Adhyaya 10
Skandha 2 - Cosmic Dissolution & RebirthAdhyaya 1069 Verses

Adhyaya 10

Parikshinmaranam: The Death of King Parikshit

ဤအခန်းတွင် မြွေမင်း တက္ကသကသည် မြွေဆိပ်ကုသနိုင်စွမ်းရှိသော ပုဏ္ဏား ကရှပကို ကြားဖြတ်တားဆီးခဲ့သည်။ ကရှပသည် တက္ကသက၏အဆိပ်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းသွားသော ညောင်ပင်ကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေခြင်းဖြင့် သူ၏မန္တန်စွမ်းအားကို သက်သေပြပြီးနောက် တက္ကသကသည် သူ့ကို များပြားလှသော ဥစ္စာပစ္စည်းများဖြင့် လာဘ်ထိုးခဲ့သည်။ ပရိက္ခိတမင်း၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိသဖြင့် ကရှပသည် ဥစ္စာများကိုယူကာ ပြန်သွားခဲ့သည်။ တက္ကသကသည် သစ်သီးထဲတွင် ပိုးကောင်လေးအဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ မင်းကြီးကို ကိုက်သတ်ခဲ့ပြီး ကျိန်စာကို ပြည့်စေခဲ့သည်။

Shlokas

Verse 1

परीक्षिन्मरणम् सूत उवाच तस्मिन्नेव दिने नाम्ना तक्षकस्तं नृपोत्तमम् । शप्तं ज्ञात्वा गृहात्तूर्णं निःसृतः पुरुषोत्तमः

ပရိက္ခိတမင်း နတ်ရွာစံခြင်း။ သုတက ဆိုသည်မှာ- ထိုနေ့၌ပင် တက္ခကသည် ထိုမြတ်သောမင်းကြီး ကျိန်စာသင့်သည်ကို သိသဖြင့် မိမိနေရာမှ အမြန်ထွက်ခွာလာခဲ့၏၊ အို လူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သောသူ။

Verse 2

वृद्धब्राह्मणवेषेण तक्षकः पथि निर्गतः । अपश्यत्कश्यपं मार्गे व्रजन्तं नृपतिं प्रति

တက္ခကသည် ပုဏ္ဏားအိုအသွင်ဖြင့် လမ်းသို့ထွက်လာ၏။ လမ်း၌ ကဿပသည် မင်းကြီးထံသို့ သွားနေသည်ကို မြင်လေ၏။

Verse 3

तमपृच्छत्पन्नगोऽसौ ब्राह्मणं मन्त्रवादिनम् । क्व भवांस्त्वरितो याति किञ्च कार्यं चिकीर्षति

ထိုနဂါးသည် မန္တန်တတ်သော ပုဏ္ဏားအား မေးသည်မှာ- 'အရှင်သည် အဘယ်သို့ အလျင်အမြန် သွားသနည်း၊ အဘယ်အမှုကို ပြုလိုသနည်း။'

Verse 4

कश्यप उवाच परीक्षितं नृपश्रेष्ठं तक्षकश्च प्रधक्ष्यति । तत्राहं त्वरितो यामि नृपं कर्तुमपज्वरम्

ကဿပက ဆိုသည်မှာ- 'တက္ခကသည် မြတ်သော ပရိက္ခိတမင်းကို ကိုက်လိမ့်မည်။ ငါသည် မင်းကြီးကို ထိုဘေးမှ ကယ်တင်ရန် အမြန်သွားနေခြင်းဖြစ်၏။'

Verse 5

मन्त्रोऽस्ति मम विप्रेन्द्र विषनाशकरः किल । जीवयिष्याम्यहं तं वै जीवितव्येऽधुना किल

'အို ပုဏ္ဏားတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သောသူ၊ ငါ့၌ အဆိပ်ကို ပယ်ဖျက်နိုင်သော မန္တန်ရှိ၏။ ငါသည် မင်းကြီးကို ဧကန်မုချ အသက်ပြန်ရှင်စေမည်၊ အကြောင်းမူကား သူသည် ယခု အသက်ရှင်ရဦးမည် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။'

Verse 6

तक्षक उवाच अहं स पन्नगो ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम् । निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम्

တက္ခကက ဆိုသည်မှာ- 'အို ပုဏ္ဏား၊ ငါသည် ထိုနဂါးဖြစ်၏၊ ငါသည် မင်းကြီးကို ကိုက်မည်။ သင်ပြန်လှည့်လော့၊ ငါကိုက်သောသူကို သင်ကုသနိုင်မည်မဟုတ်။'

Verse 7

कश्यप उवाच अहं दष्टं त्वया सर्प नृपं शप्तं द्विजेन वै । जीवयिष्याम्यसन्देहं कामं मन्त्रबलेन वै

ကဿပက ဆိုသည်မှာ- 'အို နဂါး၊ ပုဏ္ဏားကျိန်စာသင့်၍ သင်ကိုက်သောမင်းကြီးကို ငါ၏မန္တန်တန်ခိုးဖြင့် ဧကန်မုချ အသက်ပြန်ရှင်စေမည်။'

Verse 8

तक्षक उवाच यदि त्वं जीवितुं यासि मया दष्टं नृपोत्तमम् । मन्त्रशक्तिबलं विप्र दर्शय त्वं ममानघ

တက္ခကက ဆိုသည်မှာ- 'အို အပြစ်ကင်းသောပုဏ္ဏား၊ သင်သည် ငါကိုက်သောမင်းကြီးကို အသက်ရှင်စေမည်ဆိုပါက သင်၏မန္တန်တန်ခိုးကို ငါ့အားပြလော့။'

Verse 9

धक्ष्याम्येनं च न्यग्रोधं विषदंष्ट्राभिरद्य वै । कश्यप उवाच जीवयिष्ये त्वया दष्टं दग्धं वा पन्नगोत्तम

ငါသည် ယနေ့ ဤညောင်ပင်ကို ငါ၏ အဆိပ်ရှိသော အစွယ်တို့ဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေအံ့။ ကဿပက ဆိုသည်မှာ- အို မြွေတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော အရှင်၊ သင်ကိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ လောင်ကျွမ်းသည်ဖြစ်စေ ငါသည် ၎င်းကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေအံ့။

Verse 10

सूत उवाच अदशत्पन्नगो वृक्षं भस्मसाच्च चकार तम् । उवाच कश्यपं भूयो जीवयैनं द्विजोत्तम

သူတက ဆိုသည်မှာ- မြွေသည် သစ်ပင်ကို ကိုက်၍ ပြာဖြစ်စေ၏။ ထို့နောက် သူသည် ကဿပအား တစ်ဖန်ဆိုသည်မှာ- အို ပုဏ္ဏားတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော အရှင်၊ ဤအပင်ကို ပြန်လည်ရှင်သန်စေလော့။

Verse 11

दृष्ट्वा भस्मीकृतं वृक्षं पन्नगेन विषाग्निना । सर्वं भस्म समाहृत्य कश्यपो वाक्यमब्रवीत्

မြွေ၏ အဆိပ်မီးဖြင့် သစ်ပင်ပြာဖြစ်သည်ကို မြင်လျှင် ကဿပသည် ပြာအားလုံးကို စုရုံး၍ ဤစကားကို ဆို၏။

Verse 12

पश्य मन्त्रबलं मेऽद्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तम । जीवयाम्यद्य वृक्षं वै पश्यतस्ते महाविष

အို မြွေတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော အရှင်၊ ယနေ့ ဤညောင်ပင်ပေါ်၌ ငါ၏ မန္တန်တန်ခိုးကို ကြည့်လော့။ အို အဆိပ်ပြင်းသော အရှင်၊ သင်၏ မျက်မှောက်၌ပင် ဤသစ်ပင်ကို ငါပြန်လည်ရှင်သန်စေအံ့။

Verse 13

इत्युक्त्वा जलमादाय कश्यपो मन्त्रवित्तमः । सिषेच भस्मराशिं तं मन्त्रितेनैव वारिणा

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မန္တန်တို့ကို အသိဆုံးဖြစ်သော ကဿပသည် ရေကိုယူ၍ ထိုပြာပုံပေါ်၌ မန္တန်ဖြင့် သိဒ္ဓိတင်ထားသော ရေကို ဖျန်းလေ၏။

Verse 14

तद्वारिसेचनाज्जातो न्यग्रोधः पूर्ववच्छुभः । विस्मयं तक्षकः प्राप्तो दृष्ट्वा तं जीवितं नगम्

ထိုရေဖျန်းခြင်းကြောင့် ညောင်ပင်သည် အရင်ကကဲ့သို့ လှပစွာ ပေါ်ထွက်လာ၏။ တက္ကသကသည် ထိုသစ်ပင် ပြန်လည်ရှင်သန်လာသည်ကို မြင်လျှင် အလွန်အံ့သြသွားလေ၏။

Verse 15

तमाह कश्यपं नागः किमर्थं ते परिश्रमः । सम्पादयामि तं कामं ब्रूहि वाडव वाञ्छितम्

မြွေသည် ကဿပအား ဆိုသည်မှာ- အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ ပင်ပန်းခံသနည်း။ ငါသည် သင်၏ အလိုကို ပြည့်စုံစေအံ့။ အို ပုဏ္ဏား၊ သင် အလိုရှိရာကို ပြောလော့။

Verse 16

कश्यप उवाच वित्तार्थी नृपतिं मत्वा शप्तं पन्नग निःसृतः । गृहादहं चोपकर्तुं विद्यया नृपसत्तमम्

ကဿပက ဆိုသည်မှာ- အို မြွေ၊ ငါသည် စည်းစိမ်ကို အလိုရှိ၍ မင်းကြီး ကျိန်စာသင့်သည်ကို သိသဖြင့်၊ ငါ၏ ပညာဖြင့် ထိုမင်းမြတ်အား ကူညီရန် အိမ်မှ ထွက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 17

तक्षक उवाच वित्तं गृहाण विप्रेन्द्र यावदिच्छसि पार्थिवात् । ददामि स्वगृहं याहि सकामोऽहं भवाम्यतः

တက္ကသကက ဆိုသည်မှာ- အို ပုဏ္ဏားတို့၏ အရှင်၊ သင်သည် မင်းကြီးထံမှ အလိုရှိသလောက် စည်းစိမ်ကို ငါ့ထံမှ ယူလော့။ ငါပေးအံ့။ ငါ၏ ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံစေရန် သင်၏ အိမ်သို့ ပြန်လော့။

Verse 18

सूत उवाच तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कश्यपः परमार्थवित् । चिन्तयामास मनसा किं करोमि पुनः पुनः

သူတက ဆိုသည်မှာ- သူ၏ စကားကို ကြားလျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အမှန်တရားကို သိသော ကဿပသည် ငါ အဘယ်သို့ ပြုရအံ့နည်း ဟု စိတ်ထဲ၌ အဖန်ဖန် ကြံစည်လေ၏။

Verse 19

धनं गहीत्वा स्वगृहं प्रयामि यद्यहं पुनः । भविष्यति न मे कीर्तिर्लोके लोभसमाश्रयात्

အကယ်၍ ကျွန်ုပ်သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ယူဆောင်၍ အိမ်သို့ ပြန်ခဲ့လျှင် လောဘကြောင့် လောကတွင် ကျော်ကြားမှု ရရှိမည် မဟုတ်ပေ။

Verse 20

जीवितेऽथ नृपश्रेष्ठे कीर्तिः स्यादचला मम । धनप्राप्तिश्च बहुधा भवेत्पुण्यं च जीवनात्

သို့သော် မြတ်သောမင်းကြီးသည် အသက်ပြန်ရှင်လာပါက ကျွန်ုပ်၏ကျော်ကြားမှုသည် မလှုပ်မယှက် တည်မြဲနေပေလိမ့်မည်။ ကျွန်ုပ်သည် နည်းလမ်းများစွာဖြင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး အသက်ကို ကယ်တင်ခြင်းမှ ကုသိုလ်ကိုလည်း ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

Verse 21

रक्षणीयं यशः कामं धिग्धनं यशसा विना । सर्वस्वं रघुणा पूर्वं दत्तं विप्राय कीर्तये

ကျော်ကြားမှုကို မည်သည့်ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့်မဆို ကာကွယ်ရမည်။ ကျော်ကြားမှုမရှိသော စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ကဲ့ရဲ့အပ်၏။ အတိတ်ကာလက ရာဂုမင်းသည် ကျော်ကြားမှုအတွက် ပုဏ္ဏားတစ်ဦးအား မိမိ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။

Verse 22

हरिश्चन्द्रेण कर्णेन कीर्त्यर्थं बहुविस्तरम् । उपेक्षेयं कथं भूपं दह्यमानं विषाग्निना

ဟရိစန္ဒြနှင့် ကဏ္ဏတို့သည် ကျော်ကြားမှုအတွက် အမြောက်အမြား လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ အဆိပ်မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းတော့မည့် မင်းကြီးကို ကျွန်ုပ် မည်သို့ လျစ်လျူရှုနိုင်မည်နည်း။

Verse 23

जीवितेऽद्य मया राज्ञि सुखं सर्वजनस्य च । अराजके प्रजानाशो भविता नात्र संशयः

ယနေ့ ကျွန်ုပ်ကြောင့် မင်းကြီး အသက်ပြန်ရှင်လာပါက လူအားလုံးအတွက် ပျော်ရွှင်မှု ဖြစ်လိမ့်မည်။ မင်းမရှိသောနိုင်ငံ၌ တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် ပျက်စီးကြလိမ့်မည်၊ ဤအရာ၌ သံသယမရှိပေ။

Verse 24

प्रजानाशस्य पापं मे भविष्यति मृते नृपे । अपकीर्तिश्च लोकेषु धनलोभाद्‌भविष्यति

မင်းကြီး သေဆုံးသွားပါက တိုင်းသူပြည်သားတို့ ပျက်စီးခြင်း အပြစ်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ်သို့ ကျရောက်လိမ့်မည်။ စည်းစိမ်ဥစ္စာကို လောဘတက်ခြင်းကြောင့် လောက၌ အသရေပျက်ခြင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 25

इति सञ्चिन्त्य मनसा ध्यानं कृत्वा स कश्यपः । गतायुषं च नृपतिं ज्ञातवाम्बुद्धिमत्तरः

ထိုသို့ စိတ်ထဲတွင် တွေးတောကာ အလွန်ဉာဏ်ကောင်းသော ကဿပသည် တရားထိုင်ပြီး မင်းကြီး၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။

Verse 26

आसन्नमृत्युं राजानं ज्ञात्वा ध्यानेन कश्यपः । गृहं ययौ स धर्मात्मा धनमादाय तक्षकात्

မင်းကြီး၏သေဆုံးခြင်းသည် နီးကပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တရားထိုင်ခြင်းဖြင့် သိရှိသဖြင့် ထိုသူတော်ကောင်း ကဿပသည် တက္ကသကထံမှ စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ယူဆောင်ကာ အိမ်သို့ ပြန်သွားလေသည်။

Verse 27

निवर्त्य कश्यपं सर्पः सप्तमे दिवसे नृपम् । हन्तुकामो जगामाशु नगरं नागसाह्वयम्

ကဿပကို ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် မင်းကြီးကို သတ်လိုသော မြွေသည် ဆင်များကို အစွဲပြု၍ မှည့်ခေါ်ထားသော မြို့ (ဟတ္ထိနာပူရ) သို့ အမြန်သွားလေသည်။

Verse 28

शुश्राव नगरस्यान्ते प्रासादस्थं परीक्षितम् । मणिमन्त्रौषधैः कामं रक्ष्यमाणमतन्द्रितम्

မြို့အပြင်ဘက်တွင် ပရိက္ခိတမင်းသည် နန်းတော်ထဲ၌ရှိနေပြီး ရတနာများ၊ ဂါထာမန္တန်များနှင့် ဆေးဝါးများဖြင့် ဂရုတစိုက် စောင့်ရှောက်ခံနေရကြောင်း သူကြားသိခဲ့ရသည်။

Verse 29

चिन्ताविष्टस्तदा नागो विप्रशापभयाकुलः । चिन्तयामास योगेन प्रविशेयं गृहं कथम्

ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်လျက် ထိုနဂါးသည် 'ငါသည် မိမိ၏ တန်ခိုးဖြင့် ထိုအိမ်သို့ မည်သို့ဝင်ရအံ့နည်း' ဟု ကြံစည်လေ၏။

Verse 30

वञ्जयामि कथं चैनं राजानं पापकारिणम् । विप्रशापाद्धतं मूढं विप्रपीडाकरं शठम्

'ဗြာဟ္မဏ၏ ကျိန်စာဖြင့် ပျက်စီးရတော့မည့်၊ ဗြာဟ္မဏတို့ကို ညှဉ်းဆဲတတ်သော၊ လူမိုက်ဖြစ်သော ဤအပြစ်ရှိသောမင်းကို ငါသည် မည်သို့လှည့်ဖြားရအံ့နည်း။'

Verse 31

पाण्डवानां कुले जातः कोऽपि नैतादृशो भवेत् । तापसस्य गले येन मृतः सर्पो निवेशितः

'ပဏ္ဍုမင်း၏ အနွယ်၌ မွေးဖွားသူတို့တွင် ရသေ့၏လည်ပင်း၌ မြွေသေကို တင်ထားသော ဤကဲ့သို့သောသူ မည်သူမျှ မရှိခဲ့ဖူးချေ။'

Verse 32

कृत्वा विगर्हितं कर्म जानन्कालगतिं नृपः । रक्षकान्भवने कृत्वा प्रासादमभिगम्य च

'စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော အမှုကို ပြုပြီးနောက်၊ မိမိသေရမည့်အချိန်ကို သိသဖြင့် မင်းကြီးသည် နန်းတော်၌ အစောင့်အရှောက်များကို ထားရှိကာ ပြာသာဒ်ပေါ်သို့ တက်သွားလေပြီ။'

Verse 33

मृत्युं वञ्चयते राजा वर्ततेऽद्य निराकुलः । तं कथं धक्षयिष्यामि विप्रवाक्येन चोदितः

'မင်းကြီးသည် သေခြင်းတရားကို လှည့်ဖြားရန် ကြိုးစားနေပြီး ယနေ့တွင် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု ကင်းလျက်ရှိ၏။ ဗြာဟ္မဏ၏ စကားကြောင့် တိုက်တွန်းအပ်သော ငါသည် သူ့ကို မည်သို့ လောင်ကျွမ်းစေရအံ့နည်း။'

Verse 34

न जानाति च मन्दात्मा मरणं ह्यनिवर्तनम् । तेनासौ रक्षकान्स्थाप्य सौधारूढोऽद्य मोदते

'ထိုမိုက်မဲသောသူသည် သေခြင်းတရားသည် မလွဲမသွေဖြစ်ကြောင်းကို မသိပေ။ ထို့ကြောင့် အစောင့်အရှောက်များကို ထားရှိကာ ပြာသာဒ်ပေါ်သို့ တက်၍ ယနေ့ ပျော်ပါးနေလေသည်။'

Verse 35

यदि वै विहितो मृत्युर्दैवेनामिततेजसा । स कथं परिवर्तेत कृतैर्यत्‍नैस्तु कोटिभिः

'အကယ်၍ အတိုင်းအဆမရှိသော တန်ခိုးရှိသော ကံကြမ္မာက သေခြင်းကို သတ်မှတ်ထားပါက၊ ကုဋေကုဋာမကသော ကြိုးစားမှုတို့ဖြင့်ပင် ထိုသေခြင်းကို မည်သို့ ရှောင်လွှဲနိုင်အံ့နည်း။'

Verse 36

पाण्डवस्य च दायादो जानन्मृत्युं गतं नृपः । जीवने मतिमास्थाय स्थितः स्थाने निराकुलः

'ပဏ္ဍုမင်း၏ အမွေခံဖြစ်သော မင်းကြီးသည် သေခြင်းတရား နီးကပ်လာသည်ကို သိလျက်နှင့်ပင် အသက်ရှင်လိုသော စိတ်ဖြင့် ထိုနေရာ၌ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု ကင်းလျက် နေလေသည်။'

Verse 37

दानपुण्यादिकं राजा कर्तुमर्हति सर्वथा । धर्मेण हन्यते व्याधिर्येनायुः शाश्वतं भवेत्

'မင်းကြီးသည် အလှူဒါနနှင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို အစွမ်းကုန် ပြုသင့်၏။ တရားဓမ္မဖြင့် ရောဂါသည် ပျက်စီး၏၊ ထိုတရားဓမ္မကြောင့်ပင် အသက်ရှည်ခြင်း ဖြစ်နိုင်၏။'

Verse 38

नोचेन्मृत्युविधिं कृत्वा स्नानदानादिकाः क्रियाः । मरणं स्वर्गलोकाय नरकायान्यथा भवेतू

'သို့မဟုတ်ပါက သေခြင်းသို့ ချဉ်းကပ်သည်ကို သိ၍ ရေချိုးခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း စသော အမှုတို့ကို ပြုပါက သူ၏သေခြင်းသည် နတ်ပြည်သို့ ရောက်စေလိမ့်မည်။ သို့မဟုတ်ပါက ငရဲသို့ ရောက်လိမ့်မည်။'

Verse 39

द्विजपीडाकृतं पापं पृथग्वास्य च भूपतेः । विप्रशापस्तथा घोर आसन्ने मरणे किल

ဗြာဟ္မဏအား ညှဉ်းဆဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်သည် သီးခြားကိစ္စတစ်ခုဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် သေခါနီးအချိန်တွင် ဗြာဟ္မဏ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကျိန်စာသည် အမှန်ပင် အကျိုးပေးလေသည်။

Verse 40

न कोऽपि ब्राह्मणः पार्श्वे य एनं प्रतिबोधयेत् । वेधसा विहितो मृत्युरनिवार्यस्तु सर्वथा

သူ၏အနားတွင် သတိပေးနှိုးဆော်နိုင်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးမျှမရှိချေ။ ဖန်ဆင်းရှင် (ဗြဟ္မာ) သတ်မှတ်ထားသော သေခြင်းတရားသည် မည်သို့မျှ ရှောင်လွှဲ၍မရနိုင်ပေ။

Verse 41

इति सञ्चिन्त्य सर्पोऽसौ स्वान्नागान्निकटे स्थितान् । कृत्वा तापसवेषांस्तान्प्राहिणोत्सुभुजङ्गमान्

ဤသို့စဉ်းစားပြီးလျှင် ထိုမြွေ (တက္ကသက) သည် အနီးရှိ မိမိ၏မြွေအပေါင်းအဖော်များကို ရသေ့ရဟန်းအသွင် ဖန်ဆင်း၍ ထိုမြွေမြတ်တို့ကို ရှေ့သို့ စေလွှတ်လိုက်လေသည်။

Verse 42

फलमूलादिकं गृह्य राज्ञे नागोऽथ तक्षकः । स्वयं च कीटरूपेण फलमध्ये ससार ह

မင်းကြီးအတွက် သစ်သီးသစ်ဥနှင့် အခြားလှူဖွယ်ပစ္စည်းများကို ယူဆောင်၍ နဂါးတက္ကသကသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပိုးကောင်ငယ်အသွင် ဖန်ဆင်းကာ သစ်သီးတစ်လုံး၏ အလယ်သို့ ဝင်ရောက်လေသည်။

Verse 43

निर्गतास्ते तदा नागाः फलान्यादाय सत्वराः । ते राजभवनं प्राप्य स्थिताः प्रासादसन्निधौ

ထို့နောက် ထိုနဂါးတို့သည် သစ်သီးများကို ယူဆောင်၍ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ နန်းတော်သို့ ရောက်သောအခါ နန်းဆောင်အနီးတွင် ရပ်နေကြကုန်၏။

Verse 44

रक्षकास्तापसान्दृष्ट्वा पप्रच्छुस्तच्चिकीर्षितम् । ऊचुस्ते भूपतिं द्रष्टुं प्राप्ताः स्मोऽद्य तपोवनात्

ရသေ့တို့ကို မြင်လျှင် အစောင့်တို့သည် သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးမြန်းကြကုန်၏။ သူတို့က 'ငါတို့သည် ယနေ့ မင်းကြီးကို ဖူးတွေ့ရန် တောကျောင်းမှ ရောက်ရှိလာကြသည်' ဟု ပြန်ပြောကြ၏။

Verse 45

अभिमन्युसुतं वीरं कुलार्कं चारुदर्शनम् । परिवर्धयितुं प्राप्ता मन्त्रैराथर्वणैस्तथा

'ငါတို့သည် အဘိမညု၏ သားတော်ဖြစ်သော၊ အမျိုးအနွယ်၏ နေမင်းသဖွယ်ဖြစ်သော၊ အဆင်းလှသော မင်းကြီးအား အာထဗ္ဗနမန္တန်တို့ဖြင့် ကောင်းချီးပေးရန် ရောက်ရှိလာကြခြင်းဖြစ်သည်'။

Verse 46

निवेदयध्वं राजानं दर्शनार्थागतान्मुनीन् । कृत्वाभिषेकान्यास्यामो दत्त्वा मिष्टफलानिच

'မင်းကြီးအား မုနိတို့သည် ဖူးတွေ့ရန် ရောက်ရှိနေကြောင်း လျှောက်တင်ကြလော့။ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပြု၍ ချိုမြိန်သော သစ်သီးများကို ဆက်သပြီးနောက် ငါတို့ ပြန်ကြမည်'။

Verse 47

भारतानां कुले वापि न दृष्टा द्वाररक्षकाः । न श्रुतं तापसानां तु राज्ञोऽसन्दर्शनं किल

'ဘာရတမင်းတို့၏ အမျိုးအနွယ်တွင် ဤမျှ တင်းကြပ်သော တံခါးစောင့်များကို ငါတို့ မမြင်ဖူးချေ၊ ရသေ့ရဟန်းတို့ကို မင်းကြီးနှင့် တွေ့ခွင့်မပေးသည်ကိုလည်း မကြားဖူးချေ'။

Verse 48

आरोहामो वयं तत्र यत्र राजा परीक्षितः । आशीर्भिर्वर्धयित्वैनं दत्ताज्ञाः प्रव्रजामहे

'ငါတို့သည် ပရိက္ခိတမင်းကြီး ရှိရာသို့ တက်သွားမည်။ မင်းကြီးအား ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ ပေးသနားပြီး ခွင့်ပန်ကာ ပြန်ကြမည်'။

Verse 49

सूत उवाच इत्याकर्ण्य वचस्तेषां तापसानां तु रक्षकाः । प्रत्यूचुस्तान् द्विजान्मत्वा निदेशं भूपतेर्यथा

သုတကဆိုသည်မှာ- ထိုရသေ့တို့၏စကားကိုကြားရသော် အစောင့်တို့သည် ၎င်းတို့ကို စစ်မှန်သောဗြာဟ္မဏများဟုမှတ်ယူကာ မင်းကြီး၏အမိန့်တော်အတိုင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ကြသည်။

Verse 50

नाद्य वो दर्शनं विप्रा राज्ञः स्यादिति नो मतिः । श्वः सर्वतापसैरत्र त्वागन्तव्यं नृपालये

'အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ယနေ့တွင် သင်တို့သည် မင်းကြီးနှင့်တွေ့ဆုံခွင့်မရနိုင်ဟု ကျွန်ုပ်တို့နားလည်ပါသည်။ မနက်ဖြန်တွင် ရသေ့အားလုံး ဤနန်းတော်သို့ ကြွရောက်ကြရမည်။'

Verse 51

अनारोहस्तु प्रासादो विप्राणां मुनिसत्तमाः । विप्रशापभयाद्‌राज्ञा विहितोऽस्ति न संशयः

'အို မြတ်သောရသေ့တို့၊ ဗြာဟ္မဏ၏ကျိန်စာကို ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် မင်းကြီးသည် ဗြာဟ္မဏတို့ နန်းတော်သို့တက်ရောက်ခြင်းကို တင်းကြပ်စွာတားမြစ်ထားသည်မှာ ယုံမှားဖွယ်မရှိပါ။'

Verse 52

तदोचुस्तानथो विप्राः फलमूलजलानि च । विप्राशिषश्च राज्ञेऽथ ग्राहयन्तु सुरक्षकाः

ထိုအခါ 'ဗြာဟ္မဏ' တို့က ၎င်းတို့အား 'အို ကောင်းသောအစောင့်တို့၊ ဤသစ်သီးများ၊ သစ်မြစ်များ၊ ရေနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို မင်းကြီးအား လက်ခံစေတော်မူပါ။' ဟုဆိုကြ၏။

Verse 53

ते गत्वा नृपतिं प्रोचुस्तापसानागताञ्जनाः । राजोवाचानयध्वं वै फलमूलादिकं च यत्

ထိုလူ (အစောင့်) တို့သည် သွား၍ ရောက်ရှိလာသော ရသေ့တို့အကြောင်းကို မင်းကြီးအား လျှောက်တင်ကြ၏။ မင်းကြီးက '၎င်းတို့ယူဆောင်လာသော သစ်သီးများ၊ သစ်မြစ်များနှင့် အခြားအရာများကို ယူခဲ့လော့' ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 54

पृच्छध्वं तापसान्कार्यं प्रातरागमनं पुनः । प्रणामं कथयध्वं मे नाद्य सन्दर्शनं मम

'ရသေ့တို့အား ၎င်းတို့၏ရည်ရွယ်ချက်ကိုမေးမြန်းပြီး မနက်ဖြန်နံနက်တွင် တစ်ဖန်ပြန်လာရန် တောင်းဆိုလော့။ ငါသည် ယနေ့ ၎င်းတို့နှင့်မတွေ့နိုင်သဖြင့် ငါ၏ဂါရဝပြုခြင်းကို ပြောကြားလိုက်လော့။'

Verse 55

ते गत्वाथ समादाय फलमूलादिकं च यत् । राज्ञे समर्पयामासुर्बहुमानपुरःसरम्

၎င်းတို့သည် သွား၍ ရှိသမျှသော သစ်သီးများ၊ သစ်မြစ်များ စသည်တို့ကို ယူဆောင်ကာ မင်းကြီးအား အလွန်ရိုသေစွာ ဆက်သကြ၏။

Verse 56

गतेषु तेषु नागेषु विप्रवेषावृतेषु च । फलान्यादाय राजासौ सचिवानिदमब्रवीत्

ဗြာဟ္မဏအသွင်ဆောင်ထားသော ထိုနဂါးတို့ ထွက်ခွာသွားသောအခါ မင်းကြီးသည် သစ်သီးများကိုယူ၍ မိမိ၏အမတ်တို့အား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 57

सुहृदो भक्षयन्त्वद्य फलान्येतानि सर्वशः । अद्म्यहं चैकमेतद्वै फलं विप्रार्पितं महत्

'ငါ၏အဆွေခင်ပွန်းတို့သည် ယနေ့ ဤသစ်သီးအားလုံးကို စားကြလော့။ ငါသည် ဗြာဟ္မဏတို့ဆက်သသော ဤသစ်သီးကြီးတစ်လုံးကို စားမည်။'

Verse 58

इत्युक्त्वा तत्फलं दत्त्वा सुहृद्‌भ्यश्चोत्तरासुतः । करे कृत्वा फलं पक्वं ददार नृपतिः स्वयम्

ဤသို့ဆိုကာ ဥတ္တရ၏သားတော် (ပရိက္ခိတမင်း) သည် အဆွေခင်ပွန်းတို့အား သစ်သီးများကို ပေးတော်မူ၏။ မှည့်သောသစ်သီးကို လက်တွင်ကိုင်၍ မင်းကြီးကိုယ်တိုင် ခွဲတော်မူ၏။

Verse 59

विदारितं फलं राज्ञा तत्र कृमिरभूदणुः । स कृष्णनयनस्ताम्रो दृष्टो भूपतिना स्वयम्

ရှင်ဘုရင်သည် အသီးကို ခွဲလိုက်သောအခါ အတွင်း၌ ပိုးကောင်လေးတစ်ကောင် ရှိနေသည်။ မျက်လုံးနက်ပြီး ကြေးနီရောင်ကိုယ်ထည်ရှိသော ထိုပိုးကောင်ကို ရှင်ဘုရင်ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

Verse 60

तं दृष्ट्वा नृपतिः प्राह सचिवान्विस्मितानथ । अस्तमभ्येति सविता विषादद्य न मे भयम्

ထိုအရာကို မြင်သောအခါ ရှင်ဘုရင်က အံ့အားသင့်နေသော အမတ်များကို ပြောကြားခဲ့သည်- 'နေဝင်တော့မည်၊ ယနေ့ ငါသည် အဆိပ်ကို မကြောက်တော့ပြီ။'

Verse 61

अङ्गीकरोमि तं शापं कृमिको मां दशत्वयम् । एवमुक्त्वा स राजेन्द्रो ग्रीवायां संन्यवेशयत्

'ထိုကျိန်စာကို ငါလက်ခံသည်။ ဤပိုးကောင်လေး ငါ့ကို ကိုက်ပါစေ။' ဤသို့ဆိုကာ ထိုဧကရာဇ်မင်းသည် ၎င်းကို မိမိ၏လည်ပင်းပေါ်တွင် တင်ထားလိုက်သည်။

Verse 62

अस्तं याते दिवानाथे धृतः कण्ठेऽथ कीटकः । तक्षकस्तु तदा जातः कालरूपी भयानकः

နေ့၏အရှင် (နေမင်း) ဝင်သွားသောအခါ လည်ပင်းပေါ်ရှိ ပိုးကောင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော တက္ကသက နဂါးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး သေမင်း (ကာလ) ကဲ့သို့ ထင်ရှားလာသည်။

Verse 63

राजा संवेष्टितस्तेन दष्टश्चापि महीपतिः । मन्त्रिणो विस्मयं प्राप्ता रुरुदुर्भृशदुःखिताः

ရှင်ဘုရင်သည် ၎င်း၏ရစ်ပတ်ခြင်းကို ခံရပြီး အကိုက်လည်း ခံခဲ့ရသည်။ အမတ်များသည် အလွန်အံ့အားသင့်ကာ ပြင်းထန်သော ဝမ်းနည်းမှုဖြင့် ငိုကြွေးကြလေသည်။

Verse 64

घोररूपमहिं वीक्ष्य दुद्रुवुस्ते भयार्दिताः । चुक्रुशू रक्षकाः सर्वे हाहाकारो महानभूत्

ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော မြွေကြီးကို မြင်သောအခါ သူတို့သည် ကြောက်လန့်တကြား ထွက်ပြေးကြသည်။ အစောင့်အားလုံး အော်ဟစ်ကြပြီး ကြီးစွာသော ငိုကြွေးသံများ ပေါ်ထွက်လာသည်။

Verse 65

वेष्टितो भोगिभोगेन विनष्टबहुपौरुषः । नोवाच नृपतिः किञ्चिन्न चचालोत्तरासुतः

မြွေ၏ရစ်ပတ်ခြင်းကို ခံရပြီး သူ၏ကြီးမားသော စွမ်းအားများ ပျက်စီးသွားကာ ဥတ္တရ၏သားတော် ရှင်ဘုရင်သည် စကားတစ်ခွန်းမှ မပြောတော့သလို လှုပ်လည်းမလှုပ်တော့ပေ။

Verse 66

उत्थिताग्निशिखा घोरा विषजा तक्षकाननात् । प्रजज्वाल नृपं त्वाशु गतप्राणं चकार ह

တက္ကသက၏ မေးခွန်းမှ အဆိပ်ဖြင့်ဖြစ်သော ကြောက်မက်ဖွယ် မီးလျှံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ၎င်းသည် ရှင်ဘုရင်ကို လျင်မြန်စွာ လောင်ကျွမ်းစေပြီး အသက်မဲ့သွားစေခဲ့သည်။

Verse 67

हत्वाशु जीवितं राज्ञस्तक्षको गगने गतः । जगद्दग्धं तु कुर्वाणं ददृशुस्तं जना इह

ရှင်ဘုရင်၏ အသက်ကို နှုတ်ယူပြီးနောက် တက္ကသကသည် ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားသည်။ ထိုနေရာရှိ လူတို့သည် ၎င်းကို ကမ္ဘာကြီးကို လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

Verse 68

स पपात गतप्राणो राजा दग्ध इव द्रुमः । चुकुशुश्च जनाः सर्वे मृतं दृष्ट्वा नराधिपम्

အသက်မဲ့သော ရှင်ဘုရင်သည် မီးလောင်ထားသော သစ်ပင်ကဲ့သို့ လဲကျသွားသည်။ ရှင်ဘုရင် သေဆုံးသည်ကို မြင်သောအခါ လူအပေါင်းတို့သည် ကျယ်လောင်စွာ ငိုကြွေးကြလေသည်။

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां द्वितीयस्कन्धे परीक्षिन्मरणं नाम दशमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိမဒ်ဒေဝီဘာဂဝတ မဟာပုရာဏ ဒုတိယခန္ဓာ၏ 'ပရိက္ခိတ္တမင်း နတ်ရွာစံခြင်း' အမည်ရှိသော ဒသမမြောက်အခန်း ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

Kashyapa turned back after Takshaka offered him immense wealth. Through meditation, Kashyapa realized that Parikshit's destined lifespan had already ended, making his death inescapable, so he accepted the wealth and left.

Takshaka disguised his fellow serpents as ascetics bearing gifts of fruits. Takshaka himself transformed into a tiny worm hidden inside a fruit, which the guards unwittingly delivered to the King.

As the sun set on the seventh day, Parikshit found the worm and placed it on his neck to fulfill the curse. The worm instantly transformed into the giant snake Takshaka, biting and burning the King to ashes.

Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App