Adhyaya 24

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महादृवायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे ध्रुवचर्याकीर्त्तनं नाम त्रयोविंशतितमो ऽध्यायः सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा तु सुनयः पुनस्ते संशयान्विताः / पप्रच्छुरुत्तरं भूयस्तदा ते रोमहर्षणम्

ဤသို့ သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ ပုရာဏ၏ ပထမပိုင်း ဒုတိယ အနုသင်္ဂပာဒ၌ “ဓြုဝကျင့်စဉ်ကီർത്തန” ဟူသော ၂၃ မြောက် အခန်း ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—ဤကိုကြားပြီးနောက် သုနယတို့သည် သံသယဖြင့် ရောမဟർഷဏကို ထပ်မံ၍ ပိုမိုသော အဖြေကို မေးမြန်း하였다။

Verse 2

यदेतदुक्तं भवतागृहाणीत्येव विस्तृतम् / कथं देवगृहाणि स्युः कथं ज्योतींषिवर्णय

သင်က ‘ဂೃಹများကို လက်ခံပါ’ ဟု အသေးစိတ်ဆိုခဲ့သည်မှာ မည်သို့နည်း။ ဒေဝဂৃহများသည် မည်သို့ရှိပြီး ကောင်းကင်အလင်းများကို မည်သို့ဖော်ပြရမည်နည်း။

Verse 3

एतत्सर्वं समाचक्ष्व ज्योतिषां चैव निर्णयम् / वायुरुवाच श्रुत्वा तु वचनं तेषां तदा सूतः समाहितः

ဤအရာအားလုံးကို ရှင်းပြပါ၊ ကောင်းကင်အလင်းများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုလည်း ပြောပါ။ ဝါယုက ဆိုသည်—သူတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် စူတသည် စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်လေ၏။

Verse 4

उवाच परमं वाक्यं तेषां संशयनिर्णयम् / अस्मिन्नर्थे माहाप्राज्ञैर्यदुक्तं ज्ञानबुद्धिभिः

ထို့နောက် သူသည် သူတို့၏ သံသယကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော အမြင့်မြတ်သော စကားကို ပြော하였다—ဤအကြောင်း၌ မဟာပညာရှင်တို့က ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဆိုခဲ့သကဲ့သို့။

Verse 5

एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि सूर्याचन्द्रमसोर्भवम् / यथा देवगृहाणीह सूर्यचन्द्रग्रहाः स्मृताः

ယခု ငါသည် သင်တို့အား နေ (Surya) နှင့် လ (Candra) ၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှုကို ပြောမည်—ဤနေရာ၌ နေ-လ ဂြိုဟ်တို့ကို ဒေဝဂೃಹများဟု မည်သို့ မှတ်ယူထားသည်ကိုလည်း။

Verse 6

ततः परं च त्रिविधस्याग्नेर्वक्ष्ये समुद्भवम् / दिव्यस्य भौतिकस्याग्नेरब्योनेः पार्थि वस्य तु

ထို့နောက် ငါသည် အဂ္နိ သုံးမျိုး၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှုကို ပြောမည်—ဒိဗ္ယအဂ္နိ၊ ဘൗတိကအဂ္နိ၊ ထို့ပြင် အဗျိုးနိနှင့် ပါရ္ထိဝ အဂ္နိတို့ကို။

Verse 7

व्युष्टायां तु रजन्यां वै ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः / अव्याकृतमिदं त्वासीन्नैशेन तमसावृतम्

ညကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ မပေါ်လွင်သောမွေးဖွားခြင်းရှိသည့် ဘြဟ္မာ၏ကာလ၌ ဤအရာအားလုံးသည် မခွဲခြားမဖွဲ့စည်းသေးဘဲ ည၏အမှောင်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ하였다။

Verse 8

सर्वभूतावशिष्टे ऽस्मिंल्लोके नष्टविशेषणे / स्वयंभूर्भगवांस्तत्र लोकतन्त्रार्थसाधकः

ဤလောက၌ သတ္တဝါအားလုံး လယဖြစ်၍ ခွဲခြားသဘောတရားများ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ဘဂဝန် စွယံဘူသည် လောကစနစ်ကို တည်ထောင်ရန် ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 9

खद्योतवत्स व्यचरदाविर्भावचिकीर्षया / सो ऽग्निं दृष्ट्वाथ लोकादौ पृथिवीजलसंश्रितम्

ပေါ်ထွန်းလိုသောဆန္ဒဖြင့် သူသည် မီးပိုးကဲ့သို့ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် လောကအစ၌ မြေနှင့် ရေ၌ အခြေတည်နေသော မီးကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 10

संवृत्य तं प्रकाशार्थं त्रिधा व्यमजदीश्वरः / पवनो यस्तु लोके ऽस्मिन्पार्थिवः सो ऽग्निरुच्यते

အလင်းအတွက် အီရှွရသည် ထိုအရာကို ထိန်းချုပ်၍ သုံးမျိုးခွဲဝေ하였다။ ဤလောက၌ ပါဋ္ဌဝ (ထူထဲ) သဘောရှိသော လေကို ‘အဂ္နိ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 11

यश्चासौ तपते सूर्ये शुचिरग्निस्तु स स्मृतः / वैद्युतो ऽब्जस्तु विज्ञेयस्तेषां वक्ष्ये ऽथ लक्षमम्

နေထဲ၌ တောက်လောင်ပူပြင်းနေသောအရာကို ‘ရှုချိ-အဂ္နိ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မီးလျှပ်သဘောဖြင့် ရေထဲ၌ တည်ရှိသောအရာကိုလည်း သိမှတ်ရမည်—ယခု ထိုတို့၏ လက္ခဏာကို ငါဆိုမည်။

Verse 12

वैद्युतो जाठरः सौरो ह्यपां गर्भास्त्रयो ऽग्रयः / तस्मादपः पिबन्सूर्यो गोभिर्दीप्यत्यसौ दिवि

လျှပ်စီးတေဇ၊ ဝမ်းတွင်းမီးတေဇနှင့် နေရောင်တေဇဟူသည် ရေ၏ဂರ್ಭမှ ပေါ်ထွန်းသော အထူးမြတ်သုံးပါးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နေမင်းသည် ရေကို သောက်၍ မိုးကောင်းကင်၌ ရောင်ခြည်များဖြင့် တောက်ပသည်။

Verse 13

वैद्युतेन समाविष्टो वार्ष्यो नाद्भिः प्रशाम्यति / मानवा नां च कुक्षिस्थो नाद्भिः शास्यति पावकः

လျှပ်စီးတေဇဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ မိုးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသော မီးသည် ရေဖြင့် မငြိမ်းနိုင်။ ထို့အတူ လူတို့၏ ဝမ်းတွင်း၌ တည်သော ပဝကမီးလည်း ရေဖြင့် မထိန်းနိုင်။

Verse 14

तस्मात्सौरो वैद्युतश्च जाठरश्चप्यनिन्धनः / किञ्चिदप्सु मतं तेजः किञ्चिद्दृष्टमबिं धनम्

ထို့ကြောင့် နေရောင်တေဇ၊ လျှပ်စီးတေဇနှင့် ဂျာဌရမီးတေဇတို့သည် အားလုံး အင်္ဂါရပ်အဖြစ် အင်္ဓနမလိုသော တေဇများဖြစ်သည်။ တေဇအချို့ကို ရေထဲ၌ နိဟိတ်ရှိသည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ တေဇအချို့ကို အင်္ဓနမရှိဘဲပင် မြင်တွေ့ရသည်။

Verse 15

काष्ठेन्धनस्तु निर्मथ्यः सो ऽद्भिः शाम्यति पावकः / अर्चिष्मान्पवमानो ऽग्निर्निष्प्रभो जाठरः स्मृतः

သစ်သားအင်္ဓနကို မသ်၍ ပေါ်လာသော ပဝကမီးသည် ရေဖြင့် ငြိမ်းနိုင်သည်။ မီးလျှံပါသော ပဝမာနမီးသည် တောက်ပသော်လည်း၊ ဂျာဌရမီးကို အပြင်ပန်းရောင်ခြည်မရှိဟု ဆိုကြသည်။

Verse 16

यश्चायं मण्डले शुक्लो निरूष्मा संप्रकाशकः / प्रभा सौरी तु पादेन ह्यस्तं याति देवाकरे

ဤမဏ္ဍလအတွင်းရှိ အဖြူရောင်၊ အပူမရှိသော်လည်း အလင်းပေးသော တေဇသည် နေရောင်ပြာသာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဒေဝာကရ (နေမင်း) ထံသို့ တစ်ပဒသာဖြင့် အဆုံးဝင်သွားသည်။

Verse 17

अग्निमाविशते रात्रौ तस्माद्दूरात्प्रकाशते / उद्यन्तं च पुनः सूर्यमौष्णमयमाग्नेयमाविशत्

ညအခါ၌ ညသည် မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်သဖြင့် အဝေးမှပင် တောက်ပမြင်ရသည်။ ထို့ပြင် နေထွက်လာသောအခါ မီးသဘောရှိသော အပူဓာတ်သည် နေထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။

Verse 18

पादेन पार्थिवस्याग्नेस्तस्मादग्निस्तपत्यसौ / प्राकाश्यं च तथौष्ण्यं च सौराग्नेये तु तेजसी

မြေဓာတ်ဆန်သော မီး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ကြောင့်ပင် ဤမီးသည် တောက်လောင်ပူပြင်းသည်။ နေ-မီးတေဇတွင် အလင်းနှင့် အပူ နှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။

Verse 19

परस्परानुप्रवेशादाप्यायेते परस्परम् / उत्तरे चैव भूम्यर्द्धे तथा ह्यग्निश्च दक्षिणे

အပြန်အလှန် ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် သူတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ပိုမိုပြည့်ဝစေသည်။ မြေ၏ မြောက်ဘက်အခြမ်းတွင် (တစ်ခု) ရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် မီးလည်း ထိုနည်းတူ ရှိသည်။

Verse 20

उत्तिष्ठति पुनः सूर्ये रात्रिराविशते ह्यपः / तस्मात्तप्ता भवन्त्यापो दिवारत्रिप्रवेशनात्

နေသည် ပြန်လည် ထွက်ပေါ်လာသောအခါ ညသည် ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် နေ့နှင့်ည ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် ရေတို့သည် ပူနွေးလာသည်။

Verse 21

अस्तं याति पुन सूर्ये अहर्वै प्रविशत्यपः / तस्मान्नक्तं पुनः शुक्ला आपो ऽदृश्यन्त भास्वराः

နေသည် ပြန်လည် ဝင်လျှောသွားသောအခါ နေ့သည် ရေထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် ညအခါတွင် ရေတို့သည် ပြန်လည် ဖြူစင်တောက်ပ၍ မြင်ရသည်။

Verse 22

एतेन क्रमयोगेन भूम्यर्द्धे दक्षिणोत्तरे / उदयास्तमने नित्यमहोरात्रं विशत्यपः

ဤအစဉ်လိုက်ယောဂနည်းဖြင့် မြေကြီး၏ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ရေသည် နေထွက်နေဝင်နှင့်အတူ နေ့ညမပြတ် ဝင်ရောက်လှည့်လည်သည်။

Verse 23

यश्चासौ तपते सूर्यः पिबन्नंभो गभस्तिभिः / पार्थिवाग्निविमिश्रो ऽसौ दिव्यः शुचिरिति स्मृतः

တောက်လောင်နေသော နေမင်းသည် မိမိ၏ရောင်ခြည်များဖြင့် ရေကို သောက်ယူသည်။ မြေကြီး၏မီးနှင့် ရောနှောနေသော်လည်း သူသည် သာသနာတော်အရ ဒိဗ္ဗနှင့် သန့်ရှင်းသူဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 24

सहस्रपादसौ वह्निर्घृतकुंभनिभः शुचिः / आदत्ते स तु नाडीनां सहस्रेण समन्ततः

ခြေတစ်ထောင်ရှိသကဲ့သို့သော သန့်ရှင်းသော မီးသည် ဂျီအိုးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ နာဍီလမ်းကြောင်း တစ်ထောင်ဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ရေကို စုပ်ယူလက်ခံသည်။

Verse 25

नादेयीश्चैव सामुद्रीः कौप्याश्चैव समन्ततः / स्थावरा जङ्गमाश्चैव याश्च कुल्यादिका अपः

မြစ်ရေ၊ ပင်လယ်ရေ၊ အရပ်ရပ်ရှိ ရေတွင်းရေ; တည်ငြိမ်သောအရာနှင့် လှုပ်ရှားသောအရာတို့တွင်ရှိသောရေ၊ ထို့ပြင် ချောင်းမြောင်းနှင့် ရေမြောင်းငယ်များ၏ ရေ—အားလုံး။

Verse 26

तस्य रश्मिसहस्रं तु शीतवर्षोष्णनिःस्तवम् / तासां चतुःशता नाड्यो वर्षन्ते चित्र मूर्त्तयः

သူ၏ရောင်ခြည်တစ်ထောင်သည် အေးမြမှု၊ မိုးရွာမှုနှင့် အပူကို ထင်ရှားစေသည်။ ထိုအထဲမှ နာဍီလမ်းကြောင်း လေးရာသည် အမျိုးမျိုးသောပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် မိုးကို ရွာသွန်းစေသည်။

Verse 27

चन्दनाश्चैव साध्यश्च कूतनाकूतनास्तथा / अमृता नामतः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः

စန္ဒနာ၊ သာဓျ နှင့် ကူတနာ-အကူတနာ ဟူသော ‘အမృతာ’ အမည်ရှိ ရောင်ခြည်များအားလုံးသည် မိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Verse 28

हिमोद्गताश्च ताभ्यो ऽन्या रश्मयस्त्रिशताः पुनः / दृश्या मेघाश्च याम्यश्च ह्रदिन्यो हिमसर्जनाः

အဲဒီရောင်ခြည်များမှ ထပ်မံ၍ ဟိမမှ ပေါ်ထွန်းသော ရောင်ခြည် သုံးရာ ထွက်ပေါ်လာပြီး၊ ဒೃശ്യာ၊ မေဃာ၊ ယာမျာ၊ ဟရဒိနီ ဟု ခေါ်ကာ နှင်းကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 29

चन्द्रास्ता नामतः प्रोक्ता मिताभास्तु गभस्तयः / शुक्लाश्च कुहकाश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा

၎င်းတို့ကို ‘စန္ဒြာ’ ဟု အမည်ပေးထားပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အလင်းရောင် (ဂဘස්တိ) သည် မျှတသော တောက်ပမှုရှိသည်။ ထို့ပြင် ရှုကလာ၊ ကုဟကာ၊ ဂာဝို၊ ဝိශ්ဝဘෘတ် ဟူသော အမည်များလည်း ရှိသည်။

Verse 30

शुक्लास्ता नामतः सर्वस्त्रिशता धर्मसर्जनाः / समं विभज्य नाडीस्तु मनुष्टपितृदेवताः

‘ရှုကလာ’ အမည်ရှိ ရောင်ခြည် သုံးရာလုံးသည် ဓမ္မကို ဖန်ဆင်းသူများဖြစ်၍၊ နာဒီများကို တန်းတူခွဲဝေကာ လူ၊ ပိတೃ၊ ဒေဝတာတို့ထံ စီးဆင်းစေသည်။

Verse 31

मनुष्यानौषधेनेह स्वधया तु पितॄनपि / अमृतेन सुरान्सर्वांस्त्रींस्त्रिभिस्तर्पयत्यसौ

သူသည် ဤလောက၌ ဆေးဝါးဖြင့် လူတို့ကို၊ စွဓာဖြင့် ပိတೃတို့ကို၊ အမృతဖြင့် ဒေဝတာအားလုံးကို—သုံးမျိုးကို သုံးနည်းဖြင့် တರ್ಪတစေသည်။

Verse 32

वसंते चैव ग्रीष्मे च शतैः स तपति त्रिभिः / वर्षास्वथो शरदि वै चतुर्भिश्च प्रवर्षति

နွေဦးနှင့် နွေရာသီတွင် သူသည် ရောင်ခြည် သုံးရာဖြင့် အပူပေး၏; မိုးရာသီနှင့် ဆောင်းဦးတွင် ရောင်ခြည် လေးရာဖြင့် မိုးရွာစေ၏။

Verse 33

हेमन्ते शिशिरे चैव हिम मुत्सृजते त्रिभिः / इन्द्रो धाता भगः पूषा मित्रो ऽथ वरुणोर्ऽयमा

ဟေမန္တနှင့် ရှိရှိရ ရာသီတွင် သူသည် ရောင်ခြည် သုံးရာဖြင့် နှင်းခဲကို လွှတ်၏; (အာဒိတျယ ရূপများ) အိန္ဒြ၊ ဓာတာ၊ ဘဂ၊ ပူရှာ၊ မိတ္တရ၊ ဝရုဏ၊ အရျမာ။

Verse 34

अंशुर्विवस्वास्त्वष्टा च सविता विष्णुरेव च / माघमासे तु वरुणः पूषा चैव तु फलाल्गुने

အံရှု၊ ဝိဝස්ဝန်၊ တွဗရှ္ဋရိ၊ သဝိတာ၊ ဝိရှ္ဏု—ဤတို့သည် (အာဒိတျယ ရূপများ) ဖြစ်၏; မာဃ လတွင် ဝရုဏ၊ ဖာလ္ဂုဏ လတွင် ပူရှာ ဟု မှတ်ကြသည်။

Verse 35

चैत्रे मासि तु देतोंशुर्धाता वैशाखतापनः / ज्येष्ठमासे भवेदिन्द्रश्चाषाढे सविता रविः

ချိုင်တြ လတွင် ဒေတိုံရှု; ဝိုင်ရှာခ လတွင် ဓာတာ (အပူပေးသူ); ဂျျေဋ္ဌ လတွင် အိန္ဒြ; အာရှာဍ္ဍ လတွင် သဝိတာ-ရဝိ (ရূপ) ဖြစ်သည်။

Verse 36

विवस्वाञ्छ्रावणे मासि प्रोष्ठे मासे भागः स्मृतः / पर्जन्यो ऽश्वयुजे मासि त्वष्टा च कार्तिके रविः

ရှရဝဏ လတွင် ဝိဝස්ဝန်; ပရိုရှ္ဌပဒ လတွင် ဘဂ ဟု မှတ်ကြသည်; အရှွယုဇ လတွင် ပရ္ဇည; ကာရ္တိက လတွင် တွဗရှ္ဋရိ နှင့် ရဝိ (ရূপ) ဖြစ်သည်။

Verse 37

मार्गशीर्षे भवेन्मित्रः पौषेविष्णुः सनातनः / पञ्चरश्मिसहस्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि

မာဂရှီရ္ရှ လတွင် နေမင်းသည် ‘မိတ္တ’ ရုပ်ဖြစ်၍၊ ပေါုရှ လတွင် အနန္တ ‘ဗိဿဏု’ ရုပ်ဖြစ်သည်။ ဝရုဏ၏ နေကမ္မ၌ ရောင်ခြည် ငါးထောင် စီးဆင်းလှုပ်ရှားသည်။

Verse 38

षड्भिः सहस्रैः पूषा तु देवो ऽशुसप्तभिस्तथा / धाताष्टभिः सहस्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः

ရောင်ခြည် ခြောက်ထောင်ဖြင့် ဒေဝ ပူရှာ ဖြစ်၍၊ ခုနစ်ထောင်ဖြင့် အရှု ဖြစ်သည်။ ရှစ်ထောင်ဖြင့် ဓာတာ ဖြစ်၍၊ ကိုးထောင် ရောင်ခြည်ဖြင့် ရှတကရတု (အိန္ဒြ) လုပ်ဆောင်သည်။

Verse 39

सविता दशभिर्याति यात्येकादशभिर्भगः / सप्तभिस्तपते सित्रस्त्वष्टा चैवाष्टभिस्तपेत्

သဝိတာသည် ရောင်ခြည် ဆယ် (ထောင်) ဖြင့် သွားလာ၍၊ ဘဂသည် ဆယ့်တစ်ဖြင့် သွားလာသည်။ စိတ္ရသည် ခုနစ်ရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်လောင်၍၊ တွရှ္ဋာသည်လည်း ရှစ် (ထောင်) ရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်လောင်သည်။

Verse 40

अर्यमा दशाभिर्याति पर्जन्यो नवभिस्तपेत् / षड्भी रश्मिसहस्रैस्तु विषणुस्तपति मेदिनीम्

အရျမာသည် ရောင်ခြည် ဆယ် (ထောင်) ဖြင့် သွားလာ၍၊ ပရ္ဇညသည် ကိုးရောင်ခြည်ဖြင့် တောက်လောင်သည်။ နှင့် ဗိဿဏုသည် ရောင်ခြည် ခြောက်ထောင်ဖြင့် မေဒိနီ (မြေကြီး) ကို ပူနွေးစေသည်။

Verse 41

वसंते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मेर्ऽकः कनकप्रभः / श्वेतवर्णस्तु वर्षासु पाण्डुः शरदि भास्करः

နွေဦးတွင် နေမင်းသည် ကပိလ (နီဝါ) အရောင်ဖြစ်၍၊ နွေရာသီတွင် အရ္ကသည် ရွှေရောင်တောက်ပသည်။ မိုးရာသီတွင် အဖြူရောင်; ဆောင်းဦးတွင် ဘာස්ကရသည် ဖျော့နုရောင် ဖြစ်သည်။

Verse 42

हेमन्ते ताम्रवर्णस्तु शैशिरे लोहितो रविः / इति वर्णाः समा ख्याताः सूर्यस्यर्तुसमुद्भवाः

ဟေမန္တ ရာသီ၌ နေမင်းသည် ကြေးနီရောင်ဖြစ်၍၊ ရှိုင်ရှီရ ရာသီ၌ ရဝိသည် နီရဲရောင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရာသီများမှ ပေါ်ထွန်းသော နေမင်း၏ အရောင်များဟူ၍ ထင်ရှားကြသည်။

Verse 43

औषधीषु बलं धत्ते स्वधया च पिदृष्वपि / सूर्यो ऽमरेष्वप्यमृतं त्रयं त्रिषु न यच्छति

နေမင်းသည် ဆေးပင်တို့၌ အင်အားကို ထည့်သွင်းပေးပြီး၊ ပိတೃတို့ကို စွဓာဖြင့် တೃप्तစေသည်။ ဒေဝတို့အတွက်လည်း အမృత၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုသုံးပါးကို သုံးမျိုးထဲ၌ အပြန်အလှန် မပေးတော်မူ။

Verse 44

एवं रश्मिसहस्रं तु सौरं लोकार्थसाधकम् / भिद्यते ऋतुमासाद्य जलशीतोष्णनिस्रवम्

ဤသို့ လောကအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သော နေမင်း၏ ရောင်ခြည်တစ်ထောင်သည် ရာသီသို့ ရောက်လျှင် ခွဲခြားသွားပြီး ရေထဲ၌ အေးနှင့် ပူ၏ စီးဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Verse 45

इत्येतन्मण्डलं शुक्लं भास्वरं सूर्य संज्ञितम् / नक्षत्रग्रहसोमानां प्रतिष्ठा योनिरेव च

ဤသို့ ဖြူစင်၍ တောက်ပသော မဏ္ဍလကို ‘နေမင်း’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းသည် နက္ခတ်များ၊ ဂြိုဟ်များနှင့် ဆိုမ (လ) တို့၏ အခြေခံနှင့် မွေးဖွားရာ ယောနိ ဖြစ်သည်။

Verse 46

चन्द्रऋक्षग्रहाः सर्वे विज्ञेयाः सूर्यसंभवाः / नक्षत्राधिपतिः सोमो ग्रह राजो दिवाकरः

လ၊ နက္ခတ်များနှင့် ဂြိုဟ်အားလုံးကို နေမင်းမှ ပေါ်ထွန်းသည်ဟု သိရမည်။ နက္ခတ်တို့၏ အရှင်မှာ ဆိုမ (လ) ဖြစ်ပြီး၊ ဂြိုဟ်တို့၏ ဘုရင်မှာ ဒိဝါကရ (နေမင်း) ဖြစ်သည်။

Verse 47

शेषाः पञ्च ग्रहा ज्ञेया ईश्वराः कामचारिणः / पठ्यते चाग्निरादित्य उदकं चन्द्रमाः स्मृतः

ကျန်ရှိသော ဂြိုဟ်ငါးလုံးကို အီශ්ဝရ၏ သဘောတရားများ၊ ဆန္ဒအတိုင်း လှုပ်ရှားသွားလာသူများဟု သိရမည်။ ပုဒ်တွင် မီးကို အာဒಿತ್ಯဟု ခေါ်၍ ရေကို စန္ဒြဟု မှတ်ယူထားသည်။

Verse 48

शेषाणा प्रकृतीः स्मयग्वर्ण्यमाना निबोधत / सुरसेनापतिः स्कन्दः पठ्यते ऽङ्गारको ग्रहः

ကျန်ရှိသော ဂြိုဟ်တို့၏ သဘာဝကို မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြမည်၊ နားထောင်ကြလော့။ ဒေဝတားတပ်၏ စစ်ဦးစီး စကန္ဒသည် ‘အင်္ဂါရက’ ဂြိုဟ်ဟု ဖတ်ဆိုကြသည်။

Verse 49

नारायणं बुधं प्राहुर्वेदज्ञानविदो बुधाः / रुद्रो वैवस्वतः साक्षाद्यमो लोकप्रभुः स्वयम्

ဝေဒပညာကို သိမြင်သော ပညာရှိတို့သည် ဘုဓဂြိုဟ်ကို နာရာယဏဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ရုဒြသည်ပင် ဝိုင်ဝသွတ—တကယ်တမ်း ယမ၊ လောကတို့၏ အရှင်—ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။

Verse 50

महाग्रहो द्विजश्रेष्ठो मन्दगामी शनैश्वरः / देवासुरगुरू द्वौ तु भानुमन्तौ महा ग्रहौ

ရှနૈဣશ્વရသည် မဟာဂြိုဟ်၊ ဒွိဇတို့တွင် အမြတ်ဆုံး၊ နှေးနှေးသွားသောသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဒေဝနှင့် အသူရတို့၏ ဂုရုနှစ်ပါး—သုက္ရနှင့် ဗြဟස්ပတိ—သည် တောက်ပသော မဟာဂြိုဟ်များ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 51

प्रजापतिसुतावेतावुभौ शुक्रबृहस्पती / आदित्यमूलमखिलं त्रैलोक्यं नात्र संशयः

ဤနှစ်ပါး—သုက္ရနှင့် ဗြဟස්ပတိ—သည် ပရဇာပတိ၏ သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။ တြိလောက အလုံးစုံ၏ အမြစ်မှာ အာဒಿತ್ಯပင် ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 52

भवत्यस्माज्जगत्कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम् / रुद्रोपेन्द्रेन्द्रचन्द्राणां विप्रेन्द्रास्त्रिदिवौकसाम्

ဤအရင်းအမြစ်မှပင် ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူသားတို့ပါဝင်သော လောကအလုံးစုံ ပေါ်ပေါက်သည်။ ရုဒြ၊ ဥပိန္ဒြ၊ အိန္ဒြ၊ စန္ဒြနှင့် တြိဒိဝနေထိုင်သူ မဟာဗြာဟ္မဏတို့လည်း ထိုမှပင် ဖြစ်သည်။

Verse 53

द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सार्वलौकिकम् / सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः

အလင်းတောက်ပသူတို့၏ အလင်းရောင်အလုံးစုံနှင့် လောကအားလုံးတွင် ပြန့်နှံ့သော တေဇော—ထိုအရှင်သည် စကြဝဠာအတ္တမ၊ လောကအရှင်၊ မဟာဒေဝ၊ ပရဇာပတိ ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 54

सूर्य एव त्रिलोकस्य सूलं परमदैवतम् / ततः संजायते सर्वं तत्र चैव प्रलीयते

နေမင်းသည် တြိလောက၏ တြိရှူလသဘောရှိသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေဝတော်ဖြစ်သည်။ ထိုမှပင် အရာအားလုံး ပေါ်ပေါက်၍ ထိုထဲသို့ပင် ပြန်လည်လျောကွယ်သည်။

Verse 55

भावाभावौ हि लोकानामादित्यान्निःमृतौ पुरा / जगज्ज्ञेयो ग्रहो विप्रा दीप्तिमान्सुप्रभो रविः

အို ဗိပရတို့၊ လောကတို့၏ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်းသည် ရှေးကာလ၌ အာဒိတျမှပင် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ လောကက သိမြင်ရမည့် ဂြိုဟ်သည် တောက်ပ၍ အလွန်တောက်လင်းသော ရဝိ ဖြစ်သည်။

Verse 56

अत्र गच्छन्ति निधनं जायन्ते च पुनः पुनः / क्षणा मुहूर्त्ता दिवसा निशाः पक्षाश्च कृत्स्नशः

ဤနေရာတွင်ပင် ခဏ၊ မုဟူရ္တ၊ နေ့၊ ည နှင့် လဆန်းလကွယ် အပိုင်းများအားလုံးသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွား၍ ထပ်ခါထပ်ခါ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 57

मासाः संवत्सराश्चैव ऋतवो ऽथ युगानि च / तदादित्यादृते ह्येषा कालंसख्या न विद्यते

လများ၊ နှစ်များ၊ ရာသီများနှင့် ယုဂများ—ဤအရာအားလုံးသည်; အာဒိတျယ (နေမင်း) မရှိလျှင် ကာလကို ရေတွက်ခြင်း မရှိနိုင်။

Verse 58

कालादृते न निगमो न दीक्षा नाह्निकक्रमः / ऋतूनामविभागाच्च पुष्पमूलफलं कुतः

ကာလမရှိလျှင် နိဂမ (ဝေဒဗిధိ) မရှိ၊ ဒိက္ခာ မရှိ၊ နေ့စဉ်ကမ္မအစဉ် မရှိ; ရာသီခွဲခြားမှုမရှိလျှင် ပန်း၊ အမြစ်၊ အသီး ဘယ်ကလာမလဲ။

Verse 59

कुतः सस्यविनिष्पत्तिस्तृणौषधिगणो ऽपि वा / अभावो व्यवहाराणां जन्तूनां दिवि चैह च

သီးနှံအထွက်အပေါ် ဘယ်ကနေ ဖြစ်မလဲ၊ မြက်နှင့် ဆေးပင်အစုအဝေးကလည်း ဘယ်လိုရှိမလဲ။ သတ္တဝါတို့၏ လောကရေးရာများ ပျောက်ကွယ်မည်—ကောင်းကင်တွင်လည်း၊ ဤလောကတွင်လည်း။

Verse 60

जगत्प्रतापनमृते भास्करं वारितस्करम् / स एष कालश्चाग्निश्च द्वादशात्मा प्रजापतिः

လောကကို ပူလောင်စေသော ဘာစ్కရ (နေမင်း) မရှိလျှင် အမှောင်ဆိုသော သူခိုးကို ဘယ်သူတားမလဲ။ သူတော်တည်းက ကာလလည်း ဖြစ်၊ အဂ္နိလည်း ဖြစ်—ဒွါဒသအတ္တ ပ္ရဇာပတိ ဖြစ်သည်။

Verse 61

तपत्येष द्विजश्रेष्ठास्त्रैलोक्यं सचराचरम् / स एष तेचसां राशिस्तमो घ्रन्सार्वलौकिकम्

ဒွိဇအမြတ်တို့ရေ! သူသည် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့ပါဝင်သည့် သုံးလောကကို ပူလောင်စေသည်။ သူသည် တေဇော၏ စုပုံတစ်ခုဖြစ်၍ လောကအားလုံး၏ အမှောင်ကို ဖျက်ဆီးသည်။

Verse 62

उत्तमं मार्गमास्थाय वायोर्भाभिरिदं जगत् / पार्श्वमूर्ध्वमधश्चैव तापयत्येष सर्वशः

မြတ်သောလမ်းကို အားထား၍ ဝါယု၏အလင်းရောင်များကြောင့် ဤလောကသည် ဘေးဖက်၊ အပေါ်နှင့် အောက်—အရပ်ရပ်၌ ပူလောင်စေသည်။

Verse 63

यथा प्रभाकरो दीपोगृहमध्ये ऽवलंबितः / पार्श्वमूर्ध्वमधश्चैव तमो नाशयते समम्

အိမ်အလယ်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသော အလင်းပေးမီးအိမ်က ဘေးဖက်၊ အပေါ်နှင့် အောက်ကို တူညီစွာ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့။

Verse 64

तद्वत्सहस्रकिरणो ग्रहराजो जगत्पतिः / सूर्यो गोभिर्जगत्सर्वमादीपयति सर्वतः

ထိုနည်းတူ ကိရဏ်တစ်ထောင်ရှိသော ဂြိုဟ်တို့၏ဘုရင်၊ လောက၏အရှင် နေမင်းသည် မိမိရောင်ခြည်များဖြင့် လောကအားလုံးကို အရပ်ရပ်၌ ထွန်းလင်းစေသည်။

Verse 65

रवे रश्मिसहस्रं यत्प्राङ्मया समुदात्दृतम् / तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयो नयः

အရင်က ဖော်ပြခဲ့သော နေ၏ ရောင်ခြည်တစ်ထောင်အနက် ထပ်မံ၍ အကောင်းဆုံး ရောင်ခြည် ခုနစ်ပါးရှိသည်—ဂြိုဟ်တို့၏ လမ်းကြောင်းကို ဦးဆောင်သော ရောင်ခြည်များဖြစ်သည်။

Verse 66

सुषुम्णो हरिकेशश्च विश्वकर्मा तथैव च / विश्वश्रवाः पुनश्चान्यः संपद्वसुरतः परः

ထို (ရောင်ခြည် ခုနစ်ပါး) သည် စုရှုမဏာ၊ ဟရိကေရှ၊ ဝိශ්ဝကರ್ಮာ၊ ဝိශ්ဝश्रဝာ; ထို့ပြင် နှစ်ပါး—သမ္ပဒ် နှင့် ဝသုရတ—အလွန်မြတ်သည်။

Verse 67

अर्वावसुः पुनश्चान्यः स्वराडन्यः प्रकीर्त्तितः / सुषुम्णः सूर्यरश्मिस्तु क्षीण शशिनमेधयेत्

ထို့နောက် ‘အရ္ဝာဝစု’ ဟုခေါ်သော ရောင်ခြည်တစ်မျိုးနှင့် ‘စွရတ်’ ဟုလည်း ထင်ရှားသော ရောင်ခြည်တစ်မျိုးကို ဆိုထားသည်။ ‘သုရှုမဏာ’ သည် နေ၏ရောင်ခြည်ဖြစ်၍ အားနည်းသော လကိုပင် ပြန်လည်ပံ့ပိုးစေသည်။

Verse 68

तिर्यगूर्ध्वप्रचारो ऽसौ सुषुम्णः परिकीर्त्तितः / हरि केशः पुरस्ताद्य ऋक्षयोनिः स कीत्यते

‘သုရှုမဏာ’ သည် အလျားလိုက်နှင့် အထက်သို့—နှစ်မျိုးလှုပ်ရှားသွားလာသည်ဟု ကီർത്തထားသည်။ အရှေ့ဘက်ရှိသည်ကို ‘ဟရိကေရှ’ နှင့် ‘ရိက္ခယိုးနိ’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

Verse 69

दक्षिणे विश्वकर्मा तु रश्मिन्वर्द्धयते वुधम् / विश्वश्रवास्तु यः पश्चच्छुक्रयोनिः स्मृतो बुधैः

တောင်ဘက်တွင် ‘ဝိශ්ဝကර්မာ’ ဟုခေါ်သော ရောင်ခြည်သည် ဘုဓဂြိုဟ်ကို တိုးပွားစေသည်။ အနောက်ဘက်ရှိသည်မှာ ‘ဝိශ්ဝရှရဝါ’ ဖြစ်ပြီး ပညာရှိတို့က ‘ရှုကရယိုးနိ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 70

संपद्वसुस्तु यो रश्मिः स योनिर्लोहितस्य तु / षष्ठस्त्वर्व्वावसू रश्मिर्योनिस्तु स बृहस्पतेः

‘သမ္ပဒ္ဝစု’ ဟုခေါ်သော ရောင်ခြည်သည် ‘လိုဟိတ’ (မင်္ဂလာ/မားစ်) ၏ ယိုးနိ၊ အနက် အဖြစ်ပေါ်ရာ မူလအရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။ ခြောက်မြောက် ‘အရ္ဝာဝစု’ ရောင်ခြည်သည် ဘృဟஸပတိ၏ ယိုးနိဟု ဆိုသည်။

Verse 71

शनैश्चरंपुन श्चापि रश्मिराप्यायते स्वराट् / एवं सूर्यप्रभावेण ग्रहनक्षत्रतारकाः

ထို့ပြင် ‘စွရတ်’ ဟုခေါ်သော ရောင်ခြည်ကြောင့် ရှနိုင်းရှ္စရ (စနေ/စက်တန်) လည်း အားပြည့်တင်းတိမ်လာသည်။ ဤသို့ နေ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်များနှင့် ကြယ်များ တောက်ပကြသည်။

Verse 72

वर्त्न्ते दिवि ताः सर्वा विश्वं चैदं पुनर्जगत् / नक्षीयन्ते यतस्तानि तस्मान्नक्षत्रसंज्ञिताः

အရာအားလုံးသည် ကောင်းကင်၌ တည်ရှိ၍ ဤလောကကြီးသည် ထပ်ခါထပ်ခါ လည်ပတ်နေသည်။ မလျော့မနည်း မပျက်စီးသဖြင့် ‘နက္ခတ်’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 73

क्षेत्राण्येतानि वै पूर्वमापतन्ति गभस्तिभिः / तेषां क्षेत्राण्यथादत्ते सूर्यो नक्षत्रकारकाः

ဤကဏ္ဍများသည် အရင်ဆုံး ရောင်ခြည်များနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ နက္ခတ်တို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော နေမင်းက ထိုကဏ္ဍများကို သင့်တင့်သလို လက်ခံယူသည်။

Verse 74

तीर्णानां सुकृतेनेह सुकृतान्ते ग्रहाश्रयात् / तारणात्तारका ह्येताः शुक्लत्वाच्चैव तारकाः

ဤလောက၌ ကုသိုလ်ဖြင့် ကူးမြောက်သူတို့သည် ကုသိုလ်ကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဂြိုဟ်တို့၏ အားထားရာကို ရရှိသည်။ ကူးမြောက်စေသဖြင့် ‘တာရကာ’ ဟုခေါ်ပြီး ဖြူစင်တောက်ပသဖြင့်လည်း ‘တာရကာ’ ဟုခေါ်သည်။

Verse 75

दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसा तपसामपि

ဒိဗ္ဗ၊ မြေပြင်နှင့် ညအရာများ အားလုံးမှ—နေမင်းသည် မိမိ၏ တေဇောဖြင့် အမြဲတမ်း အရာအားလုံးကို၊ တပဿီတို့၏ တပဿာတေဇောကိုပါ စုပ်ယူတတ်သည်။

Verse 76

स्वनं स्यन्दनार्थे चु धातुरेषु विभाव्यते / स्वनात्तेजसो ऽपां च तेनासौ सविता मतः

ဓာတုဗေဒတွင် ‘svan’ သည် ‘syandana’ (စီးဆင်းစေခြင်း) အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ တေဇောနှင့် ရေကို စီးဆင်းစေသဖြင့် သူကို ‘Savitā’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 77

बह्वर्थश्चदिरित्येष ह्लादने धातुरुच्यते / शुक्लत्वे चामृतत्वे च शीतत्वे च विभाव्यते

‘cadi’ ဟူသော ဓာတုသည် အဓိပ္ပါယ်များစွာရှိ၍ ဟ္လာဒန (ပူဇော်ရမည့် ပျော်ရွှင်မှု) ကိုညွှန်းသည်။ ထို့ပြင် ဖြူစင်မှု၊ အမృతတရားနှင့် အေးမြမှုတို့တွင်လည်း ထင်ရှားသည်။

Verse 78

सूर्याचन्द्रमसो र्दिव्ये मण्डले भास्वरे खगे / जलतेचौमये शुक्ले वृत्तकुंभनिभे शुभे

နေမင်းနှင့် လမင်း၏ ဒိဗ္ဗ မဏ္ဍလများသည် ကောင်းကင်၌ တောက်ပလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရေဓာတ်နှင့် တေဇောဓာတ်ပေါင်းစည်း၍ ဖြူစင်ကာ ဝိုင်းသော အိုးကဲ့သို့ မင်္ဂလာဖြစ်သည်။

Verse 79

घनतोयात्मकं तत्र मण्डलं शशिनः स्मृतम् / घनतेजोमयं शुक्लं मण्डलं भास्करस्य तु

အဲဒီမှာ သရှင် (လ) ၏ မဏ္ဍလသည် ထူထဲသော ရေတတ္တဝါဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဘာස්ကရ (နေ) ၏ ဖြူသော မဏ္ဍလသည် ထူထဲသော တေဇောတတ္တဝါဖြစ်သည်။

Verse 80

विशन्ति सर्वदेवास्तु स्थानान्येतानि सर्वशः / मन्वन्तरेषु सर्वेषु ऋक्षसूर्यग्रहाश्रयाः

ဒေဝတားအားလုံးသည် အရပ်ရပ်မှ ဤနေရာများသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ မနွန္တရ အားလုံးတွင်လည်း နက္ခတ်များ၊ နေမင်းနှင့် ဂြဟများ၏ အာश्रಯဖြင့် တည်ရှိကြသည်။

Verse 81

तानि देवगृहाण्येव तदाख्यास्ते भवन्ति च / सौरं सूर्यो विशेत्स्थानं सौम्यं सोमस्तथैव च

ထိုနေရာများသည် ဒေဝတို့၏ အိမ်တော်များပင် ဖြစ်၍ ထိုနာမများဖြင့်ပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နေမင်းသည် ‘စော်ရ’ နေရာသို့ ဝင်ရောက်ပြီး၊ စိုးမ (လမင်း) သည်လည်း ‘စော်မျ’ နေရာသို့ ထိုနည်းတူ ဝင်ရောက်သည်။

Verse 82

शौक्रं शुक्रो विशेत्स्थानं षोड शार्चिः प्रभास्वरम् / जैवं बृहस्पतिश्चैव लौहितं चैव लोहितः

သုကြာဒေဝသည် “ရှောက်ကရ” ဟူသော တည်နေရာသို့ ဝင်ရောက်၍ ကိရဏာ ဆယ့်ခြောက်ပါးဖြင့် တောက်ပ၏။ ဗြဟස්ပတိသည် “ဇိုင်ဝ” တည်နေရာသို့၊ လောဟိတ (မားစ်) သည် “လောဟိတ” တည်နေရာသို့ ဝင်ရောက်၏။

Verse 83

शनैश्चरो र्विशेत्स्थानं देवः शानैस्चरं तथा / बौधं बुधो ऽथ स्वर्भानुः स्वर्भानुस्थानमास्थितः

ရှနိုင်းရှ္စရ (စနေ/စနေဂြိုဟ်) သည် “ရှနိုင်းရှ္စရ” တည်နေရာသို့ ဝင်ရောက်၏။ ဒေဝလည်း ထိုနည်းတူ “ရှာနိုင်းရှ္စရ” သို့ ဝင်၏။ ထို့နောက် ဘုဓ သည် “ဘော်ဓ” တည်နေရာသို့၊ စွဝရ္ဘာနု သည် မိမိ “စွဝရ္ဘာနု” တည်နေရာ၌ တည်၏။

Verse 84

नक्षत्राणि च सर्वाणि नक्षत्राणि विशन्त्युत / गृहाण्येतानि सर्वाणि ज्योतींषि सुकृतात्म नाम्

နက္ခတ်အားလုံးသည် မိမိတို့၏ နက္ခတ်တည်နေရာများသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ ဤဂြိုဟ်အိမ်များအားလုံးသည် ကုသိုလ်ပြုသူတို့အတွက် အလင်းရောင်ပြည့်ဝသော နေရာတော်များ ဖြစ်လာသည်။

Verse 85

कल्पादौ संप्रवृत्तानि निर्मितानि स्वयंभुवा / स्थानान्येतानि तिष्ठन्ति यावदात्रूतसंप्लवम्

ကလ္ပအစတွင် ဤစနစ်သည် စတင်လည်ပတ်၍ စွဝယံဘူ (ဗြဟ္မာ) က ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ပရလယ မဟာသံပလဝ (မဟာရေလွှမ်း) ရောက်လာသည့်အထိ ဤတည်နေရာများ တည်မြဲနေသည်။

Verse 86

मन्वन्तरेषु सर्वेषु देवस्थानानि तानि वै / अभिमानिनो ऽवतिष्ठन्ते देवस्थानानि वै पुनः

မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင် ထိုဒေဝတည်နေရာများသည် အမှန်တကယ် ရှိနေသည်။ ထိုဒေဝတည်နေရာများတွင် ၎င်းတို့၏ အဓိဋ္ဌာတ (အဘိမာနီ) ဒေဝတော်များသည် ထပ်ခါထပ်ခါ တည်နေကြသည်။

Verse 87

अतीतैस्तु सहातीता भाव्या भाव्यैः सुरैः सह / वर्त्तन्ते वर्त्तमानैश्च स्थानिभिस्तैः सुरैः सह / अस्मिन्मन्वन्तरे चैव ग्रहा वैतानिकाः स्मृताः

အတိတ်ကာလနှင့်အတူ အတိတ်ဖြစ်သွားသော ဒေဝတားများ၊ အနာဂတ်ကာလနှင့်အတူ အနာဂတ်ဖြစ်မည့် ဒေဝတားများ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကာလနှင့်အတူ ပစ္စုပ္ပန်၌ တည်ရှိသော တည်မြဲသုရများဟု ဆိုကြသည်။ ဤမနွန္တရ၌ ဂြဟများကို ‘ဝೈတானိက’ ဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 88

विवस्वानदितेः पुत्रः सूर्यो वैवस्वते ऽन्तरे / त्विषिनामा धर्मसुतः सोमो देवो वसुः स्मृतः

အဒိတိ၏သား ဝိဝස්ဝန်သည် ဝိုင်ဝස්ဝတ မနွန္တရ၌ နေမင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မ၏သား ‘တွိရှိ’ အမည်ရှိ ဒေဝ စိုးမသည် ဝစုအဖြစ် မှတ်သားထားသည်။

Verse 89

शुक्रो देवस्तु विज्ञेयो भार्गवो ऽसुरयाजकः / बृहत्तेजाः स्मृतो देवो देवाचार्यो ऽगि रस्सुतः

သုက္ကရကို ဒေဝအဖြစ် သိမှတ်ရမည်—သူသည် ဘာရ္ဂဝဖြစ်၍ အဆုရတို့၏ ယာဇက (ပူဇော်ပုရောဟိတ်) ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ‘ဗြဟတ်တေဇာ’ အမည်ရှိ ဒေဝသည် အင်္ဂိရသ၏သားဖြစ်၍ ဒေဝတို့၏ အာစာရျဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 90

बुधो मनोहरश्चैव त्विषिपुत्रस्तु स स्मृतः / शनैश्चरो विरूपस्तु संज्ञापुत्रो विवस्वतः

ဗုဓသည် လှပသဘောရှိ၍ ‘တွိရှိ’ ၏သားဟု မှတ်သားထားသည်။ ရှနိုက်ရှ္စရ (စနေ) သည် ‘ဝိရူပ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ဝိဝස්ဝန်၏ စဉ္ညာသား ဖြစ်သည်။

Verse 91

अग्नेर्विकेश्यां जज्ञे तु युवासौ लोहिताधिपः / नक्षत्राण्यृक्षनामानो दाक्षायण्यस्तु ताः स्मृताः

အဂ္နိမှ ဝိကေရှျာ၌ ‘ယုဝါ’ အမည်ရှိ လောဟိတအဓိပ (လောဟိတ၏ အရှင်) မွေးဖွားလာသည်။ ‘ဋ္ဌက္ရှ’ အမည်များဖြင့် ခေါ်သော နက္ခတ်များကို ဒက္ရှ၏ သမီးများဖြစ်သည့် ဒာက္ရှာယဏီဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 92

स्वर्भानुः सिंहिकापुत्रो भूतसंतापनो ऽसुरः / सोमर्क्षग्रहसूर्येषु कीर्त्तिता ह्यभिमानिनः

စင်္ဟိကာ၏သား စဝರ್ಭာနုသည် သတ္တဝါတို့ကိုဒုက္ခပေးသော အသူရဖြစ်၏။ စောမ၊ နက္ခတ်၊ ဂြိုဟ်နှင့် နေမင်းတို့အပေါ် အဟင်္ကာရရှိသူဟု ကီർത്തিতသည်။

Verse 93

स्थानान्येतानि चोक्तानि स्थानिनश्चाथ देवताः / शुक्लमग्निमयं स्थानं सहस्रांशोर्विवस्वतः

ဤနေရာများနှင့် ထိုနေရာများတွင် တည်ရှိသော ဒေဝတာတို့ကိုလည်း ဖော်ပြပြီးပြီ။ ထောင်ရောင်ခြည်ရှိသော ဝိဝသွတ် နေမင်း၏နေရာသည် ဖြူစင်၍ မီးသဘောဖြစ်၏။

Verse 94

सहस्रांशोस्त्विषेः स्थानमम्मयं शुक्लमेव च / आप्यं श्यामं मनोज्ञस्य पञ्चरश्मेर्गृहं स्मृतम्

ထောင်ရောင်ခြည်ရှိသူ၏ တောက်ပမှုနေရာသည်လည်း ဖြူစင်၍ ရေသဘောဖြစ်၏။ မနောရမသော ပဉ္စရश्मိ (လမင်း) ၏အိမ်သည် ရေသဘောဖြစ်ပြီး မှောင်နက်ရောင်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 95

शुक्रस्याप्यम्मयं शुक्लं पद्मं षौडःशरश्मिषु / नवरश्मेस्तु भौमस्य लौहितं स्थानमम्मयम्

သုကြ (ဇုရဟ) ၏နေရာသည်လည်း ဖြူစင်၍ ရေသဘောဖြစ်ကာ ပဒ္မပန်းကဲ့သို့—ရောင်ခြည် ၁၆ ခုရှိ၏။ နဝရश्मိ ဘောမ (မင်္ဂလ) ၏နေရာသည် ရေသဘောဖြစ်ပြီး အနီရောင်ဖြစ်၏။

Verse 96

हरिदाप्यं बृहत्स्थानं द्वादशांशैर्बृहस्पतेः / अषृ रश्मिगृहं प्रोक्तं कृष्णं मन्दस्य चाम्मयम्

ရောင်ခြည် ၁၂ ခုရှိသော ဗြဟ္စပတိ၏ ကျယ်ဝန်းသောနေရာသည် အစိမ်းရောင်မိုက်၍ ရေသဘောဖြစ်၏။ မန္ဒ (ရှနိ) ၏အိမ်ကို ရောင်ခြည် ၈ ခုရှိ၍ ရေသဘောဖြစ်ကာ အနက်ရောင်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 97

स्वर्भानोस्तामसं स्थानं भूतसंतापनालयम् / विज्ञेयास्तारकाः सर्वा अम्मयास्त्त्वे करश्मयः

Svarbhanu ၏ မှောင်မိုက်သော နေရာသည် သတ္တဝါတို့ကို ပူလောင်စေသော အာလယ ဖြစ်သည်။ ကြယ်အားလုံးကို သိမှတ်ရမည်၊ ၎င်းတို့၏ ရောင်ခြည်သည် ရေသဘောဟု ဆိုကြသည်။

Verse 98

आश्रयाः पुण्यकीर्तीनां सुशुक्लाश्चापि वर्णतः / घनतोयात्मिका ज्ञेयाः कल्पादावेव निर्मिताः

၎င်းတို့သည် ကုသိုလ်ကောင်းကင့်သတင်းကောင်းရှိသူတို့၏ အားကိုးရာဖြစ်ပြီး အရောင်အလွန်ဖြူစင်သည်။ ကလ္ပအစကတည်းက ဖန်ဆင်းထားသော ထူထဲသော ရေသဘောတရားဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 99

आदित्यरश्मिसंयोगात्संप्रकाशात्मिकाः स्मृताः / नवयोजनसाहस्रो विष्कंभः सवितुः स्मृतः

အာဒိတျ၏ ရောင်ခြည်နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့ကို အလင်းသဘောရှိသူများဟု မှတ်ယူကြသည်။ စဝိတೃ (နေမင်း) ၏ အချင်းကို ယိုးဇန ၉,၀၀၀ ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 100

त्रिगुणास्तस्य विस्तारो मण्डलस्य प्रमाणतः / द्विगुणः सूर्यविस्ताराद्विस्तारः शशिनः स्मृतः

ထို မဏ္ဍလ၏ အကျယ်ကို တိုင်းတာချက်အရ သုံးဆဟု ဆိုသည်။ နေ၏ အကျယ်ထက် နှစ်ဆသည်ဟု လ၏ အကျယ်ကို မှတ်ယူကြသည်။

Verse 101

तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर्भूत्वाधस्तात्प्रसर्पति / उद्धृत्य पृथिवीछायां निर्मितो मण्डलाकृतिः

၎င်းတို့နှစ်ပါးနှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသော Svarbhanu သည် အောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားပျံ့နှံ့သည်။ မြေကြီး၏ အရိပ်ကို မြှောက်ယူ၍ မဏ္ဍလပုံသဏ္ဍာန်ကို ဖန်တီးထားသည်။

Verse 102

स्वर्भानोस्तु बृहत्स्थानं तृतीयं यत्तमोमयम् / आदित्यात्तच्च निष्क्रम्य सोमं गच्छति पर्वसु

Svarbhānu ၏ ကြီးမြတ်သော နေရာသည် တတိယအဆင့်ဖြစ်၍ အမှောင်မိုက်ဖြင့် ပြည့်နှက်သည်; Āditya မှ ထွက်ကာ parva ကာလများတွင် Soma (လ) ထံ သွားသည်။

Verse 103

आदित्यमेति सोमाच्च पुनः सौरेषु पर्वसु / स्वर्भासा नुदते यस्मात्तस्मात्स्वर्भानुरुच्यते

သူသည် Soma မှ Āditya ထံသို့ သွားပြီး နောက်တဖန် နေ၏ parva ကာလများတွင် ပြန်လာသည်; Svarbhā (အလင်း) ဖြင့် တွန်းထုတ်ခံရသောကြောင့် Svarbhānu ဟု ခေါ်သည်။

Verse 104

चन्द्रस्य षोडशो भागो भार्गवस्तु विधीयते / विष्कंभान्मण्डलाच्चैव योजनाग्रात्प्रमाणतः

Candra ၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံ အတိုင်းအတာဖြင့် Bhārgava (Śukra) ကို သတ်မှတ်သည်; မဏ္ဍလ၏ အချင်းနှင့် yojana အတိုင်းအတာအရ ဖြစ်သည်။

Verse 105

भार्गवात्पादहीनस्तु विज्ञेयो वै बृहस्पतिः / बृहस्पतेः पाद हीनौ भौमसौरावुभौ स्मृतौ

Bhārgava ထက် pāda တစ်ခုလျော့သည်ဟု Bṛhaspati ကို သိရသည်; Bṛhaspati ထက် pāda တစ်ခုလျော့သူများမှာ Bhauma (မားစ်) နှင့် Saura (စနေ) တို့ဖြစ်ကြသည်။

Verse 106

विस्तारान्मण्डलाच्चैव पादहीनस्तयोर्बुधः / तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्ति च यानि वै

ထိုနှစ်ပါး၏ အကျယ်နှင့် မဏ္ဍလအတိုင်းအတာထက် pāda တစ်ခုလျော့သည်မှာ Budha (မက်ကူရီ) ဖြစ်သည်; ထို့ပြင် ကြယ်နှင့် နက္ခတ်ပုံသဏ္ဍာန်တို့လည်း ရုပ်ဝတ္ထုရှိ (တောက်ပ) ကြသည်။

Verse 107

बुधेन समरूपाणि विस्तारान्मण्डलाच्च वै / प्रायशश्चन्द्रयोगीनि विद्यादृक्षाणि तत्त्ववित्

တတ္တဝိဒ်သည် သိရမည်မှာ—ဗုဓနှင့် ဆင်တူသော နက္ခတ်စုများသည် ၎င်းတို့၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် မဏ္ဍလအလိုက် အများအားဖြင့် စန္ဒြယောဂ (လနှင့်ဆက်စပ်သော ယောဂ) ပါဝင်ကြသည်။

Verse 108

तारानक्षत्ररूपाणि हीनानि तु परस्परात् / शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने

ကြယ်တို့၏ နက္ခတ်ရုပ်သဏ္ဍာန်များသည် အချင်းချင်း နှိုင်းယှဉ်လျှင် လျော့နည်းကြပြီး အကွာအဝေးကို ၅၀၀၊ ၄၀၀၊ ၃၀၀ နှင့် ၂၀၀ ယောဇနဟု ဆိုသည်။

Verse 109

पूर्वापरनिकृष्टानि तारकामण्डलानि च / योजनाद्यर्द्धमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते

အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ ကြယ်မဏ္ဍလများသည် အချင်းချင်း နီးကပ်ပြီး အကွာအဝေးမှာ ယောဇနတစ်ခု၏ တစ်ဝက်သာ ဖြစ်ကာ ထို့ထက် ပိုတိုသည် မရှိ။

Verse 110

उपरिष्टात्त्रयस्तेषां ग्रहा ये दूरसर्पिणः / सौरोङ्गिराश्च वक्रश्च ज्ञेया मन्दविचारिणः

အပေါ်ဘက်တွင် အဝေးသို့ သွားလာသော ဂြိုဟ်သုံးလုံးရှိသည်—စော်ရ၊ အင်္ဂိရသ၊ နှင့် ဝက္ကရ; ၎င်းတို့ကို မန်ဒဂတိ (နှေးကွေး) ဟု သိရမည်။

Verse 111

तेभ्यो ऽध स्तात्तु चत्वारः पुनरेव महाग्रहाः / सूर्यसोमौ बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः

၎င်းတို့အောက်တွင် ထပ်မံ၍ မဟာဂြိုဟ် လေးလုံးရှိသည်—နေ (စူရျ), လ (ဆိုမ/စန္ဒြ), ဗုဓ, နှင့် ဘာရ္ဂဝ (သုကြ); ၎င်းတို့သည် မြန်ဆန်စွာ လှည့်လည်ကြသည်။

Verse 112

तावत्यस्तारकाकोट्यो यावदृक्षाणि सर्वशः / विधिना नियमाच्चैषामृक्षचर्या व्यवस्थिता

အရပ်ရပ်ရှိ ရက္ရှ (နက္ခတ်) များအရေအတွက်နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ကြယ်များလည်း ကိုဋိပေါင်းများစွာရှိသည်။ ဗိဓိနှင့် နိယမအတိုင်း နက္ခတ်တို့၏ လှည့်လည်မှုကို စီမံထားသည်။

Verse 113

गतिस्तासु च सूर्यस्य नीचौच्चे त्वयनक्रमात् / उत्तरायणमार्गस्थो यदा पर्वसु चन्द्रमाः

ထိုနက္ခတ်လမ်းကြောင်းများတွင် နေ၏သွားလာမှုသည် အယနအဆင့်အလိုက် နိမ့်မြင့် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ပရဝကာလများတွင် လသည် ဥတ္တရာယဏ လမ်းကြောင်း၌ တည်ရှိသည်။

Verse 114

उच्चत्वाद्दृश्यते शीघ्रं नीतिव्यक्तैर्गभस्तिभिः / तदा दक्षिणमार्गस्यो नीयां विथीमुपाश्रितः

အမြင့်ကြောင့် ထင်ရှားသော ရောင်ခြည်များဖြင့် လျင်မြန်စွာ မြင်ရသည်။ ထိုအခါ ဒက္ခိဏမားဂ၏ နိမ့်သော လမ်းကြောင်း (ဝိသီ) ကို အားထားသည်။

Verse 115

भूमि लेखावृतः सूर्यः पूर्णामावास्ययोः सदा / न दृश्यते यथाकालं शीघ्रमस्तमुपैति च

ပုဏ္ဏမီနှင့် အမావသျာတွင် နေသည် မြေပြင်အနားသတ်လိုင်းကြောင့် အမြဲဖုံးကွယ်နေသည်။ အချိန်မီ မမြင်ရဘဲ လျင်မြန်စွာ ဝင်လျှော (အസ്ത) သွားသည်။

Verse 116

तस्मादुत्तरमार्गस्थो ह्यमावस्यां निशाकरः / दृश्यते दक्षिणे मार्गे नियमाद्दृश्यते न च

ထို့ကြောင့် အမாவသျာနေ့တွင် မြောက်လမ်းကြောင်း၌ တည်ရှိသော နိရှာကရ (လ) ကို မြင်ရသည်။ သို့သော် စည်းကမ်းအရ တောင်လမ်းကြောင်း၌ မမြင်ရ။

Verse 117

ज्योतिषां गतियोगेन सूर्याचन्द्रमसावृतः / समानकालास्तमयौ विषुवत्सु समोदयौ

ကြယ်တို့၏ လှုပ်ရှားမှု ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် နေ နှင့် လ တို့သည် ဖုံးလွှမ်းနေသည်; ဗိသုဝတ်ကာလတွင် နေဝင်နှင့် နေထွက် အချိန်တူတူ ဖြစ်သည်။

Verse 118

उत्तरासु च वीथीषु व्यन्तरास्तमनोदयौ / पूर्णामवास्ययोर्ज्ञोयौ ज्योतिश्चक्रानुवर्तिनौ

မြောက်ဘက် လမ်းကြောင်းများတွင် နေဝင်နှင့် နေထွက် အချိန်ကွာဟမှု ရှိသည်; ပုဏ္ဏမီနှင့် အမဝါသီတွင် ဤကွာခြားချက်ကို သိထားရမည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ကြယ်ဝိုင်းစက်ကို လိုက်နာသဖြင့် ဖြစ်သည်။

Verse 119

दक्षिणायनमार्गस्थो यदा चरति रश्मिवान् / तदा सर्वग्रहाणां च सूर्यो ऽधस्तात्प्रसर्पति

ရောင်ခြည်ရှိသော နေသည် ဒက္ခိဏာယန လမ်းကြောင်းတွင် လှည့်လည်သွားလာသောအခါ၊ ဂြိုဟ်အားလုံး၏ အောက်ဘက်သို့ လျှောဆင်းသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 120

विस्तीर्ण मण्डलं कृत्वा तस्योर्द्ध्व चरते शशी / नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं सोमादूर्द्ध्व प्रसर्पति

ကျယ်ပြန့်သော ဝိုင်းဝန်းတစ်ခုကို ဖန်တီးပြီး လသည် ၎င်း၏ အပေါ်ဘက်တွင် လှည့်လည်သည်; ကြယ်စုဝိုင်းတစ်ခုလုံးသည် ဆိုမ (လ) ထက်ပင် အပေါ်သို့ ပျံ့နှံ့နေသည်။

Verse 121

नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्द्ध्र बुधादूर्द्ध्वं तु भार्गवः / वक्रस्तु भार्गवादूर्द्ध्व वक्रादूर्द्ध्वं बृहस्पतिः

နက္ခတ်များ၏ အပေါ်တွင် ဘုဓ (Mercury) ရှိပြီး၊ ဘုဓ၏ အပေါ်တွင် ဘာရ္ဂဝ (သုက္ကရ/Venus) ရှိသည်; ဘာရ္ဂဝ၏ အပေါ်တွင် ဝက္ကရ (မင်္ဂလ/Mars) ရှိပြီး၊ ဝက္ကရ၏ အပေါ်တွင် ဗြဟස්ပတိ (Jupiter) ရှိသည်။

Verse 122

तस्माच्छनैश्चरश्चोर्द्ध्वं तस्मात्सप्तर्षिमण्डलम् / ऋषीणां चापि सप्तानां ध्रुव ऊर्द्ध्वं व्यवस्थितः

ထိုအထက်တွင် ရှနైရှ္စရ (စနေဂြိုဟ်) ရှိပြီး၊ ထို့အထက်တွင် စပ္တရ္ရှိ မဏ္ဍလ ရှိသည်။ ထို ရှိသမျှ ရှစ်ဦးမဟုတ်၊ ရှစ်မဟုတ်—ရိရှီ ခုနစ်ပါး၏ အထက်တွင် ဓြုဝ တာရာ တည်ငြိမ်စွာ ရှိနေသည်။

Verse 123

द्विगुणेषु सहस्रेषु योजनानां शतेषु च / ताराग्रहान्तराणि स्युरुपरिष्टाद्यथाक्रमम्

ယောဇနာ အရာရာ ရာချီနှင့် ထောင်ချီကို နှစ်ဆတိုးသည့် အတိုင်းအတာဖြင့်၊ အထက်ဘက်တွင် အစဉ်လိုက် ကြယ်နှင့် ဂြိုဟ်တို့၏ အကွာအဝေးများ ရှိသည်။

Verse 124

ग्रहाश्च चन्द्रसूर्यौं च दिवि दिव्येन तेज सा / नित्यमृक्षेषु युज्यन्ते गच्छन्तो नियताः क्रमात्

ဂြိုဟ်များ၊ လနှင့် နေသည် ကောင်းကင်၌ ဒိဗ္ဗတေဇဖြင့် တောက်ပကာ၊ နက္ခတ်စုများနှင့် အမြဲတမ်း ဆက်စပ်လျက်၊ သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်အတိုင်း လှည့်လည်သွားလာကြသည်။

Verse 125

ग्रहनक्षत्रसूर्यास्तु नीचोच्चमृजवस्तथा / समागमे च भेदे च पश्यन्ति युगपत्प्रजाः

ဂြိုဟ်၊ နက္ခတ်နှင့် နေတို့သည် နိမ့်-မြင့် အနေအထားများနှင့် တည့်တည့်သွားသော လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း ရှိကြသည်။ သူတို့၏ ဆုံတွေ့ခြင်းနှင့် ခွဲခွာခြင်းကို လူတို့က တပြိုင်နက် မြင်ကြသည်။

Verse 126

परस्परस्थिता ह्येते युज्यन्ते च परस्परम् / असंकरेण विज्ञेयस्तेषां योगस्तु वै बुधैः

ဤအရာတို့သည် အပြန်အလှန် တည်ရှိ၍ အပြန်အလှန်ပင် ဆက်စပ်ကြသည်။ သူတို့၏ ယောဂသည် မရောနှောဘဲ ဖြစ်ကြောင်းကို ပညာရှိတို့ သိရမည်။

Verse 127

इत्येवं सन्निवेशो वै वृथिव्या ज्यौतिषस्य च / द्विपानामुदधीनां च पर्वतानां त्थैव च

ဤသို့ပင် မြေကြီး၊ ဂျျိုတိရှ (နက္ခတ္တဗေဒ) စနစ်၊ ကျွန်းများ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် တောင်တန်းများ၏ အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြ하였다။

Verse 128

वर्षाणां च नदीनां च ये च तेषु वसंति वै / एतेष्वेव ग्रहाः सर्वे नक्षत्रेषु समुत्थिताः

ဒေသများ (ဝရ္ଷ)၊ မြစ်များနှင့် ထိုအတွင်း နေထိုင်သူများအကြောင်း—ဤနက္ခတ်များအတွင်း၌ပင် ဂြိုဟ်အားလုံး ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 129

विवस्वानदितेः पुत्रः सूर्यो वै चाक्षुषेंऽतरे / विशाखासु समुत्पन्नो ग्रहाणां प्रथमो ग्रहः

အဒိတိ၏သား ဝိဝස්ဝန် ဟူသော နေမင်းသည် ချာක්ෂုရှ မနွန္တရကာလ၌ ဝိသာခာ နက္ခတ်တွင် ပေါ်ထွန်း၍ ဂြိုဟ်တို့အနက် ပထမဂြိုဟ်ဖြစ်သည်။

Verse 130

त्विषिमान् धर्मपुत्रस्तु सोमो देवो वसोस्सुतः / शीतरश्मिः समुत्पन्नः कृत्तिकासु निशाकरः

တောက်ပသော ဓမ္မ၏သား၊ ဝစု၏သားဖြစ်သော ဒေဝ ဆိုမ (လ) သည် အေးမြသော ရောင်ခြည်ရှိ နိရှာကရအဖြစ် ကೃတ္တိကာ နက္ခတ်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 131

षोडशार्चिर्भृगोः पुत्रः शुक्रः सूर्यादनन्तरम् / ताराग्रहाणां प्रवरस्तिष्यऋक्षे समुत्थितः

ဘೃဂု၏သား၊ ဆယ့်ခြောက် ရောင်ခြည်ရှိသော သုက္ကရ (Venus) သည် နေမင်းနောက်တော်မှ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကြယ်ဂြိုဟ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကာ တိષျ နက္ခတ်တွင် ထင်ရှား하였다။

Verse 132

ग्रहश्चाङ्गिरसः पुत्रो द्वादशार्चिर्बृहस्पतिः / फाल्गुनीषु समुत्पन्नः पूर्वासु च जगद्गुरुः

အင်္ဂိရသ၏ သားတော်၊ ရောင်ခြည်တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးရှိသော ဂြိုဟ် ဘృဟஸပတိ သည် ပူရ္ဝ ဖာလ္ဂုနီ နက္ခတ်တွင် မွေးဖွား၍ လောက၏ ဆရာတော်ဟု ချီးမြှောက်ခံရသည်။

Verse 133

नवार्चिर्लोहिताङ्गश्च प्रजापतिसुतो ग्रहः / आषाढास्विह पूर्वासु समुत्पन्न इति श्रुतिः

ရောင်ခြည်ကိုးပါးရှိ၍ ကိုယ်အရောင်နီသော ပရဇာပတိ၏ သား ဂြိုဟ် (မင်္ဂလ/မားစ်) သည် ပူရ္ဝ အာရှာဍာ နက္ခတ်တွင် မွေးဖွားသည်ဟု သြတိက ဆိုသည်။

Verse 134

रेवतीष्वेव सप्तार्चिस्तथा सौरिः शनैश्चरः / सौम्यो बुधो धनिष्ठासु पञ्चार्चिरुदितो ग्रहः

ရေဝတီ နက္ခတ်တွင် ရောင်ခြည်ခုနစ်ပါးရှိသော စောရီ ရှနိုင်းရှ္စရ (စနေ) မွေးဖွား၍၊ ဓနိဋ္ဌာတွင် သောမ్య ဘုဓ (မက်ကရီ) သည် ရောင်ခြည်ငါးပါးရှိသော ဂြိုဟ်အဖြစ် ထွန်းတောက်သည်။

Verse 135

तमोमयो मृत्युसुतः प्रजाक्षयकरः शिखी / आर्श्लेषासु समुत्पन्नः सर्वहारी महाग्रहः

အမှောင်ဓာတ်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းသော မృత్యု၏ သား ရှိခီသည် သတ္တဝါများကို လျော့ပါးစေသူဖြစ်၍၊ အာရှ္လေရှာ နက္ခတ်တွင် မွေးဖွားသော အရာအားလုံးကို လုယူသည့် မဟာဂြိုဟ် ဖြစ်သည်။

Verse 136

तथा स्वनामधेयेषु दाक्षायण्यः समुछ्रिताः / तमोवीर्यमयो राहुः प्रकृत्या कृष्णमण्डलः

ထို့အတူ မိမိတို့၏ အမည်ကို ဆောင်သော ဒာක්ෂာယဏီ နက္ခတ်များတွင် သူတို့သည် မြင့်မြတ်စွာ တည်ရှိကြသည်။ အမှောင်အင်အားပြည့်ဝသော ရာဟုသည် သဘာဝအားဖြင့် အနက်ရောင် မဏ္ဍလ ဖြစ်သည်။

Verse 137

भरणीषु समुत्पन्नो ग्रहश्चन्द्रार्कमर्द्दनः / एते तारा ग्रहाश्चापि बोद्धव्या भार्गवादयः

ဘရဏီ နက္ခတ်တွင် ပေါ်ထွန်းသော “စန္ဒြာရ္ကမရ္ဒန” ဟူသော ဂြိုဟ်သည် လနှင့် နေကို နှိမ်နင်းသူ ဖြစ်၏။ ဤတားရာ-ဂြိုဟ်တို့သည်လည်း ဘာရ္ဂဝ စသည်တို့အဖြစ် သိမှတ်ရမည်။

Verse 138

जन्मनक्षत्रपीडासु यान्ति वैगुण्यतां यतः / स्पृश्यन्ते तेन दोषेण ततस्तद्ग्रहभक्तितः

မွေးနက္ခတ်၏ ပီဋာများကြောင့် ချို့ယွင်းမှုသို့ ရောက်ကြသည်။ ထိုဒೋಷကြောင့် ထိခိုက်ခံရသဖြင့် ထိုထိုဂြိုဟ်ကို ဘက္တိပြုရမည်။

Verse 139

सर्वग्रहाणामेतेषामादिरादित्य उच्यते / ताराग्रहाणां शुक्रस्तु केतूनामपि धूमवान्

ဤဂြိုဟ်အားလုံး၏ အစကို “အာဒိတျ” (နေ) ဟု ခေါ်သည်။ တားရာ-ဂြိုဟ်တို့တွင် သုက္ကရ (Shukra)၊ ကေတုတို့တွင် ဓူမဝါန် (ဓူမကေတု) သည် အဓိကဖြစ်၏။

Verse 140

ध्रुवः कीलो ग्रहाणां तु विभक्तानां चतुर्द्दिशम् / नक्षत्राणां श्रविष्ठा स्यादयनानां तथोत्तरम्

လေးဘက်သို့ ခွဲဝေထားသော ဂြိုဟ်တို့အတွက် ဓြုဝသည် အချောင်းတိုင် (ကီလ) ကဲ့သို့ အ축ဖြစ်၏။ နက္ခတ်တို့တွင် ရှရဝိဋ္ဌာ၊ အယနတို့တွင် ဥတ္တရာယဏ သည် အဓိကဖြစ်၏။

Verse 141

वर्षाणां चापि पञ्चानामाद्यः संवत्सरः स्मृतः / ऋतूनां शिशिरश्चापि मासानां माघ एव च

နှစ်အမျိုးအစား ငါးမျိုးအနက် အစကို “သံဝတ္ဆရ” ဟု မှတ်ယူသည်။ ရာသီတို့တွင် ရှိရှိရ (ဆောင်း)၊ လတို့တွင် မာဃ သည် အဓိကဖြစ်၏။

Verse 142

पक्षाणां शुक्लपक्षश्च तिथीनां प्रतिपत्तथा / अहोरात्रविभागानामहश्चापि प्रकीर्तितम्

ပက္ခများအနက် သုက္လပက္ခ၊ တိထီများအနက် ပရတိပဒါ၊ နေ့ည ခွဲခြားမှုတွင် ‘အဟ’ (နေ့) ဟူသည်လည်း ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်းဖော်ပြထားသည်။

Verse 143

मुहूर्त्तानां तथैवादिर्मुहूर्त्तो रुद्रदैवतः / क्षणश्चापि निमेषादिः कालः कालविदां वराः

မုဟူရတ္များအနက် အစမုဟူရတ္သည် ရုဒြဒေဝတასთან ဆက်နွယ်သည်; က္ෂဏလည်း နိမေရှ အစရှိသဖြင့် စတင်သည်—ကာလကို သိမြင်သူ အမြတ်တို့ရေ၊ ဤသည်ပင် ကာလဖြစ်သည်။

Verse 144

श्रवणान्तं धनिष्ठादि युगं स्यात्पञ्चवार्षिकम् / भानोर्गतिविशेषेण चक्रवत्परिवर्त्तते

ဓနိဋ္ဌာမှ စ၍ ရှရဝဏအဆုံးထိရှိသော ယုဂသည် ငါးနှစ်ကြာဟု ဆိုကြသည်; နေရောင်၏ လှုပ်ရှားမှုအထူးအလိုက် ဘီးကဲ့သို့ လှည့်ပတ်ပြောင်းလဲသည်။

Verse 145

दिवाकरः स्मृतस्तस्मात्कालस्तद्विद्भिरीश्वरः / चतुर्विधानां भूतानां प्रवर्त्तकनिवर्त्तकः

ထို့ကြောင့် ဒိဝာကရ (နေ) ကို ကာလဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ သိမြင်သူတို့က အီရှွရဟု ခေါ်ကြသည်; သူသည် အမျိုးလေးပါးသော ဘူတတို့၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ရပ်တန့်မှုကို ဖြစ်စေသူဖြစ်သည်။

Verse 146

तस्यापि भगवान्रुद्रः साक्षाद्देवः प्रवर्त्तकः / इत्येष ज्योतिषामेव संनिवेशोर्ऽथनिश्चयात्

ထိုအရာ၏ လှုပ်ရှားမှုကိုလည်း တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေသူမှာ အမှန်တကယ် ဘဂဝန် ရုဒြဒေဝ ဖြစ်သည်; အဓိပ္ပါယ်ကို သေချာသတ်မှတ်သဖြင့် ဤသည်ပင် ဂျျိုတိသ၏ စီမံတည်ဆောက်မှု ဖြစ်သည်။

Verse 147

लोकसंव्यवहारार्थ मीश्वरेण विनिर्मितः / उत्तराश्रवणेनासौ संक्षिप्तश्च ध्रुवे तथा

လောက၏ အပြုအမူနှင့် စည်းကမ်းအတွက် ဤအရာကို အီရှွရက ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဥတ္တရာရှရဝဏအားဖြင့် ဓြုဝနေရာ၌လည်း အကျဉ်းချုပ်၍ တည်စေတော်မူ၏။

Verse 148

सर्वतस्तेषु विस्तीर्णो वृत्ताकार इव स्थितः / बुद्धिबूर्वं भागवता कल्पदौ संप्रवर्त्तितः

အရာသည် အားလုံးအတွင်း အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့၍ စက်ဝိုင်းသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ တည်ရှိသည်။ ကလ္ပအစတွင် ဘဂဝန်သည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိုအရာကို စတင်လှုပ်ရှားစေတော်မူ၏။

Verse 149

साश्रयः सो ऽभिमानी च सर्वस्य ज्योतिषात्मकः / वैश्वरूपप्रधानस्य परिणामो ऽयमद्भुतः

၎င်းသည် အားထားရာရှိ၍ ‘ငါ’ ဟူသော အဟင်ကာရလည်းရှိကာ၊ အရာအားလုံး၏ အလင်းရောင်သဘောတရားဖြစ်သည်။ ဤသည်ကား ဝိုင်ရှ္ဝရူပ-ပရဓာန၏ အံ့ဩဖွယ် ပြောင်းလဲမှုဖြစ်၏။

Verse 150

नैतच्छक्यं प्रसंख्यातुं याथातथ्येन केनचित् / गतागतं मनुष्येण ज्योतिषां सांसचक्षुषा

ဤအရာကို အမှန်တကယ်အတိုင်း မည်သူမျှ ရေတွက်မနိုင်။ လူသားသည် လောကီမျက်စိဖြင့် အလင်းတန်းတို့၏ သွားလာမှုကို မတိုင်းတာနိုင်။

Verse 151

आगमादनुमा नाच्च प्रत्यक्षदुपपत्तितः / परिक्ष्य निपुणं बुद्ध्या श्रद्धातव्यं विपश्चिता

အာဂမ၊ အနုမာန နှင့် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့မှု၏ သက်သေတရားတို့အရ—ဉာဏ်ဖြင့် နက်နဲစွာ စိစစ်ပြီးနောက်—ပညာရှိသည် သဒ္ဓါကို ထားသင့်၏။

Verse 152

चक्षुः शास्त्रं जलं लेख्यं गणितं बुद्धिवित्तमाः / पञ्चैते हेतवो विप्रा ज्योतिर्गणविवेचने

မျက်စိ၊ သာස්တရ၊ ရေ၊ ရေးသားမှု၊ သင်္ချာနှင့် ဉာဏ်ပညာ—ဤငါးပါးသည်၊ အို ဗိပရတို့၊ ဇျောတိသ်တွက်ချက်မှုကို ခွဲခြမ်းရာ၌ အကြောင်းတရားများဖြစ်သည်။