
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
ဤအধ্যာယတွင် (Lalitopākhyāna၊ ဟယဂရီဝ–အဂஸတျ စကားဝိုင်းအတွင်း) စစ်မြေပြင်ရလဒ်မှ စိတ်နှင့် ကောစမစ်အကျိုးဆက်သို့ လှည့်ကူးသည်။ သားများ ပျက်စီးသွားပြီးနောက် ဒိုင်တျဘုရင် ဘဏ္ဍ သည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုကြောင့် မျိုးဆက်ပျက်စီးခြင်း၊ နန်းတော်နှင့် အစည်းအဝေးခန်း၏ အလွတ်တိတ်ဆိတ်မှုကို ငိုကြွေးလျက် လဲကျသည်။ အကြံပေးများ—အထူးသဖြင့် ဝိသုကရ (ဝိသင်ဂ၊ ကုဋိလာက္ခ ပါဝင်)—က သူ့ကို ယောဓဓမ္မသို့ ပြန်ညွှန်ကာ “မိန်းမ” (ဒေဝီ၏ အင်အား) က ထိပ်တန်းစစ်သည်များကို သတ်ခဲ့သည်ဟု ဒေါသထွက်စေပြီး သောကကို ကရောဓသို့ ပြောင်းလဲစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘဏ္ဍ သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ဓားကို ဆွဲထုတ်ကာ စစ်ကို ထပ်မံမြှင့်တင်ရန် ပြင်ဆင်ပြီး မျိုးဆက်ပျက်ခြင်း (ဝံသ-ခ္ṣယ) ကို အဓမ္မတုံ့ပြန်မှု၏ အစပျိုးအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने भण्डपुत्रवधो नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ नष्टेषु पुत्रेषु शोकानलपरिप्लुतः / विललाप स दैत्येन्द्रो मत्वा जातं कुलक्षयम्
ဤသို့ဖြင့် သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ အုတ္တရဘဂၤ၌ ဟယဂ္ရီဝ–အဂသ္တျ သံဝါဒ၊ လလိတောပాఖ్యာန အတွင်း “ဘဏ္ဍ၏ သားတော်များကို သတ်ခြင်း” ဟူသော အခန်း (၂၆) ဖြစ်၏။ ထို့နောက် သားတို့ ပျက်စီးသွားသောအခါ ဒေတ္တျမင်းသည် ဝမ်းနည်းမီးလောင်လျက် ငိုကြွေးကာ မိမိမျိုးရိုးပျက်သုဉ်းပြီဟု ထင်မြင်၏။
Verse 2
हा पुत्रा हा गुणोदारा हा मदेकपरायणाः / हा मन्नेत्रसुधापूरा हा मत्कुलविवर्धनाः
အို သားတို့ရေ၊ အို ဂုဏ်သတ္တိကျယ်ဝန်းသူတို့ရေ၊ အို ငါ့ကိုသာ အားကိုးရာထားသူတို့ရေ။ အို ငါ့မျက်စိအတွင်း အမృతရည်ပြည့်ဝသူတို့ရေ၊ အို ငါ့မျိုးရိုးကို တိုးပွားစေသူတို့ရေ။
Verse 3
हा समस्तसुरश्रेष्ठमदभञ्जनतत्पराः / हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः
အို သုရအထက်မြတ်တို့၏ မာနကို ချိုးဖျက်ရန် အားထုတ်သူတို့ရေ။ အို သုရမိန်းမတို့၏ အတွင်းစိတ်ကို မောဟစေသော ကာမဒေဝ (မန်မထ) ကဲ့သို့သူတို့ရေ။
Verse 4
दिशत प्रीतिवाचं मे ममाङ्के वल्गताधुना / किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः
ငါ့အား ချစ်ခင်သောစကားတစ်ခွန်း ပေးကြပါ; ယခု ငါ့ရင်ခွင်ပေါ်တွင် ပျော်ရွှင်ကစားကြပါ။ အဘဒီကို စွန့်ပစ်၍ ယခု ဘာကြောင့် သက်သာရာသို့ သွားကြသနည်း။
Verse 5
युष्मान्विना न शोभन्ते मम राज्यानि पुत्रकाः / रिक्तानि मम गेहानि रिक्ता राजसभापि मे
သားတို့ရေ၊ သင်တို့မရှိလျှင် ငါ့နိုင်ငံတို့ မလှပတော့။ ငါ့အိမ်များလည်း လွတ်လပ်ဗလာ၊ ငါ့နန်းတော်အစည်းအဝေးခန်းလည်း ဗလာဖြစ်၏။
Verse 6
कथमेवं विनिःशेषं हतायूयं दुराशयाः / अप्रधृष्यभुजासत्त्वान्भवतो मत्कुलाङ्कुरान् / कथमेकपदे दुष्टा वनिता संगरे ऽवधीत्
အဘယ်ကြောင့် မကောင်းသောစိတ်ရှိသည့် မိန်းမဆိုးတစ်ယောက်ကြောင့် သင်တို့အားလုံး အဆုံးတိုင်အောင် သတ်ဖြတ်ခံရသနည်း။ မလွယ်ကူစွာ မနှိမ်နင်းနိုင်သော လက်မောင်းခွန်အားရှိသူများ၊ ငါ့မျိုးရိုး၏ အညွန့်များကို စစ်မြေပြင်တွင် အဘယ်ကြောင့် တစ်ချက်တည်းဖြင့် သတ်နိုင်ခဲ့သနည်း။
Verse 7
मम नष्टानि सौख्यानि मम नष्टाः कुलस्त्रियः / इतः परं कुले क्षीणे साहसानि सुखानि च
ငါ၏ ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုတို့ ပျက်စီးသွားပြီ၊ ငါ၏ မျိုးရိုးအတွင်းရှိ မိန်းမတို့လည်း ဆုံးရှုံးသွားပြီ။ ယခုမှစ၍ မျိုးရိုးကျန်ရစ်မှု လျော့နည်းသော် အန္တရာယ်ကင်းသော ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ရဲရဲတင်းတင်း လုပ်ရသော အပျော်တို့ပါ ပျောက်ကွယ်မည်။
Verse 8
भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः / नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्
သင်တို့၏ ကုသိုလ်ကောင်းကြောင့်လည်း၊ ငါ၏ အတိတ်ဘဝက ကုသိုလ်ကြောင့်လည်း ငါသည် ဤအရာတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ယနေ့ သင်တို့ကြောင့် ဤပျက်စီးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ငါသည် ပျက်စီးသွားရပြီ။
Verse 9
हा हतो ऽस्मि विपन्नो ऽस्मि मन्दभाग्यो ऽस्मि पुत्रकाः / इति शोकात्स पर्यस्यन्प्रलपन्मुक्तमूर्धजः / मूर्च्छया लुप्तहृदयो निष्पपात नुपासनात्
«ဟာ… ငါ သတ်ခံရပြီ၊ ငါ ပျက်စီးပြီ၊ ငါ ကံမကောင်းလှပြီ သားတို့ရေ!» ဟူ၍ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် လှန်လှောကာ ငိုကြွေးပြောဆို၍ ဆံပင်လွတ်ကျနေသည်။ မူးလဲသွားကာ စိတ်နှလုံးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ထိုင်ခုံမှ လဲကျသွား၏။
Verse 10
विशुक्रश्च विषङ्गश्च कुटिलाक्षश्च संसदि / भण्डमाश्वासयामासुर्दैवस्य कुटिलक्रमैः
အစည်းအဝေးတွင် ဝိသုက္ရ၊ ဝိသင်္ဂ နှင့် ကုတီလာက္ခ တို့သည် ဒိုင်ဝ၏ ကောက်ကွေ့သော လမ်းစဉ်များကို ပြောကာ ဘဏ္ဍကို နှစ်သိမ့်ပေးကြ၏။
Verse 11
विशुक्र उवाच देवकि प्राकृत इव प्राप्तः शोकस्य वश्यताम् / लपसि त्वे प्रति सुतान्प्राप्तमृत्यून्महाहवे
ဝိသုက္ရ ပြောသည်— «ဒေဝကိ၊ သင်သည် သာမန်လူကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းမှု၏ အာဏာအောက်သို့ ရောက်နေပြီ။ မဟာစစ်ပွဲ၌ သေဆုံးသွားသော သားတို့အတွက် သင် ငိုကြွေးပြောဆိုနေသည်။»
Verse 12
धर्मवान्विहितः पन्था वीराणामेष शाश्वतः / अशोच्यमाहवे मृत्युं प्राप्नुवन्ति यदर्हितम्
ဤသည်ကား သူရဲကောင်းတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော တရားသောလမ်းစဉ်ဖြစ်၏။ ၎င်းတို့သည် စစ်မြေပြင်၌ ဝမ်းနည်းဖွယ်မရှိသော ထိုက်တန်သည့် သေခြင်းတရားကို ရရှိကြသည်။
Verse 13
एतदेव विनाशाय शल्यवद्बाधते मनः / यत्स्त्री समागत्य हठान्नि हन्ति सुभटान्रणे
အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး သူရဲကောင်းများကို အကြမ်းပတမ်း သတ်ဖြတ်နေခြင်းသည်သာ ငါ၏စိတ်ကို ဆူးကဲ့သို့ နှိပ်စက်၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ ပို့ဆောင်နေသည်။
Verse 14
इत्युक्ते तेन दैत्येन पुत्रशोको व्यमुच्यत / भण्डेन चण्डकालाग्निसदृशः क्रोध आदधे
ထိုဒေတျာ (နတ်ဆိုး) သည် ဤစကားကို ဆိုပြီးသောအခါ သားတို့အတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို စွန့်လွှတ်လိုက်၏။ ဘဏ္ဍာသည် ကမ္ဘာကုန်သောအခါ လောင်ကျွမ်းသော မီးကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော အမျက်ဒေါသကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
Verse 15
स कोशात्क्षिप्रमुद्धृत्य खड्गमुग्रं यमोपमम् / विस्फारिताक्षियुगलो भृशं जज्वाल तेजसा
ယမမင်းကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဓားကို ဓားအိမ်မှ လျင်မြန်စွာ ဆွဲထုတ်လိုက်ပြီး မျက်လုံးများကို ပြူးကျယ်လျက် ပြင်းထန်သော စွမ်းအားဖြင့် တောက်ပလာခဲ့သည်။
Verse 16
इदानीमेव तां दुष्टां खड्गेनानेन खण्डशः / शकलीकृत्य समरे श्रमं प्राप्स्यामि बन्धुभिः
ယခုပင်လျှင် ဤဓားဖြင့် ထိုမိန်းမယုတ်ကို စစ်မြေပြင်၌ အပိုင်းပိုင်း ခုတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ငါသည် ငါ၏ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ စိတ်သက်သာရာ ရပေအံ့။
Verse 17
इति रोषस्खलद्वर्णः श्वसन्निव भुजङ्गमः / खड्गं विधुन्वन्नुत्थाय प्रचचाला तिमत्तवत्
ထို့နောက် ဒေါသကြောင့် မျက်နှာအရောင်ပြောင်းလဲ၍ မြွေကဲ့သို့ ဟစ်ဟစ်ရှူကာ၊ ဓားကို လှုပ်ခါလျက် ထရပ်ပြီး မူးယစ်သူကဲ့သို့ ယိမ်းယိုင်ကာ ရှေ့သို့ လျှောက်သွား၏။
Verse 18
तं निरुध्य च संभ्रान्ताः सर्वे दानवपुङ्गवाः / वाचमूचुरतिक्रोधाज्ज्वलन्तो ललितां प्रति
သူ့ကို တားဆီးလိုက်ကြပြီး အားလုံးသော ဒာနဝခေါင်းဆောင်များသည် စိတ်လှုပ်ရှားကြောက်ရွံ့ကာ၊ အလွန်ဒေါသတောက်လောင်လျက် လလိတာကို ရည်ညွှန်း၍ စကားဆိုကြ၏။
Verse 19
न तदर्थे त्वया कार्यः स्वामिन्संभ्रम ईदृशः / अस्माभिः स्वबलैर्युक्तै रणोत्साहो विधीयते
အရှင်၊ ထိုကိစ္စကြောင့် ဤသို့သော စိတ်လှုပ်ရှားမှု မပြုပါနှင့်။ မိမိတို့၏ အင်အားနှင့် ပြည့်စုံသော ကျွန်ုပ်တို့က စစ်ပွဲအတွက် ရဲရင့်စိတ်ကို ထူထောင်မည်။
Verse 20
भवदाज्ञालवं प्राप्य समस्तभुवनं हठात् / विमर्द्दयितुमीशाः स्मः किमु तां मुग्धभामिनीम्
အရှင်၏ အမိန့်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ရရှိလျှင်ပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာလောကအပေါင်းကို အတင်းအကျပ် ချေမှုန်းနိုင်ပါသည်။ ထိုမိုက်မဲသနားဖွယ် မိန်းမတစ်ယောက်ကိုတော့ ဘာသာနည်း?
Verse 21
किं चूषयामः सप्ताब्धीन्क्षोदयामो ऽथ वा गिरीन् / अधरोत्तरमेवैतत्त्रैलोक्यं करवाम वा
ကျွန်ုပ်တို့သည် သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်စင်းကို စုပ်ခြောက်စေမလား၊ သို့မဟုတ် တောင်တန်းများကို ကြိတ်ချေမလား။ သို့တည်းမဟုတ် တြိလောကကို အောက်အပေါ် ပြောင်းလဲ၍ လှန်လှောမလား။
Verse 22
छिनदाम सुरान्सर्वान्भिनदाम तदालयान् / पिन्षाम हरित्पालानाज्ञां देहि महामते
“နတ်တို့အားလုံးကို ဖြတ်တောက်မည်၊ သူတို့၏ နေရာအိမ်ရာများကို ခွဲဖျက်မည်၊ ဟရိတ်ပာလ (အစိမ်းရောင်ကာကွယ်သူ) တို့ကိုလည်း ကြိတ်ချေမည်—အို မဟာမတိ၊ အမိန့်တော် ပေးပါ။”
Verse 23
इत्युदीरित माकर्ण्य महाहङ्कारगर्वितम् / उवाच वचनं क्रुद्धः प्रतिघारुणलोचनः
ထိုသို့ အဟင်္ကာရကြီးမား၍ မာနထောင်လွှားသော စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ သူသည် ဒေါသထွက်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်လုံးဖြင့် စကားဆို하였다။
Verse 24
विशुक्र भवता गत्वा मायान्तार्हितवर्ष्मणा / जयविघ्नं महायन्त्रं कर्त्तव्यं कटके द्विषाम्
အို ဝိသုကရ၊ မာယာဖြင့် ကိုယ်ရုပ်ကို ဖုံးကွယ်ကာ သွားလော့။ ရန်သူတို့၏ တပ်စခန်းအတွင်း၌ “ဇယဝိဃ္န” ဟူသော အောင်မြင်မှုကို တားဆီးသော မဟာယန္တရကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 25
इति तस्य वचः श्रुत्वा विशुक्रो रोषरूषितः / मायातिरोहितवपुर्जगाम ललिताबलम्
ထိုသူ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဝိသုကရသည် ဒေါသပြင်းထန်ကာ မာယာဖြင့် ကိုယ်ရုပ်ကို ဖျောက်ကွယ်၍ လလိတာ၏ တပ်ဖွဲ့သို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 26
तस्मिन्प्रयातुमुद्युक्ते सुर्यो ऽस्तं समुपागतः / पर्यस्तकिरणस्तोमपाटलीकृतदिङ्मुखः
သူ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် နေမင်းသည် အနောက်သို့ ဝင်လေ၏။ ရောင်ခြည်အစုအဝေးများ ပြန့်ကျဲကျသွားကာ အရပ်မျက်နှာတို့သည် ပာဋလီပန်းရောင်ဖြစ်လာ하였다။
Verse 27
अनुरागवती संध्या प्रयान्तं भानुमालिनम् / अनुवव्राज पातालकुञ्जे रन्तुमिवोत्सुका
ချစ်မြတ်နိုးမှုဖြင့်ပြည့်ဝသော ဆန္ဓျာသည် ထွက်ခွာသွားသော ရောင်ခြည်မော်လိန် သုရိယကို လိုက်ပါသွား၍ ပာတාලဂူတော၌ ကစားပျော်ရန် စိတ်လှုပ်ရှားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 28
वेगात्प्रपततो भानोर्देहसंगात्समुत्थिताः / चरमाब्धेरिव पयःकणास्तारा विरेजिरे
အရှိန်ဖြင့်ကျဆင်းသွားသော သုရိယ၏ ကိုယ်ရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းမှုန်များသည် နောက်ဆုံးသမုဒ္ဒရာမှ ရေမှုန်ကဏ္ဍများကဲ့သို့ ကြယ်များအဖြစ် တောက်ပလင်းလက်ခဲ့သည်။
Verse 29
अथाससाद बहुलं तमः कज्जलमेचकम् / सार्थं कर्त्तुमिवोद्युक्तं सवर्णस्यासिदुर्धिया
ထို့နောက် ကာဇ္ဇလကဲ့သို့ အမဲနက်ထူထဲသော အမှောင်သည် ရောက်လာ၍၊ အရောင်တူသူတို့နှင့် အဖွဲ့ဖွဲ့ရန် ကြံစည်သကဲ့သို့ မကောင်းသောဉာဏ်ဖြင့် လှုပ်ရှားနေ၏။
Verse 30
मायारथं समारूढो गूढशर्वरसंवृतः / अदृश्यवपुरापेदे ललिताकटकं खलः
ထိုလူဆိုးသည် မာယာရထားကို စီးနင်း၍ ည၏အမှောင်အရသာဖြင့် ဖုံးကွယ်နေကာ၊ မမြင်ရသောကိုယ်ပုံဖြင့် လလိတာကဋက မြို့သို့ ရောက်သွား၏။
Verse 31
तत्र गत्वा ज्वलज्ज्वालं वह्निप्राकारमण्डलम् / शतयोजनविस्तारामालोकयत् दुर्मतिः
ထိုနေရာသို့ရောက်သော် မကောင်းသောစိတ်ရှိသူသည် မီးလျှံတောက်လောင်နေသော မီးကာရံဝိုင်းကို ကြည့်မြင်၏၊ ၎င်း၏အကျယ်သည် ယောဇန တစ်ရာတိုင်အောင် ပြန့်ကျယ်နေ၏။
Verse 32
परितो विभ्रमञ्शालमवकाशमवाप्नुवन् / दक्षिणं द्वारमासाद्य निदध्यौ क्षणमुद्धतः
သူသည် ခန်းမပတ်လည် လှည့်လည်ရှာဖွေကာ လွတ်လပ်ရာနေရာကို ရရှိ၏။ ထို့နောက် တောင်ဘက်တံခါးသို့ ရောက်လျှင် ခဏတစ်ခါ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ တွေးတော၍ ရပ်နေ၏။
Verse 33
तत्रापश्यन्महासत्त्वास्सावधाना धृतायुधाः / आरूढयानाः सनद्धवर्माणो द्वारदेशतः
ထိုနေရာ၌ မဟာသတ္တဝါ စစ်သူရဲများသည် သတိပြုကာ လက်နက်ကိုင်ထားကြ၏။ ယာဉ်ပေါ်တက်စီး၍ သံချပ်ကာဝတ်ဆင်ကာ တံခါးအနီးတွင် တန်းစီနေကြ၏။
Verse 34
स्तंभिनीप्रमुखाः शक्तीर्विशत्यक्षौहिणीयुताः / सर्वदा द्वाररक्षार्थं निर्दिष्टा दण्डनाथया
“စတမ္ဘိနီ” စသည့် သက္တိတော်များသည် အက္ရှောဟိဏီ နှစ်ဆယ်နှင့်တကွ အင်အားကြီးလှ၏။ တံခါးကာကွယ်ရန်အတွက် ဒဏ္ဍနာထာက အမြဲတမ်း ခန့်အပ်ထား၏။
Verse 35
विलोक्य विस्मयाविष्टो विचार्य च चिरं तदा / शालस्य बहिरेवासौ स्थित्वा यन्त्रं समातनोत्
မြင်လိုက်ရသဖြင့် အံ့ဩသွားကာ အချိန်ကြာကြာ စဉ်းစားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ခန်းမအပြင်ဘက်တွင် ရပ်နေပြီး ယန္တရားကို စီမံတပ်ဆင်လေ၏။
Verse 36
गव्यूतिमात्रकायामे तत्समानप्रविस्तरे / शिलापट्टे सुमहति प्रालिखद्यन्त्रमुत्तमम्
အလျား ဂဗျူတိ တစ်ခုနှင့် အကျယ်လည်း ထိုမျှတူသော ကျောက်ပြားကြီးပေါ်တွင် အထူးမြတ်သော ယန္တရားကို သူက ရေးဆွဲလေ၏။
Verse 37
अष्टदिक्ष्वष्टशूलेन संहाराक्षरमौलिना / अष्टभिर्दैवतैश्चैव युक्तं यन्त्रं समालिखत्
အရှေ့အနောက် စသည့် ဒစ်ရှ်ရှစ်ပါး၌ သုံးလှံရှစ်စင်းနှင့်၊ သံဟာရ အက္ခရာကို မောက်လီကဲ့သို့ ထိပ်တင်ထားကာ၊ ဒေဝတာရှစ်ပါးနှင့် ယှဉ်တွဲသော ယန္တရကို ရေးဆွဲ하였다။
Verse 38
अलसा कृपणा दीना नितन्द्राच प्रमीलिका / क्लीबा च निरहङ्कारा चेत्यष्टौ देवताः स्मृताः
အလသာ၊ ကೃပဏာ၊ ဒီနာ၊ နိတန္ဒ్రာ၊ ပရမီလိကာ၊ ကလီဘာ၊ နိရဟင်ကာရာ စသည်တို့ကို ဒေဝတာရှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 39
देवताष्टकमेतश्च शूलाष्टकपुटोपरि / नियोज्य लिखितं यन्त्रं मायावी सममन्त्रयत्
မాయာဝီသည် ဒေဝတာရှစ်ပါးကို သုံးလှံရှစ်စင်း၏ အပေါ်အလွှာ၌ တင်စီကာ၊ ရေးပြီးသော ယန္တရကို မန္တရဖြင့် တညီတညွတ် မန္တရသွင်း하였다။
Verse 40
पूजां विधाय मन्त्रस्य बलिभिश्छागलादिभिः / तद्यन्त्रं चारिकटके प्राक्षिपत्समरे ऽसुरः
မန္တရကို ပူဇော်ကာ၊ ဆိတ်စသည်တို့ဖြင့် ဘလိပူဇာ ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အဆုရသည် စစ်ပွဲအတွင်း ကတကအလယ်သို့ ထိုယန္တရကို ပစ်ချ하였다။
Verse 41
पाकारस्य बहिर्भागे वर्तिना तेन दुर्धिया / क्षिप्तमुल्लङ्घ्य च रणे पपात कटकान्तरे
အကြံမကောင်းသော ထိုသူ၏ လက်ဖြင့် ကာရံတံတိုင်း၏ အပြင်ဘက်မှ ပစ်ချထားသော ယန္တရသည် စစ်မြေပြင်၌ ခုန်လွှားကာ တပ်စခန်းအလယ်သို့ ကျရောက်하였다။
Verse 42
तद्यन्त्रस्य विकारेण कटकस्थास्तुशक्तयः / विमुक्तशस्त्रसंन्यासमास्थिता दीनमानसाः
ထိုယန္တရား၏ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဝိုင်းရံနေသော အင်အားတို့သည် လက်နက်ကိုချ၍ စစ်ပွဲကို စွန့်ကာ စိတ်နှလုံးညှိုးနွမ်းလျက် နေကြ၏။
Verse 43
किं हतैरसुरैः कार्यं शस्त्राशस्त्रिक्रमैरलम् / जयसिद्धफलं किं वा प्राणिहिंसा च पापदा
သတ်ပြီးသော အသူရတို့နှင့် ဘာလုပ်စရာရှိသနည်း။ လက်နက်ရှိလက်နက်မရှိ အကွက်အကွင်းတို့လည်း လုံလောက်ပြီ။ အောင်မြင်ခြင်း၏ အကျိုးက ဘာနည်း၊ သတ္တဝါသတ်ခြင်းက ပ罪ကိုပေး၏။
Verse 44
अमराणां कृते को ऽयं किमस्माकं भविष्यति / वृथा कलकलं कृत्वा न फलं युद्धकर्मणा
ဤစစ်ပွဲသည် အမရဒေဝတို့အတွက်ပင် ဖြစ်သလား၊ သို့သော် ငါတို့အတွက် အဘယ်သို့ ဖြစ်မည်နည်း။ အလကား ဆူညံသံထွက်စေပြီး စစ်လုပ်ငန်း၌ အကျိုးမရှိ။
Verse 45
का स्वामिनी महाराज्ञी का वासौ दण्डनायिका / का वा सा मन्त्रिणी श्यामा भृत्यत्वं नो ऽथ कीदृशम्
အရှင်မဟာမိဖုရားသည် မည်သူနည်း။ ဒဏ္ဍနာယိကာ ဝါဆိုသည် မည်သူနည်း။ မန္တရိဏီ ရှျာမာသည် မည်သူနည်း။ ထို့ပြင် ငါတို့၏ ကျွန်ခံမှုသည် မည်သို့ဖြစ်မည်နည်း။
Verse 46
इह सर्वाभिरस्माभिर्भृत्यभूताभिरेकिका / वनिता स्वामिनीकृत्ये किं फलं मोक्ष्यते परम्
ဤနေရာ၌ ငါတို့အားလုံးသည် ကျွန်ဖြစ်နေကြပြီး၊ မိန်းမတစ်ဦးကို အရှင်မအဖြစ် ထားရမည်ဆိုလျှင်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အကျိုး—မောက္ခပင်—ဘယ်လို စွန့်လွှတ်ရမည်နည်း။
Verse 47
परेषां मर्मभिदुरैरायुधैर्न प्रयोजनम् / युद्धं शाम्यतु चास्माकं देहशस्त्रक्षतिप्रदम्
သူတစ်ပါးတို့၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းကို ဖောက်ခွဲနိုင်သော လက်နက်များကို သုံးရန် မလိုပါ။ ငါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို လက်နက်ဒဏ်ရာပေးသော စစ်ပွဲသည် ငြိမ်းချမ်းပါစေ။
Verse 48
युद्धे च मरणं भावि वृथा स्युर्जीवितानि नः / युद्धे मृत्युर्भवेदेव इति तत्र प्रमैव का
စစ်ပွဲတွင် သေခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည်၊ ထို့ကြောင့် ငါတို့၏ အသက်ရှင်မှုတို့သည် အလဟသ ဖြစ်မည်။ စစ်ပွဲတွင် သေခြင်းသာ ဖြစ်မည်ဆိုလျှင် ထိုအရာ၌ သံသယ ဘာရှိမည်နည်း။
Verse 49
उत्साहेन फलं नास्ति निद्रैवैका सुखावहा / आलस्यसदृशं नास्ति चित्तविश्रान्तिदायकम्
အားထုတ်မှုဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ အိပ်ခြင်းတစ်ခုတည်းသာ သက်သာမှုကို ဆောင်ကြဉ်းသည်။ ပျင်းရိခြင်းကဲ့သို့ စိတ်ကို အနားပေးနိုင်သော အရာမရှိ။
Verse 50
एतादृशीश्च नो ज्ञात्वा सा राज्ञी किं करिष्यति / तस्या राज्ञीत्वमपि नः समवायेन कल्पितम्
ငါတို့၏ အခြေအနေသည် ဤသို့ဖြစ်ကြောင်း သိပြီးနောက် ထိုမိဖုရားသည် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း။ ထိုမိဖုရားဖြစ်ခြင်းတောင် ငါတို့၏ အစုအဖွဲ့သဘောတူညီမှုဖြင့်သာ ခန့်ထားထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 51
एवं चोपेक्षितास्माभिः सा विनष्टबला भवेत् / नष्ट सत्त्वा च सा राज्ञी कान्नः शिक्षां करिष्यति
ဤသို့ ငါတို့က လျစ်လျူရှုထားလျှင် သူမ၏ အင်အားသည် ပျက်စီးသွားမည်။ သတ္တိလည်း ဆုံးရှုံးသွားသော ထိုမိဖုရားသည် ငါတို့ကို ဘာဖြင့် သင်ကြားနိုင်မည်နည်း။
Verse 52
एवमेव रणारंभं विमुच्य विधुतायुधाः / शक्तयो निद्रया द्वारे घूर्णमाना इवाभवन्
ဤသို့ပင် စစ်ပွဲအစကို လွှတ်ချ၍ လက်နက်များ ပြုတ်ကျသွားသော သက္တိများသည် အိပ်ငိုက်ခြင်း၏ အာနုဘော်ကြောင့် တံခါးဝ၌ လည်ဝဲလှုပ်ရှားနေသကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 53
सर्वत्र मान्द्यं कार्येषु महदालस्यमागतम् / शिथिलं चाभवत्सर्वं शक्तीनां कटकं महत्
နေရာတိုင်းတွင် လုပ်ငန်းများ၌ ပျင်းရိမောပန်းမှု ပေါ်လာ၍ အလွန်ကြီးသော အလေးအနက်မရှိခြင်း ရောက်လာသည်; သက္တိတို့၏ ကြီးမားသော တပ်ဖွဲ့လည်း အားလျော့ပျော့ပြောင်းသွား၏။
Verse 54
जयविघ्नं महायन्त्रमिति कृत्वा स दानवः
ထို ဒာနဝသည် «ဇယဝိဃ္န မဟာယန္တရ» ဟူ၍ သဘောတူကာ ထိုသို့ ပြုလုပ်၏။
Verse 55
निर्विद्य तत्प्रभावेण कटकं प्रमिमन्थिषुः / द्वितीययुद्धदिवसस्यार्धरात्रे गते सति
ထိုအာနုဘော်ကြောင့် သူတို့သည် စိတ်ပင်ပန်းငြီးငွေ့လာကာ တပ်ဖွဲ့ကို ချေမှုန်းပျက်စီးစေကြ၏၊ ဒုတိယ စစ်နေ့၏ အလယ်ည ကျော်လွန်သွားသောအခါ။
Verse 56
निस्मृत्य नगराद्भूयस्त्रिंशदक्षौहिणीवृतः / आजगाम पुनर्दैत्यो विशुक्रः कटकं द्विषाम्
မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်ကို မေ့လျော့သကဲ့သို့ ထပ်မံ၍ ဒೈတျ ဝိသုကရသည် သုံးဆယ် အက္ခေါဟိဏီဖြင့် ဝန်းရံလျက် ရန်သူတို့၏ တပ်စခန်းသို့ ပြန်လည် ရောက်လာ၏။
Verse 57
अश्रूयन्त ततस्तस्य रणनिःसाणनिस्वनाः / तथापि ता निरुद्योगाः शक्तयः कटके ऽभवन्
ထို့နောက် သူ၏ စစ်မြေပြင်၌ လက်နက်ထိခတ်သံများ ကြားရ၏။ သို့သော် တပ်တန်းအတွင်းရှိ သက္တိတော်များသည် လှုပ်ရှားမထွက်ဘဲ အလုပ်မစတင်ကြ။
Verse 58
तदा महानुभावत्वाद्विकारैर्विघ्नयन्त्रजैः / अस्पृष्टे मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तामवा पतुः
ထိုအခါ မဟာအာနုဘော်ကြောင့် အနှောင့်အယှက်ယန္တရားမှ ဖြစ်သော ပြောင်းလဲမှုများသည် မန္တရိဏီနှင့် ဒဏ္ဍနာထကို မထိခိုက်နိုင်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုသို့ ကျရောက်ကြ၏။
Verse 59
अहो बत महत्कष्टमिदमापतितं भयम् / कस्य वाथ विकारेण सैनिका निर्गतोद्यमाः
အိုဟယ်၊ ဤသည်မှာ ကြီးမားသောဒုက္ခနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်လာပြီ။ မည်သူ၏ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် စစ်သည်တို့သည် အားထုတ်မှုကင်း၍ စိတ်ဓာတ်ကျသနည်း။
Verse 60
निरस्तायुधसंरंभा निद्रातन्द्राविघूर्णिताः / न मानयन्ति वाक्यानि रार्चयन्ति महेश्वरीम् / औदासीन्यं वितन्वन्ति शक्तयो निस्पृहा इमाः
သူတို့သည် လက်နက်ကိုင်ရန် စိတ်အားထက်သန်မှုကို ပယ်ဖျက်ကာ အိပ်ငိုက်မောပန်းခြင်းကြောင့် လှုပ်ရှားမရ။ စကားအမိန့်များကို မလေးစားကြဘဲ မဟေရှဝရီကိုသာ ပူဇော်ကန်တော့ကြ၏။ ဆန္ဒကင်းသော ထိုသက္တိတော်များသည် မနာလိုမနာကျင်သော အလျှော့အတင်းမရှိသည့် ဥပေက္ခာကို ဖြန့်ကျက်နေကြ၏။
Verse 61
इति ते मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तापरायणे / चक्रस्यन्दनमारूढे महाराज्ञीं समूचतुः
ထို့ကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွင် မျက်နှာမူနေသော မန္တရိဏီနှင့် ဒဏ္ဍနာထတို့သည် စက်ရသျန္ဒန (ရထား) ပေါ်တက်ကာ မဟာရာဇ္ဍနီကို လျှောက်တင်ကြ၏။
Verse 62
मन्त्रिण्युवाच देवि सक्य विकारो ऽयं शक्तयो विगतोद्यमाः / न शृण्वन्ति महाराज्ञि तवाज्ञां विश्वपालिताम्
ဝန်ကြီးမက ပြော၏— «ဒေဝီမယ်တော်၊ ဤအပြောင်းအလဲသည် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အင်အားတပ်များသည် ကြိုးပမ်းမှု ပျောက်ကွယ်သွားကြ၏။ မဟာရာဇ္ဍနီမယ်တော်၊ ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းသော မယ်တော်၏ အမိန့်ကို မနာခံကြပါ»။
Verse 63
अन्योन्यं च विरक्तास्ताः पराच्यः सर्वकर्मसु / निद्रातन्द्रामुकुलिता दुर्वाक्यानि वितन्वते
သူတို့သည် အချင်းချင်း စိတ်ကွာ၍ အလုပ်အကိုင် အားလုံးတွင် မစိုက်ထုတ်ကြ။ အိပ်ငိုက်မူးဝေ၍ မျက်လုံးပိတ်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ဆိုးစကားများကို ပျံ့နှံ့စေကြ၏။
Verse 64
का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः / युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते
«ဒဏ္ဍင်နီက ဘယ်သူလဲ၊ ဝန်ကြီးမက ဘယ်သူလဲ၊ မဟာရာဇ္ဍနီက ဘယ်သူလဲ» ဟုလည်း၊ «စစ်ပွဲက ဘယ်လိုမျိုးလဲ» ဟုလည်း များစွာသော လှောင်ပြောင်စကားများကို ဖြန့်ကြ၏။
Verse 65
अस्मिन्नेवान्तरे शत्रुरागच्छति महाबलः / उद्दण्डभेरीनिस्वानैर्विभिन्दन्निव रोदसी
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် အင်အားကြီးသော ရန်သူသည် ချဉ်းကပ်လာ၏။ အလွန်ကျယ်လောင်သော စစ်ဗေရီသံများဖြင့် မိုးမြေကို ခွဲဖောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 66
अत्र यत्प्राप्तरूपं तन्महाराज्ञि प्रपद्यताम् / इत्युक्त्वा सह दण्डिन्या मन्त्रिणी प्रणतिं व्यधात्
«မဟာရာဇ္ဍနီမယ်တော်၊ ဤနေရာ၌ ဖြစ်လာသမျှ အခြေအနေကို လက်ခံ၍ ဆောင်ရွက်ပါ» ဟုဆိုပြီး၊ ဝန်ကြီးမက ဒဏ္ဍင်နီနှင့်အတူ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကန်တော့၏။
Verse 67
ततः सा ललिता देवी कामेश्वरमुखं प्रति / दत्तदृष्टडिः समहसदतिरक्तरदावलिः
ထို့နောက် လလိတာ ဒေဝီသည် ကာမေရှွရ၏ မျက်နှာသို့ မျက်စိတင်၍ ကြည့်လျက်၊ ပျော်ရွှင်စွာ ပြုံးကာ နီရဲတောက်ပသော သွားတန်းဖြင့် လင်းလက်နေ하였다။
Verse 68
तस्याः स्मितप्रभापुञ्जे कुञ्जराकृतिमान्मुखे / कटक्रोडगलद्दानः कश्चिदेव व्यजृंभत
သူမ၏ အပြုံးရောင်ခြည်စုတစ်စုကဲ့သို့ တောက်ပသော၊ ဆင်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော မျက်နှာ၌၊ လည်ပင်းအောက်မှ ဒါနရည်ယိုကျနေသကဲ့သို့ ဆင်တစ်ကောင်တည်းကဲ့သို့ တစ်ဦးတစ်ယောက် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 69
जपापटलपाटल्यो बालचन्द्रवपुर्धरः / बीजपूरगदामिक्षुचापं शूलं सुदर्शनम्
ဂျပါပန်းရောင်နီနုကဲ့သို့ အလှတရားရှိ၍၊ လငယ်၏ အလင်းရောင်ကို ကိုယ်တော်ပေါ်တွင် ဆောင်ထားကာ၊ ဘီဇပူရ फल၊ ဂဒါ၊ အမိක්ෂုချာပ (ကြံလေး)၊ ရှူးလ၊ နှင့် စုဒර්ရှန စက်ရကို ကိုင်ဆောင်하였다။
Verse 70
अब्जपाशोत्पलव्रीहिमञ्जरीवरदां कुशान् / रत्नकुंभं च दशभिः स्वकैर्हस्तैः समुद्वहन्
ကိုယ်တော်၏ လက်ဆယ်ဖက်ဖြင့် ကြာပန်း၊ ပာရှ (ကြိုးချည်)၊ ဥတ္ပလ (ကြာပြာ)၊ စပါးမဉ္ဇရီ၊ वरदာ (ကောင်းချီးပေးသော လက်ဟန်)၊ ကုရှမြက်၊ နှင့် ရတနာကုံဘကို ဆောင်ယူ၍ မြှောက်တင်ထား하였다။
Verse 71
तुन्दिलश्चन्द्रचूडालो मन्द्रबृंहितनिस्वनः / सिद्धिलक्ष्मीसमाश्लिष्टः प्रणनाम महेश्वरीम्
ဗိုက်ဝဝဖြစ်၍ ခေါင်းပေါ်တွင် လငယ်ကို ဆင်မြန်းထားကာ၊ နိမ့်နက်ထူထဲသော အသံဖြင့် မြည်ဟည်းလျက်၊ စിദ്ധိလက္ခမီနှင့် ပေါင်းဖက်နေသော သူသည် မဟေရှွရီကို ဦးချကန်တော့하였다။
Verse 72
तया कृताशीः स महान्गणनाथो गजाननः / जयविघ्नमहायन्त्रंभेत्तुं वेगाद्विनिर्ययौ
ထိုမိဖုရား၏ ကောင်းချီးပေးခြင်းကို ခံယူပြီး မဟာဂဏနာထ၊ ဆင်မျက်နှာတော် ဂဇာနနသည် “ဇယဝိဃ္န” မဟာယန္တရကို ချိုးဖျက်ရန် အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 73
अन्तरेवहि शालस्य भ्रमद्दन्तावलाननः / निभृतं कुत्रचिल्लग्नं जयविघ्नं व्यलोकयत्
အဆောင်အတွင်း၌ပင်၊ သွားတံများ လှုပ်ရှားဝဲလည်နေသော ဆင်မျက်နှာတော်သည် တိတ်တဆိတ် တစ်နေရာရာတွင် ကပ်လျက်လျှို့ဝှက်နေသော “ဇယဝိဃ္န” ကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 74
स देवो घोरनिर्घातैर्दुःसहैर्दन्तपातनैः / क्षणाच्चूर्मीकरोति स्म जयविघ्नमहाशिलाम्
ထိုဒေဝသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ထိခိုက်သံကြီးများနှင့် မခံနိုင်လောက်သော သွားတံဖြင့် ထိုးချခြင်းတို့ကြောင့် “ဇယဝိဃ္န” မဟာကျောက်တုံးကို ခဏချင်းပင် အမှုန့်အဖြစ် ချေမွသွား၏။
Verse 75
तत्र स्थिताभिर्दुष्टाभिर्देवताभिः सहैव सः / परागशेषतां नीत्वा तद्यन्त्रं प्रक्षिपद्दिवि
ထိုနေရာ၌ ရပ်နေသော မကောင်းသော ဒေဝတားများနှင့်အတူ သူသည် ထိုယန္တရကို ဖုန်မှုန့်အကျန်သာ ကျန်အောင် ပြုလုပ်ပြီး ကောင်းကင်သို့ ပစ်တင်လိုက်၏။
Verse 76
ततः किलकिलारावं कृत्वाऽलस्यविवर्जिताः / उद्यताः समरं कर्तुं शक्तयः शस्त्रपाणयः
ထို့နောက် ပျင်းရိမှုကင်းသော လက်နက်ကိုင် “သက္တိ” များသည် ကိလကိလာ ဟု အော်ဟစ်သံပြုကာ စစ်ပွဲပြုရန် တက်ကြွစွာ ထွက်လာကြ၏။
Verse 77
स देतिवदनः कण्ठकलिताकुण्ठनिस्वनः / जययन्त्रं हि तत्सृष्टं तथा रात्रौ व्यनाशयत्
ဒေတိဝမျက်နှာရှိသော အသူရသည် လည်ချောင်းမှ မပြတ်မတောက် မြည်သံထွက်၍၊ ဖန်တီးထားသော အောင်မြင်ယန္တရားကို ညအခါ၌ပင် ဖျက်ဆီးလိုက်သည်။
Verse 78
इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भण्डः स क्षोभमाययौ / ससर्जय बहूनात्मरूपान्दन्तावलाननान्
ဤအကြောင်းအရာကို ကြားသိသော် ဘဏ္ဍသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ဒေါသထန်လာကာ၊ မိမိအတ္တရုပ်ပုံများစွာကို ဖန်တီးပြီး ဆင်မျက်နှာ၊ ဆင်စွယ်တန်းရှိသူများကို ထုတ်ပေါ်စေ하였다။
Verse 79
ते कटक्रोडविगलन्मदसौरभचञ्चलैः / चञ्चरीककुलैरग्रे गीयमानमहोदयाः
သူတို့၏ ခါးဘက်မှ စီးကျလာသော မဒရနံ့ကြောင့် လှုပ်ရှားသွားသော ပျားအုပ်များသည် အရှေ့တွင် ပျံဝဲကာ၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော အောင်မြင်မှုကို သီဆိုသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ하였다။
Verse 80
स्फुरद्दाडिमकिञ्जल्कविक्षेपकररोचिषः / सदा रत्नाकरानेकहेलया पातुमुद्यताः
သူတို့၏ လက်ရောင်ခြည်သည် တောက်ပသော ဒါဍိမပန်းမှုန်များကို ပက်ဖြန့်သကဲ့သို့ လင်းလက်၍၊ ရတနာသမုဒ္ဒရာများကိုပင် အလွယ်တကူ သောက်ယူမည်ဟု အမြဲတမ်း ထိုးထွင်းတက်ကြွနေ하였다။
Verse 81
आमोदप्रमुखा ऋद्धिमुख्यशक्तिनिषेविताः / आमोदश्च प्रमोदश्च मुमुखो दुर्मुखस्तथा
အာမောဒကို ဦးဆောင်၍၊ ဣဒ္ဓိနှင့် အဓိကသော သက္တိတို့က ဝန်းရံအမှုထမ်းကြသည်။ အာမောဒ၊ ပရမောဒ၊ မုမုခ၊ ဒုರ್ಮုခတို့လည်း ပါဝင်하였다။
Verse 82
अरिघ्नो विघ्नकर्त्ता च षडेते विघ्ननायकाः / ते सप्तकोटिसंख्यानां हेरंबाणामधीश्वराः
အရိဃ္နနှင့် ဝိဃ္နကရ္တ္တာတို့အပါအဝင် ဤခြောက်ပါးသည် အတားအဆီးတို့၏ နာယကများ ဖြစ်ကြ၏။ သူတို့သည် ဟေရမ္ဗဂဏများ ခုနှစ်ကုဋိအရေအတွက်၏ အဓိဣශ්ဝရများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 83
ते पुरश्चलितास्तस्य महागणपते रणे / अग्निप्राकारवलयाद्विनिर्गत्य गजाननाः
မဟာဂဏပတိ၏ စစ်ပွဲ၌ သူတို့သည် ရှေ့တန်းသို့ ချီတက်ကြ၏။ ဂဇာနနတို့သည် မီးကာရံဝိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာကြ၏။
Verse 84
क्रोधहुङ्कारतुमुलाः प्रत्य पद्यन्त दानवान् / पुनः प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः
ဒေါသဟုṅကာရ၏ ဆူညံလှုပ်ရှားမှုဖြင့် သူတို့သည် ဒာနဝတို့ကို တိုက်ခိုက်ကြ၏။ ထို့နောက် ပြင်းထန်သော ဖူးတ်ကာရကြောင့် လောကသုံးပါးသည် နားမကြားသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား၏။
Verse 85
पपात दैत्यसैन्येषु गणचक्रचमूगणः / अच्छिदन्निशितैर्बाणैर्गणनाथः स दानवान्
ဂဏစက်ကရစစ်တပ်စုသည် ဒೈတျစစ်တပ်အတွင်းသို့ ကျရောက်ဝင်ရောက်၏။ ဂဏနာထသည် ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် ဒာနဝတို့ကို ဖြတ်တောက်လေ၏။
Verse 86
गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः / युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्
ထို့နောက် ဂဏနာထနှင့် အင်အားကြီးသော ဝိရှုကရတို့၏ စစ်ပွဲ ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုစစ်ပွဲသည် မာန်တက်ဟုṅကာရကြောင့် လေးကြိုးသံပင် ကွဲပြားသကဲ့သို့ ဆူညံလေ၏။
Verse 87
भ्रुकुटी कुटिले चक्रे दष्टोष्ठमतिपाटलम् / विशुक्रो युधि बिभ्राणः समयुध्यत तेन सः
ဝိသုက္ရသည် မျက်ခုံးကိုကွေးကောက်စေ၍ နှုတ်ခမ်းကိုကိုက်ကာ နီရဲတောက်ပလျက် စစ်မြေပြင်၌ လက်နက်ကိုင်ဆောင်၍ သူနှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။
Verse 88
शस्त्राघट्टननिस्वानैर् हुंकारैश्च सुरद्विषाम् / दैत्यसप्तिखुरक्रीडत्कुद्दालीकूटनिस्वनैः
လက်နက်ချင်းထိခတ်သံများ၊ နတ်တို့၏ရန်သူများ၏ “ဟုမ်” ဟု အော်သံများနှင့်၊ ဒေတ္တများ၏ မြင်းခွာကစားသံ၊ ကုဒ္ဒာလီတူတူထုသံကဲ့သို့သော ဆူညံသံများဖြင့်။
Verse 89
फेत्कारैश्च गचेन्द्राणां भयेनाक्रन्दनैरपि / हेषया च हयश्रेण्या रथचक्रस्वनैरपि
ဆင်ကြီးများ၏ ဖက်တ်ကာအော်သံများ၊ ကြောက်ရွံ့၍ ငိုကြွေးသံများနှင့်၊ မြင်းတန်း၏ ဟိန်းသံများ၊ ရထားဘီးလှည့်သံများဖြင့်လည်း။
Verse 90
धनुषां गुणनिस्स्वानैश्चक्रचीत्करणैरपि
လေးကြိုးတင်းသံများနှင့် စက်ရိုက်သံကဲ့သို့သော စက်ဝိုင်းလက်နက်၏ “စိတ်စိတ်” သံများဖြင့်လည်း။
Verse 91
शरसात्कारघोषैश्च वीरभाषाकदंबकैः / अट्टहासैर्महेन्द्राणां सिंहनादैश्चभूरिशः
မြားထိခတ်သံများနှင့် သူရဲကောင်းတို့၏ စကားသံအစုအဝေးများ၊ မဟိန္ဒြများ၏ အက်တဟာသ (ဟားဟားကြီး) သံများနှင့် ခြင်္သေ့ဟိန်းသံများ အလွန်များစွာဖြင့်။
Verse 92
क्षुभ्यद्दिगन्तरं तत्र ववृधे युद्धमुद्धतम् / त्रिंशदक्षौहिणी सेना विशुक्रस्य दुरात्मनः
ထိုအခါ အရပ်မျက်နှာအနှံ့ တုန်လှုပ်ကာ ရန်ပွဲကြမ်းတမ်းသည် ပိုမိုကြီးထွားလာ၏။ မကောင်းစိတ်ရှိသော ဝိသုကရ၏ စစ်တပ် သုံးဆယ် အက္ရှောဟိဏီ ဖြစ်၏။
Verse 93
प्रत्येकं योधया मासुर्गणनाथा महारथाः / दन्तैर्मर्म विभिन्दन्तो विष्टंयतश्च शुण्डया
ဂဏနာထ မဟာရထတို့သည် တစ်ဦးချင်းစီ တိုက်ခိုက်ကြ၏။ သွားများဖြင့် အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းများကို ထိုးဖောက်ကာ၊ နှာခေါင်းတံ (ဆုဏ္ဍာ) ဖြင့်လည်း ဆွဲနှုတ်၍ တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 94
क्रोधयन्तः कर्णतालैः पुष्कलावर्त्तकोपमैः / नासाश्वासैश्च परुषैर्विक्षिपन्तः पताकिनीम्
သူတို့သည် နားရွက်ခတ်သံဖြင့် ဒေါသကို ထိုးထွင်းကာ၊ လှိုင်းလုံးကြီးကဲ့သို့ က怒ပြင်းထန်၏။ နှာခေါင်းအသက်ရှူသံကြမ်းတမ်းဖြင့်လည်း အလံတန်းများကို လှန်လှောင့်ကာ ပျံ့နှံ့စေ၏။
Verse 95
उरोभिर्मर्दयन्तश्च शैलवप्रसमप्रभैः / पिंषन्तश्च पदाघातैः पीनैर्घ्नन्तस्तथोदरैः
သူတို့သည် တောင်တန်းကမ်းပါးကဲ့သို့ ခိုင်မာသော ရင်ဘတ်များဖြင့် ဖိနှိပ်ကြ၏။ ခြေထောက်ထိုးနှက်ခြင်းဖြင့်လည်း ကြိတ်ချေကာ၊ ထူထဲသော ဝမ်းဗိုက်များဖြင့် ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြ၏။
Verse 96
विभिन्दन्तश्च शूलेन कृत्तन्तश्चक्रपातनैः / शङ्खस्वनेन महता त्रासयन्तो वरूथिनीम्
သူတို့သည် လှံဖြင့် ထိုးဖောက်ကာ၊ စက်ရ (chakra) ကျရောက်ခြင်းဖြင့် ဖြတ်တောက်ကြ၏။ ထို့ပြင် သင်္ခ (śaṅkha) သံကြီးဖြင့် တပ်တန်း (varūthinī) ကို ကြောက်လန့်စေ၏။
Verse 97
गणनाथमुखोद्भूता गजवक्राः सहस्रशः / धूलीशेषं समस्तं तत्सैन्यं चक्रुर्महोद्यताः
ဂဏနာထ (ဂဏေရှ) ၏ မျက်နှာမှ ဒံပေါက်မျက်နှာရှိသူများ ထောင်ပေါင်းများစွာ ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ အလွန်တက်ကြွသန်မာစွာ ထိုစစ်တပ်တစ်ခုလုံးကို ဖုန်မှုန့်အကျန်အဖြစ် ပြုလုပ်ကြ၏။
Verse 98
अथ क्रोधसमाविष्टो निजसैन्यपुरोगमः / प्रेषयामास देवस्य गजासुर मसौ पुनः
ထို့နောက် ဒေါသဖြင့် လွှမ်းမိုးသွားသော ဂဇာသူရသည် မိမိစစ်တပ်ကို ရှေ့တန်းတင်ကာ၊ ထိုဒေဝ (ဘုရား) ထံသို့ ထပ်မံ စေလွှတ်လိုက်၏။
Verse 99
प्रचण्डसिंहनादेन गजदैत्येन दुर्धिया / सप्ताक्षौहिणियुक्तेन युयुधे स गणेश्वरः
ကြမ်းတမ်းသော ခြင်္သေ့ဟောက်သံဖြင့်၊ ဉာဏ်မကောင်းသော ဂဇဒೈတျသည် အက္ခေါဟိဏီ ခုနှစ်တပ်နှင့်အတူ လာရောက်၍၊ ဂဏေရှဝရသည် ထိုသူနှင့် စစ်တိုက်လေ၏။
Verse 100
हीयमानं समालोक्य गजासुरभुजाबलम् / वर्धमानं च तद्वीर्यं विशुक्रः प्रपलायितः
ဂဇာသူရ၏ လက်မောင်းအင်အား လျော့နည်းလာသည်ကို မြင်၍၊ ထို (ဂဏေရှ၏) ဗီရိယ အာနုဘော် တိုးပွားလာသည်ကိုလည်း တွေ့သဖြင့်၊ ဝိရှုကရသည် ထွက်ပြေးလေ၏။
Verse 101
स एक एव वीरेद्रः प्रचलन्नाखुवाहनः / सप्ताक्षौहिणिकायुक्तं गजासुरममर्दयत्
ထိုသူတစ်ဦးတည်းသော သူရဲကောင်းအရှင်သည်၊ အခူ (ကြွက်) စီးနင်း၍ ရွေ့လျားကာ၊ အက္ခေါဟိဏီ ခုနှစ်တပ်နှင့်ပါသော ဂဇာသူရကို ချေမှုန်းလေ၏။
Verse 102
गजासुरे च निहते विशुक्रे प्रपलायिते / ललितान्तिकमापेदे महागमपतिर्मृधात्
ဂဇာသူရကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ဝိရှုကရ်သည် ထွက်ပြေးသွားရာ၊ မဟာဂဏပတိသည် စစ်မြေမှ ထွက်ကာ လလိတာဒေဝီ၏ အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာ하였다။
Verse 103
कालरात्रिश्च दैत्यानां सा रात्रिर्विरतिं गता / ललिता चाति मुदिता बभूवास्य पराक्रमैः
ဒೈတျာတို့အတွက် ကာလရာත්ရီဟူသော အမှောင်ညသည် အဆုံးသို့ ရောက်လာ၏။ လလိတာဒေဝီသည် သူ၏ သတ္တိဗလကြောင့် အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။
Verse 104
विततार महाराज्ञीप्रीयमाणा गणेशितुः / सर्वदैवतपूजायाः पूर्वपूज्यत्वमुत्तमम्
မဟာရာဇ္ဉီ လလိတာသည် ဂဏေရှိတု (ဂဏတို့၏ အရှင်) ကို နှစ်သက်၍၊ ဒေဝတားအားလုံးကို ပူဇော်ရာ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ‘အရင်ပူဇော်ခံရသူ’ ဟူသော အခွင့်အာဏာကို ပေးအပ်တော်မူ၏။
It marks the transition from defeat to renewed escalation: lineage-loss (vaṃśa-kṣaya) produces grief, which is then strategically converted into anger to justify further conflict against the Goddess’s forces.
Viśukra (with Viṣaṅga and Kuṭilākṣa present) argues that death in battle is the sanctioned path for heroes and should not be mourned—then pivots to the affront that a female power has slain warriors, provoking retaliatory rage.
Bhaṇḍa frames the event as kulakṣaya (destruction of the clan-line), making genealogy the emotional and political stake; the war becomes not only territorial but also a struggle over continuity of lineage and legitimacy.