
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဘုရားသခင်သည် mānasasṛṣṭi (စိတ်မှပေါက်ဖွားသော ဖန်ဆင်းခြင်း) ကို စတင်ကာ သတ္တဝါတို့ကို တည်ငြိမ်စေ၍ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းစေသော “ကတ္တೃ” သဘောတရား ၅ ပါး—ရုဒ္ရ၊ ဓမ္မ၊ မနသ (စိတ်)၊ ရုစိ၊ အာကൃတိ—ကို ထုတ်ဖော်တော်မူသည်ဟု ဆူတက ပြောကြားသည်။ ဓမ္မသည် အစီအစဉ်ကို ထောက်ပံ့၍ မနသသည် သိမြင်မှုကို ဖြစ်စေကာ အာကൃတိသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်/အလှကို ပေးပြီး ရုစိသည် śraddhā (ယုံကြည်သဒ္ဓါ) နှင့် စိတ်လှုပ်ရှားလိုလားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ ရုဒ္ရကို Tryambaka ဟု ခေါ်ရခြင်းကို ယဇ္ဉပူဇော်မှုနှင့် ဝေဒမီတာ (gāyatrī, triṣṭubh, jagatī) တို့နှင့် ဆက်စပ်ကာ ကောသမောဂနီနှင့် ဝေဒပူဇာလောဂစ်ကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။ ထို့နောက် ဖန်ဆင်းထားသော သတ္တဝါများ မတိုးပွားသဖြင့် ဖန်ဆင်းရှင်သည် ခွဲခြားသိမြင်သော buddhi ကို အသုံးပြုကာ tamas အင်အားကြီး၍ rajas နှင့် sattva ကို ဖိနှိပ်နေသည်ကို တွေ့မြင်သည်။ ပြန်လှန်ထုတ်ပယ်သော tamas မှ အတားအဆီး/ဖုံးကွယ်မှု လက္ခဏာရှိသော mithuna (စုံတွဲ) ပေါ်ထွန်းလာပြီး adharma လုပ်ရပ်ကြောင့် hiṃsā (အကြမ်းဖက်မှု) နှင့် śoka (ဝမ်းနည်းမှု) ကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းခြင်း ဆက်လက်တိုးပွားရန် ဖန်ဆင်းရှင်၏ ကိုယ်မှ မိန်းမသဘောတရား Śatarūpā ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे मानससृष्टिवर्णनं नामाष्टमो ऽध्यायः सूत उवाच रुद्रं धर्मं मनश्चैव रुचिं चैवाकृतिं तथा / पञ्च कर्तॄन् हि स तदा मनसा व्यसृजत्प्रभुः
ဤသို့ သရီဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော ပူရ္ဝဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပာဒ၌ “မానသစೃષ્ટိဖော်ပြခြင်း” ဟူသော အဋ္ဌမ အခန်း။ စူတက ဆိုသည်—ထိုအခါ प्रभုသည် စိတ်ဖြင့် ရုဒ္ရ၊ ဓမ္မ၊ မန၊ ရုချိ၊ အာကൃတိ ဟူသော ကర్తာ ငါးပါးကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 2
एते महाभुजाः सर्वे प्रजानां स्थितिहेतवः / औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणः पुनः पुनः
ဤသူတို့အားလုံးသည် မဟာဗာဟုများဖြစ်၍ ပရဇာတို့၏ တည်တံ့မှုအကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ရုဒ္ရသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ချို့ယွင်းနွမ်းနယ်ကာ အော်သဓိများကို ပြန်လည်ပေါင်းစည်းတည်ဆောက်သည်။
Verse 3
प्राप्तौषधिफलैर्देवः सम्यगिष्टः फलार्थिभिः / त्रिभिरेव कपालैस्तु त्र्यंबकैरोषधीक्षये
ဆေးပင်၏ အကျိုးဖလကို ရရှိပြီးနောက် အကျိုးကို မျှော်လင့်သူတို့သည် ဒေဝကို မှန်ကန်စွာ ယဇ္ဉာပြုကြ၏။ ဆေးပင်ခန်းခြောက်သည့်ကာလ၌ တြျမ်ဗက၏ ယဇ္ဉာကို ကပာလ သုံးလုံးဖြင့်သာ ပြုလုပ်သည်။
Verse 4
इज्यते मुनिभिर्यस्मात्तस्मात्त्त्र्यंबक उच्यते / गायत्रीं चैव त्रिष्टुप् च जगती चैव ताः स्मृताः
မုနိတို့က ယဇ္ဉာဖြင့် ပူဇော်သောကြောင့် ‘တြျမ်ဗက’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဂါယတရီ၊ တြိෂ္ဌုပ၊ ဇဂတီ ဟူသော ချန်ဒသ်တို့ကို စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။
Verse 5
अंबिकानां मया प्रोक्ता योनयः स्वनस्पतेः / ताभिरेकत्वभूता भिस्त्रिविधाभिः स्ववीर्यतः
အမ္ဗိကာတို့၏ အရင်းအမြစ် (ယိုးနိ) ကို ငါသည် ဝနသ္ပတိ (သစ်ပင်/အပင်) သဘောအဖြစ် ပြောခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ဝီရိယကြောင့် သုံးမျိုးဖြစ်သော်လည်း တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ပေါင်းစည်းနေသည်။
Verse 6
त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालस्ततः स्मृतः / त्र्यंबकः स पुरोडाशस्तेनेह त्र्यंबकःस्मृतः
ကိရိယာသုံးပါးပါဝင်သော ပုရောဍာသကို ‘တြိကပာလ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထိုပုရောဍာသပင် ‘တြျမ်ဗက’ ဖြစ်သဖြင့် ဤနေရာ၌ တြျမ်ဗက ဟု ခေါ်သည်။
Verse 7
धत्ते धर्मः प्रजाः सर्वा मनो ज्ञानकरं स्मृतम् / आकृतिः सुरुचे रूपं रुचिः श्रद्धाकरः स्मृतः
ဓမ္မသည် သတ္တဝါ/ပြည်သူအားလုံးကို ထမ်းဆောင်ထိန်းထားသည်။ မန (စိတ်) ကို ဉာဏ်ပေါ်ပေါက်စေသူဟု မှတ်သားကြသည်။ အာကృతိသည် လှပသောရုပ်သဏ္ဌာန်၊ ရုချိသည် သဒ္ဓါကို ဖြစ်ပေါ်စေသူဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 8
एवमेते प्रजापालाः प्रजानां स्थितिहेतवः / अथास्य सृजतः सर्गं प्रजानां परिवृद्धये
ဤသို့ပင် ဤပရဇာပာလတို့သည် သတ္တဝါတို့၏ တည်တံ့မှုအကြောင်းရင်း ဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် သတ္တဝါတို့ တိုးပွားစေရန် စೃષ્ટိ၏ အစဉ်အလာကို စီမံဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 9
न व्यवर्द्धत ताः सृष्टाः प्रजाः केनापि हेतुना / ततः स विदधे बुद्धिमर्थनिश्चयगा मिनीम्
မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မဆို ဖန်ဆင်းထားသော သတ္တဝါတို့ မတိုးပွားနိုင်ခဲ့။ ထို့ကြောင့် အဓိပ္ပါယ်ကို သေချာဆုံးဖြတ်စေသော ဉာဏ် (ဘုဒ္ဓိ) ကို စီမံတော်မူ၏။
Verse 10
अथात्मनि समद्राक्षीत्तमोमात्रां तु चारिणीम् / रजः सत्त्वं परित्यज्य वर्तमानां स्वकर्मतः
ထို့နောက် မိမိအတွင်း၌ တမစ်သာလျှင် လှုပ်ရှားနေသည်ကို မြင်တော်မူ၏။ ၎င်းသည် ရဇစ်နှင့် သတ္တဝကို စွန့်၍ မိမိကံအတိုင်း လည်ပတ်နေ၏။
Verse 11
ततः स तेन दुखेनशुचं चक्रे जगत्पतिः / तमश्च व्यनुदत्पश्चाद् रजसातु समावृणोत्
ထို့နောက် လောကပတိသည် ထိုဒုက္ခကြောင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ဖြစ်စေတော်မူ၏။ နောက်တဖန် တမစ်ကို ဖယ်ရှား၍ ရဇစ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်တော်မူ၏။
Verse 12
तत्तमः प्रतिनुत्तं वै मिथुनं संप्रसूयत / अधर्माचरणा त्तस्य हिंसा शोको व्यजायत
ထိုတမစ်သည် တားဆီးခံရသော်လည်း ဇနီးမောင်နှံတစ်စုံကို မွေးဖွားစေ၏။ ၎င်း၏ အဓမ္မအကျင့်ကြောင့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 13
ततस्तस्मिन्समुद्भूते मिथुने वरणात्मके / ततः स भगवानासीत् प्रीतश्चैतं हि शिश्रिये
ထိုနောက် ရွေးချယ်ထူးမြတ်သော ဇနီးမောင်နှံ ပေါ်ထွန်းလာသော် ဘဂဝန်သည် အလွန်ပီတိဖြစ်၍ ထိုနှံကို အားကိုးကာ တည်နေ၏။
Verse 14
एवं प्रीतात्मनस्तस्य स्वदेहार्द्धाद्विनिःसृता / नारी परमकल्याणी सर्वभूतमनोहरा
ဤသို့ ပီတိပြည့်ဝသော သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အနှစ်ဝက်မှ မဟာမင်္ဂလာရှိ၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ စိတ်ကို ဆွဲဆောင်သော မိန်းမတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 15
सा हि कामात्मना सृष्टा प्रकृतेः सा सुरूपिणी / शतरूपेति सा प्रोक्ता सा प्रोक्तैव पुनः पुनः
သူမသည် ကာမ၏ သဘောတရားဖြင့် ဖန်ဆင်းခံရ၍ ပရကృతိမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ရုပ်ရည်လှပသူ ဖြစ်သည်။ သူမကို ‘ရှတရူပါ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ထိုနာမကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုကြသည်။
Verse 16
ततः प्रजाः समुद्भूता यथा प्रोक्ता मया पुरा / प्रक्रियायां यथा तुभ्यं त्रेतामध्ये महात्मनः
ထို့နောက် ပရဇာတို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်၊ ငါ ယခင်က ပြောခဲ့သကဲ့သို့ပင်။ မဟာတ္မာရေ၊ တ్రေတာယုဂ အလယ်ပိုင်း၌ သင့်အား ရှင်းပြခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း ဖြစ်၏။
Verse 17
यदा प्रजास्तु ताः सृष्टा न व्यवद्धत धीमतः / ततो ऽन्यान्मानसान्पुत्रानात्मनः सदृशो ऽसृजत
ပရဇာတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီးသော်လည်း ထိုပညာရှိ၏ အားဖြင့် မတိုးတက်နိုင်သောအခါ၊ သူသည် မိမိနှင့် ဆင်တူသော အခြား မာနသပုတ্ৰများကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 18
भृग्वङ्गिरोमरीचींश्च पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / दक्षमत्रिं वसिष्ठं च निर्ममे मानसान्सुतान्
ဗြဟ္မာသည် ဘ္ရိဂု၊ အင်္ဂိရသ၊ မရီချိ၊ ပုလஸ္တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ဒက္ခ၊ အတြိ နှင့် ဝသိဋ္ဌ—တို့ကို မနောမှ ပေါ်ထွန်းသော မာနသပုတ্ৰများအဖြစ် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 19
नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः / ब्रह्मा यतात्मकानां तु सर्वेषामात्मयोनिनाम्
ပုရာဏများတွင် ဤတို့ကို ‘ဗြဟ္မာကိုးပါး’ ဟု အတည်ပြုထားသည်။ ဗြဟ္မာသည် မိမိမှ မိမိပေါ်ထွန်းသော (အာတ္မယောနိ) သတ္တဝါအားလုံး၏ မူလအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
Verse 20
ततो ऽसृजत्पुनर्ब्रह्मा धर्मं भूतसुखावहम् / प्रजापतिं रुचिं चैव पूर्वेषामेव पूर्वजौ
ထို့နောက် ဗြဟ္မာသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ချမ်းသာစေသော ဓမ္မကို ထပ်မံဖန်ဆင်းတော်မူပြီး၊ ရှေးဘိုးဘွားတို့၏ပင် ရှေးဘိုးဘွားဖြစ်သော ပ္ရဇာပတိ ရုချိကိုလည်း ပေါ်ထွန်းစေတော်မူ၏။
Verse 21
बुद्धितः ससृजे धर्मं सर्वभूतसुखावहम् / मनसस्तु रुचिर्नाम जज्ञे जो ऽव्यक्तजन्मनः
ဗြဟ္မာသည် မိမိ၏ ဗုဒ္ဓိမှ သတ္တဝါအားလုံးကို ချမ်းသာစေသော ဓမ္မကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့ပြင် မိမိ၏ မနောမှ ‘ရုချိ’ ဟူသော ပ္ရဇာပတိ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ အဗျက္တ (မထင်ရှားသော) မှ မွေးဖွားသူဖြစ်၏။
Verse 22
भृगुस्तु त्दृदयाज्जज्ञे ऋषिः साललयोनिनः / प्राणाद्दक्षं सृजन्ब्रह्मा चक्षुर्भ्यां तु मरीचिनम्
ဘ္ရိဂု ရှိသည် ဗြဟ္မာ၏ နှလုံးမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ရေဓာတ်နှင့် ဆက်နွယ်သော ယောနိရှိသူဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာသည် မိမိ၏ ပ္ရာဏမှ ဒက္ခကို ဖန်ဆင်း၍ မိမိ၏ မျက်စိနှစ်ဖက်မှ မရီချိကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 23
अभिमानात्मकं रुद्रं निर्ममे नीललोहितम् / शिरसोंगिरसं चैव श्रोत्रादत्रिं तथैव च
အဟင်္ကာရသဘောရှိသော ရုဒ္ဒရ (နီလလိုဟိတ) ကို သူဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ခေါင်းမှ အင်္ဂိရသ၊ နားမှ အတြိ ကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဖွားမြင်စေတော်မူ၏။
Verse 24
पुलस्त्यं च तथोदानाद्व्यानाच्च पुलहं पुनः / समानजो वसिष्ठश्च ह्यपानान्निर्ममे क्रतुम्
ဥဒာနမှ ပုလස්တျကို၊ ဗျာနမှ ပြန်လည် ပုလဟကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ သမာနမှ ဝသိဋ္ဌ ပေါ်ထွန်း၍၊ အပာနမှ ကရတု ကို တည်ဆောက်တော်မူ၏။
Verse 25
इत्येते ब्रह्मणः पुत्राः प्रजादौ द्वादश स्मृताः / धर्मस्तेषां प्रथमजो देवतानां स्मृतस्तु वै
ဤသို့ ပရဇာဖန်ဆင်းမှု၏ အစ၌ ဤတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ သားတော် ဆယ့်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုတို့အနက် ပထမဦးဆုံး မွေးဖွားသူမှာ ဓမ္မ ဖြစ်၍ ဒေဝတားတို့အတွင်းလည်း အမှတ်ရစရာ ဖြစ်သည်။
Verse 26
भृग्वादयस्तु ये सृष्टास्ते वै ब्रह्मर्षयः स्मृताः / गृहमेधिपुराणास्ते धर्मस्तैः प्राक् प्रवर्त्तितः
ဘೃဂု စသော ဖန်ဆင်းခံ ရှင်များကို ဘြဟ္မရ္ဿိ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ သူတို့သည် ဂೃಹမေဓီ ပရമ്പရာ၏ ရှေးဦးသူများဖြစ်၍ ဓမ္မကို အရင်ကတည်းက ပြန့်ပွားစေခဲ့ကြသည်။
Verse 27
द्वादशैते प्रसूयन्ते प्रजाः कल्पे पुनः पुनः / तेषां द्वादश ते वंशा दिव्या देवगुणान्विताः
ဤဆယ့်နှစ်ပါးသည် ကလ္ပတိုင်းတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ပရဇာတို့ကို မွေးဖွားစေကြသည်။ သူတို့၏ ဆယ့်နှစ် မျိုးဆက်တို့သည် ဒေဝဂုဏ်များနှင့် ပြည့်စုံသော ဒိဗ္ဗ မျိုးရိုးများ ဖြစ်သည်။
Verse 28
क्रियावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलङ्कृताः / यदा तैरिह सृष्टैस्तु धर्म्माद्यैश्च महर्षिभिः
သူတို့သည် ကုသိုလ်ကံပြုသူများနှင့် မျိုးဆက်ပြည့်စုံသူများဖြစ်၍ မဟာရိရှီတို့က အလှဆင်ထားကြသည်။ ဤနေရာတွင် မဟာရိရှီတို့က ဓမ္မတို့အစရှိသည်ကို ဖန်ဆင်းသောအခါ။
Verse 29
सृज्यमानाः प्रजाश्चैव न व्यवर्द्धन्त धीमतः / तमोमात्रावृतः सो ऽभूच्छोकप्रतिहतश्च वै
ဖန်ဆင်းနေသော သတ္တဝါများပင် ထိုပညာရှိ၏ တိုးတက်မှုကို မဖြစ်စေနိုင်ခဲ့။ သူသည် မှောင်မိုက်ခြင်းသာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ဝမ်းနည်းမှုကြောင့်လည်း တားဆီးခံရသည်။
Verse 30
यथाऽवृतः स वै ब्रह्मा तमोमात्रा तु सा पुनः / पुत्राणां च तमोमात्रा अपरा निःसृताभवत्
ဘြဟ္မာသည် မှောင်မိုက်ခြင်းသာဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခံရသကဲ့သို့ ထိုမှောင်မိုက်ခြင်းသည်ပင် သူ၏သားများထံမှလည်း အခြားပုံစံဖြင့် ထွက်ပေါ်လာသည်။
Verse 31
प्रतिस्रोतात्मको ऽधर्मो हिंसा चैवाशुभात्मिका / ततः प्रतिहते तस्य प्रतीते वरणात्मके
အဓမ္မသည် စီးဆင်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် သဘောရှိပြီး ဟိంసာလည်း မကောင်းသဘောရှိသည်။ ထို့နောက် ဖုံးကွယ်သဘောသည် တားဆီးခံရသဖြင့် ထင်ရှားလာသည်။
Verse 32
स्वां तनुं स तदा ब्रह्मा समपोहत भास्वराम् / द्विधा कृत्वा स्वकं देहमर्द्धेन पुरुषो ऽभवत्
ထိုအခါ ဘြဟ္မာသည် မိမိ၏ တောက်ပသော ကိုယ်တန်ကို ဖယ်ရှား하였다။ မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို နှစ်ပိုင်းခွဲ၍ အပိုင်းတစ်ဝက်ဖြင့် ပုရုရှ (Purusha) ရূপဖြစ်လာသည်။
Verse 33
अर्धेन नारी सा तस्य शतरूपा व्यजायत / प्रकृतिर्भूतधात्री सा कामाद्वै सृजतः प्रभोः
သူ၏တစ်ဝက်မှ မိန်းမ သတရူပါ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဖန်ဆင်းရှင် သခင်၏ အလိုတော်ကြောင့် သူမသည် ပရကృతి၊ သတ္တဝါတို့ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော မိခင်အဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။
Verse 34
सा दिवं पृथिवीं चैव महिम्ना व्याप्य सुस्थिता / ब्रह्माणः सा तनुः पूर्वा दिवमावृत्य तिष्टतः
သူမသည် မိမိ၏ဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို လွှမ်းမိုးကာ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်하였다။ သူမသည် ဘြဟ္မာ၏ ရှေးဦးကိုယ်တော်ဖြစ်၍ ဒေဝလောကကို ဖုံးလွှမ်းကာ တည်ရှိနေသည်။
Verse 35
या त्वर्द्धा सृज्यते नारी शतरूपा व्यजायत / सा देवी नियुतं तप्त्वा तपः परम दुश्चरम्
အဲဒီ တစ်ဝက်မှ ဖန်ဆင်းခံရသော မိန်းမသည် သတရူပါအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။ ထိုဒေဝီသည် အလွန်ခက်ခဲသော အမြင့်ဆုံး တပသကို နိယုတကာလတိုင်အောင် ကျင့်သုံး하였다။
Verse 36
भर्त्तारं दीप्तयशसं पुरुषं प्रत्यपद्यत / स वै स्वायंभुवः पूर्वं पुरुषो मनुरुच्यते
သူမသည် တောက်ပသောဂုဏ်သတင်းရှိသည့် ပုရုෂကို ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံရရှိ하였다။ ထိုရှေးဦး စွဝယံဘူဝ ပုရုෂကို ‘မနု’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 37
तस्यैकसप्ततियुगं मन्वन्तरमिहोच्यते / लब्ध्वा तु पुरुषः पत्नीं शतरूपामयोनिजाम्
သူ၏ မနွန္တရသည် ဤနေရာတွင် ယုဂ ၇၁ ခုကြာသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုပုရုෂသည် အယောနိဇာ သတရူပါကို ဇနီးအဖြစ် ရရှိ하였다။
Verse 38
तया स रमते सार्द्धं तस्मात्सा रतिरुच्यते / प्रथमः संप्रयोगः स कल्पादौ समवर्त्तत
သူသည် သူမနှင့်အတူ ရမဏပြု၍ ပျော်မြူးသဖြင့် ထိုကြောင့် သူမကို ‘ရတိ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပထမဆုံး ပေါင်းစည်းမှုသည် ကလ္ပအစ၌ ဖြစ်ပွား하였다။
Verse 39
विराजमसृजद्ब्रह्मा सो ऽभवत्पुरुषो विराट् / सम्राट् सशतरूपस्तु वैराजस्तु मनुः स्मृतः
ဗြဟ္မာသည် ဝိရာဇကို ဖန်ဆင်း၍ သူသည် ဝိရာတ် ပုရုෂ ဖြစ်လာ하였다။ သူသည် သမ္ရတ်နှင့် ရှတရူပလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ဝိုင်ရာဇကို မနုဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 40
स वैराजः प्रजासर्गं ससर्ज पुरुषो मनुः / वैराजात्पुरुषाद्वीरौ शतरूपा व्यजायत
ဝိုင်ရာဇ မနု-ပုရုෂသည် သတ္တဝါများ၏ စೃષ્ટိကို ဖန်ဆင်း하였다။ ဝိုင်ရာဇ ပုရုෂမှ ဝီရယ (ဗီရျ) အဖြစ် ရှတရူပာ မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 41
प्रियव्रतोत्तानपादौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ / कन्ये द्वे सुमहाभागे याभ्यां जाता इमाः प्रजाः
ပရိယဝရတနှင့် ဥတ္တာနပာဒ—သားနှစ်ဦးသည် သားရှိသူများအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် မဟာကံကောင်းသော သမီးနှစ်ဦးရှိ၍၊ ထိုသမီးတို့မှ ဤပရဇာများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 42
देवी नाम्ना तथाकूलिः प्रसूतिश्चैव ते शुभे / स्वायंभुवः प्रसूतिं तु दक्षाय व्यसृजत्प्रभुः
ထိုမင်္ဂလာရှိသော သမီးများအနက် တစ်ဦးကို ‘ဒေဝီ’ ဟု ခေါ်၍၊ အခြားသူများမှာ အာကူတိ နှင့် ပရသူတိ ဖြစ်ကြသည်။ အရှင် စွာယံဘုဝ မနုသည် ပရသူတိကို ဒက္ခအား ပေးအပ်하였다။
Verse 43
रुचेः प्रजापतेश्चैव आकूतिं प्रत्य पादयत् / आकूत्यां मिथुनं जज्ञे मानसस्य रुचेः शुभम्
ပရာဇာပတိ ရုချိသည် အာကူတိကို လက်ခံ하였다။ အာကူတိထဲတွင် ရုချိ၏ စိတ်ကံတော်ကြောင့် မင်္ဂလာသော အမွှာတစ်စုံ မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 44
यज्ञश्च दक्षिणा चैव यमलौ तौ बभूवतुः / यज्ञस्य दक्षिणायां च पुत्रा द्वादश जज्ञिरे
ထိုအမွှာနှစ်ပါးမှာ ယဇ္ဉ နှင့် ဒက္ခိဏာ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ ယဇ္ဉ၏ ဇနီး ဒက္ခိဏာမှ သားတော် ဆယ့်နှစ်ပါး မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 45
यामा इति समाख्याता देवाः स्वायंभुवेतरे / यमस्य पुत्रा यज्ञस्य तस्माद्यामास्तु ते स्मृताः
စွာယံဘူဝ မန်ဝန္တရရှိ ဒေဝတော်များကို ‘ယာမာ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် ယဇ္ဉ၏ သားများဖြစ်သဖြင့် ‘ယာမာ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 46
अजिताश्चैव शुक्राश्च द्वौ गणौ ब्रह्मणः स्मृतौ / यामाः पूर्वं परिक्रान्ता येषां संज्ञा दिवौकसः
အဇိတ နှင့် သုက္ကရ တို့ကို ဘြဟ္မာ၏ ဂဏနှစ်စုဟု မှတ်ယူကြသည်။ အရင်က ပတ်လည်လှည့်လည်ခဲ့သော ယာမာတို့ကို ‘ဒိဝေါကသ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 47
स्वायंभूव सुतायां तु प्रसूत्यां लोकमातरः / तस्यां कन्याश्चतुर्विंशद्दक्षस्त्वजनयत्प्रभुः
စွာယံဘူဝ၏ သမီး ပရသူတီထဲတွင် လောကမိခင်များ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ ထိုပရသူတီထဲတွင်ပင် प्रभု ဒက္ခသည် သမီးတော် ၂၄ ပါး ကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 48
सर्वास्ताश्च महाभागाः सर्वाः कमललोचनाः / योगपत्न्यश्च ताः सर्वाः सर्वास्ता योगमातरः
သူမတို့အားလုံးသည် မဟာကံကောင်းသူများ၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ယောဂ၏ ဇနီးများနှင့် ယောဂ၏ မိခင်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 49
सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वा विश्वस्य मातरः / श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा तथा क्रिया
သူမတို့အားလုံးသည် ဘြဟ္မန်တရားကို ဟောပြောသူများ၊ ကမ္ဘာလောက၏ မိခင်များ ဖြစ်ကြသည်—သဒ္ဓါ၊ လက္ခမီ၊ ဓြတိ၊ တုෂ္ဋိ၊ ပုෂ္ဋိ၊ မေဓာ နှင့် ကရိယာ။
Verse 50
बुद्धिर्लज्जा वसुः शान्तिः सिद्धिः कीर्त्तिस्त्रयोदश / पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः
ဗုဒ္ဓိ၊ လဇ္ဇာ၊ ဝစု၊ ရှာန္တိ၊ စိဒ္ဓိ၊ ကီရ္တိ—ဤသို့ ဒက္ရှ၏ သမီးတော် ဆယ့်သုံးပါးကို प्रभု ဓမ္မသည် ဇနီးအဖြစ် လက်ခံတော်မူ하였다။
Verse 51
द्वाराण्येतानि चैवास्य विहितानि स्वयंभुवा / यान्याः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः
ဤအရာတို့သည် သူ၏ ‘တံခါးများ’ ဖြစ်၍ စွယံဘူက သတ်မှတ်ထားသည်။ ကျန်ရှိသူများမှာ အငယ်၏ မျက်လုံးလှသော သမီးတော် ဆယ့်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။
Verse 52
सती ख्यातिश्च संभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा / सन्नतिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा
စတီ၊ ချာတိ၊ သံဘူတိ၊ စမရ္တိ၊ ပရိတိ၊ ခ္ଷမာ; ထို့ပြင် စန္နတိ၊ အနသူယာ၊ ဥရ္ဇာ၊ စွာဟာ နှင့် စွဓာ။
Verse 53
तास्तदा प्रत्यगृह्णन्त पुनरन्ये महार्षयः / रुद्रो भृगुर्मरीचिश्च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः
ထိုအခါ အခြားသော မဟာရ္ဓိတို့က ပြန်လည် လက်ခံကြသည်—ရုဒြ၊ ဘ္ရိဂု၊ မရီချိ၊ အင်္ဂိရသ၊ ပုလဟ၊ ကရတု။
Verse 54
पुलस्त्यो ऽत्रिर्वसिष्ठश्च पितरो ऽग्रिस्तथैव च / सतीं भवाय प्रायच्छत्ख्यातिं च भृगवे तथा
ပုလස්တျ၊ အတြိ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ပိတရ်တို့နှင့် အဂ္နိလည်း—စတီကို ဘဝ (ရှီဝ) ထံ ပေးအပ်၍၊ ချျာတိကို ဘ္ရိဂု ထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 55
मरीचये तु संभूतिं स्मृतिमङ्गिरसे ददौ / प्रीतिं चैव पुलस्त्याय क्षमां वै पुलहाय च
မရီချိထံသို့ သံဘူတိကို၊ အင်္ဂိရသထံသို့ စမရိတိကို ပေးတော်မူ၏။ ပုလස්တျထံသို့ ပရီတိကို၊ ပုလဟထံသို့ ခ္ရှမာကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။
Verse 56
क्रतवे संततिं नाम अनसूयां तथात्रये / ऊर्जां ददौ वसिष्ठाय स्वाहां चैवाग्नये ददौ
ကရတုထံသို့ ‘သန္တတိ’ ကို၊ အတြိထံသို့ အနသုယာကို ပေးတော်မူ၏။ ဝသိဋ္ဌထံသို့ ဥူရ္ဇာကို၊ အဂ္နိထံသို့ စွာဟာကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 57
स्वधां चैव पितृभ्यस्तु तास्वपत्यानि मे शृणु / एताः सर्वा महाभागाः प्रजास्त्वनुसृताः स्थिताः
ပိတရ်တို့ထံသို့ စွဓာကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ယခု ထိုဇနီးများမှ မွေးဖွားသော သားစဉ်မြေးဆက်ကို ငါ့ထံမှ နားထောင်ကြလော့။ ဤမဟာကံကောင်းသော သတ္တဝါတို့သည် အစဉ်အဆက် ဆက်လက်တည်ရှိကြသည်။
Verse 58
मन्वन्तरेषु सर्वेषु यावदाभूतसंप्लवम् / श्रद्धा कामं प्रजज्ञे ऽथ दर्पो लक्ष्मी सुतः स्मृतः
မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင် မဟာပရလယအထိ၊ သဒ္ဓါက ကာမကို မွေးဖွားစေ၏; လက္ရှ္မီ၏ သားကို ‘ဒർပ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 59
धृत्यास्तु नियमः पुत्रस्तुष्ट्याः संतोष उच्यते / पुष्ट्या लाभः सुतश्चापि मेधापुत्रः श्रुतस्तथा
ဓြတိ၏ သားကို ‘နိယမ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ တုဋ္ဌိ၏ သားကို ‘သန္တောသ’ ဟု ဆိုကြသည်။ ပုဋ္ဌိ၏ သားမှာ ‘လာဘ’ ဖြစ်၍၊ မေဓာ၏ သား ‘သြရုတ’ လည်း ထင်ရှားသည်။
Verse 60
क्रियायास्तनयौ प्रोक्तौ दमश्च शम एव च / बुद्धेर्बोधः सुतश्चापि अप्रमादश्च तावुभौ
ကရိယာ၏ သားနှစ်ဦးမှာ ‘ဒမ’ နှင့် ‘ရှမ’ ဟု ဆိုကြသည်။ ဗုဒ္ဓိ၏ သားမှာ ‘ဗောဓ’ ဖြစ်ပြီး ‘အပရမာဒ’ လည်း ထိုနှစ်ဦးအဖြစ် ဆိုထားသည်။
Verse 61
लज्जाया विनयः पुत्रो व्यवसायो वसोः सुतः / क्षेमः शान्तेः सुतश्चापि सुखं सिद्धेर्व्यजायत
လဇ္ဇာ၏ သားမှာ ‘ဝိနယ’ ဖြစ်ပြီး၊ ဝစု၏ သားမှာ ‘ဗျဝသာယ’ ဖြစ်သည်။ ရှာန္တိ၏ သား ‘ခ္ရှေမ’ လည်းရှိ၍၊ စိဒ္ဓိမှ ‘သုခ’ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 62
यशः कीर्तेः सुतश्चापि इत्येते धर्मसूनवः / कामस्य तु सुतो हर्षो देव्यां सिद्ध्यां व्यजायत
ကီရ္တိ၏ သား ‘ယသ’ လည်းရှိ၍၊ ဤသူတို့သည် ဓမ္မ၏ သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ကာမ၏ သား ‘ဟရ္ရှ’ သည် ဒေဝီ စိဒ္ဓိမှ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 63
इत्येष वै सुखोदर्कः सर्गो धर्मस्य सात्त्विकः / जज्ञे हिंसा त्वधर्माद्वै निकृतिं चानृतं च ते
ဤသို့ ဓမ္မ၏ စာတ္တဝိက သတ္တိဖွားမြင်မှုသည် ချမ်းသာသော အကျိုးကို ပေး၏; သို့သော် အဓမ္မမှ အကြမ်းဖက်မှု ပေါ်ထွန်း၍ လှည့်စားခြင်းနှင့် မုသာလည်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 64
निकृत्यनृतयोर्जज्ञ भयं नरक एव च / माया च वेदना चापि मिथुनद्वयमेतयोः
လှည့်စားခြင်းနှင့် မုသာမှ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် နရက ပေါ်ထွန်းလာ၏; ထိုနှစ်ခု၏ တွဲဖက်အဖြစ် မာယာနှင့် ဝေဒနာ (နာကျင်မှု) လည်း ဖြစ်လာသည်။
Verse 65
मयाज्जज्ञे ऽथ वै माया मृत्युं भूतापहारिणम् / वेदनायां ततश्चापि जेज्ञ दुःखं तु रौरवात्
မာယာမှ ထပ်မံ မာယာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို လုယူသော မృတ்யု (မရဏ) လည်း ဖြစ်၏; ဝေဒနာမှလည်း ရောရဝ နရကနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒုက္ခ ပေါ်လာသည်။
Verse 66
मृत्योर्व्याधिर्जराशोकक्रोधासूया विजज्ञिरे / दुःखोत्तराः स्मृता ह्येते सर्वे चाधर्मलक्षणाः
မရဏမှ ရောဂါ၊ အိုမင်းခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ဒေါသ၊ မနာလိုခြင်းတို့ ပေါ်ထွန်းလာ၏; ဤအားလုံးသည် ဒုက္ခကို တိုးပွားစေပြီး အဓမ္မ၏ လက္ခဏာများဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 67
तेषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ह्यनिधनाः स्मृताः / इत्येष तामसः सर्गो जज्ञे धर्मनिया मकः
သူတို့တွင် ဇနီး သို့မဟုတ် သားလည်း ရှိပြီး၊ အားလုံးကို မပျက်စီးသူများဟု မှတ်ယူကြသည်; ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိသော တာမသ သတ္တိဖွားမြင်မှု ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 68
प्रजाः सृचेति व्यादिष्टो ब्रह्मणा नीललोहितः / सो ऽभिध्याय सतीं भार्यां निर्ममे चात्मसंभवान्
ဗြဟ္မာ၏ “ပရဇာတို့ကို ဖန်ဆင်းလော့” ဟူသော အမိန့်ကို ခံယူ၍ နီလလောဟိတသည် သန့်ရှင်းသော ဇနီး စတီကို သတိပြုဓ్యာနကာ မိမိအတ္တမှ ပေါ်ထွန်းသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 69
नाधिकान्न च हीनास्तान्मानसानात्मना समान् / सहस्रं च सहस्राणामसृजत्कृत्तिवाससः
သူတို့သည် မပိုမနည်း၊ စိတ်မှ ပေါ်ထွန်း၍ မိမိနှင့် တူညီကြသည်။ ကೃတ္တိဝာသ သည် ထောင်ပေါင်းများစွာသော သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 70
तुल्यानेवात्मना सर्वान् रूपतेजोबल श्रुतैः / पिङ्गलान्सनिषङ्गांश्च कपर्दी नीललोहितान्
ကပရ္ဒီ နီလလောဟိတသည် အားလုံးကို မိမိနှင့်တူညီအောင်—ရုပ်ရည်၊ တေဇ၊ အင်အားနှင့် သြတိဉာဏ်တို့၌—ပင်္ဂလအရောင်ဖြင့် နိသင်္ဂ (မြားအုံ) ကိုင်ဆောင်သူများအဖြစ် ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 71
विशिखान्हीनकेशांश्च दृष्टिघ्नास्तान्कपालिनः / महारूपान्विरूपांश्च विश्वरूपाश्च रूपिणः
သူတို့သည် ရှိခါမရှိ၊ ဆံပင်နည်း၍ မျက်စိကိုပင် ထိတ်လန့်စေသော ကြောက်မက်ဖွယ်များ၊ ခေါင်းခွံကိုင်ဆောင်သူများဖြစ်သည်။ တချို့မှာ မဟာရုပ်၊ တချို့မှာ မရုပ်မလှ၊ တချို့မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝိශ්ဝရုပ်ဖြစ်ကြသည်။
Verse 72
रथिनो वर्मिणश्चैव धन्विनो ऽथ वरूथिनः / सहस्रशतबाहूंश्च दिव्यभौमान्तरिक्षगान्
သူတို့သည် ရထားစီးသူများ၊ ကာဝတ်ဝတ်ဆင်သူများ၊ မြားပစ်သူများနှင့် စစ်တပ်အကာအကွယ်ပါသူများဖြစ်ကြသည်။ လက်တံ ထောင်နှင့် ရာရှိ၍ ဒိဗ္ဗသဘောဖြင့် မြေပြင်နှင့် အာကာသ၌ လှည့်လည်နိုင်ကြသည်။
Verse 73
स्थूल शीर्षानष्टदंष्ट्रान् द्विजिह्वांस्तु त्रिलोचनान् / अन्नादान्पिशितादांश्च आज्यपान्सोमपोस्तथा
သူတို့သည် ခေါင်းကြီး၍ အစွယ်ပျောက်ကင်း၊ လျှာနှစ်ချောင်းနှင့် မျက်စိသုံးလုံးရှိကြသည်။ ထမင်းစားသူ၊ အသားစားသူ၊ ဂီ (ghee) သောက်သူနှင့် ဆိုမ (Soma) သောက်သူလည်းရှိသည်။
Verse 74
अतिमेढ्रोग्रकायांश्च शितिकण्ठोग्रमन्युकान् / सनिषङ्गतनुत्रांश्च धन्विनो ह्यसिचर्मिणः
အလွန်ကြီးမားသော လိင်အင်္ဂါရှိသူ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကြမ်းတမ်းသူ၊ လည်ပင်းအပြာရောင်ရှိသူ၊ ဒေါသပြင်းထန်သူတို့လည်းရှိသည်။ မြားအိတ်နှင့် သံချပ်ကာဝတ်ကာ လေးသမား၊ ဓားနှင့် ဒိုင်းကိုင်သူတို့လည်းရှိသည်။
Verse 75
आसीनान् धावतश्चापि जृंभतश्चाप्यधिष्ठितान् / अधीयानाश्च जपतो युञ्जतो ध्यायतस्तथा
တချို့ ထိုင်နေကြ၊ တချို့ ပြေးနေကြ၊ တချို့ အော်ဟစ်မဟုတ်ဘဲ အော်ဟာ (အော်ဟာ) လုပ်နေကြ၊ တချို့ အာသနာ၌ တည်နေကြသည်။ တချို့ သင်ကြားဖတ်ရှု၊ တချို့ ဂျပ (japa) ရွတ်ဆို၊ တချို့ ယောဂကျင့်၊ တချို့ တရားထိုင် (ಧ್ಯာန) လုပ်နေကြသည်။
Verse 76
ज्वलतो वर्षतश्चैव द्योतमानान्प्रधूपितान् / बुद्धान्बुद्धतमांश्चैव ब्रह्मस्वान् ब्रह्मदर्शिनः
တချို့ မီးလောင်တောက်ပ၊ တချို့ မိုးရွာသကဲ့သို့ စီးဆင်း၊ တချို့ တောက်ပလင်းလက်၊ တချို့ သင်္ကန်းမီးခိုး (ဓూప) ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေကြသည်။ တချို့ ပညာရှိ၊ တချို့ အလွန်ပညာရှိ၊ ဘြဟ္မန်သဘောရှိ၍ ဘြဟ္မန်ကို မြင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 77
नीलग्रीवान्सहस्राक्षान् सर्वांश्चैव क्षमाचरान् / अदृश्यान्सर्वभूतानां महायोगान्महौजसः
သူတို့သည် လည်ပင်းအပြာရောင်၊ မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသူများဖြစ်ပြီး အားလုံးသည် သည်းခံခွင့်လွှတ်သော အကျင့်ရှိကြသည်။ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် မမြင်နိုင်သူ၊ မဟာယောဂီ၊ မဟာတေဇောရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 78
रुदतो द्रवतश्चैव एवं युक्तान्सहस्रशः / अयातयामान् सृजतं रुद्रमेतान्सुरोत्तमान्
ငိုယို၍ ပြေးလွှားနေကြသကဲ့သို့ ထောင်ပေါင်းများစွာ အစုအဖွဲ့ဖြစ်၍—ရုဒြာသည် အယာတယာမ (မပျက်မယွင်း) သော အမြင့်မြတ်ဒေဝများကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 79
दृष्ट्वा ब्रह्माब्रवीदेनं मास्राक्षीरीदृशीः प्रजाः / न स्रष्टव्यात्मन स्तल्या प्रजा नैवाधिका तथा
ဤအရာကိုမြင်၍ ဗြဟ္မာက သူ့အား “ဤသို့သော ပရဇာတို့ကို မဖန်ဆင်းပါနှင့်။ မိမိ၏သဘာဝမှ ထိုသို့သော ပရဇာကို ဖန်ဆင်းခြင်းသည် မသင့်တော်၊ မယೋಗ್ಯပါ” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 80
अन्याः सृजस्व भद्रं ते प्रजास्त्वं मृत्युसंयुताः / नारभन्ते हि कर्माणि प्रजा विगतमृत्यवः
သင့်အတွက် မင်္ဂလာရှိပါစေ—မရဏနှင့်တွဲဖက်သော အခြားပရဇာများကို ဖန်ဆင်းပါ; မရဏမရှိသော ပရဇာတို့သည် ကမ္မကို စတင်မလုပ်ကြပါ။
Verse 81
एवसुक्तो ऽब्रवीदेनं नाहं मृत्युजरान्विताः / प्रजाः स्रक्ष्यामि भद्रं ते स्थितो ऽहं त्वं सृज प्रभो
ဤသို့ဆိုခံရသော် သူက “သင့်အတွက် မင်္ဂလာရှိပါစေ။ မရဏနှင့် အိုမင်းခြင်းပါဝင်သော ပရဇာကို ကျွန်ုပ် မဖန်ဆင်းပါ။ ကျွန်ုပ်သည် တည်ငြိမ်နေ၏။ အရှင်ပရဘု၊ သင်ပင် ဖန်ဆင်းပါ” ဟု ပြော하였다။
Verse 82
एते ये वै मया सृष्टा विरूपा नीललोहिताः / सहस्रं हि सहस्राणामात्मनो मम निःसृताः
ဤသူတို့သည် ကျွန်ုပ်ဖန်ဆင်းခဲ့သူများ—ရုပ်သဏ္ဌာန်မတူ၊ အပြာနီရောင် (နီလာ-လိုဟိတ) ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်၏ အတ္တမ-သဘောမှ ထောင်ပေါင်းများစွာအဖြစ် ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
Verse 83
एते देवा भविष्यन्ति रुद्रा नाम महाबलाः / पृथिव्यामन्तरिक्षे च रुद्राण्यस्ताः परिश्रुताः
ဤဒေဝတို့သည် အနာဂတ်၌ “ရုဒြ” ဟူသော အမည်ဖြင့် မဟာအားကြီးသူများ ဖြစ်လာမည်။ မြေပြင်နှင့် အာကာသတွင် ရုဒြာဏီတို့လည်း ကျော်ကြားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 84
शतरुद्रे समाम्नाता भविष्यन्तीह यज्ञियाः / यज्ञभाजो भविष्यन्ति सर्वे देवगणैः सह
“ရှတရုဒြ” တွင် ဖော်ပြထားသူတို့သည် ဤနေရာ၌ ယဇ်ပူဇော်ရန် သင့်တော်သူများ ဖြစ်လာမည်။ ဒေဝဂဏအားလုံးနှင့်အတူ ယဇ်၏ အပိုင်းအခွဲကို ခံယူကြမည်။
Verse 85
मन्वन्तरेषु ये देवा भविष्यन्तीह छन्दजाः / तैः सार्द्धमिज्यमानास्ते स्थास्यन्तीहायुगक्षयात्
မန်ဝန္တရများတွင် ချန္ဒ (မန်ထရကဗျာ) မှ ပေါ်ပေါက်သော ဒေဝတို့သည် ဤနေရာ၌ ဖြစ်လာမည်။ သူတို့နှင့်အတူ ပူဇော်ခံရ၍ ယုဂအဆုံးတိုင်အောင် ဤနေရာ၌ တည်ရှိမည်။
Verse 86
एवमुक्तस्ततो ब्रह्मा महादेवेन स प्रभुः / प्रत्युवाच तथा भीमं त्दृष्यमाणः प्रजापतिः
မဟာဒေဝက ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ အရှင် ဘြဟ္မာ (ပရာဇာပတိ) သည် ဘီမကို ကြည့်၍ ထိုနည်းတူ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 87
एवं भवतु भद्रं ते यथा ते व्यात्दृतं प्रभो / ब्रह्मणा समनु ज्ञाते ततः सर्वमभूत्किल
ဤသို့ ဖြစ်ပါစေ။ အရှင်၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ—သင်ပြောသကဲ့သို့ပင်။ ဘြဟ္မာက ခွင့်ပြုသည်နှင့်တပြိုင်နက် အရာအားလုံးသည် ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။
Verse 88
ततः प्रभृति देवः स न प्रासूयत वै प्रजाः / ऊर्ध्वरेताः स्थितः स्थाणुर्यावदाभूतसंप्लवम्
ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုဘုရားသည် သတ္တဝါများကို မဖန်ဆင်းတော့ပေ။ ဥဓ္ဓဝရေတားအဖြစ် စ္ဌာဏုတော်ကဲ့သို့ မဟာပရလယအထိ တည်ငြိမ်နေ၏။
Verse 89
यस्मात्प्रोक्तं स्थितो ऽस्मीति तस्मात्स्थाणुर्बुधैः स्मृतः / ज्ञानं तपश्च सत्यं च ह्यैश्वर्यं धर्म एव च
“ငါ တည်ရှိနေသည်” ဟု မိန့်ကြားသောကြောင့် ပညာရှိတို့က သူ့ကို စ္ဌာဏု ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဉာဏ်၊ တပဿ၊ သစ္စာ၊ အိုင်ශ්ဝရယ နှင့် ဓမ္မ တို့သည် သူ့ထဲ၌ ရှိသည်။
Verse 90
वैराग्यमात्मसंबोधः कृत्स्नान्येतानि शङ्करे / सर्वान्देवानृषींश्चैव समेतानसुरैः सह
ဝိရာဂျနှင့် အတ္တမသဘောဓ—ဤအရာအားလုံးသည် ရှင်ကရာ၌ ပြည့်စုံသည်။ ထို့ပြင် နတ်များ၊ ရှိများနှင့် အဆုရများအပါအဝင် စုဝေးလာသူအားလုံးတွင်လည်း ထင်ရှား၏။
Verse 91
अत्येति तेजसा देवो महादेवस्ततः स्मृतः / अत्येति देवा नैश्वर्याद्वलेन च महासुरान्
ထိုဘုရားသည် တေဇောဖြင့် အားလုံးကို ကျော်လွန်သဖြင့် မဟာဒေဝ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ အိုင်ශ්ဝရယဖြင့် နတ်များကိုပါ၊ အင်အားဖြင့် မဟာအဆုရများကိုပါ ကျော်လွန်သည်။
Verse 92
ज्ञानेन च मुनीन्सर्वान्योगाद्भूतानि सर्वशः / एवमेव महादेवः सर्वदेवनमस्कृतः / प्रजामनु द्यामां सृष्ट्वा सर्गादुपरराम ह
ဉာဏ်ဖြင့် သူသည် မုနိအားလုံးကို ကျော်လွန်ပြီး၊ ယောဂဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးကို အနှံ့အပြား လွှမ်းမိုးကျော်လွန်သည်။ ထိုသို့ နတ်အားလုံးက ဦးညွှတ်သော မဟာဒေဝသည် သတ္တဝါတို့အတွက် ဒျာမాం (ကောင်းကင်လောကစည်းကမ်း) ကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ဖန်ဆင်းမှုကိစ္စမှ ရပ်နားလေ၏။
Five functional agents are projected—Rudra, Dharma, Manas, Ruci, and Ākṛti—each serving as a stabilizing cause for creatures (order, cognition, form, and affective inclination/faith), setting conditions for the world’s maintenance and growth.
The chapter links the epithet to triadic sacrificial/metrical structures (e.g., threefold implements/“kapālas” and the Vedic meters gāyatrī, triṣṭubh, jagatī), presenting Tryambaka as a ritual-cosmological designation rather than a purely mythic nickname.
Beings do not proliferate; the creator observes a tamas-dominant movement, repels it, and from that repulsion arises a paired emergence associated with adharma leading to hiṃsā and śoka. Subsequently a feminine generative principle—Śatarūpā—manifests, indicating the needed complement for increase of beings.