Adhyaya 15

Verse 1

ऽध्यायः रुद्र उवाच / संसारसागराद्धोरामुच्यते किं जपन्प्रभो / नरस्तन्मे परं जप्यं पथय त्वं जनार्दन

ရုဒြာက ပြော၏—«အရှင်ဘုရား၊ မည်သည့် မန္တရကို ဂျပ် (japa) လုပ်လျှင် လူသည် သံသရာ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ပင်လယ်မှ လွတ်မြောက်နိုင်သနည်း။ အမြင့်ဆုံး ဂျပ်ရမည့် အရာကို ကျွန်ုပ်အား သင်ပေးပါ၊ ဂျနာရ္ဒန (Janārdana) အရှင်»။

Verse 2

हरिरुवाच / परेश्वरं परं ब्रह्म परमात्मानमव्ययम् / विष्णुं नामसहस्रेण स्तुवन्मुक्तो भवेन्नरः

ဟရီက ပြော၏—ဗိဿဏုကို၊ အမြင့်ဆုံး အရှင်၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ မပျက်မယိုသော ပရမာတ္တမန်ကို၊ နာမတစ်ထောင်ဖြင့် ချီးမွမ်းရွတ်ဆိုသူ လူသည် လွတ်မြောက်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 3

यत्प वित्रं परं जप्यं कथयामि वृषध्वज ! / शृणुष्वावहितो भूत्वा सर्वपापविनाशनम्

အို ဝೃಷဓွဇာ၊ အလွန်သန့်စင်မြင့်မြတ်၍ အမြဲတမ်း ဂျပ်ရွတ်ရန် အထိုက်တန်သော မန္တရကို ငါကြေညာမည်။ အာရုံစိုက်၍ နားထောင်လော့၊ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 4

ॐ वासुदेवो महाविष्णुर्वामनो वासवो वसुः / बालचन्द्र निभो बालो बलभद्रो बलाधिपः

အိုမ်—သူသည် ဝါစုဒေဝ၊ မဟာဗိṣṇု; ဝါမန; ဝါသဝ; ဝသု; ကလေးလကဲ့သို့ သန့်ရှင်း၍ လမင်းငယ်ကဲ့သို့ တောက်ပသောသူ; ယုဝတိသူ; ဘလဘဒြ; နှင့် အင်အား၏ အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 5

बलिबन्धनकृद्वेधा (११)वरेण्यो वेदवित्किविः / वेदकर्ता वेदरूपो वेद्यो वेदपरिप्लुतः

သူသည် ဘလီကို ချည်နှောင်သောသူ၊ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်ဖန်ဆင်းရှင်၊ အထိုက်တန်ဆုံးသောသူ၊ ဝေဒကို သိမြင်သော ကဝိ-ဣသီ၊ ဝေဒ၏ စာရေးသူ၊ ဝေဒ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်၊ ဝေဒအားဖြင့် သိရမည့်သူ၊ နှင့် ဝေဒဖြင့် အပြည့်အဝ ပြည့်နှက်နေသောသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 6

वेदाङ्गवेत्ता वेदेशो(२०) बलाधारो बलार्दनः / अविकारो वरेशश्च वरुणो वरुणाधिपः

သူသည် ဝေဒाङ္ဂများကို သိမြင်သူ၊ ဝေဒ၏ အရှင်; အင်အားအားလုံး၏ အထောက်အကူနှင့် အင်အားကို နှိမ်နင်းသူ။ မပြောင်းလဲသောသူ၊ ကောင်းချီးပေးရာ၏ အရှင်; ဝရုဏကိုယ်တိုင်နှင့် ဝရုဏ၏ အဓိပတိ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 7

वीरहा च बृहद्वीरो वन्दितः परमेश्वरः (३०) / आत्मा च परमात्मा च प्रत्यगात्मा वियत्परः

သူသည် ရန်သူဗီရသူရဲများကို သတ်ပစ်သူ၊ အလွန်ကြီးမြတ်သော ဗီရသူရဲ—ပရမေရှ္ဝရ၊ အားလုံးက ဗန္ဒနာပြုထိုက်သူ။ သူသည် အတ္တမ၊ ပရမတ္တမ၊ အတွင်းနေ ပရတျဂ္အတ္တမ၊ နှင့် အာကာသကိုတောင် ကျော်လွန်သောသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 8

पद्मनाभः पद्मनिधिः पद्महस्तो गदाधरः / परमः (४०)परभूतश्च पुरुषोत्तम ईश्वरः

အရှင်သည် ပဒ္မနာဘ (ကြာပန်းနာဗီရှိသူ)၊ ပဒ္မနိဓိ (ကြာပန်း၏ خزانہ)၊ ပဒ္မဟස්တ (ကြာပန်းလက်ရှိသူ) နှင့် ဂဒါဓရ (ဂဒါတံကိုင်ဆောင်သူ) ဖြစ်တော်မူ၏။ သတ္တဝါအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး—ပုရုရှောတ္တမ၊ အီශ්ဝရ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 9

पद्मजङ्घः पुण्डरीकः पद्ममालाधरः प्रियः / पद्माक्षः पद्मगर्भश्च पर्जन्यः (५०)पद्मसंस्थितः

အရှင်၏ ခြေထောက်များသည် ကြာပန်းကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ပုဏ္ဍရိက (အဖြူကြာပန်း) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၍၊ ကြာပန်းမော်လီကို ဆင်မြန်းသော ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် အရှင်၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသူ၊ အတွင်း၌ ကြာပန်းကို ထိန်းထားသူ၊ ပရဇညာ (မိုးပေးသူ) နှင့် ကြာပန်းပေါ်၌ ထိုင်နေသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 10

अपारः परमार्थश्च पराणां च परः प्रभुः / पण्डितः पण्डितेड्यश्च पवित्रः पापमर्दकः

အရှင်သည် အဆုံးမရှိသောသူ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး သစ္စာတရား ဖြစ်တော်မူ၏။ အမြင့်တို့ထက်လည်း အမြင့်ဆုံးသော प्रभု ဖြစ်တော်မူ၏။ ပညာရှိတော်မူ၍ ပညာရှင်တို့က ချီးမွမ်းကြသည်။ သန့်ရှင်းပဝित्र၍ အပြစ်ကို ချေဖျက်တော်မူ၏။

Verse 11

शुद्धः (६०)प्रकाशरूपश्च पवित्रः परिरक्षकः / पिपासावर्जितः पाद्यः पुरुषः प्रकृतिस्तथाः

အရှင်သည် သန့်ရှင်းတော်မူ၏။ အရှင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် အလင်းရောင်ပင် ဖြစ်တော်မူ၏။ ပဝित्र၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ရေငတ်ခြင်းကင်း၍ ပာဒျ (ခြေသုတ်ရေ ပူဇော်ခြင်း) ကို ခံယူထိုက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ကောစ्मिक ပုရုရှ ဖြစ်သကဲ့သို့ ပရကృతိ (သဘာဝ) လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 12

प्रधानं पृथिवीपद्मं पद्मनाभः (७०)प्रियप्रदः / सर्वेशः सर्वगः सर्वः सर्ववित्सर्वदः सुरः

အရှင်သည် ပရဓာန (မူလအရင်းအမြစ်)၊ မြေကြာပန်း၊ နှင့် ပဒ္မနာဘ (ကြာပန်းနာဗီရှိသူ) ဖြစ်တော်မူ၍ ချစ်မြတ်နိုးရာကို ပေးသနားသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် အားလုံး၏ အရှင်၊ အရာရာ၌ ပျံ့နှံ့နေသူ၊ အားလုံးကို အပြည့်အစုံဖြစ်သူ—အရာအားလုံးကို သိတော်မူသူ၊ အရာအားလုံးကို ပေးတော်မူသူ၊ ဒေဝတော်မူ၏။

Verse 13

सर्वस्य जगतो धाम सर्वदर्शो च सर्वभृत् (८०) / सर्वानुग्रहकृद्देवः सर्वभूतहृदि स्थितः

ထိုဘုရားသည် စကြဝဠာတစ်လောကလုံး၏ အာသ్రယဖြစ်၍ အရာအားလုံးကို မြင်သိသူ၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်သည်။ အားလုံးအပေါ် ကရုဏာတော်ပေးသော ထိုသခင်တော်သည် သတ္တဝါတိုင်း၏ နှလုံးသားအတွင်း၌ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 14

सर्वपूज्यश्च सर्वाद्यः सर्वदेवनमस्कृतः / सर्वस्य जगतो मूलं सकलो निष्कलो ऽनलः (९०)

ထိုဘုရားသည် အားလုံးက ပူဇော်ကန်တော့ရသော အဓိကဦးစွာသော မူလရင်းမြစ်ဖြစ်၍ ဒေဝတားအားလုံးကလည်း နမස්ကာရပြုကြသည်။ စကြဝဠာတစ်လောကလုံး၏ အမြစ်မူလဖြစ်ပြီး ရုပ်ရှိသကဲ့သို့ ရုပ်လွန်လည်းဖြစ်ကာ မဖျောက်မပျက် အမြဲတောက်ပသော အနလ (မလောင်မကျွမ်း) ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 15

सर्वगोप्ता सर्वनिष्ठः सर्वकारणकारणम् / सर्वध्येयः सर्वमित्रः सर्वदेस्ववरूपधृक्

ထိုဘုရားသည် အားလုံးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ နောက်ဆုံးအာသ్రယ၊ အကြောင်းရင်းအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ သူသည် သမాధိတွင် အမြင့်ဆုံးအာရုံပြုရမည့် အရာ၊ အားလုံး၏ မိတ်ဆွေ၊ နေရာတိုင်း၌ မိမိ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစေသော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 16

सर्वाध्यक्षः सुराध्यक्ष सुरासुरनमस्कृतः / दुष्टानां च सुराणां च सर्वदा घातको ऽन्तकः (१०१)

ထိုဘုရားသည် အရာအားလုံး၏ အုပ်ချုပ်သူ၊ ဒေဝတားတို့၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်၍ ဒေဝနှင့် အဆုရတို့က နမස්ကာရပြုကြသည်။ ထိုအန္တက (အဆုံးသတ်သူ) သည် မကောင်းသူတို့ကို အမြဲတမ်း သတ်ဖြတ်သူဖြစ်ပြီး ဒေဝတားတို့ကိုပင် အဆုံးသတ်စေတော်မူ၏။

Verse 17

सत्यपालश्च सन्नाभः सिद्धेशः सिद्धवन्दितः / सिद्धसाध्यः सिद्धसिद्धः साध्यसिद्धो (सिद्धिसिद्ध) हृदीश्वरः

ထိုဘုရားသည် သစ္စာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ၊ လှပသော နာဘီရှိသူ၊ စိဒ္ဓတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍ စိဒ္ဓတို့က ချီးမွမ်းကန်တော့ကြသည်။ ပြည့်စုံသူတို့က ရောက်ရှိနိုင်သော အရှင်ဖြစ်ပြီး မိမိတော်တိုင် အမြဲပြည့်စုံသူ၊ ပြုဆောင်ရမည့်အရာတို့ကို ပြည့်စုံအောင် ပေးစွမ်းသူ၊ နှလုံးသားအတွင်း တည်ရှိသော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 18

शरणं जगतश्चैव (११०)श्रेयः क्षेमस्तथैव च / शुभकृच्छोभनः सौम्यः सत्यः सत्यपराक्रमः

ထိုအရှင်သည် လောကအပေါင်း၏ အားကိုးရာအမှန်—အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းကျိုးနှင့် ခိုင်မာသော ချမ်းသာသုခဖြစ်၏။ မင်္ဂလာကို ပြုစေသူ၊ လှပ၍ သာယာနူးညံ့သူ၊ သစ္စာရှိ၍ သစ္စာပေါ်တွင် အင်အားတည်သော ဗီရတော်ဖြစ်၏။

Verse 19

सत्यस्थः सत्यसङ्कल्पः सत्यवित्सत्य (त्प) दस्तथा (१२१) / धर्मो धर्ंमो च कर्मो च सर्वकर्ंमविवर्जितः

သစ္စာ၌ တည်မြဲ၍ သစ္စာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ရှိသူ၊ သစ္စာကို သိမြင်သူနှင့် သစ္စာတပဿာ၌ အပ်နှံသူဖြစ်၏။ သူသည် ဓမ္မတော်ကိုယ်တိုင်၊ ဓမ္မနှင့် ကမ္မလည်း ဖြစ်သော်လည်း လုပ်ရပ်အပေါင်းမှ မထိခိုက်ဘဲ လုံးဝလွတ်မြောက်နေ၏။

Verse 20

कर्ंमकर्ता च कर्मैव क्रिया कार्यं तथैव च / श्रीपतिर्नृपतिः (१३१)श्रीमान्सर्वस्य पतिरूर्जितः

သူသည် ကမ္မကို ပြုသူလည်း ဖြစ်၍ ကမ္မကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်၏။ လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် ပြီးမြောက်ရမည့် အကျိုးရလဒ်လည်း ဖြစ်၏။ သူသည် သြရီပတိ (Śrīpati)၊ အထက်မြတ်သော မင်းတော်—တောက်ပဂုဏ်ရှိ၍ အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ အင်အားကြီးမားသူဖြစ်၏။

Verse 21

सदेवानां पतिश्चैव वृष्णीनां पतिरीडितः / पतिर्हिरण्यगर्भस्य त्रिपुरान्तपतिस्तथा

သူသည် ဒေဝတော်တို့၏ အရှင်အမှန်၊ ဝೃṣṇီ (Vṛṣṇis) မျိုး၏ ချီးမွမ်းခံ အရှင်ဖြစ်၏။ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) ကမ္ဘာဓာတ်ရင်းမြစ်၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၍၊ ထရီပုရ (Tripura) ကို ဖျက်ဆီးသော အရှင်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 22

पशूनां च पतिः प्रायो वसूनां पतिरेव च (१४०) / पतिराखण्डलस्यैव वरूणस्य पतिस्तथा

သူသည် အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင်ဖြစ်၍၊ ဝಸು (Vasus) တို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ထို့အပြင် အာခဏ္ဍလ (Ākhaṇḍala—အိန္ဒြ) ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ဝရုဏ (Varuṇa) ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 23

वनस्पतीनां च पतिरनिलस्य पतिस्तथा / अनलस्य पतिश्चैव यमस्य पतिरेव च

ထိုအရှင်သည် သစ်ပင်နှင့် အပင်အမျိုးမျိုးတို့၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့အတူ လေ၏အရှင်၊ မီး၏အရှင်၊ ယမမင်း၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 24

कुबेरस्य पतिश्चैव नक्षत्राणां पतिस्तथा / ओषधीनां पतिश्चैव वृक्षाणां च पतिस्तथा (१५०)

ထိုအရှင်သည် ကုဗေရ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူပြီး၊ ကြယ်စုများ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဆေးဖက်ဝင်အပင်တို့၏အရှင်၊ သစ်ပင်တို့၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 25

नागानां पतिरर्कस्य दक्षस्य पतिरेव च / सुहृदां च पतिश्चैव नृपाणां च पतिस्तथा

ထိုအရှင်သည် နာဂများ၏အရှင်၊ အာက (နေမင်း) ၏အရှင်၊ ဒက္ခ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ မိတ်ဆွေများနှင့် ကောင်းကျိုးလိုလားသူတို့၏အရှင်၊ ထို့အတူ ဘုရင်များ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 26

गन्धर्वाणां पतिश्चैव असूनां पतिरुत्तमः / पर्वतानां पतिश्चैव निम्नगानां पतिस्तथा

ထိုအရှင်သည် ဂန္ဓဗ္ဗများ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူပြီး၊ အသက်ရှိသတ္တဝါအားလုံး၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးအရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။ တောင်တန်းတို့၏အရှင်၊ ထို့အတူ မြေနိမ့်ဒေသတွင် စီးဆင်းသော မြစ်များ၏အရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 27

सुराणां च पतिः श्रेष्ठः (१६०) कपिलस्य पतिस्तथा / लतानां च पतिश्चैव वीरुधां च पतिस्तथा

ဒေဝတားတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအရှင်မှာ အမြင့်မြတ်ဆုံးပရမအရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့အတူ ရှင်ကပိလသည် ရှင်ရသီတို့အနက် အရှင်ဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ လျားပင်တို့၏အရှင်လည်း ရှိပြီး၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်နှင့် အပင်မျိုးစုံတို့၏အရှင်လည်း ရှိ၏။

Verse 28

मुनीनां च पतिश्चैव सूर्यस्य पतिरुत्तमः / पतिश्चन्द्रमसः श्रेष्ठः सुक्रस्य पतिरेव च

ထိုအရှင်သည် မုနိတို့၏ အရှင်ဖြစ်၏။ နေမင်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ဖြစ်၏။ လမင်း၏ အထူးမြတ်သော အရှင်ဖြစ်၏။ ထို့အတူ သုကြ (ဗီးနပ်စ်) ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 29

ग्रहाणां च पतिश्चैव राक्षसानां पतिस्तथा / किन्नराणां पतिश्चैव (१७०)द्विजानां पतिरुत्तमः

ထိုအရှင်သည် ဂြဟများ (ဂြိုဟ်များ) ၏ အရှင်ဖြစ်၏။ ရာက္ခသတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ကိန္နရတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ဖြစ်၏။

Verse 30

सरितां च पतिश्चैव समुद्राणां पतिस्तथा / सरसां च पतिश्चैव भूतानां च पतिस्तथा

ထိုအရှင်သည် မြစ်များ၏ အရှင်ဖြစ်၏။ သမုဒ္ဒရာများ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ရေကန်များ၏ အရှင်ဖြစ်၏။ ထို့အတူ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 31

वेतालानां पतिश्चैव कूष्माण्डानां पतिस्तथा / पक्षिणां च पतिः श्रेष्ठः पशूनां पतिरेव च

ထိုအရှင်သည် ဝေတာလတို့၏ အရှင်ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ကူရှ္မာဏ္ဍတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ငှက်အပေါင်းတို့၏ အထူးမြတ်သော အရှင်ဖြစ်၏။ တိရစ္ဆာန်အပေါင်းတို့၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 32

महात्मा (१८०)मङ्गलो मेयो मन्दरो मन्दरेश्वरः / मेरुर्माता प्रमाणं च माधवो मलवर्जितः

«ထိုအရှင်သည် မဟာအာတ္မာ—စိတ်ဝိညာဉ်ကြီးမြတ်သူ၊ မင်္ဂလာတော်၊ သိမြင်တိုင်းတာနိုင်သော အရှင်၊ မန္ဒရ၊ မန္ဒရ၏ အရှင်၊ မေရု၊ မိခင်တော်၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာ၏ စံနှုန်း၊ မာဓဝ၊ အညစ်အကြေးကင်းစင်သူ» ဟု ဆို၏။

Verse 33

मालाधरो (१९०)महादेवो महादेवेन पूजितः / महाशान्तो महाभागो मधुसूदन एव च

သူသည် ပန်းကုံးကိုဆောင်သူ၊ မဟာဒေဝဖြစ်၍ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) တောင်ပင် ပူဇော်ကန်တော့သူ ဖြစ်သည်။ အလွန်တိတ်ဆိတ်ငြိမ်းချမ်းသူ၊ အလွန်ကံကောင်းမြတ်သူ၊ ထို့ပြင် မဓုကိုသတ်သော မဓုသူဒန ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 34

महावीर्यो महाप्राणो मार्कण्डेयर्षिवन्दितः(२००) / मायात्मा मायया बद्धो मायया तु विवर्जितः

သူသည် မဟာသတ္တိရှိ၍ မဟာပရాణ (အသက်အား) ပြည့်ဝသူ၊ မာကဏ္ဍေယ ရှင်တော်ကပင် ရိုသေဝန်ခံသူ ဖြစ်သည်။ သူ၏သဘာဝသည် မာယာဖြစ်၍ မာယာကြောင့် ချည်နှောင်ထားသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း မာယာကြောင့်ပင် အမှန်တကယ် မချည်နှောင်မိ၊ မထိခိုက်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 35

मुनिस्तुतो मुनिर्मैत्रो (२१०)महाना (रा) सो महाहनुः / महाबाहुर्महादान्तो मरणेन विवर्जितः

သူသည် မုနိတို့က ချီးမွမ်းခံရသူ၊ မုနိတို့၏ မိတ်ဆွေ၊ မဟာဂုဏ်သတင်းရှိသူ၊ ခိုင်မာသော မေးရိုးရှိသူ။ လက်မောင်းခိုင်မာ၍ အလွန်တရာ ကိုယ်ထိန်းချုပ်နိုင်သူ—မရဏမှ ကင်းလွတ်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 36

महावत्क्क्रो महात्मा च महाकायो महोदरः / महापादो महाग्रीवो महामानी महामनाः

သူသည် အလွန်ကြီးမားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ မဟာအတ္မာ ဖြစ်သည်—ကိုယ်ခန္ဓာကြီး၍ ဝမ်းကြီး; ခြေထောက်ကြီး၍ လည်ပင်းကြီး; ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်၍ စိတ်ဉာဏ်အလွန်ကျယ်ဝန်းသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 37

महागतिर्मंहाकीर्तिर्महारूपो (२२२)महासुरः / मधुश्च माधवश्चैव महादेवो महेश्वरः

သူသည် အမြင့်ဆုံးသော လမ်းကြောင်းနှင့် အားကိုးရာ ဖြစ်၍ မဟာဂုဏ်သတင်းရှိသူ၊ အလွန်ကြီးမြတ်သည့် ရုပ်ရည်တော်ရှိသူ၊ အဆုရတို့ကို အနိုင်ယူသော မဟာပျက်စီးရှင် ဖြစ်သည်။ သူသည် မဓုနှင့် မာဓဝ ဖြစ်သကဲ့သို့ မဟာဒေဝ၊ မဟေရှ္ဝရ—မဟာအရှင်တော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 38

मखेज्यो मखरूपी च माननीयो (२३०)मखेश्वरः / महावातो महाभागो महेशो ऽतीतमानुषः

ထိုအရှင်သည် ယဇ္ဉာဖြင့် ပူဇော်အပ်သူ၊ ယဇ္ဉာ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်တည်း၊ ဂုဏ်ပြုကန်တော့အပ်သူ—ယဇ္ဉာ၏အရှင်တော်ဖြစ်၏။ မဟာလေတော်၊ မဟာကံကောင်းရှင်၊ မဟေရှဝရ—လူ့အခြေအနေကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။

Verse 39

मानवश्च मनुश्चैव मानवानां प्रियङ्करः / मृगश्च मृगपूज्यश्च (२४०)मृगाणां च पतिस्तथा

«မာနဝ» နှင့် «မနု»—ဤနှစ်နာမတော်တို့သည် လူသားတို့ကို ပျော်ရွှင်စေသူဟူ၍ ဆို၏။ «မೃဂ» နှင့် «မೃဂပူဇ္ယ» ထို့အတူ «သမင်တို့၏အရှင်» ဟူသောနာမတော်တို့လည်း ထိုအရှင်၏နာမတော်များဖြစ်၏။

Verse 40

बुधस्य च पतिश्चैव पतिश्चैव बृहस्पतेः / पतिः शनैश्चरस्यैव राहोः केतोः पतिस्तथा

ထိုအရှင်သည် ဗုဓ (Mercury) ၏အရှင်တော်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ဗृहஸပတိ (Jupiter) ၏အရှင်တော်လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သနೈශ්චရ (Saturn) ၏အရှင်တော်၊ ရာဟုနှင့် ကေတုတို့၏ အရှင်တော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 41

लक्ष्मणो लक्षणश्चैव लम्बौष्ठो ललितस्तथा(२५०) / नानालङ्कारसंयुक्तो नानाचन्दनचर्चितः

ထိုအရှင်သည် တောက်ပမြင့်မြတ်၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် အလှဆင်တော်မူ၏။ နှုတ်ခမ်းထင်ရှား၍ လှပနူးညံ့သော အမူအရာရှိ၏။ အမျိုးမျိုးသော အလင်္ကာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ စန္ဒနလိမ်းပွဲ အမျိုးမျိုးဖြင့် လိမ်းကျံတော်မူ၏။

Verse 42

नानारसोज्जवलद्वक्क्रो नानापुष्पोपशोभितः / रामो रमापतिश्चैव सभार्यः परमेश्वरः

ထိုအရှင်၏ မျက်နှာတော်သည် အရသာအမျိုးမျိုး၏ တောက်ပမှုဖြင့် ရောင်လင်း၍ ပန်းအမျိုးမျိုးဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထား၏။ ထိုအရှင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်—ရာမ၊ ရမာ (သရီလက္ခမီ) ၏ ပတိတော်ဖြစ်၍ မဟာမိဖုရားနှင့်အတူ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 43

रत्नदो रत्नहर्ता च(२६०)रूपी रूपविवर्जितः / महारूपोग्ररूपश्च सौम्यरूपस्तथैव च

အရှင်သည် ရတနာကို ပေးတော်မူသူလည်း ဖြစ်၍ ရတနာကို ယူဆောင်တော်မူသူလည်း ဖြစ်သည်။ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော်လည်း ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကျော်လွန်တော်မူသည်။ မဟာရုပ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်၊ ထို့အပြင် သောမ്യမင်္ဂလာရုပ်လည်း ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 44

नीलमेघनिभः शुद्धः सालमेघनिभस्तथा / धूमवर्णः पतिवर्णो नानारूपो(२७०)ह्यवर्णकः

အရှင်သည် အပြာမဲမိုးတိမ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော်လည်း သန့်ရှင်းတော်မူသည်။ အလင်းရောင်မိုးတိမ်ကဲ့သို့လည်း ဖြစ်သည်။ မီးခိုးရောင်၊ အဝါညိုရောင်လည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ အမျိုးမျိုးသောရုပ်ကို ခံယူတော်မူပြီး တိတိကျကျ အရောင်မရှိသူလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 45

विरूपो रूपदश्चैव शुक्लवर्णस्तथैव च / सर्ववर्णो महायोगी यज्ञो (याज्यो) यज्ञकृदेव च

အရှင်သည် ရုပ်မရှိသူဖြစ်သော်လည်း ရုပ်အားလုံးကို ပေးတော်မူသူဖြစ်သည်။ အဖြူရောင်တောက်ပသူလည်း ဖြစ်၍ အရောင်အားလုံးလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။ အရှင်သည် မဟာယောဂီ; ယဇ္ဉာတော်တိုင် (ယဇ္ဉာဖြင့် ပူဇော်ထိုက်သူ) ဖြစ်ပြီး ယဇ္ဉာကို ဆောင်ရွက်၍ ပြီးမြောက်စေသူလည်း အရှင်တော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။

Verse 46

सुवर्णवर्णवांश्चैव सुवर्णाख्यस्तथैव च (२८०)सुवर्णावयवश्चैव सुवर्णः स्वर्णमेखलः

အရှင်သည် ရွှေရောင်တောက်ပသူ; «ရွှေဟု အမည်ရသူ» လည်း ဖြစ်သည်။ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသည် ရွှေကဲ့သို့ ဖြစ်၍ «ရွှေတော်» ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ခါးပတ်သည် ရွှေဖြစ်သော အရှင်တော် ဖြစ်သည်။

Verse 47

सुवर्णस्य प्रदाता च सुवर्णेशस्तथैव च / सुवर्णस्य प्रियश्चैव (२९०)सुवर्णाढ्यस्तथैव च

အရှင်သည် ရွှေကို ပေးတော်မူသူလည်း ဖြစ်၍ ရွှေ၏ အရှင်လည်း ဖြစ်သည်။ ရွှေကို ချစ်မြတ်နိုးသူလည်း ဖြစ်ပြီး ရွှေကြွယ်ဝစွာ ပြည့်စုံသူလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 48

सुपर्णो च महापर्णो सुपर्णस्य च कारण्(२९०) / वैनतेयस्तथादित्य आदिरादिकरः शिवः

ထိုအရှင်သည် စုပဏ္ဏနှင့် မဟာပဏ္ဏ ဖြစ်၍ စုပဏ္ဏ၏ အကြောင်းရင်းတော်လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရှင်သည် ဝိုင်နတေယနှင့် အာဒိတျလည်း ဖြစ်၍၊ အာဒိဘူတ (အစဉ်အလာမူလ) နှင့် အစပြုဖန်ဆင်းရှင်—ရှီဝ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 49

कारणं महतश्चैव प्रधानस्य च कारणम् / बुद्धीनां कारणं चैव कारणं मनसस्तथा

ထိုအရှင်သည် မဟတ် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဉာဏ်) ၏ အကြောင်းရင်းတော်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ပရဓာန (မူလသဘာဝ) ၏ အကြောင်းရင်းတော်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓိများ၏ အကြောင်းရင်းတော်ဖြစ်၍၊ မနစ် (စိတ်) ၏ အကြောင်းရင်းတော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 50

कारणं चैतसश्चैव(३००)अहङ्कारस्य कारणम् / भूतानां कारणं तद्वत्कारणं च विभावसोः

စိတ်သဘော (ချိုင်တသ) သည် အဟင်္ကာရ (အတ္တသဘော) ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ထိုအဟင်္ကာရသည်လည်း ဘူတ (ဓာတ်တရားများ) ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး၊ ဝိဘ္ဟာဝသု (မီး) ၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 51

आकाशकारणं तद्वत्पृथिव्याः कारणं परम् / अण्डस्य कारणं चैव प्रकृतेः कारणं तथा

ထိုနည်းတူ အာကာသ (ကောင်းကင်) ၏ အကြောင်းရင်းရှိသကဲ့သို့၊ ပृथဝီ (မြေ) ၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် အဏ္ဍ (ကမ္ဘာဥ) ၏ အကြောင်းရင်းသည်လည်း ထိုပရကృతိ ဖြစ်ပြီး၊ ပရကృతိ ကိုယ်တိုင်လည်း ထက်မြင့်သော အကြောင်းရင်းရှိတော်မူ၏။

Verse 52

देहस्य कारणं चैव चक्षुषश्चैव कारणम् / श्रोत्रस्य कारणं(३१०) तद्वत्कारणं च त्वचस्तथा

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အကြောင်းရင်းရှိသကဲ့သို့ မျက်စိ၏ အကြောင်းရင်းလည်း ရှိ၏။ ထို့အတူ နား၏ အကြောင်းရင်းရှိပြီး၊ အရေပြား၏ အကြောင်းရင်းလည်း ထိုနည်းတူ ရှိတော်မူ၏။

Verse 53

जिह्वायाः कारणं चैव प्राणस्यैव च कारणम् / हस्तयोः कारणं तद्वत्पादयोः कारणं तथा

ထို့အတူ လျှာအတွက်လည်း အကြောင်းရင်းအခြေခံရှိ၏၊ အသက်ရှုသက် (ပရာဏ) အတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိ၏။ ထို့နည်းတူ လက်တို့အတွက် အကြောင်းရင်းရှိပြီး ခြေတို့အတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိ၏။

Verse 54

वाचश्चकारणं तद्वत्पायोश्चैव तुकारणम् / इन्द्रस्य कारणं चैव कुबेरस्य च कारणम्

ထို့အတူ စကားသံအတွက်လည်း အကြောင်းရင်းအခြေခံရှိ၏၊ ထို့ပြင် အညစ်အကြေးထုတ်ပယ်ရာ အင်္ဂါ (အပာန) အတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိ၏။ အင်ဒြာအတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိပြီး ကုဘေရအတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိ၏။

Verse 55

यमस्य कारणं चैव (३२०)ईशानस्य च कारणम् / यक्षाणां कारणं चैव रक्षसां कारणं परम्

ထိုအရှင်သည် ယမ၏ အကြောင်းရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဣရှာန၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်၏။ ယက္ခတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ရက္ခသတို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်၏။

Verse 56

नृपाणां कारणं श्रेष्ठं धर्ंमस्यैव तु कारणम् / जन्तूनां कारणं चैव वसूनां कारणं परम्

ဓမ္မသည် မင်းတို့၏ နောက်ကွယ်ရှိ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ အမှန်တကယ် ဓမ္မသည် တရားမျှတမှု၏ ကိုယ်တိုင် အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သတ္တဝါတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်ပြီး စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် အရင်းအမြစ်တို့၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်၏။

Verse 57

मनूनां कारणं चैव पक्षिणां कारणं परम् / मुनीनां कारणं श्रेष्ठ(३३०)योगिनां कारणं परम्

ထိုအရှင်သည် မနုတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ငှက်တို့၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်၏။ မုနိ (ပညာရှိ) တို့၏ အမြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး၊ ယောဂီတို့၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်၏။

Verse 58

सिद्धानां कारणं चैव यक्षाणां कारणं परम् / कारणं किन्नराणां च(३४०) गन्धर्वाणां च कारणम्

ထိုအရှင်သည် စိဒ္ဓာတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူ၍ ယက္ခတို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ကိန္နရတို့၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 59

नदानां कारणं चैव नदीनां कारणं परम् / कारणं च समुद्राणां वृक्षाणां कारणं तथा

ချောင်းငယ်တို့အတွက် အကြောင်းရင်းရှိသကဲ့သို့ မြစ်တို့အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းလည်း ရှိ၏။ သမုဒ္ဒရာတို့အတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိပြီး ထိုနည်းတူ သစ်ပင်တို့အတွက်လည်း အကြောင်းရင်းရှိ၏။

Verse 60

कारणं वीरुधां चैव लोकानां कारणं तथा / पाताल कारणं चैव देवानां कारणं तथा

ထိုအရှင်သည် အပင်ပေါက်ပင်နှင့် လျှောပင်တို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူသကဲ့သို့ လောကတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ပာတာလ (အောက်လောက) ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူ၍ ဒေဝတို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 61

सर्पाणां कारणं चैव(३५०)श्रेयसां कारणं तथा / पूशनां कारणं चैव सर्वेषां कारणं तथा

ထိုအရှင်သည် မြွေတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူသကဲ့သို့ သီလဝါဒင်တို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် အာဟာရပေးခြင်း (ပုရှဏ) ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူ၍ ထိုနည်းတူ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 62

देहात्मा चेन्द्रियात्मा च आत्मा बुद्धिस्तथैव च / मनसश्च तथैवात्मा चात्माहङ्कारचेतसः

«အတ္တ» ဟူသည်ကို အမျိုးမျိုး ပြောဆိုကြ၏—ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် တစ်သားတည်းဟု ယူဆသော အတ္တ၊ အင်ဒြိယတို့နှင့် တစ်သားတည်းဟု ယူဆသော အတ္တ၊ ဗုဒ္ဓိ (ဉာဏ်) နှင့် တစ်သားတည်းဟု ယူဆသော အတ္တ၊ မန (စိတ်) နှင့် တစ်သားတည်းဟု ယူဆသော အတ္တ၊ ထို့အပြင် အဟင်္ကာရ (ငါတည်းဟူသော အတ္တ) နှင့် စေတနာ/စိတ်သိ (တွေးခေါ်သဘော) နှင့် တစ်သားတည်းဟု ယူဆသော အတ္တ ဟူ၍။

Verse 63

जाग्रतः स्वपतश्चात्मा (३६०)महदात्मा परस्तथा / प्रधानस्य परात्मा च आकाशात्मा ह्यपां तथा

အတ္တမန်သည် နိုးနေခြင်းနှင့် အိပ်မက်မြင်ခြင်း (အိပ်နေခြင်း) အခြေအနေတို့တွင် တည်ရှိ၏။ ထိုအတ္တမန်သည် မဟာအတ္တမန်လည်း ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံးသော ပရမလည်း ဖြစ်၏။ ပဓာန (မူလသဘာဝ) ၏ ပရမအတ္တမန်ဖြစ်ပြီး အာကာသ၏ အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ရေတို့အတွင်းရှိ အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 64

पृथिव्याः परमात्मा च रसस्यात्मा तथैव च / गन्धस्य परमात्मा च रूपस्यात्मा परस्तथा

ပရမအတ္တမန်သည် မြေ၏ အတွင်းအတ္တမန် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ အရသာ၏ အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။ ပရမအတ္တမန်သည် အနံ့၏ အတွင်းအတ္တမန်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အတူ ရုပ်သဏ္ဌာန် (အရောင်/ပုံသဏ္ဌာန်) ၏ အလွန်မြင့်သော အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 65

शब्दात्मा चैव (३७०)वागात्मा स्पर्शात्मा पुरुषस्तथा / श्रोत्रात्मा च त्वगात्मा च जिह्वायाः परमस्तथा

ထိုပရမသည် အသံ၏ အတ္တမန်၊ စကား (ဝါက်) ၏ အတ္တမန်၊ ထိတွေ့မှု၏ အတ္တမန် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ အတွင်း၌ နေထိုင်သော ပုရုෂ (ပုရုရှ) လည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ကြားနာခြင်း၏ အတ္တမန်နှင့် အရေပြား၏ အတ္တမန်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အတူ လျှာ (အရသာ) အတွင်း၌ တည်သော အမြင့်ဆုံးသော သဘောတရားလည်း ဖြစ်၏။

Verse 66

घ्राणात्मा चैव हस्तात्मा पादात्मा परमस्तथा(३८०) / उपस्थस्य तथैवात्मा पाय्वात्मा परमस्तथा

အမြင့်ဆုံးသော အတ္တမန်သည် နှာခေါင်း၊ လက်များနှင့် ခြေများ၏ အတွင်းအတ္တမန်အဖြစ်လည်း တည်၏။ ထို့အတူ လိင်အင်္ဂါ၏ အတွင်းအတ္တမန်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အနောက်ပေါက် (ပာယု) ၏ အတွင်းအတ္တမန်အဖြစ်လည်းကောင်း တည်၏—အမှန်တကယ် အမြင့်ဆုံးသော ပရမဖြစ်၏။

Verse 67

इन्द्रात्मा चैव ब्रह्मात्मा रुद्रा(शान्ता)त्मा च मनोस्तथा / दक्षप्रजापतेरात्मा सत्या (स्रष्टा)त्मा परमस्तथा

ထိုပရမသည် အိန္ဒြာ၏ အတွင်းအတ္တမန်၊ ဘြဟ္မာ၏ အတွင်းအတ္တမန်၊ ရုဒြ (ငြိမ်းချမ်း/မင်္ဂလာပုံ) ၏ အတွင်းအတ္တမန် ဖြစ်၏။ ထို့အတူ မနု၏ အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။ ဒက္ခ ပ္ရဇာပတိ၏ အတ္တမန် ဖြစ်ပြီး၊ သစ္စာ (စတ္တယ) ၏ အတ္တမန်—အလွန်မြင့်သော ပရမအတ္တမန် ဖြစ်၏။

Verse 68

ईशात्मा(३९०)परमात्मा च रौद्रात्मा मोक्षविद्यतिः / यत्नवांश्च तथा यत्नश्चर्ंमो खड्गी मुरान्तकः

ထိုအရှင်သည် အရှင်အတ္တမနှင့် ပရမအတ္တမ ဖြစ်၍ ရုဒြသဘောကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသန်မာကာ မောက္ခဗိဒ္ယာကို သိမြင်သင်ကြားသူ ဖြစ်သည်။ အားထုတ်မှုတည်ကြည်စွာ ပြည့်ဝပြီး အားထုတ်ခြင်းကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်၏။ အရေခွံ/ကာကွယ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ကာ ဓားကိုင်၍ မူရကို သတ်ဖြတ်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 69

ह्रीप्रवर्तनशीलश्च यतीनां च हिते रतः / यतिरूपी च (४००)योगी च योगिध्येयो हरिः शितिः

ဟရီ—ရှီတိ—သည် ဟရီ (အရှက်တရားနှင့် သန့်ရှင်းသော ထိန်းသိမ်းမှု) ကို အမြဲတမ်း ထူထောင်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်၍၊ ယတီတို့၏ အကျိုးချမ်းသာ၌ ပျော်မွေ့သူ ဖြစ်သည်။ ယတီရုပ်ကို ခံယူတတ်ပြီး၊ ကိုယ်တိုင် ယောဂီ ဖြစ်ကာ ယောဂီတို့ စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြုရမည့် အရှင် ဖြစ်သည်။

Verse 70

संविन्मेधा च कालश्च ऊष्मा वर्षा म(न) तिस्तथा(४१०) / संवत्सरो मोक्षकरो मोहप्रध्वंसकस्तथा

ပွင့်လင်းနိုးကြားသော ဉာဏ် (သံဝိဒ်-မေဓာ) နှင့် ကာလ; အပူနှင့် မိုး; ထို့အတူ စိတ် (မနတ်) လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် သံဝတ္စရ (နှစ်) လည်း မောက္ခပေးသူ၊ မောဟကို ဖျက်ဆီးသူ ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 71

मोहकर्ता च दुष्टानां माण्डव्यो वडवामुखः / संवर्तः कालकर्ता च गौतमो भृगुरङ्गिराः (४२०)

ပုပ်သိုးသူတို့အတွက် မောဟကို ဖြစ်စေသူလည်း ဖြစ်၏။ မाण्डဝျယ နှင့် ဝဋဝာမုခ ဟူ၍လည်း ဖြစ်၏။ သံဝတ္တ နှင့် ကာလကို ဖန်ဆင်းသူလည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဂေါတမ၊ ဘೃဂု၊ အင်္ဂိရာ သာသနာရှင်များလည်း ဖြစ်၏။

Verse 72

अत्निर्वसिष्ठः पुलहः पुलस्त्यः कुत्स एव च / याज्ञवल्क्यो देवलश्च व्यासश्चैव पराशरः

အတြိ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ပုလဟ၊ ပုလස්တျ၊ ကုတ္စ; ထို့အတူ ယာဇ္ဉဝလ్కျ၊ ဒေဝလ၊ ဗျာသ၊ ပရာသရ—ဤအမြတ်တရားရှိ ရှင်ရသီတို့ကို ဤသင်ကြားမှု၌ အာဏာရှိသော ရှင်မြင်သူများဟု နားလည်ရမည်။

Verse 73

शर्ंमदश्चैव(४३०) गाङ्गेयो हृषीकेशो बृहच्छ्रवाः / केशवः क्लेशहन्ता च सुकर्णः कर्णवर्जितः

ထို့ပြင် ကိုယ်တော်သည် Śaṁmada လည်းဖြစ်၍ Gāṅgeya၊ Hṛṣīkeśa၊ Bṛhacchravā ဟူသောနာမတော်များရှိ၏။ ကိုယ်တော်သည် Keśava—ဒုက္ခကလేశကိုဖျက်သိမ်းသူ၊ Sukarṇa နှင့် Karṇavarjita လည်းဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 74

नारायणो महाभागः प्राणस्य पतिरेव च (४४०) / अपानस्य पतिश्चैव व्यानस्य पतिरेव च

နာရာယဏ (Nārāyaṇa) မဟာဘဂ (မဟာကံကောင်းရှင်) သခင်တော်သည် prāṇa ၏အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့အတူ apāna ၏အုပ်စိုးရှင်လည်းဖြစ်၍ vyāna ၏အုပ်စိုးရှင်လည်းဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 75

उदानस्य पतिः श्रेष्ठः समानस्य पतिस्तथा / शब्दस्य च पतिः श्रेष्ठः स्पर्शस्य पतिरेव च

udāna ၏အုပ်စိုးသခင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့အတူ samāna ၏အုပ်စိုးသခင်လည်းရှိ၏။ အသံ (śabda) ၏အုပ်စိုးသခင်လည်း အထွတ်အမြတ်ဖြစ်၍ ထိတွေ့မှု (sparśa) ၏အုပ်စိုးသခင်လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 76

रूपाणां च पतिश्चाद्यः खङ्गपाणिर् हलायुधः(४५०) / चक्रपाणिः कुण्डली च श्रीवत्सांकस्तथैव च

ကိုယ်တော်သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်အပေါင်းတို့၏ မူလသခင်လည်းဖြစ်တော်မူ၏—ဓားကိုင်တော်မူ၍ လယ်ထွန်လက်နက် (ဟလာယုဓ) ကိုင်ဆောင်တော်မူ၏။ စက်ရကိုင်တော်မူ၍ နားကပ်ဝတ်ဆင်ကာ ရင်ဘတ်၌ Śrīvatsa အမှတ်တံဆိပ်လည်းရှိတော်မူ၏။

Verse 77

प्रकृतिः कौस्तुभग्रीवः पीताम्बरधरस्तथा / सुमुखो दुर्मुखश्चैव मुनखेन तु विवर्जितः

ကိုယ်တော်သည် Prakṛti ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တော်မူ၏။ လည်ပင်း၌ Kaustubha ရတနာကိုဆောင်တော်မူ၍ အဝါရောင်ဝတ်စုံ (pītāmbara) ကိုဝတ်ဆင်တော်မူ၏။ ကိုယ်တော်သည် လှပသောမျက်နှာနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်မျက်နှာ နှစ်မျိုးလုံးရှိသော်လည်း လက်သည်းစသည်တို့မှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။

Verse 78

अनन्तो ऽनन्तरूपश्च(४६१)सुनखः सुरमन्दरः / सुकपोलो विभुर्जिष्णुर्भ्राजिष्णुश्चैषुधीस्तथा

အနန္တ (အဆုံးမရှိသူ) သည် အနန္တရူပ (ပုံသဏ္ဍာန်အဆုံးမရှိ) ဖြစ်၏; စုနခ နှင့် သုရမန္ဒရ (သေဝတမန္ဒရ) ဖြစ်၏; ပါးပြင်လှပ၍; အလုံးစုံကိုလွှမ်းမိုးသော သခင်—အောင်မြင်တောက်ပသူ—မြားအိတ်ကို ကိုင်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 79

हिरण्यकशिपोर्हन्ता हिरण्याक्षविमर्दकः (४७०) / निहन्ता पूतनायाश्च भास्करान्तविनाशनः

ဟိရဏ္ယကသိပုကို သတ်ဖြတ်သူ၊ ဟိရဏ္ယာක්ෂကို နှိမ်နင်းသူ; ပူတနာကို ဖျက်ဆီးသူ၊ ဘာස්ကရာန္တကို အဆုံးသတ်ပျက်စီးစေသူ ဖြစ်၏။

Verse 80

केशिनो दलनश्चैव मुष्टिकस्य विमर्दकः / कंसदानवभेत्ता च चाणूरस्य प्रमर्दकः

ကေရှင်ကို ချေမှုန်းသူ၊ မုဋ္ဌိကကို နှိမ်နင်းသူ; ဒေဝါနဝ ကံစကို ခွဲဖောက်ဖျက်ဆီးသူ၊ ချာဏူရကို ဖိနှိပ်ပျက်စီးစေသူ ဖြစ်၏။

Verse 81

अरिष्टस्य निहन्ता च अक्रूरप्रिय एव च / अक्रूरः क्रूररूपश्च(४८०)अक्रूरप्रियवन्दितः

အရိဋ္ဌကို သတ်ဖြတ်သူ၊ အကြူရ၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရသူ ဖြစ်၏။ သူသည် အကြူရဟူ၍ ခေါ်သော်လည်း ကြမ်းတမ်းခိုင်မာသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိပြီး၊ အကြူရကို ချစ်သူတို့က ချီးမွမ်းဝတ်ပြုကြ၏။

Verse 82

भगहा भगवान् भानुस्तथा भागवतः स्वगवतः स्वयम् / उद्धवश्चोद्धवस्येशो ह्युद्धेवन विचिन्तितः

ဘဂ (Bhaga)၊ ဘဂဝန် အရှင်; ဘာနု (နေမင်း) လည်း ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဘာဂဝတ (Bhāgavata) — ကိုယ်တိုင်တည်တံ့၍ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တည်သူ။ ဥဒ္ဓဝလည်းကောင်း၊ ဥဒ္ဓဝ၏ အရှင်လည်းကောင်း—ဤအရာတို့ကို ‘ဥဒ္ဓေဝန’ ဟူသော အခြေအနေ၌ စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တရားထိုင်ကြ၏။

Verse 83

चक्रधृक् चञ्चलश्चैव(४९०) चलाचलविवर्जितः / अहं कारोपमाश्चित्तं गगनं पृथिवी जलम्

သူသည် စက်ရ(ချက္ရ)ကို ကိုင်ဆောင်သူ၊ အမြဲလှုပ်ရှားသူလည်း ဖြစ်သော်လည်း လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ နှစ်မျိုးလုံးမှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။ ‘ငါ’ ဟူသော အဟင်္ကာရနှင့် ဆင်တူသည့် စိတ်ကို မိုးကောင်းကင်၊ မြေ၊ ရေ ဟူ၍ ဆိုကြ၏။

Verse 84

वायुश्चक्षुस्तथा श्रोत्रं(५००)जिह्वा च घ्राणमेव च / वाक्पाणिपादजवनः पायूपस्थस्तथैव च

အသက်လေ(ဝါယု)၊ မျက်စိ၊ နားတို့လည်းကောင်း၊ လျှာနှင့် နှာခေါင်းတို့လည်းကောင်း၊ စကားပြောနိုင်မှု၊ လက်၊ ခြေ၊ လှုပ်ရှားစေသော အင်အား၊ ထို့အပြင် အနောက်ပေါက်နှင့် လိင်အင်္ဂါတို့—ဤတို့သည် အင်္ဂါစွမ်းရည်များဟု ဆိုထား၏။

Verse 85

शङ्करश्चैव सर्वश्च क्षान्तिदः क्षान्तिकृन्नरः (५११) / भक्तप्रियस्तता भर्ता भक्तिमान् भक्तिवर्धनः

သူသည် ရှင်ကရ(Śaṅkara)လည်း ဖြစ်၍ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်၏။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ပေးတော်မူပြီး လူကိုလည်း ခွင့်လွှတ်တတ်သူ ဖြစ်စေတော်မူ၏။ ဘက္တများအတွက် ချစ်မြတ်နိုးရာ၊ အရှင်နှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ—ကိုယ်တိုင် ဘက္တိပြည့်ဝ၍ ဘက္တိကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။

Verse 86

भक्तस्तुतो भक्तपरः कीर्तिदः कीर्तिवर्धनः / कीर्तिर्देप्तिः (५२०) क्षमाकान्तिर्भक्तश्चैव (५३०) दया परा

ဘက္တများက ချီးမွမ်းတော်မူကြပြီး၊ သူသည် ဘက္တများအပေါ် အလွန်အလေးထားတော်မူ၏။ ဂုဏ်သတင်းကို ပေးတော်မူပြီး ဂုဏ်သတင်းကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။ သူကိုယ်တိုင် ဂုဏ်သတင်းနှင့် တောက်ပမှု၊ သည်းခံခြင်းနှင့် ရောင်ခြည်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သူသည် ဘက္တတော်မူ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်၏။

Verse 87

दानं दाता च कर्ता च देवदेवप्रियः शुचिः / शुचिमा न्सुखदो (५३१)मोक्षः कामश्चार्थः सहस्रपात्

ဒါန(လှူဒါန်းခြင်း)၊ လှူသူနှင့် ကုသိုလ်ကောင်းကို ဆောင်ရွက်သူတို့သည် ဒေဝဒေဝ(ဘုရားတို့၏ဘုရား)၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်ကြပြီး သန့်ရှင်းကြ၏။ သန့်ရှင်းတော်မူသောသူသည် ချမ်းသာကို ပေးတော်မူ၏။ ထိုကုသိုလ်မှ မောက္ခ၊ ကာမနှင့် အတ္ထ(စည်းစိမ်)တို့ ပေါ်ထွန်း၍ အကျိုးကို တစ်ထောင်ဆတိုး ပေး၏။

Verse 88

सहस्रशीर्षा वैद्यश्च मोक्षद्वारं तथैव च / प्रजाद्वारं सहस्राक्षः सहस्रकर एव च(५४०)

ခေါင်းတစ်ထောင်ရှိသော အရှင်သည် ဒေဝဝေဒနာကုသသူလည်းဖြစ်၍ မောက္ခတံခါးလည်းဖြစ်တော်မူ၏။ မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသော အရှင်သည် သားဆက်ပေါက်ဖွားရာ တံခါးဖြစ်ပြီး လက်တစ်ထောင်ရှိသော အရှင်လည်းဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 89

शुक्रश्च सुकिरीटी च सुग्रीवः कौस्तुभस्तथा / प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च हयग्रीवश्च सूकरः

ထို့ပြင် အရှင်၏ နာမနှင့် ရူပများမှာ— သုက္ကရ (Śukra)၊ လှပသော تاجဆောင်းတော်မူသော စုကိရီဋီ (Sukirīṭī)၊ စုဂရီဝ (Sugrīva)၊ ကೌஸ್ತುဘ (Kaustubha)၊ ထို့နောက် ပရဒျုမ္န (Pradyumna) နှင့် အနိရုဒ္ဓ (Aniruddha)၊ ထို့အပြင် ဟယဂရီဝ (Hayagrīva) နှင့် စူကရ (Sūkara) — ဝက်တောအဝတား ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 90

मत्स्यः परशुरामश्च(५५०)प्रह्रादो बलिरेवच / शरण्यश्चैव नित्यश्च बुद्धो मुक्तः शरीरभृत्

မတ္စျ (Matsya) နှင့် ပရရှုရာမ (Paraśurāma)၊ ပရဟ္လာဒ (Prahlāda) နှင့် ဘလိ (Bali) တို့လည်းဖြစ်တော်မူ၏။ အမြဲကာကွယ်ပေးသော အားကိုးရာ (Śaraṇya)၊ နిత్యတော်မူသော အရှင်၊ ဗုဒ္ဓ—နိုးကြားသိမြင်သူ၊ မုက္တ—လွတ်မြောက်သူ၊ နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ထားသော အရှင်—ဤတို့သည် သန့်ရှင်းသော နာမတော်များဖြစ်၏။

Verse 91

खरदूषणहन्ता च रावणस्य प्रमर्दनः / सीतापतिश्च (५६०)वर्धिष्णुर्भरतश्च तथैव च

အရှင်သည် ခရ (Khara) နှင့် ဒူရှဏ (Dūṣaṇa) ကို သတ်ဖြတ်သူ၊ ရာဝဏ (Rāvaṇa) ကို ချေမှုန်းသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ စီတာ၏ အရှင် (Sītāpati) ဖြစ်ပြီး အမြဲတိုးတက်မြင့်မားသော အရှင်၊ ထို့အပြင် ဘရတ (Bharata) လည်းဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 92

कुम्भेन्द्रजिन्निहन्ता च कुम्भकर्णप्रमर्दनः / नरान्तकान्तकश्चैव देवान्तकविनाशनः

အရှင်သည် ကုမ္ဘေန္ဒြဇစ် (Kumbhendrajit) ကို သတ်ဖြတ်သူ၊ ကုမ္ဘကဏ္ဏ (Kumbhakarṇa) ကို ချေမှုန်းသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ နရာန္တက (Narāntaka) ကို ဖျက်ဆီးသူလည်းဖြစ်၍ ဒေဝါန္တက (Devāntaka) ကို အဆုံးသတ်ပျက်စီးစေသူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 93

दुष्टासुरनिहन्ता च शम्बरारिस्तथैव च / नरकस्य निहन्ता च त्रिशीर्षस्य विनाशनः (५७०)

သူသည် မကောင်းသော အဆုရာတို့ကို သတ်ဖြတ်သူ၊ Śambara ၏ ရန်သူလည်း ဖြစ်၏။ Naraka ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ Triśīrṣa ကို အဆုံးသတ်ပျက်စီးစေသူ ဖြစ်၏။

Verse 94

यमलार्जनभेत्ता च तपोहितकरस्तथा / वादित्रं चैव वाद्यं च बुद्धश्चैव वरप्रदः

သူသည် ယမ (Yama) ကို အနိုင်ယူ၍ မတရားရရှိသော အကျိုးဆက်ကို ဖျက်ဆီးသူလည်း ဖြစ်၏။ တပေါ (tapas) နှင့် သာသနာရေး ကုသိုလ်ကံများ၏ အကျိုးကို ပေးသနား၏။ တီးဝိုင်းတူရိယာနှင့် သီချင်းသံ၏ အနှစ်သာရဖြစ်ပြီး၊ နိုးကြားသော ဉာဏ်ပညာတော်—ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏။

Verse 95

सारः सारप्रियः सौरः कालहन्तृनिकृन्तनः(५८०) / अगस्त्यो देवलश्चैव नारदो नारदप्रियः

သူသည် အနှစ်သာရတော်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၍ အနှစ်သာရကို ချစ်မြတ်နိုးသူလည်း ဖြစ်၏။ နေကဲ့သို့ တောက်ပရောင်ခြည်ရှိပြီး “ကာလ” ဟူသော အချိန်၏ သတ်ဖြတ်သူကိုပင် သတ်ဖြတ်၍ ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် Agastya နှင့် Devala ဟုလည်း ချီးမွမ်းခံရပြီး Nārada နှင့် Nārada ချစ်မြတ်နိုးသူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 96

प्राणो ऽपानस्तथा व्यानो रजः सत्त्वं तमः (५९०)शरत् / उदानश्च समानश्च भेषजं च भिषक् तथा

သူသည် ပရာဏ (prāṇa)၊ အပါဏ (apāna)၊ ဗျာဏ (vyāna) ဖြစ်၏။ ရဇ (rajas)၊ သတ္တဝ (sattva)၊ တမသ (tamas) ဖြစ်၏။ ဆောင်းဦးရာသီလည်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဥဒါဏ (udāna) နှင့် သမာဏ (samāna) ဖြစ်ပြီး၊ ဆေးဝါးနှင့် ဆရာဝန်တော်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 97

कूटस्थः स्वच्छरूपश्च सर्वदेहविवर्जितः / चक्षुरिन्द्रियहीनश्च वागिन्द्रियविवर्जितः(६००)

သူသည် မပြောင်းလဲသော တည်ငြိမ်သည့် အတ္တမန်တော်၊ အလွန်သန့်ရှင်းသော သဘောသဏ္ဍာန်ရှိ၍ ကိုယ်ခန္ဓာအားလုံးမှ ကင်းလွတ်၏။ မျက်စိဟူသော အင်္ဒြိယမရှိသကဲ့သို့၊ စကားဟူသော အင်္ဒြိယလည်း မရှိသူ ဖြစ်၏။

Verse 98

हस्तेन्द्रियविहीनश्च पादाभ्यां च विवर्जितः / पायूपस्थविहीनश्च मरुतापविवर्जितः

သူသည် လက်၏ အင်္ဂါစွမ်းအားမရှိဘဲ၊ ခြေထောက်တို့မှလည်း ကင်းလွတ်၏။ အနောက်ပေါက်နှင့် မျိုးပွားအင်္ဂါမရှိသကဲ့သို့၊ အသက်ရှင်လေ—ပရာဏနှင့် အပာဏလည်း ကင်းလွတ်၏။

Verse 99

प्रबोधेन विहीनश्च बुद्ध्या चैव वि वर्जितः / चेतसा विगतश्चैव प्राणेन च विवर्जितः

သူသည် နိုးကြားသိမြင်မှုမရှိ၊ ဉာဏ်ပညာလည်း ကင်းလွတ်၏။ စိတ်သတိမှ လွတ်ကင်းသွားပြီး၊ အသက်ရှင်သက်—ပရာဏမှလည်း ခွဲကွာ၏။

Verse 100

अपानेन विहीनश्च व्यानेन च विवर्जितः(६१०) / उदानेन विहीनश्च समानेन विवर्जितः

သူသည် အပာဏမရှိ၊ ဗျာဏလည်း ကင်းလွတ်၏။ ဥဒါဏမရှိသကဲ့သို့၊ သမာဏလည်း မရှိတော့၏။

Verse 101

आकाशेन विहीनश्च वायुना परिवर्जितः / अग्निना च विहीनश्च उदकेन विवर्जितः

သူသည် အာကာသမရှိ၊ ဝါယုမှလည်း ဖြတ်တောက်ခံရ၏။ အဂ္နိလည်း မရှိသကဲ့သို့၊ ဥဒက—ရေ—လည်း ကင်းလွတ်၍ ဤဓာတ်တို့၏ အထောက်အပံ့မရှိတော့၏။

Verse 102

पृथिव्या च विहीनश्च शब्देन च विवर्जितः / स्पर्शेन च विहीनश्च सर्वरूपविवर्जितः(६२०)

သူသည် မြေဓာတ်မရှိ၊ အသံလည်း ကင်းလွတ်၏။ ထိတွေ့မှုလည်း မရှိသကဲ့သို့၊ မြင်နိုင်သမျှ ရုပ်သဏ္ဌာန်အားလုံးမှလည်း ကင်းလွတ်၏။

Verse 103

रागेण विगतश्चैव अघेन परिवर्जितः / शोकेन रहितश्चैव वचसा परिवर्जितः

ထိုအတ္တ/သူသည် ရာဂကပ်လျက်မှုမှ ကင်းလွတ်၍ အပြစ်ကို ရှောင်ကြဉ်သည်။ ဝမ်းနည်းခြင်းမရှိ၊ စကားပြောရာတွင်လည်း ထိန်းသိမ်းတတ်သည်။

Verse 104

रजो विवर्जितश्चैव विकारैः षड्भिरेव च / कामेन वर्जितश्चैव क्रोधेन परिवर्जितः

ထိုအတ္တ/သူသည် ရဇစ် (rajas) မှ ကင်းလွတ်၍ ပြောင်းလဲမှု ခြောက်ပါးမှလည်း လွတ်မြောက်သည်။ ကာမမရှိ၊ က্ৰောဓမှလည်း အပြည့်အဝ ကင်းစင်သည်။

Verse 105

लोभेन विगतश्चैव दम्भेन च विवर्जितः / सूक्ष्मश्चैव (६३०)सुसूक्ष्मश्च स्थूलात्स्थूलतरस्तथा

ထိုအတ္တ/သူသည် လောဘမှ ကင်းလွတ်၍ ဟန်ဆောင်မှု (ဒမ္ဘ) မရှိ။ အလွန်သိမ်မွေ့သော်လည်း၊ ထူထဲသောအရာနှင့် ဆက်စပ်လျှင် ထူထဲထက်ပင် ပိုထူထဲလာနိုင်သည်။

Verse 106

विशारदो बलाध्यक्षः सर्वस्य क्षोभकस्तथा / प्रकृतेः क्षोभकश्चैव महतः क्षोभकस्तथा

ထိုအတ္တ/သူသည် အလွန်ပညာရှိ၍ အင်အား၏ အုပ်ချုပ်သူ၊ အရာအားလုံးကို လှုပ်ရှားစေသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ပရကృతి (Prakṛti) ကို လှုပ်နှိုး၍ မဟတ် (Mahat) ကိုလည်း လှုပ်ရှားစေသည်။

Verse 107

भूतानां क्षोभकश्चैव बुद्धेश्च क्षोमकस्तथा / इन्द्रियाणां क्षोभकश्च(६४०)विषयक्षोभकस्तथा

ထိုအတ္တ/သူသည် ဓာတ်တရားများကို လှုပ်နှိုးသူ ဖြစ်သကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓိကိုလည်း လှုပ်ရှားစေသူ ဖြစ်သည်။ အင်ဒြိယများကို လှုပ်နှိုး၍ အာရုံဝတ္ထုများကိုလည်း ထိုနည်းတူ လှုပ်နှိုးစေသည်။

Verse 108

ब्रह्मणः क्षोभकश्चैव रुद्रस्य क्षोभकस्तथा / अगम्यश्चक्षुरादेश्च श्रोत्रागम्यस्तथैव च

ဤအရာသည် ဗြဟ္မာကိုပင် လှုပ်ရှားစေသော အရာဖြစ်၍ ရုဒ္ဒြကိုလည်း ထိုနည်းတူ လှုပ်ရှားစေ၏။ မျက်စိနှင့် အခြားအာရုံတို့ မရောက်နိုင်သကဲ့သို့ နားအာရုံလည်း မရောက်နိုင်၏။

Verse 109

त्वचा न गम्यः कूर्ंमश्च जिह्वाग्राह्यस्तथैव च / ग्राणोन्द्रियागम्य एव वाचाग्राह्यस्तथैव च (६५०)

လိပ်ကို အရေပြားထိတွေ့မှုဖြင့် မသိနိုင်; လျှာဖြင့်သာ ဖမ်းယူသိမြင်နိုင်၏။ ထိုနည်းတူ အနံ့အာရုံဖြင့်လည်း သိမြင်ရပြီး စကားဖြင့်လည်း ဖမ်းယူဖော်ပြနိုင်၏။

Verse 110

अगम्यश्चैव पाणिभ्यां पदागम्यस्तथैव च / अग्राह्यो मनसश्चैव बुद्ध्याग्राह्यो हरिस्तथा

ဟရိသည် လက်တို့ဖြင့် မရောက်နိုင်၊ ခြေတို့ဖြင့်လည်း မရောက်နိုင်။ စိတ်ဖြင့် မဖမ်းမိနိုင်သကဲ့သို့ ဉာဏ်ဖြင့်လည်း မနားလည်နိုင်၏။

Verse 111

अहं बुद्ध्या तथा ग्राह्यश्चेतसा ग्राह्या एव च / शङ्खपाणिश्चाव्ययश्च गदापाणिस्तथैव च (६६०)

ငါသည် ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်ရမည်၊ စိတ်ဖြင့်လည်း အမှန်တကယ် ဖမ်းယူသိမြင်ရမည်။ ငါသည် သင်္ခကို ကိုင်ဆောင်သူ၊ မပျက်မယွင်းသော အရှင်၊ ထိုနည်းတူ ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 112

शार्ङ्गपाणिश्च कृष्णश्च ज्ञानमूर्तिः परन्तपः / तपस्वी ज्ञानगम्यो हि ज्ञानी ज्ञानविदेव च

ရှာရင်္ဂပါဏိ—ကృష్ణသည် ဉာဏ်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်၊ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းသူဖြစ်၏။ တပဿီဖြစ်၍ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့်သာ ရောက်နိုင်၏; သိသူလည်း ဖြစ်၍ ဉာဏ်ကို ဖော်ပြပေးသူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 113

ज्ञेयश्च ज्ञेयहीनश्च (६७०) ज्ञप्तिश्चैतन्यरूपकः / भावो भाव्यो भवकरो भावनो भवनाशनः

ထိုသခင်သည် သိနိုင်သူဖြစ်သော်လည်း သိနိုင်သမျှကိုလည်း ကျော်လွန်တော်မူ၏။ ထိုသခင်သည် သန့်ရှင်းသော သိမြင်ခြင်းတည်းဟူ၍ စိတ်ဓာတ်(ချైతနျ)ကို သဘာဝအဖြစ် ထားတော်မူ၏။ ထိုသခင်သည် အရှိတရား၊ သိမြင်ရမည့်အရာ၊ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၏ အကြောင်းရင်း၊ သဘောတရားကို ဆင်ခြင်သည့် ဓ్యာနနှင့် လောကီဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို ဖျက်ဆီးတော်မူသူ ဖြစ်၏။

Verse 114

गो विन्दो गोपतिर्गोपः(६८०)सर्वगोपीसुखप्रदः / गोपालो गोगतिश्चैव गोमतिर्गोधरस्तथा

ဂోవိန္ဒ—နွားတို့၏ အရှင်နှင့် ကာကွယ်ရှင်၊ နွားထိန်းသူ၊ ဂိုပီတို့အားလုံးကို ပျော်ရွှင်စေသူ။ ဂိုပါလ—နွားတို့၏ ခိုလှုံရာနှင့် ပန်းတိုင်၊ နွားနှင့် မြေကြီးကို ပိုင်ဆိုင်သူ၊ နွားတို့ကို ထောက်မသူဟူ၍ ထိုသခင်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 115

उपेन्द्रश्च नृसिंहश्च शौरिश्चैव जनार्दनः / आरणेयो(६९०) बृहद्भानुर्बृहद्दीप्तिस्तथैव च

ဥပေန္ဒြ၊ နရစിംဟ၊ ရှော်ရီ၊ ထို့ပြင် ဇနာရ္ဒန။ အာရဏေယ၊ ဗြဟဒ္ဘာနု၊ ထို့အတူ ဗြဟဒ္ဒီပ္တိ—ဤတို့သည် သခင်၏ နာမတော်များ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 116

दामोदरस्त्निकालश्च कालज्ञः कालवर्जितः / त्रिसन्ध्यो द्वापरं त्रेता प्रजाद्वारं(७००)त्रिविक्रमः

ထိုသခင်သည် ဒာမောဒရ၊ သုံးကာလ၏ အရှင်ဖြစ်၏။ ကာလကို သိတော်မူသော်လည်း ကာလကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။ မနက်၊ မွန်းတည့်၊ ညနေ စန္ဓျာသုံးချိန်၌ တည်ရှိတော်မူ၏။ ဒွာပရနှင့် တ్రေတா ယုဂတို့ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏။ သတ္တဝါပေါင်းစုံ ဝင်ရောက်မွေးဖွားရာ တံခါးဖြစ်၏။ ထို့ပြင် တြိဝိက్రమ—လောကသုံးပါးကို ခြေလှမ်းဖြင့် ဖြတ်ကျော်တော်မူသူ ဖြစ်၏။

Verse 117

विक्रमो दण्ड(र) हस्तश्च ह्येकदण्डी त्रिदण्डधृक् / सामभेदस्तथोपायः सामरूपी च सामगः

ထိုသခင်သည် ဝိက్రమ—ရဲရင့်ခြင်းတည်းဟူ၍ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်၏။ လက်၌ ဒဏ္ဍ/စက်ပတာကို ကိုင်တော်မူ၏။ တစ်ဒဏ္ဍကို ဆောင်တော်မူသကဲ့သို့ သုံးဒဏ္ဍကိုလည်း ထမ်းတော်မူ၏။ သဘောတူညီစေခြင်း (သာမ) လည်းဖြစ်၍ နည်းလမ်းအဖြစ် ခွဲခြားခြင်း (ဘေဒ) လည်းဖြစ်၏။ သာမ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူတော်မူ၍ စာမန်ဟိမ့် (Sāman) များကို သီဆိုတော်မူသူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 118

सामवेदोः(७१०)ह्यथर्वश्च सुकृतः सुतरूपणः / अथर्ववेदविच्चैव ह्यथर्वाचार्य एव च

သာမဝေဒ (သီချင်း အမှတ် ၇၁၀) နှင့် အထရဝဝေဒတို့က ဤသင်ကြားချက်သည် ကောင်းစွာစီစဉ်ထား၍ ပုံသဏ္ဍာန်ပြည့်စုံကြောင်း ကြေညာသည်။ အထရဝဝေဒကို သိမြင်သူသည် အထရဝအာစာရျ (ဆရာ) ဖြစ်၏။

Verse 119

ऋग्रूपी चैव ऋग्वेद ऋग्वेदेषु प्रतिष्ठितः / यजुर्वेदो(७२०)यजुर्वेदविदेकपात्

သူသည် ရစ်ဂ္ဝေဒ၏ သဘောသဘာဝတည်းဟူ၍ ရစ်ဂ္ဝေဒသီချင်းများအတွင်း၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်ရှိ၏။ ထို့ပြင် သူသည် ယဇုရဝေဒလည်း ဖြစ်ပြီး—ဧကပာတ် (Ekapāt) ဟူသော ယဇုရဝေဒကို သိမြင်သူ ဖြစ်၏။

Verse 120

बहुपाच्च सुपाच्चैव तथैव च सहस्रपात् / चतुष्पाच्च द्विपाच्चैव स्मृतिर्न्यायो यमो बली(७३०)

ခြေများစွာရှိသူ၊ ခြေကောင်းသူ၊ ထို့အတူ ခြေတစ်ထောင်ရှိသူ၊ ခြေလေးချောင်းနှင့် ခြေနှစ်ချောင်းရှိသူတို့—ဤအရာအားလုံးအပေါ်တွင် စမృతိ (အစဉ်အလာ), နျာယ (တရားမျှတမှု/အကြောင်းပြချက်) နှင့် အင်အားကြီး ယမ (ဓမ္မ၏ အရှင်) တို့ တည်ရှိကြ၏။

Verse 121

सन्न्यासी चै सन्नयासश्चतुराश्रम एव च / ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः

သံန്യാസီ (လောကစွန့်သူ) နှင့် သံန്യാസ (စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အခြေအနေ)၊ ထို့အတူ အာရှရမ် လေးပါး၏ စနစ်လည်း ဖြစ်၏—ဗြဟ္မစာရီ (ကျောင်းသားသန့်ရှင်းသူ), ဂೃಹಸ್ಥ (အိမ်ထောင်ရှင်), ဝါနပရಸ್ಥ (တောနေသူ), နှင့် ဘိက္ခု (တောင်းစားသံဃာ)။

Verse 122

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः (७४०)शूद्रो वर्णस्तथैव च / शीलदः शीलसम्पन्नो दुः शीलपरिवर्जितः

ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ သုဒ္ဒရ မည်သူမဆို—ကောင်းသောသီလကို ပေးကမ်းသူ၊ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံသူ၊ မကောင်းသောအကျင့်ကို ရှောင်ကြဉ်သူသည် ချီးမွမ်းထိုက်၏။

Verse 123

मोक्षो ऽध्यात्मसमाविष्टः स्तुतिः स्तोता च पूजकः / पूज्यो(७५०)वाक् करणं चैव वाच्यं चैव तु वाचकः

မောက္ခသည် အတွင်းအတ္တ၌ စိမ့်ဝင်နေသော အခြေအနေဖြစ်၏။ ထို့ပြင် စတုတိ (ချီးမွမ်းခြင်း)၊ ချီးမွမ်းသူ၊ ပူဇော်သူလည်းရှိ၏။ ပူဇော်ထိုက်သူ၊ ဝါက် (စကား) နှင့် စကားပြောကိရိယာ၊ ထို့အတူ ပြောဆိုရမည့် အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပြောဆိုသူလည်း ဖြစ်၏။

Verse 124

वेत्ता व्याकरणं चैव वाक्यं चैव च वाक्यवित् / वाक्यगम्यस्तीर्थवासी(७६०) तीर्थस्तीर्थो च तीर्थवित्

သူသည် ဝျာကရဏ (သဒ္ဒါ) ကိုသိသူ၊ ဝါကျနှင့် ဝါကျအဓိပ္ပါယ်ကိုသိသူဖြစ်၏။ စကားမှ ပို့ဆောင်သည့် အဓိပ္ပါယ်ကို ဖမ်းယူနားလည်သူလည်း ဖြစ်၏။ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) တွင် နေထိုင်ရာမှ သူကိုယ်တိုင် တီရ္ထဖြစ်လာပြီး—တီရ္ထတို့၏ တီရ္ထ—တီရ္ထကို အမှန်တကယ် သိသူဖြစ်၏။

Verse 125

तीर्थादिभूतः सांख्यश्च निरुक्तं त्वधिदैवतम् / प्रणवः प्रणवेशश्च प्रणवेन प्रवन्दितः(७७०)

သူသည် တီရ္ထတို့၏ အနှစ်သာရနှင့် အခြားအရာတို့၏ မူလဖြစ်၏။ သူသည် စာṅချ (Sāṅkhya) လည်း ဖြစ်၏။ သူသည် နိရုတ်တ (Nirukta) ဖြစ်ပြီး အဓိဒေဝတ (အုပ်စိုးသော ဒေဝတာ) လည်း ဖြစ်၏။ သူသည် ပ္ရဏဝ (Oṃ) နှင့် ပ္ရဏဝ၏ အရှင်ဖြစ်၍ ပ္ရဏဝကပင် သူ့ကို ချီးမွမ်း၏။

Verse 126

प्रणवेन च लक्ष्यो वै गायत्री च गदाधरः / शालग्रामनिवासी च (७८०)शालग्रामस्तथैव च

သူသည် ပ္ရဏဝ (Oṃ) ဖြင့် အမှတ်အသားပြု၍ သိမြင်ရသူဖြစ်၏။ သူသည် ဂါယတြီ (Gāyatrī) လည်း ဖြစ်ပြီး ဂဒါဓရ (Gadādhara) — လက်နက်ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၏။ သူသည် ရှာလဂြာမ (Śālagrāma) တွင် နေထိုင်ပြီး သူကိုယ်တိုင်လည်း ရှာလဂြာမ ဖြစ်၏။

Verse 127

जलशायी योगशायी शेषशायी कुशेशयः / महीभर्ता च (७९०) कार्यं च कारणं पृथिवीधरः

သူသည် စကြဝဠာရေများပေါ်တွင် လဲလျောင်းသူ၊ ယောဂသမာဓိ၌ အနားယူသူ၊ ရှေသ (Śeṣa) ပေါ်တွင် လဲလျောင်းသူ၊ ကြာပန်းပေါ်၌ တည်နေသူဖြစ်၏။ သူသည် မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်သူ၊ အကျိုးနှင့် အကြောင်း နှစ်ပါးလုံးဖြစ်၍ ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့သူဖြစ်၏။

Verse 128

प्रजापतिः शाश्वतश्च काम्यः कामयिता विराट् / सम्राट् पूषा(८००) तथा स्वर्गो रथस्थः सारथिर्बलम्

ပရာဇာပတိ၊ အမြဲတည်သော အရှင်; ကာမျ၊ ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေသူ; ဝီရာဋ်; သမ္ရာဋ်; ပူရှန်; ထို့အတူ စွဝဂ္ဂ (ကောင်းကင်ဘုံ); ရထားပေါ်ထိုင်သူ; ရထားမောင်းသူ (သာရထိ); နှင့် အင်အား—ဤတို့သည် အမည်တော်များကို စာရင်းပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 129

धनी धनप्रदो धन्यो यादवानां हिते रतः / अर्जुनस्य प्रियश्चैव ह्यर्जुनो(८१०)भीम एव च

အရှင်သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသူ၊ ဥစ္စာပေးသူ၊ ကောင်းချီးခံရသူ ဖြစ်ပြီး ယာဒဝတို့၏ အကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း အားထုတ်သူ ဖြစ်သည်။ အာర్జုန၏ ချစ်ခင်ရသူလည်း ဖြစ်ကာ၊ အာర్జုနနှင့် ဘီမတို့လည်း အရှင်၏ ချစ်ခင်ခြင်းကို ရရှိကြသည်။

Verse 130

पराक्रमो दुर्विषहः सर्वशास्त्रविशारदः / सारस्वतो महाभीष्मः पारिजातहरस्तथा

အရှင်သည် ရဲရင့်သတ္တိရှိ၍ မခံနိုင်အောင် အနိုင်မရသူ; သာသနာကျမ်းအပေါင်းကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သူ ဖြစ်သည်။ အရှင်သည် စရஸဝတ (စရஸဝတီ၏ သား)၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာဘီရှ္မ၊ ထို့ပြင် ပါရိဇာတ သစ်ပင်ကို ယူဆောင်လာသူလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 131

अमृतस्य प्रदाता च क्षीरोदः क्षीरमेव च (८२०) / इन्द्रात्मजस्तस्य गोप्ता गोवर्धनधरस्तथा

အရှင်သည် အမృతကို ပေးသနားသူ; က్షီရောဒ (နို့ပင်လယ်) ဖြစ်သကဲ့သို့ နို့ကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်သည်။ အရှင်သည် အိန္ဒြ၏ သားတော်၊ ထိုဘုံ၏ ကာကွယ်သူ ဖြစ်ပြီး၊ ဂోవర్ఓဓန တောင်ကို မြှောက်တင်သူလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 132

कंसस्य नाशनस्तद्वद्धस्तिपो हस्तिनाशनः / शिपिविष्टः प्रसन्नश्च सर्वलोकार्तिनाशनः

အရှင်သည် ကံဆကို ဖျက်ဆီးသူ; ထို့အတူ ဆင် (ဟஸ္တိ) ကို သတ်သူ ဖြစ်သည်။ အရှင်သည် ရှိပိဝိဋ္ဌ (Śipiviṣṭa)၊ ကြည်နူးသနားတော်မူသူ ဖြစ်ပြီး၊ လောကအားလုံး၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။

Verse 133

मुद्रो(८३०)मुद्रा करश्चैव सर्वमुद्राविवर्जितः / देही देहस्थितश्चैव देहस्य च नियामकः

အရှင်သည် မုဒ္ရာ (လက်အမူအရာ) အားလုံးကို ဖန်ဆင်းသူဖြစ်သော်လည်း မုဒ္ရာအားလုံးကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း နေထိုင်သော အတ္တဖြစ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်ရှိကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စည်းကမ်းထိန်းချုပ်တော်မူ၏။

Verse 134

श्रोत्रा श्रोत्रनियन्ता च श्रोतव्यः श्रवणं तथा / त्वक्स्थितश्च(८४०)स्पर्शयित्वा स्पृश्यं च स्पर्शनं तथा

အရှင်သည် နားဖြစ်တော်မူ၍ နားကို ထိန်းချုပ်သူလည်းဖြစ်၊ ကြားရမည့်အရာလည်းဖြစ်၊ ကြားခြင်းကိုယ်တိုင်လည်းဖြစ်၏။ ထို့အတူ အရေပြား၌ တည်ရှိ၍ ထိတွေ့မှုကို ဖြစ်စေသူ၊ ထိတွေ့ရမည့်အရာ၊ ထိတွေ့ခြင်းကိုယ်တိုင်လည်းဖြစ်၏။

Verse 135

रूपद्रष्टा च चक्षुः स्थो नियन्ता चक्षुषस्तथा / दृश्यं चैवतु जिह्वास्थो रसज्ञश्च नियामकः (८५०)

အရှင်သည် မျက်စိ၌ တည်ရှိ၍ ရုပ်ပုံတို့ကို မြင်သူဖြစ်သကဲ့သို့ မြင်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းညှိသူလည်းဖြစ်၏။ ထို့အတူ လျှာ၌ တည်ရှိ၍ အရသာခံရမည့်အရာဖြစ်၊ အရသာကို သိသူဖြစ်ကာ ထိုအရာကို အုပ်ချုပ်ထိန်းညှိတော်မူ၏။

Verse 136

घ्राणस्थो घ्राणकृद् घ्राता घ्राणेन्द्रियनियामकः / वाक्स्थो वक्ता च वक्तव्यो वचनं वाङ्नियामकः

အရှင်သည် အနံ့ခံအင်္ဂါ၌ တည်ရှိ၍ အနံ့ခံခြင်းကို ဖြစ်စေသူ၊ အနံ့ကို ခံယူသိမြင်သူ၊ နှာခေါင်းအင်္ဂါကို ထိန်းညှိသူဖြစ်၏။ ဝါကျ၌ တည်ရှိ၍ ပြောသူ၊ ပြောရမည့်အရာ၊ ပြောသောစကား၊ နှုတ်ခွန်းကို အုပ်ချုပ်ထိန်းညှိသူလည်းဖြစ်၏။

Verse 137

प्राणिस्थः (८६०)शिल्प कृच्छिल्पो हस्तयोश्च नियामकः / पदव्यश्चैव गन्ता च गन्तव्यं गमनं तथा

အရှင်သည် သတ္တဝါတို့အတွင်း တည်ရှိ၍ အနုပညာနှင့် လက်ရာကျွမ်းကျင်မှုကို ဖြစ်စေသူဖြစ်ကာ လက်တို့ကို ထိန်းချုပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် လမ်းခရီးကိုယ်တိုင်လည်းဖြစ်၍ ခရီးသွားသူ၊ ရောက်ရမည့်နေရာ၊ သွားခြင်းကိုယ်တိုင်လည်းဖြစ်၏။

Verse 138

नियन्ता पादयोश्चैव पाद्यभाक्च विसर्गकृत्(८७०) / विसर्गस्य नियन्ता च ह्युपस्थस्थः सुखं तथा

ခြေထောက်တို့၏ အုပ်စိုးထိန်းချုပ်သူသည် ခြေလျှော်ရေ (ပာဒျ) ကိုလည်း လက်ခံသူဖြစ်၍ အညစ်အကြေးစွန့်ထုတ်ခြင်းကိုလည်း ပြုလုပ်စေသူ ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ စွန့်ထုတ်ခြင်း၏ အုပ်စိုးသူသည် မျိုးပွားအင်္ဂါ၌ တည်ရှိပြီး ထိုမှ သာယာမှုလည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 139

उपस्थस्य नियन्ता च तदानन्दकरश्च ह / शत्रुघ्नः कार्तवीर्यश्च दत्तात्रेयस्तथैव च

သူသည် ကာမတဏှာကို ထိန်းချုပ်တားဆီးသူဖြစ်ပြီး ထို၏ သင့်လျော်သော အာနန္ဒကို ပေးအပ်သူလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ သူကို ရှတ်ရုဃ္န၊ ကာတ်တဝီရျ၊ ဒတ္တာတြေယ ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။

Verse 140

अलर्कस्य हितश्चैव कार्तवीर्यनिकृन्तनः (८८०) / कालनेमिर्महानेमिर्मेघो मेघपतिस्तथा

သူကို အလရ္က၏ အကျိုးပြုသူ၊ ကာတ်တဝီရျကို ခုတ်ဖြတ်သတ်သူဟူ၍လည်း မှတ်ရသည်။ ထို့ပြင် သူသည် ကာလနေမိ၊ မဟာနေမိ၊ မေဃ၊ မေဃပတိ ဟူသော နာမများဖြင့်လည်း ရှိသည်။

Verse 141

अन्नप्रदो ऽन्नरूपी च ह्यन्नादो ऽन्नप्रवर्तकः / धूमकृद्धूमरूपश्च(८९०) देवकीपुत्र उत्तमः

ဒေဝကီ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး သားတော်သည် အစာကို ပေးသူ၊ အစာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်၊ အစာကို စားသုံးသူ၊ အစာကို အာဟာရအဖြစ် လည်ပတ်စေသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မီးခိုးကို ဖြစ်စေသူနှင့် မီးခိုး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 142

देवक्यानन्दनो नन्दो रोहिण्याः प्रिय एव च / वसुदेवप्रियश्चैव वसुदेवसुतस्तथा

သူသည် ဒေဝကီ၏ ပျော်ရွှင်မှုဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် နန္ဒ ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် ရိုဟိဏီ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် ဝသုဒေဝ၏ အချစ်တော်ဖြစ်ပြီး ဝသုဒေဝ၏ သားတော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 143

दुन्दुभिर्हासरूपश्च पुष्पहासस्तथैव च (९००) / अट्टहासप्रियश्चैव सर्वाध्यक्षः क्षरो ऽक्षरः

ဒုန္ဒုဘိ ဒရမ်သံကဲ့သို့ ပျော်ရွှင်မြူးတူးသော ရူပတော်ရှိ၍၊ «ပန်းကဲ့သို့ အပြုံး» ဟူသော အပြုံးတော်လည်း ဖြစ်၏။ ထွက်ဟားသံကြီးကို နှစ်သက်တော်မူ၍၊ အရာအားလုံး၏ အုပ်စိုးကြည့်ရှုသူ—ပျက်စီးနိုင်သောအရာနှင့် မပျက်စီးသောအရာတို့၏ အထက်တော်မူ၏။

Verse 144

अच्युतश्चैव सत्येशः सत्यायाश्च प्रियो वरः / रुक्मिण्याश्च पतिश्चैव रुक्मिण्या वल्लभस्तथा

ပျက်မယွင်းသော အချျူတ (Acyuta) တော်မူ၏။ သတ္တယ (Satya) ၏ အရှင်၊ သတ္တယာ (Satyā) ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အဖော်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ရုက္မိဏီ (Rukmiṇī) ၏ ခင်ပွန်းတော်လည်း ဖြစ်၍၊ ရုက္မိဏီ၏ အချစ်တော်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 145

गोपीनां वल्लभश्चैव(९१०)पुण्यश्लोकश्च विश्रुतः / वृषाकपिर्यमो गुह्यो मकुलश्च बुधस्तथा

ပျော်ရွှင်သော ဂိုပီတို့၏ ချစ်သူတော်ဟူ၍လည်း ထင်ရှားတော်မူပြီး၊ ပုဏ္ယရှ္လိုက (Puṇyaśloka) — သန့်ရှင်းသော ကီရ్తိနာမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသူဟူ၍လည်း လူသိများ၏။ ထို့ပြင် ဝೃષာကပိ (Vṛṣākapi)၊ ယမ (Yama)၊ ဂုဟျ (Guhya) အလျှို့ဝှက်သူ၊ မကူလ (Makula) နှင့် ပုဓ (Budha) ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြ၏။

Verse 146

राहुः केतुर्ग्रहो ग्राहो(९२०) गजेन्द्रमुखमेलकः / ग्राहस्य विनिहन्ता च ग्रामी रक्षकस्तथा

ရာဟု (Rāhu)၊ ကေတု (Ketu)၊ ဂြဟ (graha) အလင်းကို ဖုံးကွယ်သူ၊ ဂြာဟ (grāha) ဖမ်းဆီးသူ၊ ဆင်မျက်နှာ မေလက (Melaka) ဟူသော နာမတော်တို့ရှိ၏။ ဂြာဟကို ဖျက်ဆီးသူလည်း ဖြစ်၍၊ ရွာကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော အုပ်ထိန်းသူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏—ကာကွယ်ရေး နာမတော်များအဖြစ် သတိပြုအောက်မေ့ကြ၏။

Verse 147

किन्नरश्चैव सिद्धश्च छन्दः स्वच्छन्द एव च / विश्वरूपो विशालाक्षो(९३०) दैत्यसूदन एव च

ကိန္နရ (Kinnara) တော်မူ၍ စိဒ္ဓ (Siddha) တော်မူ၏။ ချန္ဒ (Chandas) နှင့် စွဝချ္ဆန္ဒ (Svacchanda) တော်မူ၏။ ဗိශ්ဝရူပ (Viśvarūpa)၊ ဗိသာလာက္ရှ (Viśālākṣa) ဖြစ်တော်မူပြီး၊ ဒೈတျသူဒန (Daityasūdana) — ဒೈတျတို့ကို သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးသူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 148

अनन्तरूपो भूतस्थो देवदानवसंस्थितः / सुषुप्तिस्थः सुषुप्तिश्च स्थानं स्थानान्त एव च

ထာဝရအနန္တရူပရှိသော အရှင်သည် သတ္တဝါအပေါင်း၌ တည်ရှိ၍ ဒေဝနှင့် ဒာနဝတို့အကြား၌လည်း ရှိတော်မူ၏။ အရှင်သည် နက်ရှိုင်းအိပ်စက်ခြင်း (သုသုပ္တိ) အတွင်း၌ တည်ပြီး သုသုပ္တိကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏; အရှင်သည် အာသရမဖြစ်သကဲ့သို့ အခြားအာသရသို့ ကူးပြောင်းရာလမ်းလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 149

जगत्स्थश्चैव जागर्ता स्थानं जागरितं तथा (९४०) / स्वप्रस्थः स्वप्रवित्स्वप्नस्थानं स्वप्नस्तथैव च

လောက၌ တည်ရှိတော်မူသော အရှင်သည် နိုးနေခြင်းကို သိမြင်သူ (ဇာဂရတ) ဖြစ်၍ ထိုအခြေအနေကို နိုးနေခြင်းအခြေအနေဟု ခေါ်၏။ ထို့အတူ အိပ်မက်အလောက၌ တည်ရှိတော်မူသော အရှင်သည် အိပ်မက်ကို သိမြင်သူ ဖြစ်၍ ထိုအခြေအနေကို အိပ်မက်အခြေအနေဟု ခေါ်၏။

Verse 150

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तैश्च विहीनो वै चतुर्थकः / विज्ञानं वेद्यरूपं च जीवो जीवयिता तथा (९५०)

နိုးခြင်း၊ အိပ်မက်၊ နက်ရှိုင်းအိပ်စက်ခြင်းတို့ကို ကျော်လွန်သော “စတုတ္ထ” အခြေအနေ ရှိ၏။ ထိုသည် သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ် (ဝိဇ္ဉာန) ဖြစ်ပြီး သိရမည့်အရာ၏ ပုံသဏ္ဍာန်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏; ထိုသည် ဇီဝဖြစ်သကဲ့သို့ သတ္တဝါအပေါင်းကို အသက်သွင်းပေးသူလည်း ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 151

भुवनाधिपतिश्चैव भुवनानां नियामकः / पातालवासी पातालं सर्वज्वरविनाशनः

အရှင်သည် လောကအပေါင်း၏ အဓိပတိ ဖြစ်၍ အလောကအပေါင်းကို စီမံထိန်းချုပ်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် ပာတာလာ၌ နေထိုင်တော်မူပြီး ပာတာလာကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏—ဖျားနာမှုနှင့် ဒုက္ခအပေါင်းကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော အရှင်ဖြစ်၏။

Verse 152

परमानन्दरूपी च धर्ंमाणां च प्रवर्तकः / सुलभो दुर्लभश्चैव प्राणायामपरस्तथा(९६०)

အရှင်သည် အမြင့်ဆုံးသော အာနန္ဒ၏ ရူပဖြစ်၍ ဓမ္မအပေါင်းကို လှုံ့ဆော်စေသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်သည် လွယ်ကူစွာ ရနိုင်သကဲ့သို့ ရခက်ခဲလည်း ဖြစ်တော်မူ၏; ထို့အတူ ပရာဏာယာမ စည်းကမ်းကျင့်စဉ်အားဖြင့်လည်း အရှင်ကို မြတ်နိုးချီးမြှောက်ရ၏။

Verse 153

प्रत्याहारो धारकश्च प्रत्याहारकरस्तथा / प्रभा कान्तिस्तथा ह्यर्चिः शुद्धस्फटिकसन्निभः

ထိုအရှင်ကို ပရတ်ယာဟာရ (Pratyāhāra) နှင့် ဓာရက (Dhāraka) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ပရတ်ယာဟာရကို ဖြစ်ပေါ်စေသူလည်း ဖြစ်သည်။ အလင်းရောင်နှင့် တင့်တယ်မှု—မီးလျှံတော်—သည် အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ကြည်လင်ကျောက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 154

अग्राहश्चैव गौरश्च सर्वः(९७०)शुचिरभिष्टुतः / वषट्कारो वषड् वौषट् स्वधा स्वाहा रतिस्तथा

ထိုအရှင်သည် အဂ္ရာဟ (Agrāha) နှင့် ဂေါရ (Gaura) လည်း ဖြစ်ပြီး၊ အလုံးစုံသောအရှင်—သန့်ရှင်း၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူ ဖြစ်၏။ ထိုအရှင်သည် ယဇ္ဉာတွင် ခေါ်သံ Vaṣaṭ၊ Vaṣaḍ၊ Vauṣaṭ ဖြစ်ပြီး၊ Svadhā နှင့် Svāhā ဖြစ်သကဲ့သို့ Rati လည်း ဖြစ်၏။

Verse 155

पक्ता नन्दयिता(९८०)भोक्ता बोद्धा भावयिता तथा / ज्ञानात्मा चैव देहात्मा भू(उ) मा सर्वेश्वरेश्वरः

ထိုအရှင်သည် အကျိုးတရားကို ရင့်မှည့်စေသော “ချက်ပြုတ်သူ” ဖြစ်ပြီး၊ ပျော်ရွှင်စေသူ၊ ခံစားသုံးဆောင်သူ၊ သိမြင်သူ၊ အရာအားလုံးကို ဖြစ်လာစေသူလည်း ဖြစ်၏။ ထိုအရှင်သည် ဉာဏ်၏ အတ္တမန် ဖြစ်သကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ချိတ်ဆက်သိမြင်သော အတ္တမန်လည်း ဖြစ်၏။ အလွန်ကျယ်ဝန်းသောအရှင်—အရှင်တို့၏ အရှင်တော် ဖြစ်၏။

Verse 156

नदी नन्दी च नन्दीशो(९९०)भारतस्तरुनाशनः / चक्रपः श्रीपतिश्चैव नृपाणां चक्रवर्तिनाम्

“ထိုအရှင်သည် နဒီ (Nadī), နန္ဒီ (Nandī) နှင့် နန္ဒီဣရှ (Nandīśa) ဖြစ်၏။ ဘာရတ (Bhārata) — မကောင်းသော ရန်သူတို့ကို ဖျက်ဆီးသူ။ စက္ကရပ (Cakrapa) နှင့် ရှရီပတိ (Śrīpati) လည်း ဖြစ်ပြီး—ဘုရင်တို့အနက် အမြင့်ဆုံးဘုရင်၊ စကြဝတိတို့၏ စကြဝတိ ဖြစ်၏။”

Verse 157

ईशश्च सर्वदेवानां द्वारकासंस्थितस्तथा / पुष्करः पुष्कराध्यक्षः पुष्करद्वीप एव च (१०००)

ဣရှ (Īśa) သည် ဒေဝတားအပေါင်းတို့၏ အရှင်တော် ဖြစ်ပြီး၊ ဒွာရကာ (Dvārakā) တွင်လည်း တည်ရှိတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ပုရှ္ကရ (Puṣkara)—ပုရှ္ကရ၏ အဓိပတိ—သည် ပုရှ္ကရဒွီပ (Puṣkara-dvīpa) တွင်လည်း အမှန်တကယ် တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 158

भरतो जनको जन्यः सर्वाकारवि वर्जितः / निराकारो निर्निमित्तो निरातङ्को निराश्रयः (१००८)

ထိုအရှင်သည် ထောက်ပံ့သူ၊ မူလဖန်ဆင်းသူ၊ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်သဏ္ဌာန်အားလုံးမှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။ အရုပ်၊ အကြောင်းမဲ့၊ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဒုက္ခကင်း၊ အားကိုးရာမရှိဘဲ တည်တံ့တော်မူ၏။

Verse 159

देवस्य विष्णोरीशश्य सर्वपापविनाशनम्

ဤသည်မှာ ဘုရားသခင် ဗိဿနု အရှင်၏ အရာဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို အကုန်ဖျက်ဆီးပေးသော အရာတည်း။

Verse 160

पठन्द्विजश्च विष्णुत्वं क्षत्रियो जयमाप्नुयात् / वैश्यो धनं सुखं शूद्रो विष्णुभक्तिसमन्वितः

ဤကို ရွတ်ဖတ်လျှင် ဗြာဟ္မဏသည် ဗိဿနုနှင့်တူသော အဆင့်ကို ရောက်၏။ က္ရှတ္တရိယသည် အောင်ပွဲရ၏။ ဝိုင်ရှျသည် ငွေကြေးနှင့် ချမ်းသာရ၏။ ရှူဒြသည် ဗိဿနုဘက်တိဖြင့် ပြည့်စုံ၏။