
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana (The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply)
အဓ್ಯಾಯ ၂ သည် အကြောင်းအရာကို ဖွင့်လှစ်၍ နေရာသတ်မှတ်ပေးသော အခန်းဖြစ်သည်။ တပဓန ရှိများက စူတာအား ထူးခြားသော စတြာ၏ နေရာ၊ ကြာချိန်နှင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အခြေအနေများကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ဤယဇ္ဉသည် အလွန်ပုဏ္ဏာမြင့်၍ ကြာရှည်ကျင်းပသည့် ပူဇော်ပွဲဖြစ်ပြီး ဘြဟ္မာ၏ ဖန်ဆင်းရေးအလိုတော်နှင့် ဆက်နွယ်ကာ နိုင်မိရှာ သန့်ရှင်းမြေတွင် တည်ရှိကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၏ ရှိနေမှု၊ ဒေသနှင့် ဆက်စပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဖြစ်ရပ်များကို ထပ်တလဲလဲ ဖော်ပြကာ နိုင်မိရှာ၏ နာမည်ကျော်ကြားမှုကို ဓမ္မစက္ကရ၏ နေမိ (အလယ်ခေါင်း) ပျက်စီးသွားသည့် အကြောင်းဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ ဂိုမတီမြစ်၊ ရိုဟိဏီ စသည့် မြစ်များနှင့် မျိုးရိုးများကိုလည်း နေရာအမှတ်အသားနှင့် နောက်ပိုင်း မျိုးဆက်ဇာတ်ကြောင်းအတွက် မှတ်ဉာဏ်ချိတ်ဆက်ချက်အဖြစ် ခေါ်ယူထားသည်။ ထို့ပြင် ပူရူရဝသ မင်း၏ အုပ်ချုပ်ခေတ်နှင့် စတြာကြာချိန်ကို ရည်ညွှန်း၍ ရာဇဝင်အချိန်နှင့် ယဇ္ဉအချိန်ကို တစ်ပြိုင်တည်း ချိတ်ဆက်ကာ ဖန်ဆင်းချိန်၊ သန့်ရှင်းမြေဗေဒနှင့် မျိုးရိုးအချိန်တို့ကို ပူရာဏနည်းဖြင့် တစ်ခုတည်းသော ဇာတ်မြေပုံအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे प्रथमे प्रक्रियापादे कृत्यसमुद्देशो नाम प्रथमो ऽध्यायः प्रत्यवोचन्पुनः सूतमृषयस्ते तपोधनाः / कुत्र सत्रं समभत्तेवषामद्भुतकर्मणाम्
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏတွင်၊ ဝါယုဟောကြားသော ပူရဗ္ဘာဂ၏ ပထမ ပရက్రိယာပာဒ၌ ‘ကෘတျယ-သမုဒ္ဒေသ’ အမည်ရှိ ပထမအခန်း ဖြစ်၏။ ထို့နောက် တပဓန ရှိသူ ရှင်ရသီတို့က စူတကို ထပ်မံမေးကြသည်—“အံ့ဖွယ်ကမ္မရှိသော သင်တို့ ရှင်ရသီတို့၏ စတြာ (satra) သည် မည်သည့်နေရာ၌ ကျင်းပခဲ့သနည်း?”
Verse 2
कियन्तं चैव तत्कालं कथं च समवर्त्तत / आचचक्षे पुराणं च कथं तत्सप्रभञ्जनः
ထိုကာလသည် မည်မျှကြာမြင့်သနည်း၊ အရာအားလုံး မည်သို့ဖြစ်ပေါ်သနည်း။ ထို့ပြင် စပရဘဉ္ဇနသည် ထိုပုရာဏကို မည်သို့ ဟောကြားသနည်း—ပြောပြပါ။
Verse 3
आचख्यौ विस्तरेणैव पर कौतूहलं हि नः / इति संचोदितः सूतः प्रत्युवाच शुभं वचः
အို မဟာတမ၊ အသေးစိတ်ပြောပါ; ကျွန်ုပ်တို့တွင် အလွန်စိတ်ဝင်စားမှုရှိသည်။ ထိုသို့ တိုက်တွန်းခံရသဖြင့် စူတသည် မင်္ဂလာစကားဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 4
शृणुध्वं यत्र ते धीरा मेनिरे मन्त्रमुत्तमम् / यावन्तं चाभवत्कालं यथा च समवर्तत
နားထောင်ကြပါ—ထိုနေရာ၌ သတ္တိရှိသော ပညာရှိတို့က အမြင့်မြတ်ဆုံး မန္တရကို ချီးမြှောက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလ မည်မျှကြာပြီး မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်း။
Verse 5
सिसृक्षमाणो विश्वं हि यजते विसृजत्पुरा / सत्रं हि ते ऽतिपुण्यं च सहस्रपरिवत्सरान्
ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်းမတိုင်မီ ယဇ္ဉကို ပြုလုပ်하였다။ သူတို့၏ အလွန်ပုဏ္ဏ စတြာသည် နှစ်တစ်ထောင်ကြာမြင့်하였다။
Verse 6
तपोगृहपतेर्यत्र ब्रह्मा चैवाभवत्स्वयम् / इडाया यत्र पत्नीत्वं शामित्रं यत्र बुद्धिमान्
တပေါဂြဟ၏ အရှင်အဖြစ် ကိုယ်တိုင် ဘြဟ္မာ ဖြစ်နေသောနေရာ; အဲဒီနေရာ၌ အိဍာသည် ဇနီးအဖြစ် အခွင့်အရေးရပြီး၊ ပညာရှိ ရှာမိတ္ရလည်း ရှိနေသည်။
Verse 7
मृत्युश्चके महातेजास्तस्मिन्सत्रे महात्मनाम् / विबुधाश्चोषिरे तत्र सहस्रपरिवत्सरान्
မဟာအတ္မာတို့၏ စတြာပူဇာ၌ တေဇာကြီးသော မృత్యုလည်း ပေါ်လာ၍၊ ဒေဝတို့သည် ထိုနေရာ၌ နှစ်တစ်ထောင်တိုင် နေထိုင်ကြ၏။
Verse 8
भ्रमतो धर्मचक्रस्य यत्र नेमिरशीर्यत / कर्मणा तेन विख्यातं नैमिषं मुनिपूजितम्
လှည့်ပတ်နေသော ဓမ္မစက်၏ နေမိ ပျက်စီးသွားရာနေရာ၌၊ ထိုကမ္မကြောင့်ပင် ‘နೈမိષ’ ဟု နာမည်ကြီး၍ မုနိတို့က ပူဇော်ရာ ဖြစ်၏။
Verse 9
यत्र सा गोमती पुण्या सिद्धचारणसेविता / रोहिणी स सुता तत्र गोमती साभवत् क्षणात्
စိဒ္ဓနှင့် ချာရဏတို့က ဆည်းကပ်ရာ ပုဏ္ဏမြစ် ဂိုမတီ ရှိသည့်နေရာ၌၊ ရိုဟိဏီ၏ သမီးသည် ခဏချင်း ဂိုမတီ ဖြစ်လာ၏။
Verse 10
शक्तिर्ज्येष्ठा समभवद्वसिष्ठस्य महात्मनः / रुन्धत्याः सुतायात्रादानमुत्तमतेजसः
မဟာအတ္မာ ဝသိဋ္ဌ၏ အကြီးဆုံးသားမှာ သက္တိ ဖြစ်၏။ သူသည် ရုန္ဓတီ၏ သား၊ တေဇာမြင့်မား၍ ကာကွယ်သူနှင့် ပေးကမ်းသူ ဖြစ်၏။
Verse 11
कल्माषपादो नृपतिर्यत्र शक्रश्च शक्तिना / यत्र वैरं समभवद्विश्वामित्रवसिष्ठयोः
ကလ္မာෂပာဒ မင်းကြီးရှိရာနေရာ၌၊ သက္တိကြောင့်ပင် သက္ကရ (အိန္ဒြ) လည်း ထိုသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ပင် ဝိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဝသိဋ္ဌတို့၏ ရန်ငြိုး ပေါ်ပေါက်ခဲ့၏။
Verse 12
अदृश्यन्त्यां समभवन्मुनिर्यत्र पराशरः / पराभवो वसिष्ठस्य यस्य ज्ञाने ह्यवर्त्तयत्
အဒೃশ্যန္တီ အဖြစ်အပျက်ရှိရာ၌ ရှင်မုနိ ပရာရှရ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူ၏ ဉာဏ်အာနုဘော်ကြောင့် ဝသိဋ္ဌ၏ ရှုံးနိမ့်မှုတောင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
Verse 13
तत्र ते मेनिरे शैलं नैमिषे ब्रह्मवादिनः / नैमिषं जज्ञिरे यस्मान्नैमिषीयास्ततः स्मृताः
အဲဒီနေရာ နိုင်မိဿ၌ ဘြဟ္မဝါဒင်တို့သည် ထိုတောင်ကို မြတ်နိုးတင်မြှောက်ကြ၏။ နိုင်မိဿ၌ပင် မွေးဖွားသဖြင့် ‘နိုင်မိဿီယ’ ဟု မှတ်သားကြသည်။
Verse 14
तत्सत्रमभवत्तेषां समा द्वादश धीमताम् / पुरूरवसि विक्रान्ते प्रशासति वसुंधराम्
ထိုဓီမန်တို့၏ စတြယဇ္ဉ သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာခဲ့သည်။ အဲဒီအချိန်တွင် သတ္တိရှင် ပုရူရဝ သည် မြေကမ္ဘာကို အုပ်ချုပ်နေ하였다။
Verse 15
अष्टादश समुद्रस्य द्वीपानश्रन् पुरूरवाः / तुतोष नैव रत्नानां लोभादिति हि नः श्रुतम्
ပုရူရဝ သည် သမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်း ဆယ့်ရှစ်ကျွန်းကို ခံစားပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရတနာလောဘကြောင့် မတೃप्तခဲ့ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားရသည်။
Verse 16
उर्वशी चकमे तं च देवदूतप्रचोदिता / आजहार च तत्सत्रमुर्वश्या सह संगतः
ဒေဝတမန်၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဥရဝသီသည် သူ့ကို ချစ်မြတ်နိုး하였다။ ဥရဝသီနှင့် ပေါင်းစည်းကာ သူသည် ထိုစတြယဇ္ဉသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 17
तस्मिन्नरपतौ सत्रे नैमिषीयाः प्रचक्रिरे / यं गर्भं सुषुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम्
ထိုမင်း၏ စတြပူဇာတွင် နိုင်မိရှ ဗြဟ္မဏရသီများက ယဇ္ဈကို စတင်ကျင်းပကြသည်။ ဂင်္ဂါဒေဝီသည် ပာဝက (အဂ္နိ) မှ ပေါ်ထွန်းသော တောက်ပသည့် တေဇရှိသော ဂರ್ಭကို မွေးဖွား하였다။
Verse 18
तत्तुल्यं पर्वते न्यस्तं हिरण्यं समपद्यत / हिरण्मयं ततश्चके यज्ञवाटं महात्मनाम्
တူညီသည့် ရွှေကို တောင်ပေါ်တွင် ထားရှိထားရာမှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် မဟာတ္မများအတွက် ရွှေရောင်ယဇ္ဈဝတ်ကို တည်ဆောက်하였다။
Verse 19
विश्वकर्मा स्वयन्देवो भावनो लोकभावनः / स प्रविश्य ततः सत्रे तेषाममिततेजसाम्
ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဒေဝတား ဝိශ්ဝကರ್ಮာ—လောကကို ဖန်ဆင်း၍ ပြုစုပျိုးထောင်သူ—တေဇအလွန်ကြီးသော ရသီများ၏ စတြသို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 20
ऐडः पुरूरवा भेजे तं देशं मृगयां चरन् / तं दृष्ट्वा महादाश्वर्यं यज्ञवाटं हिरण्मयम्
အိုင်ဍ ပုရူးရဝါသည် မုဆိုးလိုက်ရင်း ထိုဒေသသို့ ရောက်လာ하였다။ ထိုနေရာတွင် မဟာအိုင်ශ්ဝရယဖြင့် ပြည့်ဝသော ရွှေရောင်ယဇ္ဈဝတ်ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 21
लोभेन हतविज्ञानस्तदादातुमुपाक्रमत् / नैमिषेयास्ततस्तस्य चुक्रुधुर्नृपतिं भृशम्
လောဘကြောင့် သူ၏ विवेक ပျက်စီး၍ ထိုအရာကို ယူရန် ကြိုးစား하였다။ ထို့ကြောင့် နိုင်မိရှ ရသီများက ထိုမင်းကို အလွန်ဒေါသထွက်ကြသည်။
Verse 22
निजघ्नुश्चापि तं क्रुद्धाः कुशवज्रैर्मनीषिणः / तपोनिष्ठाश्च राजानं मुनयो देवचोदिताः
ဒေါသထွက်သော ပညာရှိမုနိတို့သည် ကုရှမြက်ဝဇ္ဇရဖြင့် သူ့ကို သတ်ခဲ့ကြသည်။ နတ်တို့၏ အမိန့်ကြောင့် တပဿာ၌ တည်ကြည်သော မုနိတို့က မင်းကိုပါ အပြစ်ပေး하였다။
Verse 23
कुशवज्रौर्विनिष्पिष्टः स राजा व्यजहात्तनुम् / और्वशेयैस्ततस्तस्य युद्धं चक्रे नृपो भुवि
ကုရှဝဇ္ဇရဖြင့် ကြေမွသွားသော မင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အော်ဝရှေယတို့က သူ့အတွက် မြေပြင်ပေါ်တွင် စစ်ပွဲ ဆင်နွှဲ하였다။
Verse 24
नहुषस्य महात्मानं पितरं यं प्रचक्षते / स तेष्ववभृथेष्वेव धर्म्मशीलो महीपतिः
နဟုရှ၏ မဟာတ္မာဖခင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသော ဓမ္မကိုလိုက်နာသည့် မဟီပတိသည် ထိုအဝဘෘထသန့်စင်ပွဲများတွင်ပင် ရှိနေ하였다။
Verse 25
आयुरायभवायाग्र्यमस्मिन् सत्रे नरोत्तमः / शान्तयित्वा तु राजानं तदा ब्रह्मविदस्तथा
ဤစတြာတွင် နရောတ္တမ အာယုရာယဘဝါယ သည် အထူးထင်ရှားသူဖြစ်သည်။ ထိုအခါ ဘြဟ္မဗိဒ်တို့က မင်းကို ငြိမ်းချမ်းစေ하였다။
Verse 26
सत्रमारेभिरे कर्त्तुं पृथ्वीवत्सा त्ममूर्तयः / बभूव सत्रे तेषां तु ब्रह्मचर्यं महात्मनाम्
မြေကြီးကို နွားကလေးကဲ့သို့ သဘောထား၍ အာတ္မရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော မဟာတ္မာတို့သည် စတြာကို စတင်하였다။ သူတို့၏ စတြာတွင် မဟာတ္မာတို့၏ ဘြဟ္မചര്യ သည် တည်မြဲ하였다။
Verse 27
विश्वं सिसृक्षमाणानां पुरा विस्वसृजामिव / वैखानसैः प्रियसखैर्वाल खिल्यैर्मरीचिभिः
ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းလိုသော ရှေးကာလ၏ စကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်တို့ကဲ့သို့၊ ဝိုင်ခာနသ မိတ်ဆွေချစ်သူများနှင့် ဝါလခိလျ မရီချိတို့နှင့်အတူ။
Verse 28
अजैश्च मुनिभिर्जातं सूर्यवैश्वानरप्रभः / वितृदेवाप्सरःसिद्धैर्गन्धर्वोरगचारणैः
အဇ မုနိများမှ မွေးဖွား၍ နေမင်းနှင့် ဝိုင်ရှ္ဝာနရကဲ့သို့ တောက်ပသူ၊ ထို့ပြင် ဝိတ္တృဒေဝ၊ အပ်ဆရာ၊ စိဒ္ဓ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နာဂ၊ ချာရဏတို့နှင့်အတူ။
Verse 29
भारतैः शुशुभे राजा देवैरिन्द्रसमो यथा / स्तोत्रशस्त्रैर्गृहैर्देवान्पितॄन्पित्र्यैश्च कर्मभिः
ဘာရတတို့အလယ်၌ ရာဇာသည် ဒေဝတို့အလယ်၌ အင်္ဒြကဲ့သို့ တင့်တယ်လှပ၏။ စတုတ္တရ၊ သာස්တရနှင့် အိမ်တွင်းကర్మများဖြင့် ဒေဝနှင့် ပိတೃတို့ကို ပိတೃကర్మဖြင့် ပူဇော်၏။
Verse 30
आनर्चुःस्म यथाजाति गन्धर्वादीन् यथाविधि / आराधने स सस्मार ततः कर्मान्तरेषु च
သူတို့သည် မိမိတို့အမျိုးအစားအလိုက် ဂန္ဓဗ္ဗတို့စသည်ကို နည်းလမ်းတကျ ပူဇော်ကြ၏။ အာရာဓနာ၌ သူသည် နောက်တစ်ဖန် အခြားကర్మများအကြား၌လည်း သတိရနေ၏။
Verse 31
जगुः सामानि गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः / व्याजह्रुर्मुनयो वाचं चित्राक्षरपदां शुभाम्
ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် သာမဂီတများကို သီဆိုကြပြီး အပ်ဆရာအဖွဲ့များက ကပြကြ၏။ မုနိတို့သည် အက္ခရာနှင့် စကားပဒများ လှပသည့် မင်္ဂလာဝါဏီကို ထုတ်ဖော်ကြ၏။
Verse 32
मन्त्रादि तत्र विद्वांसो जजपुश्च परस्परम् / वितण्डावचनैश्चैव निजघ्नुः प्रतिवादिनः
အဲဒီမှာ ပညာရှိတို့က အပြန်အလှန် မန္တရများကို ရွတ်ဆိုကြပြီး၊ အငြင်းပွားစကားများဖြင့် ဆန့်ကျင်သူ들을 အနိုင်ယူကြသည်။
Verse 33
ऋषयश्चैव विद्वांसः शब्दार्थन्यायकोविदाः / न तत्र हारितं किञ्चिद्विविशुर्ब्रह्मराक्षसाः
အဲဒီမှာ ရှိသူ ရှင်တော်များနှင့် ပညာရှိများသည် စကားလုံး၊ အဓိပ္ပါယ်၊ တရားနည်းလမ်းတွင် ကျွမ်းကျင်ကြသည်။ ဘာမှ မလုယူရသော်လည်း ဘြဟ္မရာက္ခသများ ဝင်ရောက်လာသည်။
Verse 34
नैव यज्ञहरा दैत्या नैव वाजमुखास्त्रिणः / प्रायश्चित्तं दरिद्रं च न तत्र समजायत
အဲဒီမှာ ယဇ္ဉကို လုယူသော ဒೈတျများမရှိ၊ ဝါဇမုခ လက်နက်ကိုင်များလည်းမရှိ။ အဲဒီမှာ အပြစ်ပြန်လည်ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် ဆင်းရဲမှု မပေါ်ပေါက်ခဲ့။
Verse 35
शक्तिप्रज्ञाक्रियायेगैर्विधिराशीष्वनुष्टितः / एवं च ववृधे सत्रं द्वादशाब्दं मनीषिणाम्
အားတန်ခိုး၊ ပညာဉာဏ်နှင့် လုပ်ဆောင်မှုယောဂဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ကောင်းချီးမင်္ဂလာအခမ်းအနားများကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မနီရှီတို့၏ စတြာသည် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် တိုးတက်ကြီးပွား하였다။
Verse 36
ऋषीणां नैमिषीयाणां तदभूदिव वज्रिणः / वृद्धाद्या ऋत्विजो वीरा ज्योतिष्टोमान् पृथक्पृथक्
နൈမိષ တောရှိ ရှင်တော်များအတွက် အဲဒါဟာ ဝဇ္ရကိုင် အိန္ဒြာလို ထင်မြင်ရသည်။ အသက်ကြီးသူတို့မှစ၍ သတ္တိရှိသော ရ္တဝိဇ်များက ဂျျိုတိရှ္ဌိုမ ယဇ္ဉကို သီးသန့်သီးသန့် ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 37
चक्रिरे पृष्ठगमनाः सर्वानयुतदक्षिणान् / समाप्तयज्ञो यत्रास्ते वासुदेवं महाधिपम्
သူတို့သည် နောက်မှလိုက်၍ ဒက္ခိဏာ တစ်သောင်းနှင့်အတူ အလှူအားလုံးကို ပြုလုပ်ကြ၏။ ယဇ္ဈပွဲပြီးဆုံးရာနေရာ၌ မဟာဓိပတိ ဝါစုဒေဝ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။
Verse 38
पप्रच्छुरमितात्मानं भवद्भिर्यदहं द्विजः / प्रचोदितः स्ववंशार्थं स च तानब्रवीत्प्रभुः
သင်တို့၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ငါ ဒွိဇသည် မိမိမျိုးရိုးအတွက် အဆုံးမရှိသော အတ္တရှိ မဟာပုရုရှကို မေးမြန်းခဲ့၏။ ထို့နောက် ပရဘုက သူတို့အား မိန့်တော်မူ၏။
Verse 39
शिष्यःस्वयंभुवो देवः सर्वं प्रत्यक्षदृग्वशी / अणिमादिभिरष्टाभिः सूक्ष्मैरङ्गैः समन्वितः
သူသည် စွယံဘူ ဒေဝ၏ တပည့်ဖြစ်၍ အရာအားလုံးကို တိုက်ရိုက်မြင်နိုင်သူ၊ အင်္ဒြိယများကို အုပ်ချုပ်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။ အဏိမာ စသည့် နူးညံ့သော စိဒ္ဓိ ၈ ပါးနှင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 40
तिर्यग्वातादिभिर्वर्षैः सर्वां ल्लोकान्बिभर्ति यः / सप्तस्कन्धा भृताः शाखाः सर्वतोयाजराजरान्
လေတိုက်ကွေ့ခြင်းနှင့် မိုးရွာခြင်းတို့ဖြင့် လောကအားလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးသူ၊ စကန္ဓ ၇ ခုနှင့် ထမ်းဆောင်ထားသော ခက်ခွဲများရှိသူ၊ အရပ်ရပ်တွင် ရေဓာတ်ပြည့်ဝ၍ အိုမင်းခြင်းမရှိ အမရဖြစ်သူ။
Verse 41
विषयैर् मरुतो यस्य संस्थिताः सप्तसप्तकाः / व्यूहत्रयाणां सूतानां कुर्वन् सत्रं महाबलः
သူ၏ အာဏာအောက်တွင် အကြောင်းအရာနယ်ပယ်များ၌ တည်ရှိသော မရုတ်တို့သည် ခုနှစ်ခုစီ အုပ်စုများအဖြစ် စီစဉ်တည်နေကြ၏။ ထိုမဟာဗလသည် ဗျူဟ သုံးမျိုး၏ စူတများအတွက် စတြယဇ္ဈကို ဆောင်ရွက်၏။
Verse 42
तेजसश्वाप्युपायानां दधातीह शरीरिणः / प्राणाद्या वृत्तयः पञ्च धारणानां स्ववृत्तिभिः
ဤနေရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့အတွင်း တေဇတ်၏ နည်းလမ်းများကိုလည်း ထူထောင်ပေးတော်မူသည်။ ပရာဏာစသည့် လှုပ်ရှားမှုငါးပါးသည် မိမိမိမိ တာဝန်ဖြင့် ထိန်းထားသည်။
Verse 43
पूर्यमामः शरीराणां धारणं यस्य कुर्वते / आकाशयोनिर्द्विगुणः शाब्दस्पर्शसमन्वितः
ပြည့်ဝလာသော ကိုယ်ခန္ဓာများကို ထိန်းတည်ပေးသူသည် အာကာသမှ ပေါ်ထွန်းသော သဘောတရားဖြစ်၍ အရည်အသွေးနှစ်ဆနှင့် အသံ၊ ထိတွေ့မှုတို့ပါဝင်သည်။
Verse 44
वाचोरणिः समाख्याता शब्दशास्त्रविचक्षणैः / भारत्यार्ः श्लक्ष्णया सर्वान्मुनीन्प्रह्लादयन्निव
အသံ-ဝေါဟာရသိပ္ပံကို ကျွမ်းကျင်သူတို့က ၎င်းကို ‘ဝါချိုရဏိ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဘာရတီ (ဆရஸဝတီ)၏ နူးညံ့သော ဝါစကားဖြင့် မုနိအားလုံးကို ပျော်ရွှင်စေသကဲ့သို့။
Verse 45
पुराणज्ञाः सुमनसः पुराणाश्रययुक्तया / पुराम नियता विप्राः कथामकथयद्विभुः
ထိုစည်းကမ်းတကျရှိသော ဗြာဟ္မဏများသည် ပုရာဏကို သိမြင်သူ၊ စိတ်ကြည်လင်သူ၊ ပုရာဏကို အားကိုးသူများဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗိဘူသည် ရှေးဟောင်းကഥာကို ဟောကြားတော်မူ၏။
Verse 46
एतत्सर्वं यथावृत्तमाख्यानं द्विजसत्तमाः / ऋषीणां च परं चैतल्लोकतत्त्वमनुत्तमम्
အို ဒွိဇအထက်မြတ်တို့၊ ဤအကြောင်းအရာအားလုံးသည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ရှိသီတို့၏ အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာဖြစ်ပြီး လောကတတ္တဝ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အတုမရှိသော သဘောတရားဖြစ်သည်။
Verse 47
ब्रह्मणा यत्पुरा प्रोक्तं पुराणं ज्ञानमुत्तमम् / देवतानामृषीणां च सर्वपापप्रमोचनम्
ဗြဟ္မာက ရှေးကာလ၌ ဟောကြားခဲ့သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဉာဏ်ပညာရပ် ပုရာဏသည် ဒေဝတားနှင့် ရှိသီတို့၏ အရာဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖြေရှင်းပေးသည်။
Verse 48
विस्तरेणानुपूर्व्या च तस्य वक्ष्याम्यनुक्रमम्
ယခု ထိုအကြောင်းအရာ၏ အစဉ်အလာကို အသေးစိတ်နှင့် အဆင့်လိုက် ငါပြောမည်။
No full vaṃśa catalogue is completed here; instead the chapter plants dynastic coordinates by naming Purūravas (a key early king in Purāṇic royal chronology) and by invoking sage-line memory (Vasiṣṭha–Śakti–Parāśara) as a preface to later, systematic genealogies.
The chapter emphasizes sacred geography rather than numerical cosmography: it identifies Naimiṣa as the satra-site, marks it through an etymology tied to the dharmacakra’s nemi, and associates it with the Gomatī river system and other localizing narrative tokens.
This Adhyāya is not part of the Lalitopākhyāna segment; it functions as an introductory frame (satra at Naimiṣa) that authorizes transmission and anchors later cosmology and genealogy rather than presenting Śākta vidyās, yantras, or the Bhaṇḍāsura cycle.