Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे आदित्यव्यूहकीर्त्तनं नामैकविंशतितमो ऽध्यायः सूत उवाच स्वायंभूवनिसर्गे तु व्याख्यातान्यन्तराणि च / भविष्याणि च सर्वाणि तेषां वक्ष्याम्यनुक्रमम्

ဤသို့ သီရိ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုက ပြောကြားသော ပူရ္ဝဘာဂ၏ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပဒတွင် “အာဒိတျဗျူဟကီရ္တန” ဟူသော ၂၁ မြောက် အధ్యာယ ဖြစ်သည်။ စူတက ဆိုသည်—စဝါယံဘုဝ စೃષ્ટိ၌ ရှင်းလင်းထားသော မန္ဝန္တရများနှင့် အနာဂတ်၌ ဖြစ်လာမည့် အားလုံး၏ အစဉ်ကို ငါ ပြောမည်။

Verse 2

एतच्छ्रुतवा तु मुनयः पप्रच्छू रोमहर्षणम् / सूर्याचन्द्रमसोश्चारं ग्रहाणां चैव सर्वशः

ဤအကြောင်းကို ကြားပြီး မုနိတို့သည် ရောမဟർഷဏကို မေးမြန်းကြသည်—နေမင်းနှင့် လမင်း၏ လှည့်လည်မှု၊ ထို့ပြင် ဂြိုဟ်အားလုံး၏ သွားလာမှုသည် မည်သို့နည်း။

Verse 3

ऋषय ऋचुः / भ्रमन्ति कथमेतानि ज्योतीषि दिवमण्डलम् / अव्यूहेन च सर्वाणि तथैवासंकरेण वा

ရှိသီတို့က ဆိုကြသည်—ဤတောက်ပသော ကြယ်တန်းများသည် ကောင်းကင်မဏ္ဍလ၌ မည်သို့ လှည့်ပတ်နေသနည်း။ အားလုံးသည် စီစဉ်မှု(ဗျူဟ) မရှိဘဲလား၊ သို့မဟုတ် အချင်းချင်း မရောနှောဘဲ မည်သို့ သွားလာနိုင်သနည်း။

Verse 4

कश्चिद्भामयते तानि भ्रमन्ते यदि वा स्वयम् / एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो निगद सत्तम

ဤအရာများကို တစ်စုံတစ်ယောက်က လှည့်ပတ်စေသလား၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်ပင် လှည့်ပတ်နေသလား? ဤအကြောင်းကို သိလိုပါသည်; အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ အမှန်တရားကို ပြောပြပါ။

Verse 5

सूत उवाच भूतसंमोहनं ह्येतद्वदतो मे निबोधत / प्रत्यक्षमपि दृश्यं च संमोहयति यत्प्रजाः

စူတက ပြောသည်—ဤသည်မှာ သတ္တဝါတို့ကို မောဟစေသော အကြောင်းဖြစ်၏; ငါ့စကားကို နားထောင်ကြ။ မျက်မြင်မြင်သာသောအရာတောင် လူတို့ကို မောဟစေတတ်သည်။

Verse 6

यो ऽयं चतुर्द्दिशं पुच्छे शैशुमारे व्यवस्थितः / उत्तानपादपुत्रो ऽसौ मेढीभूतो ध्रुवो दिवि

ဤရှိုင်ရှုမာရ၏ အမြီး၌ လေးဘက်လုံးတည်ရှိနေသူမှာ ဥတ္တာနပာဒ၏ သား ဒြုဝဖြစ်၏; ကောင်းကင်၌ သူသည် အချိုးတံကဲ့သို့ တည်ငြိမ်နေသည်။

Verse 7

स वै भ्रामयते नित्यं चन्द्रादित्यौ ग्रहैः सह / भ्रमन्तमनुगच्छन्ति नक्षत्राणि च चक्रवत्

သူသည် လနှင့် နေကို ဂြိုဟ်များနှင့်အတူ အမြဲလှည့်ပတ်စေ၏; လှည့်ပတ်နေသူကို ကြယ်စုများသည် ဘီးကဲ့သို့ လိုက်ပါကြသည်။

Verse 8

ध्रुवस्य मनसा चासौ सर्वते ज्योतिषां गणः / सूर्याचन्द्रमसौ तारा नक्षत्राणि ग्रहैः सह

ဒြုဝ၏ စိတ်အကြံ (သန္နိဋ္ဌာန်) ကြောင့်ပင် ကောင်းကင်အလင်းတန်းအားလုံး—နေ၊ လ၊ ကြယ်များ၊ နက္ခတ်စုများနှင့် ဂြိုဟ်များအပါအဝင်—လှည့်ပတ်ကြသည်။

Verse 9

वातानीकमयैर्बन्धैर्ध्रुवे बद्धानि तानि वै / तेषां योगश्च भेदश्च कालश्चारस्तथैव च

အရာအားလုံးသည် လေစုဖွဲ့မှုမှ ဖြစ်သော ချည်နှောင်မှုများဖြင့် ဓြုဝ၌ ချည်နှောင်ထားသည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစည်းမှု၊ ခွဲခြားမှု၊ ကာလနှင့် လှုပ်ရှားမှုတို့လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 10

अस्तोदयौ तथोत्पाता अयने दक्षणोत्तरे / विषुवद्ग्रहवर्णाश्च द्रुवात्सर्वं प्रवर्त्तते

နေဝင်နေထွက်နှင့် အထူးလက္ခဏာများ၊ တောင်-မြောက် အယန၊ ဗိသုဝတ်နှင့် ဂြိုဟ်အရောင်များ—အားလုံးသည် ဓြုဝမှ စတင်လည်ပတ်သည်။

Verse 11

वर्षा घर्मो हिमं रात्रिः संध्या चैव दिनं तथा / शुभाशुभं प्रजानां च ध्रुवात्सर्वं प्रवर्त्तते

မိုး၊ အပူ၊ အအေးနှင်းဆန်မှု၊ ည၊ ဆည်းဆာနှင့် နေ့; ထို့ပြင် သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းမကောင်း—အားလုံးသည် ဓြုဝမှ လည်ပတ်လာသည်။

Verse 12

ध्रुवेणाधिष्टितश्चैव सूर्यो ऽपो गृह्य वर्षति / तदेष दीप्त किरणः स कालग्निर्दिवाकरः

ဓြုဝ၏ အဓိဋ္ဌာန်အောက်တွင် နေမင်းသည် ရေကို စုပ်ယူ၍ မိုးအဖြစ် ရွာစေသည်။ ထို တောက်ပသော ရောင်ခြည်ရှင် ဒိဝါကရသည် ကာလာဂ္နိကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 13

परिवर्त्तक्रमाद्विप्रा भाभिरालोकयन् दिशः / सूर्यः किरमजालेन वायुयुक्तेन सर्वशः

အို ဗိပရာတို့၊ လှည့်ပတ်သည့် အစဉ်အလာအတိုင်း နေမင်းသည် လေနှင့်ပေါင်းစည်းသော ရောင်ခြည်ကွန်ယက်ဖြင့် အရပ်အနှံ့ကို မိမိအလင်းဖြင့် ထွန်းလင်းစေသည်။

Verse 14

जगतो जलमादत्ते कृत्स्नस्य द्विजसत्तमाः / आदित्यपीतं सकलं सोमः संक्रमते जलम्

အို ဗြဟ္မဏအမြတ်တို့၊ အာဒိတျ (နေမင်း) သည် လောကတစ်လောကလုံး၏ ရေကို စုပ်ယူသည်။ နေမင်းသောက်သုံးပြီးသော ရေအားလုံးကို ဆိုမ (လမင်း) သည် ပြန်လည် ရေအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။

Verse 15

नाडीभिर्वायुयुक्ताभिर्लोकधारा प्रवर्त्तते / यत्सोमात्स्रवते ह्यंबु तदन्नेष्वेव तिष्ठति

လေဓာတ်ပါဝင်သော နာဍီများမှတဆင့် လောက၏ စီးဆင်းမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဆိုမမှ စိမ့်ထွက်သော ရေသည် အစာအဟာရတို့အတွင်း၌ပင် တည်ရှိနေသည်။

Verse 16

मेघा वायुविघातेन विसृजन्ति जलं भूवि / एवमुत्क्षिप्यते चैव पतते चासकृज्जलम्

မိုးတိမ်များသည် လေတိုက်ခတ်မှု၏ တားဆီးထိခိုက်မှုကြောင့် မြေပြင်ပေါ်သို့ ရေကို လွှတ်ချသည်။ ထို့ကြောင့် ရေသည် အပေါ်သို့ မြှောက်တင်ခံရပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ ကျဆင်းသည်။

Verse 17

न नाश उदकस्यास्ति तदेव परिवर्त्तते / संधारणार्थं लोकानां मायैषा विश्वनिर्मिता

ရေသည် ပျက်စီးခြင်းမရှိ၊ အဲဒီရေတည်းဟူသော အရာကပင် ပုံသဏ္ဍာန်ပြောင်းလဲသည်။ လောကများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဤသည်မှာ ကမ္ဘာက တည်ဆောက်ထားသော မာယာဖြစ်သည်။

Verse 18

अन्या मायया व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् / विश्वेशो लोककृद्देवः सहस्राक्षः प्रजापतिः

ဤမာယာကြောင့် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာတို့ပါဝင်သည့် သုံးလောကလုံး ပျံ့နှံ့ဖုံးလွှမ်းနေသည်။ လောကကိုဖန်ဆင်းသော ဗိශ්ဝေရှ၊ ထောင်မျက်စိရှိ ပရဇာပတိ (ဣန္ဒြ) ဖြစ်သည်။

Verse 19

धाता कृत्स्नस्य लोकस्य प्रभविष्णुर्दिवाकरः / सार्वलोकिकमंभो यत्तत्सोमान्नभसश्व्युतम्

လောကအလုံးစုံ၏ ဖန်ဆင်းရှင်သည် ဒိဝါကရ (နေမင်း) ဖြစ်၍ အာနုဘော်ကြီး၏။ လောကတစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့သော ရေသည် စိုးမမှ မိုးကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာသည်။

Verse 20

सोमाधारं जगत्सर्वमेतत्तथ्यं प्रकीर्तितम् / सूर्यादुष्णं निस्रवते सोमाच्छीतं प्रवर्त्तते

ဤအရာသည် သစ္စာဟု ဆိုကြသည်—လောကအလုံးစုံသည် စိုးမကို အခြေခံသည်။ နေမင်းမှ အပူ ထွက်စီး၍ စိုးမမှ အအေး ပျံ့နှံ့သည်။

Verse 21

शीतोष्णवीर्यौं द्वावेतौ युक्त्या धारयतो जगत् / सोमाधारा नदी गङ्गा पवित्रा विमलोदका

အအေးနှင့် အပူ ဟူသော အင်အားနှစ်ပါးသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် လောကကို ထိန်းထားသည်။ စိုးမကို အခြေခံသော ဂင်္ဂါမြစ်သည် သန့်ရှင်း၍ ရေကြည်လင်သည်။

Verse 22

भद्रसोमपुरोगाश्च महानद्यो द्विजोत्तमाः / सर्वभूतशरीरेषु ह्यापो ह्यनुसृताश्च याः

အို ဒွိဇောတ္တမ! ဘဒ္ရစိုးမ စသည့် မြစ်ကြီးများသည် ရှေ့ဆောင်ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ရေသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာများတွင် အနှံ့အပြား စိမ့်ဝင်၍ စီးဆင်းနေသည်။

Verse 23

तेषु संदह्यमानेषु जङ्गमस्थावरेषु च / धूमभूतास्तु ता ह्यापो निष्कामन्तीह सर्वशः

လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါတို့ မီးလောင်သည့်အခါ၊ ထိုရေသည် မီးခိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ ဤနေရာ၌ အနှံ့အပြား ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 24

तेन चाभ्राणि जायन्ते स्थानमभ्रमयं स्मृतम् / तेजोर्ऽकः सर्वभूतेभ्य आदत्ते रश्मिभिर्जलम्

ထိုကြောင့် မိုးတိမ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုနေရာကို ‘အဘ္ရမယ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ တောက်ပသော နေမင်းသည် ရောင်ခြည်များဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးထံမှ ရေကို ဆွဲယူသည်။

Verse 25

समुद्राद्वायुसंयोगाद्वहन्त्यापो गभस्तयः / संजीवनं च सस्यानामंभस्तदमृतोपमम्

ပင်လယ်နှင့် လေ၏ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် နေမင်း၏ ရောင်ခြည်များက ရေကို သယ်ဆောင်သည်။ ထိုရေသည် သီးနှံတို့၏ အသက်ဖြစ်၍ အမృతတူသည်။

Verse 26

ततस्त्वृतुवशात्काले परिवत्य दिवाकरः / यच्छत्यापो हि मेघेभ्यः घुक्लाशुक्लैर्गभस्तिभिः

ထို့နောက် ရာသီအလိုက် အချိန်ရောက်သော် နေမင်းသည် ပြောင်းလဲ၍ အဖြူနှင့် အမဲရောင် ရောင်ခြည်များဖြင့် မိုးတိမ်များသို့ ရေကို ပေးအပ်သည်။

Verse 27

अभ्रस्थाः प्रपतन्त्यापो वायुना समुदीरिताः / सर्वभूतहितार्थाय वायुमिश्राः समन्ततः

မိုးတိမ်ထဲရှိ ရေသည် လေကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍ အောက်သို့ ကျလာသည်။ လေနှင့် ရောနှောကာ အရပ်ရပ်သို့ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် မိုးရွာသည်။

Verse 28

ततो वर्षति षण्मासान्सर्वभूतविवृद्धये / वायव्यं स्तनितं चैव वैद्युतं चाग्निसंभवम्

ထို့နောက် သတ္တဝါအားလုံး၏ ကြီးထွားမှုအတွက် ခြောက်လတိုင် မိုးရွာသည်။ လေမှ ဖြစ်သော မိုးကြိုးသံ၊ လျှပ်စီးအလင်းနှင့် မီးမှ ဖြစ်သော တောက်ပမှုလည်း ပေါ်ထွက်သည်။

Verse 29

मेहनाच्च मिहेधातोमघत्वं व्यजयन्ति हि / न भ्रश्यन्ति यतश्चापस्तदभं कवयो विदुः

မေဟနာနှင့် မိဟေဓာတုတို့ကြောင့် သူတို့သည် မိုးတိမ်ဖြစ်ခြင်းကို ရရှိကြသည်။ ရေသည် မပျောက်ကွယ်ရာ အရာကို ကဗျာဆရာတို့က ‘အဘ’ ဟု သိကြသည်။

Verse 30

मेघानां पुनरुत्पत्तिश्त्रिविधा योनिरुच्यते / आग्नेया ब्रह्मजाश्चैव पक्षजाश्च पृथग्विधाः

မိုးတိမ်တို့၏ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ မူလရင်းမြစ်ကို သုံးမျိုးဟု ဆိုသည်—အာဂ္နေယ၊ ဘြဟ္မဇ၊ နှင့် ပက္ခဇ ဟူ၍ အမျိုးအစားကွဲပြားသည်။

Verse 31

त्रिधा मेघाः समाख्यातास्तेषां वक्ष्यामि संभवम् / आग्नेया स्तूष्णजाः प्रोक्तास्तेषां धूमप्रवर्त्तनम्

မိုးတိမ်ကို သုံးမျိုးဟု ခေါ်ဆိုထားသည်။ ယခု၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ပြောမည်။ အာဂ္နေယ မိုးတိမ်ကို ‘စတူရှ္ဏဇ’ ဟု ဆိုကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ထွန်းမှုသည် မီးခိုးမှ စတင်သည်။

Verse 32

शीतदुर्दिनवाता ये स्वगुणास्ते व्यवस्थिताः / महिषाश्च वाराहाश्च मत्तमातङ्गरूपिणः

အအေး၊ မိုးမည်းနေ့၊ နှင့် လေ—ဤတို့သည် သူတို့၏ သဘာဝဂုဏ်များဖြစ်၍ တည်ငြိမ်သည်။ သူတို့သည် ကျွဲ၊ ဝရား(တောဝက်) နှင့် မတ်တမတောင် ဆင်ရုပ်ကို ဆောင်ကြသည်။

Verse 33

भूत्वा धरणिमभ्येत्य रमन्ते विचरन्ति च / जीमूता नाम ते मेघा ह्येतेभ्यो जीवसंभवः

ထိုသို့ ဖြစ်လာပြီးနောက် မြေကြီးအနီးသို့ လာကာ ပျော်ရွှင်စွာ လှည့်လည်ကြသည်။ ထိုမိုးတိမ်တို့ကို ‘ဂျီမူတ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့မှပင် သတ္တဝါတို့၏ ဖြစ်ပေါ်မှု ဖြစ်သည်။

Verse 34

विद्युद्गुणविहीनाश्च जलधारा विलंबिनः / मूकमेघा महाकाया आवहस्य वशानुगाः

လျှပ်စစ်၏ဂုဏ်မပါဘဲ မိုးရေစီးများ နှေးနှေးကျသည့် တိတ်ဆိတ်၍ ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော မိုးတိမ်တို့သည် ‘အာဝဟ’၏ အာဏာအောက်၌ လိုက်နာကြသည်။

Verse 35

क्रोशमात्राच्च वर्षन्ति क्रोशार्द्धादपि वा पुनः / पर्वताग्र नितंबेषु वर्षति च रसंति च

၎င်းတို့သည် တစ်ခရိုးဆာအကွာမှလည်း မိုးရွာစေပြီး၊ တစ်ခရိုးဆာတစ်ဝက်အကွာမှလည်း ထပ်မံရွာစေသည်။ တောင်ထိပ်နှင့် တောင်စောင်းများပေါ်တွင် မိုးရွာကာ မိုးကြိုးသံလည်း မြည်ဟည်းသည်။

Verse 36

बलाकागर्भदाश्चैव बलाकागर्भधारिणः / ब्रह्मजा नाम ते मेघा ब्रह्मनिश्वाससंभवाः

၎င်းတို့သည် ဘလာကာ (ငှက်ကောင်) ၏ “ဂರ್ಭ” ကို ပေးသူ၊ ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်ကြသည်။ ‘ဗြဟ္မဇာ’ ဟု ခေါ်သော မိုးတိမ်တို့သည် ဗြဟ္မာ၏ အသက်ရှူထွက်မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 37

ते हि विद्युद्गुणोपेतास्तनयित्नुप्रियस्वनाः / तेषां शश्र्वत्प्रणादेन भूमिः स्वाङ्गरूहोद्भवा

၎င်းတို့သည် လျှပ်စစ်၏ဂုဏ်ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ မိုးကြိုးသံကို နှစ်သက်ဖွယ် အသံဖြင့် ထုတ်လွှင့်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ မပြတ်မလပ် မြည်ဟည်းသံကြောင့် မြေကြီးသည် ကိုယ်အင်္ဂါများမှ မျိုးပင်မုလေးများ ပေါက်ဖွားစေသည်။

Verse 38

राज्ञी राज्याभिषिक्तेव पुनर्यौंवनमश्नुते / तेष्वियं प्रावृडासक्ता भूतानां जीवितोद्भवा

ရာဇဘိသေကခံရသော မိဖုရားသည် ပြန်လည် ယောဝနကို ရသကဲ့သို့၊ ဤမိုးတိမ်တို့နှင့် ဆက်စပ်သော ‘ပရာဝြဋ်’ (မိုးရာသီ) သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်ရှင်မှုကို မွေးဖွားပေးသော အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။

Verse 39

द्वितीयं प्रवहं वायुं मेघास्ते तु समाश्रिताः / एतं योजनमात्राच्च साध्यर्द्धा निष्कृतादपि

ဒုတိယဟူသော “ပရဝဟ” လေဖြစ်၍ မိုးတိမ်တို့သည် ထိုလေပေါ်၌ အားထားနေကြသည်။ ယောဇနတစ်ခုကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် ၎င်းသည် သာဓျလောက၏ တစ်ဝက်ပတ်လည်အထိ၊ နိෂ္ကရတိ နယ်နိမိတ်ကိုပါ ကျော်လွန်၍ စီးဆင်းသည်။

Verse 40

वृष्टिर्गर्भस्त्रिधा तेषां धारासारः प्रकीर्त्तितः / पुष्करावर्त्तका नाम ते मेघाः पक्षसंभवाः

ထိုမိုးတိမ်တို့၏ မိုးရွာခြင်း-ဂರ್ಭသည် သုံးမျိုးဟု ဆိုကြပြီး “ဓာရာသာရ” ဟု ခေါ်သည်။ ထိုမိုးတိမ်တို့သည် အတောင်မှ ပေါ်ပေါက်သော “ပုရှ္ကရာဝတ္တက” အမည်ရှိ မိုးတိမ်များဖြစ်သည်။

Verse 41

शक्रेण पक्षच्छिन्ना ये पर्वतानां महौजसाम् / कामागानां प्रवृद्धानां भूतानां शिवमिच्छता

အင်အားကြီးမား၍ အတောင်ရှိသော တောင်တန်းများ၏ အတောင်ကို ရှကရ (အင်ဒြ) က ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်—၎င်းတို့သည် စိတ်ကြိုက် သွားလာနိုင်ပြီး အလွန်ကြီးထွားလာသော ဘူတသဘောများ—ဤအမှုသည် ရှိဝ၏ မင်္ဂလာအလိုတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 42

पुष्करा नाम ते मेघा बृंहन्तस्तोयमत्सराः / पुष्करावर्त्तकास्तेन कारणेनेह शब्दिताः

၎င်းတို့သည် “ပုရှ္ကရ” အမည်ရှိ မိုးတိမ်များဖြစ်ပြီး ရေဖြင့် ပြည့်ဝ၍ မြည်ဟည်းကြသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဤနေရာတွင် “ပုရှ္ကရာဝတ္တက” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 43

नानारूपधराश्चैव महाघोरस्वनाश्च ते / कल्पान्तवृष्टेः स्रष्टारः संवर्ताग्ने र्नियामकाः

၎င်းတို့သည် ပုံသဏ္ဍာန်မျိုးစုံကို ဆောင်ယူ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် မြည်ဟည်းသံကြီးများရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကလ္ပအဆုံး မိုးရွာခြင်း၏ ဖန်ဆင်းရှင်များ이며 သံဝရတ မီး၏ ထိန်းညှိသူများဖြစ်သည်။

Verse 44

वर्षन्त्येते युगान्तेषु तृतीयास्ते प्रकीर्त्तिताः / अनेकरूपसंस्थानाः पूरयन्तो महीतलम्

ယုဂအဆုံးတွင် ဤတတိယမိုးတိမ်တို့သည် မိုးရွာကြသည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြင့် မြေပြင်တစ်လျှောက်ကို ပြည့်စုံစေကြသည်။

Verse 45

वायुं पुरा वहन्तः स्युराश्रिताः कल्पसाधकाः / यान्यण्डस्य तु भिन्नस्य प्राकृतस्याभवंस्तदा

အရင်က သူတို့သည် လေ(ဝါယု)ကို သယ်ဆောင်ထိန်းထား၍ ကလ္ပကို ပြည့်စုံစေသော အားကိုးရာများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအခါ သဘာဝအဏ္ဍကွဲထွက်သည့် အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 46

यस्मिन्ब्रह्मा समुत्पन्नश्चतुर्वक्त्रः स्वयंप्रभुः / तान्येवाण्डकपालानि सर्वे मेघाः प्रकीर्त्तिताः

ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော မျက်နှာလေးပါးရှိ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာသည့် အဏ္ဍ၌၊ ထိုအဏ္ဍ၏ အခွံအပိုင်းအစများကိုပင် မိုးတိမ်အားလုံးဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 47

तेषामाप्यायनं धूमः सर्वेषामविशेषतः / तेषां श्रेष्ठस्तु पर्जन्यश्चत्वारश्चैव दिग्गजाः

သူတို့အားလုံးကို ဓူမ(အငွေ့/အခိုး)က မခွဲခြားဘဲ အာဟာရပေးသည်။ သူတို့ထဲတွင် အမြတ်ဆုံးမှာ ပရ္ဇည (Parjanya) ဖြစ်ပြီး၊ ဒိဂ္ဂဇ လေးကောင်လည်း ရှိသည်။

Verse 48

गजानां पर्वतानां च मेघानां भोगिभिः सह / कुलमेकं पृथग्भूतं योनिरेका जलं स्मृतम्

ဆင်များ၊ တောင်များ၊ မိုးတိမ်များနှင့် ဘောဂိ(နာဂ)တို့၏ မျိုးရိုးတစ်ခုတည်းရှိပြီး သီးခြားပေါ်ထွန်းလာသော်လည်း၊ သူတို့၏ တစ်ခုတည်းသော ယောနိမှာ ‘ရေ’ ဟု မှတ်သားထားသည်။

Verse 49

पर्जन्यो दिग्गजा श्चैव हेमन्ते शीतसंभवाः / तुषारवृष्टिं वर्षन्ति शिष्टः सस्यप्रवृद्धये

ဟေမန္တရာသီတွင် အအေးမှ ဖြစ်ပေါ်သော ပရဇညာနှင့် အရပ်ရှစ်ဖက် ဆင်ကြီးတို့သည် နှင်းတိမ်မိုးကို ရွာသွန်း၍ သီးနှံများ ကြီးထွားစေသည်။

Verse 50

षष्ठः परिवहो नाम तेषां वायुरपाश्रयः / यो ऽसौ बिबर्त्ति भगवान्गङ्गामाकाशगोचराम्

ခြောက်မြောက်သော ‘ပရိဝဟ’ ဟုခေါ်သော လေသည် ရေ၏ အားထားရာဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်တွင် လှုပ်ရှားသော ဂင်္ဂါကို ထမ်းဆောင်ထားသည်။

Verse 51

दिव्यामृतजला पुण्यां त्रिधास्वातिपथे स्थिताम् / तस्या निष्यन्दतोयानि दिग्गजाः पृथुभिः करैः

ဒိဗ္ဗ အမృతရေဖြင့် ပြည့်ဝသော ပုဏ္ဏဂင်္ဂါသည် စွာတိလမ်းကြောင်းတွင် သုံးမျိုးတည်ရှိပြီး၊ သူမမှ စီးဆင်းသောရေကို အရပ်ရှစ်ဖက် ဆင်ကြီးတို့က ကျယ်ပြန့်သော စွန်ဒများဖြင့် စီးဆင်းစေသည်။

Verse 52

शीकरं संप्रमुञ्चन्ति नीहार इति स स्मृतः / दक्षिणेन गिरिर्यो ऽसौ हेमकूट इति स्मृतः

သူတို့သည် ရေမှုန်သေးသေးများကို ဖြန့်ချိကြပြီး ထိုကို ‘နီဟာရ’ ဟု ခေါ်သည်။ တောင်ဘက်ရှိ တောင်တန်းသည် ‘ဟေမကူဋ’ ဟု လူသိများသည်။

Verse 53

उदग्घिमवतः शैल उत्तरप्रायदक्षिणे / पुण्ड्रं नाम समाख्यातं नगरं तत्र विस्तृतम्

ဟိမဝတ်တောင်၏ မြောက်ဘက်တွင်၊ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော တောင်တန်းဒေသ၌ ‘ပုဏ္ဍရ’ ဟု အမည်ကျော် မြို့တစ်မြို့ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိသည်။

Verse 54

तस्मिन्निपतितं वर्षं तत्तुषारसमुद्भवम् / ततस्तदा वहो वायुर्हेमवन्तं समुद्वहन्

ထိုနေရာ၌ နှင်းခဲမှ ပေါ်ပေါက်သော မိုးသည် ကျလာ၏; ထို့နောက် လေစီးသည် ထိုမိုးကို သယ်ဆောင်ကာ ဟိမဝန်တောင်သို့ ယူဆောင်သွား၏။

Verse 55

आनयत्यात्मयोगेन सिंचमानो महागिरिम् / हिमवन्तमतिक्रम्य वृष्टिशेषं ततः परम्

သူသည် အတ္တယောဂအင်အားဖြင့် ထိုကို ယူဆောင်လာကာ မဟာတောင်ကို စိုစွတ်စေ၏; ဟိမဝန်ကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် ကျန်မိုးကို ထို့အပြင်သို့ ဆက်လက်သယ်ဆောင်၏။

Verse 56

इहाभ्येति ततः पश्चादपरान्तविवृद्धये / वर्षद्वयं समाख्यातं सस्यद्वयविवृद्धये

ထို့နောက် ၎င်းသည် အပရာန္တဒေသ၏ တိုးတက်မှုအတွက် ဤနေရာသို့ ရောက်လာ၏; မိုးနှစ်မျိုးဟု ဆိုထားပြီး သီးနှံနှစ်မျိုး၏ ကြီးထွားမှုအတွက် ဖြစ်၏။

Verse 57

मेघाश्चाप्यायनं चैव सर्वमेतत्प्रकीर्त्तितम् / सूर्य एव तु वृष्टीनां स्रष्टा समुपदिश्यते

မိုးတိမ်တို့၏ ပျိုးပေါင်းပံ့ပိုးမှုအပါအဝင် အားလုံးကို ဖော်ပြပြီးပြီ; သို့သော် မိုး၏ ဖန်ဆင်းရှင်ဟု နေမင်းကိုသာ သင်ကြားထားသည်။

Verse 58

सूर्यमूला च वै वृष्टिर्जलं सूर्यात्प्रवर्तते / ध्रुवेणाधिष्ठितः सूर्यस्तस्यां वृष्टौ प्रवर्त्तते

မိုး၏ အမြစ်မှာ နေမင်းဖြစ်၏; ရေသည်လည်း နေမင်းမှပင် စတင်စီးဆင်း၏။ ဓြုဝက ထောက်တည်ထားသော နေမင်းသည် ထိုမိုး၏ လုပ်ငန်း၌ပင် လည်ပတ်၏။

Verse 59

ध्रुवेणाधिष्टितो वायुर्वृष्टिं संहरते पुनः / ग्रहो निःसृत्य सूर्यात्तु कृत्स्ने नक्षत्रमण्डले

ဓြုဝ၏ အဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် လေသည် မိုးကို ထပ်မံ ရပ်စဲစေသည်။ နေမှ ထွက်လာသော ဂြိုဟ်သည် နက္ခတ်မဏ္ဍလ အနှံ့ လှည့်လည်သည်။

Verse 60

चरित्वान्ते विशत्यर्कं ध्रुवेण समाधिष्ठितम् / ततः सूर्यरथस्याथ सन्निवेशं निबोधत

လှည့်လည်မှုအဆုံးတွင် ၎င်းသည် ဓြုဝက ထိန်းသိမ်းထားသော အာရ္က (နေ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထို့နောက် နေရထား၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သိကြလော့။

Verse 61

संस्थितेनैकचक्रेण पञ्चारेण त्रिनाभिना / हिरण्मयेन भगवांस्तथैव हरिदर्वणा

ဘဂဝန် နေသည် ဘီးတစ်ဘီး၊ အာရံငါးခု၊ နာဘီသုံးခုရှိ၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ အစိမ်းရောင်ရောင်ခြည်ဖြင့်လည်း ပြည့်စုံသည်။

Verse 62

अष्टापदनिबद्धेन षट्प्रकारैकनेमिना / चक्रेण भास्वता सूर्यः स्यन्दनेन प्रसर्पति

ခြေတိုင်ရှစ်ခုဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး အမျိုးခြောက်ပါးရှိသော တစ်ခုတည်းသော နေမိပါသည့် တောက်ပသောဘီးဖြင့် နေသည် မိမိရထားဖြင့် ရွေ့လျားသည်။

Verse 63

दशयोजनसाहस्रो विस्तारायामतः स्मृतः / द्विगुणो ऽस्य रथोपस्थादीषादण्डः प्रमाणतः

၎င်း၏ အကျယ်နှင့် အလျားကို ယောဇနာ တစ်သောင်းဟု ဆိုကြသည်။ ရထားအခြေမှ တိုင်တံ (ဣဿာဒဏ္ဍ) သည် အတိုင်းအတာအားဖြင့် နှစ်ဆ ဖြစ်သည်။

Verse 64

स तस्य ब्रह्मणा सृष्टो रथो ह्यर्थवशेन तु / असंगः काञ्चनो दिव्यो युक्तः पवनगैर्हयैः

ထိုသူအတွက် ဗြဟ္မာသည် လိုအပ်ချက်အရ ရထားတစ်စီးကို ဖန်ဆင်း하였다။ ထိုရထားသည် သာသနာတော်ဆန်သော ရွှေရောင်တောက်ပ၍ အလျှောက်မကပ်၊ လေကဲ့သို့မြန်သော မြင်းများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

Verse 65

छन्दोभिर्वाजिरूपैस्तु यतश्चक्रं ततः स्थितैः / वारुणस्यन्दनस्येह लक्षणैः सदृशस्तु सः

ချန်ဒတ်များသည် မြင်းရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်၍ ဘီးသည် သင့်တော်ရာနေရာတွင် တည်ရှိသဖြင့် ဤရထားသည် ဗရုဏ၏ ရထားလက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူနေသည်။

Verse 66

तेनासौ सर्वते व्योम्नि भास्वता तु दिवाकरः / अथैतानि तु सूर्यस्य प्रत्यङ्गानि रथस्य ह

ထိုရထားကြောင့်ပင် တောက်ပသော ဒိဝါကရသည် ကောင်းကင်တစ်ဝှမ်းလုံး လှည့်လည်သွားလာသည်။ ယခု နေ၏ရထား အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ဆိုမည်။

Verse 67

संवत्सरस्यावयवैः कल्पि तस्य यथाक्रमम् / अहस्तु नाभिः सौरस्य एकचक्रस्य वै स्मृतः

နှစ်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ၎င်း၏ဖွဲ့စည်းပုံကို အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်ထားသည်။ နေ၏ တစ်ဘီးတည်းသော ရထား၏ အလယ်ဗဟို (နာဘိ) ကို ‘အဟ’ ဟူသော နေ့ဟု မှတ်ယူသည်။

Verse 68

अराः पञ्चार्त्तवांस्तस्य नेमिः षडृतवः स्मृतः / रथनीडः स्मृतो ह्येष चायने कूबरावुभौ

၎င်း၏ စပုတ်များကို အာတ်တဝကာလ ငါးပါးဟု ယူဆပြီး၊ နေမိ (ဘီးအနား) ကို ရတု ခြောက်ပါးဟု မှတ်ယူသည်။ ဤသည်ပင် ရထနီဍ (ထိုင်ခုံ) ဖြစ်၍၊ အယန နှစ်ပါးသည် ကူဗရ (ဓုရ/အက်ဆယ်) နှစ်ဖက်ဖြစ်သည်။

Verse 69

मुहूर्त्ता बन्धुरास्तस्य रम्याश्चास्य कलाः स्मृताः / तस्य काष्ठा स्मृता घोणा अक्षदण्डः क्षणस्तु वै

သူ၏ မုဟူရ္တများကို လှပသကဲ့သို့ ဆိုကြပြီး၊ သူ၏ ကာလာများကိုလည်း ရမဏီယဟု မှတ်ယူကြသည်။ သူ၏ ကာဋ္ဌာကို ‘ဃောဏာ’ ဟု ခေါ်၍ ‘အက္ခဒဏ္ဍ’ ကိုပင် က္ෂဏ ဟု ဆိုသည်။

Verse 70

निमेषश्चानुकर्षो ऽस्य हीषा चास्य लवाःस्मृताः / रात्रिर्वरूथो धर्मो ऽस्य ध्वज ऊर्द्ध्व समुच्छ्रितः

သူ၏ နိမေෂကို ‘အနုကර්ရှ’ ဟု ခေါ်하며 ‘ဟီရှာ’ ကို သူ၏ လဝများဟု မှတ်ယူကြသည်။ ညသည် သူ၏ ကာကွယ်ကာဗာ၊ ဓမ္မသည် အမြင့်သို့ ထောင်ထားသော သင်္ကေတတံ旗 ဖြစ်သည်။

Verse 71

युगाक्षकोडी ते तस्य अर्थकामावुभौ स्मृतौ / सप्ताश्वरूपाश्छन्दासि वहन्तो वामतो धुरम्

သူ့အတွက် ‘ယုဂာက္ရှ’ နှင့် ‘ကိုဍီ’ တို့သည် အර්ഥ နှင့် ကာမ ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မြင်းရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော ချန္ဒသ် ခုနစ်ပါးသည် ဘယ်ဘက်ရှိ ဓုရကို ထမ်းဆောင်ကြသည်။

Verse 72

गायत्री चैव त्रिष्टुप्य ह्यनुष्टुब्जगती तथा / पङ्क्तिश्च बृहती चैव ह्युष्णिक्चैव तु सप्तमी

ဂါယတြီ၊ တြိෂ္ဋုဗ္၊ အနုෂ္ဋုဗ္၊ ဇဂတီ၊ ထို့ပြင် ပင်က္တိ၊ ဗృဟတီ နှင့် ဥಷ္ဏိက္—ဤတို့သည် ချန္ဒသ် ခုနစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 73

चक्रमक्षे निबद्धं तु ध्रुवे चाक्षः समर्पितः / सहचक्रो भ्रमत्यक्षः सहक्षो भ्रमते ध्रुवः

ဘီးသည် အက္ခတွင် ချည်နှောင်ထားပြီး၊ အက္ခကို ဓြုဝ၌ တပ်ဆင်ထားသည်။ ဘီးနှင့်အတူ အက္ခ လည်ပတ်၍၊ အက္ခနှင့်အတူ ဓြုဝလည်း လည်ပတ်သည်။

Verse 74

अक्षेण सह चक्रेशो भ्रमते ऽसौ ध्रुवेरितः / एवमर्थवशात्तस्य सन्निवेशो रथस्य तु

ဓြုဝ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဘီးတို့၏ အရှင်သည် အချောင်းတိုင်နှင့်အတူ လှည့်ပတ်၏။ ထိုအကြောင်းအရာကြောင့်ပင် သူ၏ ရထား၏ အနေအထားနှင့် စီမံကိန်းလည်း ထိုသို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 75

तथा संयोगभावेन संसिद्धो भासुरो रथः / तेनासौ तरणिर्देवो भास्वता सर्पते दिवि

ထိုနည်းတူ ပေါင်းစည်းမှု၏ အခြေအနေကြောင့် တောက်ပသော ရထားသည် ပြည့်စုံစွာ စီမံပြီးစီး၏။ ထိုရထားကြောင့်ပင် နတ်တရဏီဖြစ်သော နေမင်းသည် အလင်းရောင်ဖြင့် ကောင်းကင်၌ ရွေ့လျားသွား၏။

Verse 76

युगाक्षकोटिसन्नद्धौ द्वौ रश्मी स्यन्दनस्य तु / ध्रुवे तौ भ्राम्यते रश्मी च चक्रयुगयोस्तु वै

ထိုစျန္ဒန၏ ရှမီနှစ်ချောင်းသည် ယုဂ-အက်စ်၏ အဆုံးများတွင် ချည်နှောင်ထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ဓြုဝ၌ လှည့်ပတ်၍ ဘီးနှစ်စုံနှင့်အတူ ရှမီတို့လည်း လှည့်လည်၏။

Verse 77

भ्रमतो मण्डलान्यस्य खेचरस्य रथस्य तु / युगाक्षकोटी ते तस्य दक्षिणे स्यन्दनस्य हि

ကောင်းကင်၌ သွားလာသော ထိုရထား၏ လှည့်ပတ်နေသော ဝိုင်းများအတွင်း၊ ၎င်း၏ ယုဂ-အက်စ် အဆုံးများသည် အမှန်တကယ် ရထား၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိ၏။

Verse 78

ध्रुवेण प्रगृहीते वै विचक्रम तुरक्षवत् / भ्रमन्तमनुगच्छेतां ध्रुवं रश्मी तु तावुभौ

ဓြုဝက ကိုင်ဆောင်ထားသော် ဘီးမရှိသော်လည်း မြင်းတပ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ လှည့်ပတ်နေသော ဓြုဝကို ထို ရှမီနှစ်ချောင်းသည် လိုက်နာတတ်၏။

Verse 79

युगाक्षकोटिस्तत्तस्य रश्मिभिः स्यन्दनस्य तु / कीलासक्ता यथा रज्जुर्भ्रंमते सर्वतो दिशम्

ထိုရထား၏ ယုဂအက္ခအဆုံးတွင် ချည်နှောင်ထားသော ရောင်ခြည်များကြောင့်၊ ချောင်းတံတွင်ကပ်နေသော ကြိုးကဲ့သို့ အရပ်ရပ်သို့ လှည့်ပတ်သည်။

Verse 80

ह्रसतस्तस्य रश्मी तु मण्डलेषूत्तरायणे / वर्द्धते दक्षिणे चैव भ्रमतो मण्डलानि तु

ဥတ္တရာယဏ မဏ္ဍလများတွင် သူ၏ ရောင်ခြည်သည် လျော့နည်းလာပြီး၊ ဒက္ခိဏာယဏတွင် တိုးပွားလာကာ မဏ္ဍလများလည်း လှည့်ပတ်နေသည်။

Verse 81

युगाक्षकोटिसंबद्धौ रश्मी द्वौ स्यन्दनस्य तु / ध्रुवेण प्रगृहीतौ वै तौ रश्मी नयतो रविम्

ထိုရထား၏ ယုဂအက္ခအဆုံးတွင် ချိတ်ဆက်ထားသော ရောင်ခြည် နှစ်စင်းရှိသည်။ ဓြုဝက ထိန်းထားပြီး ထိုရောင်ခြည်တို့က ရဝိကို ဦးဆောင်သည်။

Verse 82

आकृष्येते यदा तौ वै ध्रुवेण सम धिष्ठितौ / तदा सो ऽभ्यन्तरे सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु

ဓြုဝက ညီမျှစွာ တည်စေထားသော ရောင်ခြည်နှစ်စင်းကို ဆွဲယူသောအခါ၊ နေသည် အတွင်းပိုင်း မဏ္ဍလများတွင် လှည့်ပတ်သည်။

Verse 83

अशीतिर्मण्डलशतं काष्ठयोरन्तरं स्मृतम् / ध्रुवेण मुच्यमानाभ्यां रश्मिभ्यां पुनरेव तु

ကာෂ္ဌာ နှစ်ခုကြား အကွာအဝေးကို ‘အရှီတိ မဏ္ဍလ-သတ’ (၈,၀၀၀) ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဓြုဝက လွှတ်သော ရောင်ခြည်နှစ်စင်းကြောင့် ထိုသို့ ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 84

तथैव बाह्यतः सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु / उद्वेषाटयन्स वेगेन मण्डलानि तु गच्छति

ထိုနည်းတူ အပြင်ဘက်၌ နေမင်းသည် ဝိုင်းဝန်းသော မဏ္ဍလများကို ပတ်လည်လှည့်လည်၍ အရှိန်မြန်စွာ သွားရာတွင် မုန်းတီးမှုကဲ့သို့ မဏ္ဍလများကို လှုပ်ရှားစေသည်။