Shloka 1
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने चत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच कीदृशं यन्त्रमेतस्या मन्त्रोवा कीदृशो वरः / उपदेष्टा च कीदृक्स्याच्छिष्यो वा कीदृशः स्मृतः
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne catvāriṃśo 'dhyāyaḥ agastya uvāca kīdṛśaṃ yantrametasyā mantrovā kīdṛśo varaḥ / upadeṣṭā ca kīdṛksyācchiṣyo vā kīdṛśaḥ smṛtaḥ
Translation
ဤသို့ဖြင့် သရီဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အထက်ပိုင်း၌၊ ဟယဂရီဝ–အဂஸတျ စကားဝိုင်း၊ လလိတာဥပాఖ్యာနတွင် အခန်းလေးဆယ်မြောက် ဖြစ်၏။ အဂஸတျက ဆိုသည်—“ဤဒေဝီ၏ ယန္တရသည် မည်သို့နည်း၊ မန္တရ သို့မဟုတ် ပေးအပ်သော ဝရသည် မည်သို့နည်း။ သင်ကြားပေးသူသည် မည်သို့ဖြစ်သင့်သနည်း၊ သင်ယူသူ (ရှိෂျ) သည် မည်သို့ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသနည်း?”
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय
śrī-brahmāṇḍein the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (श्री) + brahmāṇḍa (ब्रह्माण्ड) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; कर्मधारय (śrīmat brahmāṇḍam)
mahā-purāṇein the Mahāpurāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + purāṇa (पुराण) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय
uttara-bhāgein the latter section
uttara-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (उत्तर) + bhāga (भाग) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (uttaraḥ bhāgaḥ)
hayagrīva-agastya-saṃvādein the dialogue of Hayagrīva and Agastya
hayagrīva-agastya-saṃvāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothayagrīva (हयग्रीव) + agastya (अगस्त्य) + saṃvāda (संवाद) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (hayagrīvāgastyayoḥ saṃvādaḥ)
lalita-upākhyānein the Lalitā narrative
lalita-upākhyāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalitā (ललिता) + upākhyāna (उपाख्यान) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (lalitāyāḥ upākhyānam)
catvāriṃśaḥfortieth
catvāriṃśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāriṃśat (चत्वारिंशत्) (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (40th)
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (अध्याय) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
agastyaḥAgastya
agastyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootagastya (अगस्त्य) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
kīdṛśamof what kind
kīdṛśam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (कीदृश) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
yantramyantra (mystic diagram/device)
yantram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyantra (यन्त्र) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
etasyāḥof this (goddess)
etasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
mantraḥmantra
mantraḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantra (मन्त्र) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-निपात
kīdṛśaḥof what kind
kīdṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (कीदृश) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
varaḥboon
varaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvara (वर) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
upadeṣṭāinstructor
upadeṣṭā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootupa-√diś (उपदिश्) (धातु)
Formकृदन्त—तृच् (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘instructor’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
kīdṛkof what sort
kīdṛk:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛś (कीदृश्) (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-विशेषण; अत्र अव्ययवत्/प्रातिपदिक-रूप ‘किदृक्’ (how/what sort)
syātshould be
syāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
śiṣyaḥdisciple
śiṣyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiṣya (शिष्य) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-निपात
kīdṛśaḥof what kind
kīdṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (कीदृश) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
smṛtaḥis said to be
smṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ) (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is considered/said’