्ठवीसर्पविस्फोटकण्ड्वादीनां विघातकः / लशुनानां तु चृर्णस्य घर्षो मशकनाशनः

၎င်းသည် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ)၊ ဝီဆာပ၊ ဖုဖောင်း/အဖုထွက်၊ ယားယံ စသည့် ဝေဒနာများကို ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ထို့ပြင် ကြက်သွန်ဖြူမှုန့်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ပွတ်တိုက်ခြင်းသည် ခြင်များကို တားဆီးပယ်ဖျက်သည်။

Verse 42

चर्मकीलं जरुमणिं मशकांस्तिलकालकान् / उत्कृत्य शस्त्रेण दहेत्क्षागग्निभ्यामशेषतः

အရေပြားပေါ်ရှိ အဖုတင် (warts)၊ အိုမင်းစက်/မှဲ့၊ ခြင်ကိုက်ဖောင်းခြင်းများနှင့် နှမ်းစေ့ကဲ့သို့ အမဲစက်များကို ခွဲစိတ်ကိရိယာဖြင့် ဖြတ်ထုတ်ပြီးနောက်၊ အယ်လ်ကလီ (kṣāra) နှင့် မီးဖြင့် အပြည့်အဝ မီးကင်ပိတ်သင့်သည်။

Verse 43

पटोलनीलीलेपः स्याज्जाल (ज्वाला) गर्दभरोगनुत् / गुञ्जाफलैः शृतं तलं भृङ्गराजरसेन तु / कण्ठ (ण्डु) दारुणकृत्कुष्ठवातव्याधिविनाशनम्

ပဋိုလာနှင့် နီလီတို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော လိမ်းဆေးသည် ဇာလ/ဇွာလာ နှင့် ‘ဂရဒဘ’ ရောဂါကို ဖယ်ရှားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ဂုဉ္ဇာအသီးများနှင့် ချက်ထားသော နှမ်းဆီကို ဘೃင်္ဂရာဇရည်နှင့် ရောစပ်လျှင် လည်ချောင်း၌ ပြင်းထန်သော ဝေဒနာ/ယားယံ၊ ကုဋ္ဌနှင့် ဝါတကြောင့် ဖြစ်သော ရောဂါများကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 44

अर्कास्थिमज्जात्रिफलानालीछा भृङ्गराजकम् / जीर्णे पक्वे लौहचूर्णं काञ्जिकं कृष्णकेशकृत्

အာရ္က (arka) အရိုးမြစ်နှင့် တြိဖလာ (triphala) နာလီချာ (nālīchā) ဘೃင်္ဂရာဇ (bhr̥ṅgarāja) တို့ကို အိုမင်းအောင်ထား၍ ကောင်းစွာချက်ပြီးနောက် သံမှုန့်နှင့် ကာဉ္ဇိက (kāñjika) ချဉ်ရည်ကို ထည့်လျှင် ဆံပင်အနက်ရောင်ဖြစ်စေသည်။

Verse 45

क्षीरात्सशर्करसाद्द्विप्रस्थो मधुकात्पले / तैलम्य कुडवं पक्वं तन्नस्यं पलितापहम्

နို့ကို သကြားနှင့်ရော၍ ပရသ္ထ (prastha) နှစ်ခုယူ၊ မဓုက (madhuka) လိကော်ရစ်မှ ပလ (pala) တစ်ခုယူ၊ ဆီကို ကုဍဝ (kuḍava) တစ်ခုထည့်ကာချက်ပါ။ နာသျ (nasya) အဖြစ် နှာခေါင်းမှထည့်သုံးလျှင် အရွယ်မတိုင်မီ ဆံပင်ဖြူခြင်းကို ဖယ်ရှားသည်။

Verse 46

मुखरोगे तु त्रिफलागण्डूषपरिधारणम् / गृहधूम यवक्षारपाठाव्योपरसाञ्जनम्

ပါးစပ်ရောဂါများတွင် တြိဖလာ (Triphala) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဂဏ္ဍူရှ (gaṇḍūṣa) အဖြစ် ပါးစပ်ထဲတွင် ထိန်းထား၍ ဂါဂါလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် အိမ်သုံးမီးခိုးအမည်း (soot)၊ ယဝခ္ရှာရ (barley-alkali)၊ ပါဋ္ဌာ (pāṭhā) နှင့် ဗျောပရသ (vyoparasa) တို့ဖြင့် ပြုလုပ်သော အဉ္ဇန (collyrium) လိမ်းသုံးခြင်းကိုလည်း အကြံပြုသည်။

Verse 47

तेजोदं त्रिफलालोध्रं चित्रकं चेति चूर्णितम् / सक्षौद्रं धारयेद्वक्त्रे ग्रीवादन्तास्यरोगनुत्

တေဇောဒ (tejoda)၊ တြိဖလာ (Triphala)၊ လောဓြ (lodhra) နှင့် စိတြက (citraka) တို့ကို အမှုန့်ပြု၍ ပျားရည်နှင့်အတူ ပါးစပ်ထဲတွင် ထိန်းထားပါ။ ၎င်းသည် လည်ပင်း/လည်ချောင်း၊ သွားနှင့် ပါးစပ်ရောဂါများကို သက်သာစေသည်။

Verse 48

पटोल निम्बजम्व्वाग्रमालतीनवपल्लवाः / पञ्चपल्लवकः श्रेष्ठः कषयो मुखधावने

ပတိုးလ (paṭola)၊ နိမ် (neem)၊ ဂျမ္ဗူ (jambū) ၏ အဖျားအရွက်နှင့် မာလတီ (mālatī) ၏ အရွက်နုသစ်များ—ဤ «အရွက်ငါးမျိုး» ကသယ (astringent) ဆေးရည်သည် ပါးစပ်ဆေးကြောသန့်စင်ရန် အကောင်းဆုံးဟု ဆိုသည်။

Verse 49

लशुनार्द्रकशिग्रूणां पारुल्या मूलकस्य च / रुदन्त्याश्च रसः श्रेष्ठः कदुष्णः कर्णपूरणे

နားထဲသို့ ဆေးရည်ချရန်အတွက် ကြက်သွန်ဖြူ၊ လတ်ဆတ်သော ဂျင်း၊ śigru (မိုရင်ဂါ)၊ pārulī၊ မူလက (ရေဒီရှ်) နှင့် rudantī တို့၏ ဖိထုတ်ရည်ကို အကောင်းဆုံးဟု ဆိုကြပြီး အနည်းငယ်နွေးနွေးဖြင့် သုံးရမည်။

Verse 50

तीव्रशूलोत्तरे कर्णे सशब्दे क्लेदवाहिनि / बस्तमूत्रं क्षिपेत्कोष्णं सैन्धवेनावचूर्णितम्

နားတွင် ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုရှိ၍ အသံမြည်သံနှင့်အတူ စိုစွတ်ရည်ယိုထွက်လာလျှင် saindhava (ကျောက်ဆား) ဖြင့်မှုန့်ဖျန်း၍ ရောစပ်ထားသော ဆိတ်ဆီးကို နွေးနွေးဖြင့် ထည့်ချရမည်။

Verse 51

जातीपत्ररसे तैलं पक्वं पूतिककर्णजित् / शुण्ठीतैलं सार्षपं च क्रोष्णं स्यात्कर्णशूलनुत्

မယ်လတီ (စံပယ်) ရွက်ရည်ဖြင့် ချက်ထားသော ဆီသည် နားနံ့ဆိုးရောဂါကို နိုင်စေသည်။ ထို့အတူ ဂျင်းဆီနှင့် မုန်ညင်းဆီကိုလည်း အနည်းငယ်နွေးနွေးလိမ်းလျှင် နားနာကို သက်သာစေသည်။

Verse 52

पञ्चमूलिशृतं क्षीरं स्याच्चित्रकहरीतकी / सर्पिर्गुडः षडङ्गश्चयूषः पीनसशान्तये

ပဉ္စမူလ (အမြစ်ငါးမျိုး) ဖြင့် ပြုတ်ထားသော နို့သည် အကျိုးရှိ၏။ ထို့အတူ citraka ကို harītakī နှင့်တွဲသုံးခြင်း၊ ဂျီ (ghee) ကို jaggery (အကြမ်းသကြား) နှင့်ရောသုံးခြင်း၊ နှင့် ṣaḍ-aṅga (ပါဝင်ပစ္စည်းခြောက်မျိုး) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ချူရှ် (decoction) တို့သည် ပီနသ (နှာရည်ယို/နှာခေါင်းရောင်ရမ်း) ကို သက်သာစေရန် ညွှန်ကြားထားသည်။

Verse 53

अक्षिकुक्षिभवा रोगाः प्रतिश्यायव्रणज्वराः / पञ्चैते पञ्चरात्रेण प्रशमं यान्ति लङ्घनात्

မျက်စိနှင့် ဝမ်းဗိုက်မှ ပေါ်ပေါက်သော ရောဂါများ၊ ထို့ပြင် pratishyāya (အအေးမိ/နှာရည်ယို)၊ အနာ၊ ဖျားနာ—ဤငါးမျိုးသည် လင်္ဃန (အစာလျှော့/အစာရှောင်) ကြောင့် ငါးညအတွင်း သက်သာငြိမ်းစေသည်။

Verse 54

धात्रीरसानाञ्च दृशः कोपं हरति पूरणात् / सक्षौद्रः सैन्धवो वापि शिग्रुदार्विरसाञ्जनम्

ဓာတရီ (အာမလကီ) ရည်ဖြင့် မျက်စိကို ဖြည့်လိမ်းလျှင် မျက်စိယားယံခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းခြင်း ပျောက်ကင်းစေသည်။ ထို့အပြင် ပျားရည်နှင့် ကျောက်ဆားဖြင့် ပြုလုပ်သော အန်ဇန (မျက်ဆေး) သို့မဟုတ် śigru နှင့် dāru ရည်များဖြင့် ပြုလုပ်သော အန်ဇနလည်း အကျိုးရှိသည်။

Verse 55

हरिद्रादारुसिन्धूत्थपथ्याजनवगौरिकैः / पिष्टैर्दत्तो बहिर्लपो नेत्रव्याधिनिवारकः

နနွင်း (haridrā)၊ dāru၊ sindhūttha၊ pathyā၊ ajana နှင့် gauri တို့ကို ကြိတ်ညက်၍ ပြုလုပ်သော အပြင်လိမ်းပတ်တီးကို အပြင်ဘက်တွင် လိမ်းလျှင် မျက်စိရောဂါများကို တားဆီးပျောက်ကင်းစေသော ဆေးဖြစ်သည်။

Verse 56

मृतभ्रष्टाभयालेपात्त्रिफला क्षीरसंयुता / शुण्ठीनिम्बदलैः पिष्टैः सुखोष्णैः स्वल्पसैन्धवैः / धार्यश्चक्षुषि संक्षेपाच्छोथकण्डूरुजापहः

ထရိဖလာကို နို့နှင့်ရော၍၊ ခြောက်သွေ့ဂျင်းနှင့် နီမ်ရွက်တို့ကို ကြိတ်ညက်ကာ နွေးနွေးသာသာဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ပြီး ကျောက်ဆားအနည်းငယ်ထည့်ပါ။ ထိုကို မျက်စိပေါ်တွင် ခဏတင်ထားလျှင် ဖောင်းရောင်ခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် နာကျင်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 57

अभयाक्षामृतं चैकद्विचतुर्भागिकं युतम् / मध्वाज्यलीढं क्वाथो वा सर्वनेत्ररुगर्दनम्

အဘယာ (Abhayā) နှင့် အက္ခာမရိတ (Akṣāmṛta) ကို တစ်ပိုင်း၊ နှစ်ပိုင်း သို့မဟုတ် လေးပိုင်း အချိုးဖြင့် ပေါင်းစပ်၍ ပျားရည်နှင့် ဂျီ (ghee) ဖြင့် သောက်စားပါ၊ သို့မဟုတ် ပြုတ်ရည် (decoction) အဖြစ် သုံးပါက မျက်စိရောဂါအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 58

चन्दनत्रिफलापूगपलाशतरुमूलकैः / जलपिष्टैरियं विर्तिरशेषतिमिरापहा

ဤဆေးပြင်ကို စန္ဒန် (sandalwood)၊ ထရိဖလာ (Triphala)၊ ကွမ်းသီး (areca-nut) နှင့် ပလာရှာ (palāśa) သစ်ပင်အမြစ်တို့ကို ရေနှင့်ကြိတ်ညက်၍ ပြုလုပ်လျှင် မြင်ကွင်းမည်းမှောင်သကဲ့သို့သော တိမိရ (cataract-like darkness) ကို အလုံးစုံ ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 59

दध्नातिघृष्टं मरिचं रात्र्यान्ध्यापहमञ्जनम् / त्रिफलाक्वाथकल्काभ्यां सपयस्कं शृतं घृतम्

ဒိန်ချဉ်နှင့် အနက်မရိချ (ငရုတ်ကောင်းအနက်) ကို ကြိတ်ဖျော်၍ မျက်စိအန်ဇနာအဖြစ် လိမ်းလျှင် ညအမှောင်ကြောင့် မမြင်နိုင်ခြင်းကို ဖယ်ရှားသည်။ ထို့ပြင် နို့၊ တြိဖလာရည်ကျိုနှင့် တြိဖလာပိဿာကို ပေါင်း၍ ချက်ထားသော ဂျီ (ghee) ကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 60

तिमिराण्यचिराद्धन्यात्पीतमेतन्निशामुखे / पिप्पलीत्रिफला द्राक्षालोहचूर्णं ससैन्धवम्

ဤအရာကို ညဦးပိုင်းတွင် သောက်လျှင် တိမိရ (မြင်ကွင်းမရှင်းမှု) ကို မကြာခင် ဖျက်ဆီးပေးသည်။ ၎င်းမှာ ပိပ္ပလီ (ငရုတ်ကောင်းရှည်)၊ တြိဖလာ၊ စပျစ်ခြောက်၊ သံမှုန့်နှင့် ကျောက်ဆား ပါဝင်သော အမှုန့်ဖြစ်သည်။

Verse 61

भृङ्गराजरसैर्घृष्टं घुटिकाञ्जनमिष्यते / आन्ध्यं सतिमिरं काचं हन्त्यन्यान्नेत्ररोगकान्

ဘೃင်္ဂရာဇ ရည်ဖြင့် ကြိတ်ဖျော်၍ ပြုလုပ်သော ဂုဋိကာအန်ဇနာ (လုံးလေးပုံစံ မျက်စိဆေး) ကို အကြံပြုသည်။ ၎င်းသည် မျက်စိကွယ်ခြင်း၊ တိမိရ၊ ကာစ (မျက်စိအလင်းတိမ်ကဲ့သို့ မျက်ကွင်းမည်းခြင်း) နှင့် အခြား မျက်စိရောဂါများကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 62

त्रिकटु त्रिफला नक्त सैन्धवं च मनः शिला / रुचकं शङ्खनाभिश्च जातीपुष्पाणि निम्बकम्

တြိကဋု၊ တြိဖလာ၊ နက္တ၊ ကျောက်ဆားနှင့် မနಃရှီလာ; ထို့ပြင် ရုစက၊ ရှင်္ခနာဘ္ဟိ၊ ဇာတီပန်း (စံပယ်ပန်း) နှင့် နိမ်—ဤတို့သည် ဖော်ပြနေသော ဆေးဖော်စပ်မှု၏ ပါဝင်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 63

रसाञ्जनं भृङ्गराजं घृतं मधु पयस्तथा / एतत्पिष्ट्वा च वटिका सर्वनेत्ररुगर्दिनी

ရသာအန်ဇန (ကော်လီရီယမ်အနှစ်)၊ ဘೃင်္ဂရာဇ၊ ဂျီ၊ ပျားရည်နှင့် နို့—ဤတို့ကို အတူတကွ ကြိတ်ဖျော်၍ ဝတိကာ (ဆေးလုံး) ပြုလုပ်လျှင် မျက်စိနာကျင်မှုနှင့် မျက်စိရောဂါ အမျိုးမျိုးကို သက်သာစေသည်။

Verse 64

दग्धमेरण्डकं मूलं लेपात्काकिकपेषितम् / शिरो ऽर्तिं नाशयत्याशु पुष्पं वा मुचुकुन्दक (ज) म्

ကြက်ဆူပင် (အဲရဏ္ဍ) ၏ မီးလောင်သွားသော အမြစ်ကို kāki နှင့်အတူ ကြိတ်၍ လိမ်းသည့် လေပာ သည် ခေါင်းကိုက်နာကို လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကင်းစေသည်။ သို့မဟုတ် mucukunda ပန်းကိုလည်း ထိုနည်းတူ အသုံးပြုနိုင်သည်။

Verse 65

शतमूल्यैरण्डमूलचक्राव्याघ्रीपलैः शृतम् / तैलं नस्यमरुश्लेष्मतिमिरोर्ध्वर् (द्ध) गदापहम्

śatamūlī၊ ကြက်ဆူအမြစ်၊ cakrā နှင့် vyāghrī တို့ကို တစ်ပလာစီ ထည့်၍ ဆီကို ဆေးချက်ပြုတ်ကာ၊ နာသျ (နှာခေါင်းမှ ထည့်သွင်းကုသခြင်း) အဖြစ် သုံးလျှင် ခြောက်သွေ့ရောဂါ၊ ချွဲရောဂါ၊ timira (မြင်ကွင်းမရှင်း/အမှောင်) နှင့် ခေါင်းနှင့် အာရုံအင်္ဂါတို့အပေါ်ပိုင်းရောဂါများကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 66

नाचनं (लनणं) सगुडं विश्वं पिप्पली वा ससैन्धवा / भुजस्तम्भादिरोगेषु सर्वेषूर्ध्वगदेषु च

nācana (သို့) lanaṇa ကို ဂျက်ဂရီ (သကြားအခဲ) နှင့်အတူ သောက်သုံးပါ။ သို့မဟုတ် viśva (ခြောက်သွေ့ဂျင်း) နှင့် pippalī (ရှည်ငရုတ်ကောင်း) ကို saindhava (ကျောက်ဆား) နှင့်အတူ ယူပါ။ ဤတို့သည် လက်တင်းကျပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါများနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ်ပိုင်းရောဂါ အားလုံးတွင် အသုံးပြုရမည်။

Verse 67

सूर्यावर्ते विधातव्यं नस्यकर्मादिभेषजम् / दशमूलीकषायं तु सर्पिः सैन्धवसंयुतम् / नस्यमङ्गविभेदघ्नं सूर्यावर्तशिरो ऽर्तिनुत्

sūryāvarta (နေကြောင့်ဖြစ်သော ခေါင်းကိုက်) ဖြစ်လျှင် နာသျကုသမှုနှင့် ဆက်စပ်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြုလုပ်ရမည်။ daśamūla ကషာယ (ဆေးရည်) ကို ဂျီ (ghee) နှင့် saindhava (ကျောက်ဆား) ဖြင့် ရောစပ်၍ နာသျအဖြစ် သုံးလျှင် ကိုယ်လက်အင်္ဂါ ခွဲကွဲနာကျင်မှုကို သက်သာစေပြီး sūryāvarta ခေါင်းကိုက်ကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေသည်။

Verse 68

दध्ना सौवर्चलाजाजीमधूकं नीलमुत्पलम् / पिबेत्क्षौद्रयुतं नारी वातासृग्दरपीडिता

vātāsṛgdara (ဝါတကြောင့် သွေးယို/လစဉ်သွေးများ) ခံစားနေရသော မိန်းမသည် ဒဟိ (နို့ချဉ်) နှင့်အတူ သောက်၍ ပျားရည်ဖြင့် ရောစပ်ကာ sauvarcala ဆား၊ ajājī (ဇီရာ)၊ madhūka နှင့် nīlotpala (အပြာရောင် ကြာပန်း) ကို ထည့်သောက်သင့်သည်။

Verse 69

वासकस्वरसं पैत्ते गुडूच्या रसमेव वा / जलेनामलकीबीजं कल्कं वाससितामधु

ပိတ္တကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါများအတွက် ဝါဆက၏ လတ်ဆတ်သောရည်ကို သောက်ရမည်၊ သို့မဟုတ် ဂုဍူချီ၏ရည်ကို သောက်ရမည်။ သို့တည်းမဟုတ် အာမလကီစေ့ကို ကြိတ်၍ ရေနှင့်ရောကာ သကြားနှင့် ပျားရည်ပေါင်းသောက်နိုင်သည်။

Verse 70

आमलक्या मधुरसं मूलं कार्पासमेव वा / पाण्डुप्रदरशान्त्यर्थं पिबेत्तण्डुलवारिणा

ပाण्डု (အရောင်ဖျော့ခြင်း/သွေးအားနည်းခြင်း) နှင့် ပရဒရ (မမှန်ကန်သောအရည်ယို/သွေးယို) ကို သက်သာစေရန် အာမလကီ၏ ချိုမြိန်သောအနှစ်ကို သို့မဟုတ် ကာရ္ပာသ (ဝါ) ၏ အမြစ်ကို ဆန်ဆေးရေနှင့် ရောသောက်ရမည်။

Verse 71

तण्डुलीयकमूलं तु सक्षौद्रे सरसाञ्जनम् / तण्डुलोदकसंपीतं सर्वांश्चासृक्दराञ्जयेत् / कुशमूलं तण्डुलाद्भिः पीतं चासृक्दरं जयेत्

တဏ္ဍုလီယက၏ အမြစ်ကို ပျားရည်နှင့် အချုပ်အနှစ်ရှိသော အန်ဇနကဲ့သို့သော ဆေးနှင့်အတူ ယူကာ ဆန်ဆေးရေနှင့် သောက်လျှင် အစရက်ဒရ (သွေးယိုရောဂါ) အမျိုးမျိုးကို အနိုင်ယူသည်။ ထို့အတူ ကုရှ၏ အမြစ်ကိုလည်း ဆန်ဆေးရေနှင့် သောက်လျှင် သွေးယိုကို အနိုင်ယူနိုင်သည်။