Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures

विदूरभावादर्कस्य ह्युद्यते ऽपि विरशिमता / रक्तभावो विरश्मत्वाद्रक्तत्वाच्जाप्यनुष्णता

vidūrabhāvādarkasya hyudyate 'pi viraśimatā / raktabhāvo viraśmatvādraktatvācjāpyanuṣṇatā

နေသည် ဝေးကွာသဖြင့် ထွက်လာသော်လည်း ရောင်ခြည်မရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ရောင်ခြည်အားနည်းသဖြင့် အနီရောင် ဖြစ်လာပြီး အနီရောင်ကြောင့် အပူလည်း မပြင်းထန်လှ။

vidūrabhāvātdue to distance
vidūrabhāvāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootvidūra + bhāva (प्रातिपदिक)
FormAblative (पञ्चमी), Singular; causal ‘due to distance’
arkasyaof the sun
arkasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Singular
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
udyaterises
udyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud + i (इ धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada, 3rd person, Singular; ‘rises/appears to rise’
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (सम्भावना/अपि) ‘also/even’
viraśimatāby raylessness (lack of rays)
viraśimatā:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootvi + raśmi + mat (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (तृतीया), Singular; abstract/quality noun ‘with/through lack of rays’ (viraśmi + -tā)
raktabhāvaḥredness, red appearance
raktabhāvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakta + bhāva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular
viraśmatvātbecause of raylessness
viraśmatvāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootvi + raśmi + tva (प्रातिपदिक)
FormAblative (पञ्चमी), Singular; causal ‘because of raylessness’
raktatvātbecause of being red
raktatvāt:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootrakta + tva (प्रातिपदिक)
FormAblative (पञ्चमी), Singular; causal ‘because of redness’
jāpi(uncertain particle)
jāpi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootjāpi (प्रातिपदिक/अव्यय?)
FormTextually uncertain form; treated as particle/adverb in context (निपातवत्)
anuṣṇatācoolness (lack of heat)
anuṣṇatā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootan-uṣṇa + tā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा), Singular; abstract noun ‘non-hotness/coolness’