Adhyaya 13
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စူတာ၏ပြောကြားမှုဖြင့် စတင်ကာ စွာယမ္ဘူဝ မန္ဝန္တရတွင် ဖြစ်ပွားသည့် အကြောင်းအရာကို တည်နေရာချထားသည်။ ဘြဟ္မာသည် သားစဉ်မြေးဆက်ကို ဖန်ဆင်းရာတွင် လူ၊ အသူရ၊ ဒေဝတို့ကဲ့သို့ အမျိုးအစားများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဘြဟ္မာကို ဖခင်ကဲ့သို့ (pitṛvat) ရိုသေသည့် ပိတೃများ (ဘိုးဘွား) ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် ပိတೃတို့၏ မူလကို အကျဉ်းချုပ် ပြန်လည်ဖော်ပြကာ ပြက္ခဒိန်-ကောစမစ် အမြင်ဖြင့် စနစ်တကျ ခွဲခြားတင်ပြသည်။ မဓုမှ စတင်သော ရာသီ ၆ ရာသီ (ṛtu) ကို ပိတೃ-ဒေဝတအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး «ṛtavaḥ pitaraḥ devāḥ» ဟူသော ဝေဒသံတော်ပုံစံကို ထောက်ခံချက်အဖြစ် ထည့်သွင်းသည်။ ထို့ပြင် အဂ္နိṣvātta နှင့် ဘာရ္ဟိṣad ကဲ့သို့ အမည်ရှိ ပိတೃအုပ်စုများကို ယဇ్ఞအရည်အချင်းနှင့် မီးပူဇော်ရေးဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုအရ (သန့်ရှင်းမီး မီးမထွန်းသူများနှင့် အဂ္နိဟောတရ ပြုလုပ်သူများ) ခွဲခြားကာ ဘိုးဘွားအတ္တဗေဒကို ယဇ్ఞခွဲခြားမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့အပြင် မဓု–မာဓဝ၊ Śuci–Śukra၊ Nabhas–Nabhasya စသည့် ရာသီအဆင့်များနှင့် ကိုက်ညီသော လအတွဲများကို ရေတွက်ဖော်ပြပြီး «abhi-mānin» ကို အချိန်ကာလအတွင်း တည်နေရာယူထားသော အုပ်စိုးအတ္တများအဖြစ်—လဝက်၊ လ၊ ရာသီ၊ အယန၊ နှစ်—တို့တွင် ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ စုစည်းအားဖြင့် ဤအဓ್ಯಾಯသည် မျိုးရိုး/ဘိုးဘွားအမျိုးအစားများကို အချိန်မြေပုံတစ်ခုအဖြစ် တိကျစွာ ပြောင်းလဲကာ ဖန်ဆင်းမှု၊ ပူဇော်ပွဲခွဲခြားမှုနှင့် ကောစမစ်ခရိုနိုလိုဂျီကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းထားသည်။
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे अग्निनिचयो नाम द्वादशो ऽध्यायः सुत उवाच ब्रह्मणः सृजतः पुत्रान् पूर्वं स्वायंभुवेंऽतरे / गात्रेभ्यो जज्ञिरे तस्य मनुष्यासुरदेवताः
ဤသို့ ဝါယုမိန့်ကြားသော သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၏ ပူရ္ဝဘာဂ ဒုတိယ အနုသင်္ဂပဒ၌ ‘အဂ္ဂနိနိချယ’ ဟူသော ဒွါဒသ အဓ್ಯಾಯ။ စူတက ဆိုသည်— စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ အစတွင် ဗြဟ္မာသည် သားတော်များကို ဖန်ဆင်းစဉ်၊ သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများမှ လူ၊ အသူရ နှင့် ဒေဝတို့ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 2
पितृवन्मन्यमानास्तं जज्ञिरे पितरो ऽपि च / तेषां निसर्गः प्रागुक्तः समासाच्छ्रुयतां पुनः
သူ့ကို ဖခင်ကဲ့သို့ မှတ်ယူကြသဖြင့် ပိတೃတို့လည်း ပေါ်ပေါက်လာ하였다။ သူတို့၏ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို အရင်က ပြောပြီးသားဖြစ်၍ ယခု အကျဉ်းချုပ်ပြန်လည် နားထောင်ကြ။
Verse 3
देवासुरमनुष्यांश्च सृष्ट्वा ब्रह्माभ्यमन्यत / पितृवन्मन्यमाना वै जज्ञिरे ऽस्योपपक्षतः
ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက် ဗြဟ္မာသည် စိတ်တွင် ဆင်ခြင်하였다။ ထို့နောက် သူ့ကို ဖခင်ကဲ့သို့ မှတ်ယူသော ပိတೃတို့သည် သူ၏ ဘေးဖက်မှ ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 4
मध्वादयः षडृतवः पितॄंस्तान्परिचक्षते / ऋतवः पितरो देवा इत्येषा वैदिकी श्रुतिः
မဓု စသည့် ရာသီခြောက်ပါးသည် ထို ပိတೃတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ ‘ရာသီတို့သည် ပိတೃ၊ ပိတೃတို့သည် ဒေဝ’ ဟူသည်မှာ ဝေဒသြတိ၏ အဆိုဖြစ်သည်။
Verse 5
मन्वन्तरेषु सर्वेषु ह्यतीतानागतेषु वै / एते स्वायंभुवे पूर्वमुत्पन्नाश्चान्तरे शुभे
လွန်ခဲ့သောနှင့် လာမည့် မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင်၊ ဤပိတೃတို့သည် မင်္ဂလာရှိသော စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ၌ အရင်ဆုံး ပေါ်ပေါက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 6
अग्निष्वात्ता स्मृता नाम्ना तथा बर्हिषदश्च वै / अयज्वानस्तथा तेषामासन्ये गृहमेधिनः
သူတို့ကို “အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ” ဟုလည်းကောင်း “ဗရ္ဟိသဒ” ဟုလည်းကောင်း မှတ်မိကြသည်။ ထိုသူတို့အနက် ယဇ္ဉ မပြုသူ အိမ်ထောင်ရှင် (ဂೃಹမေဓိ) များလည်း ရှိသည်။
Verse 7
अग्निष्वात्ता स्मृतास्ते वै पितरो नाहिताग्नयः / यज्वानस्तेषु ये त्वासन्पितरः सोमपीथिनः
“အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ” ဟုခေါ်သော ပိတရများသည် မီးပူဇော်အဂ္နိ မတည်ထောင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုအထဲမှ ယဇ္ဉ ပြုသူများသည် ဆိုမရည် သောက်သုံးသော ပိတရများ ဖြစ်သည်။
Verse 8
स्मृता बर्हिषदस्ते वै पितर स्त्वग्निहोत्रिणः / ऋतवः पितरो देवाः शास्त्रे ऽस्मिन्निश्चयं गताः
“ဗရ္ဟိသဒ” ဟုခေါ်သော ပိတရများသည် အဂ္နိဟောထရ ပြုသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤရှာස්တြတွင် ရာသီများကို ပိတရ-ဒေဝများဟု အတည်ပြုထားသည်။
Verse 9
मधुमाधवौ रसौ ज्ञेयौ शुचिशुक्रौ च शुष्मिणौ / नभाश्चैव नभस्यश्च जीवावेतापुदात्दृतौ
မဓုနှင့် မာဓဝကို ရသ၏ သဘောအဖြစ် သိမှတ်ရမည်။ ရှုချိနှင့် ရှုကရသည် တောက်ပသန်မာသည်။ နဘ္ဟာနှင့် နဘ္ဟသျ—ဤနှစ်ပါးကို ‘ဇီဝ’ ဟုခေါ်၍ အပုဒာတ်-ဒြတ် ဟူသော သဘောဖြင့် ထားရှိသည်။
Verse 10
इषश्चैव तथोर्जश्च स्वधावन्तावृदात्दृतौ / सहश्चैव सहस्यश्च घोरावेतापुदात्दृतौ
အိရှနှင့် ဦရ္ဇ—ဤနှစ်ပါးသည် ‘စွဓာဝန္တ’ ဟုခေါ်၍ ‘ဝೃဒာတ်-ဒြတ်’ သဘောဖြင့် တည်ရှိသည်။ စဟနှင့် စဟသျ—ဤနှစ်ပါးသည် ‘ဃောရ’ ဟုခေါ်၍ ‘အပုဒာတ်-ဒြတ်’ သဘောဖြင့် တည်ရှိသည်။
Verse 11
तपाश्चैव तपस्यश्च मन्युमन्तौ तु शैशिरौ / कालावस्थासु षट्स्वेते मासाख्या वै व्यवस्थिताः
တပနှင့် တပသျာ၊ ထို့ပြင် မန်ယူမန္တ နှင့် ရှိုင်ရှိရ—ဤခြောက်လအမည်တို့သည် ကာလအခြေအနေခြောက်ပါး၌ စီစဉ်တည်ရှိသည်။
Verse 12
इमे च ऋतवः प्रोक्ताश्चेतनाचेतनेषु वै / ऋतवो ब्रह्मणः पुत्रा विज्ञेयास्ते ऽभिमानिनः
ဤရာသီများသည် အသက်ရှိသည့်အရာနှင့် အသက်မရှိသည့်အရာတို့တွင်ပါ ဆိုထားသည်။ ရာသီတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ သားတော်များဖြစ်၍ ‘အဘိမာနင်’ ဟူ၍ သိရမည်။
Verse 13
मासार्द्धमासस्थानेषु स्थानिनौ ऋतवो मताः / स्थानानां व्यतिरेकेण ज्ञेयाः स्थानागिमानिनः
လနှင့် လဝက်၏ နေရာများတွင် ရာသီတို့ကို အုပ်စိုးတည်နေသူများဟု မှတ်ယူသည်။ နေရာကွာခြားမှုအလိုက် ‘သ္ထာနာဘိမာနင်’ ဟူ၍ သိရမည်။
Verse 14
अहोरात्राणि मासाश्च ऋतवश्चायनानि च / संवत्सराश्च स्थानानि कामाख्या ह्यभिमानिनाम्
နေ့ည၊ လများ၊ ရာသီများ၊ အယနများနှင့် နှစ်များ—ဤအရာအားလုံးသည် ‘အဘိမာနင်’ အင်အားများ၏ နေရာများဖြစ်ပြီး ‘ကာမ’ ဟူ၍ ခေါ်ကြသည်။
Verse 15
एतेषु स्थानिनो ये तु कालावस्था व्यवस्थिताः / तत्सतत्त्वास्तदात्मानस्तान्वक्ष्यामि निबोधत
ဤနေရာများတွင် တည်မြဲနေသော ကာလအခြေအနေများသည် ထိုတတ္တဝ၏ အနှစ်သာရတူ၊ ထိုအတ္တမတူ ဖြစ်သည်။ ငါရှင်းပြမည်—ဂရုပြု၍ နားထောင်ကြ။
Verse 16
पार्वण्यस्ति थयः संध्याः पक्षा मासार्द्धसंमिताः / निमेषाश्च कलाः कष्ठा मुहुर्त्ता दिवसाः क्षयाः
ပရဝ၊ သန္ဓျာ၊ ပက္ခ နှင့် လ၏ တစ်ဝက်—ဤတို့သည် ကာလကို တိုင်းတာသော အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။ နိမေရှ၊ ကလာ၊ ကာဋ္ဌာ၊ မုဟူရ္တ၊ နေ့နှင့် က္ရှယ တို့လည်း ကာလတွက်ချက်မှု ဖြစ်သည်။
Verse 17
द्वावर्द्धमासौ मासस्तु द्वौ मासावृ तुरुच्यते / ऋतुत्रयं चाप्ययनं द्वे ऽयने दक्षिणोत्तरे
လ၏ တစ်ဝက်နှစ်ခု ပေါင်းလျှင် တစ်လ ဖြစ်သည်။ လနှစ်လကို ရ္တု (ရာသီ) ဟု ခေါ်သည်။ ရ္တု သုံးခု ပေါင်းလျှင် အယန တစ်ခု; အယန နှစ်ခုမှာ ဒက္ခိဏ နှင့် ဥတ္တရ ဖြစ်သည်။
Verse 18
संवत्सरः समेतश्च स्थानान्येतानि स्थानिनाम् / ऋतवस्तु निमेः पुत्रा विज्ञेयास्ते तथैव षट्
ဤအားလုံး၏ စုပေါင်းမှုကို သံဝတ္ဆရ (နှစ်) ဟု ခေါ်သည်။ ဤတို့သည် ကာလကို ထိန်းသိမ်းသူတို့၏ အနေအထားများ ဖြစ်သည်။ ရ္တုတို့သည် နိမိ၏ သားများ ဖြစ်၍ ခြောက်ပါးဟု သိရမည်။
Verse 19
ऋतुपुत्राः स्मृताः पञ्च प्रजाः स्वार्तवलक्षणाः / यस्माच्चैवार्त्तवेभ्यस्तु जायन्ते स्थाणु जङ्गमाः
ရ္တု၏ သားများမှ ရာသီသဘော (အာရ္တဝ) လက္ခဏာရှိသော ပရဇာ ငါးမျိုးကို ဆိုထားသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအာရ္တဝတို့မှပင် တည်ငြိမ်သောနှင့် လှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအားလုံး ပေါ်ပေါက်သည်။
Verse 20
आर्तवाः पितरस्तस्मादृतवश्च पितामहाः / समेतास्तु प्रसूयन्ते प्रजाश्चैव प्रजापतेः
ထို့ကြောင့် အာရ္တဝတို့ကို ‘ဖခင်များ’ ဟု၊ ရ္တုတို့ကို ‘အဘိုးများ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုတို့ ပေါင်းစည်းလျှင် ပရဇာပတိ၏ ပရဇာများကို မွေးဖွားစေသည်။
Verse 21
तस्मात्स्मृतः प्रजानां वै वत्सरः प्रपितामहः / स्थानेषु स्थानिनो ह्येते स्थानात्मानः प्रकीर्त्तिताः
ထို့ကြောင့် သတ္တဝါတို့အတွက် ‘ဝတ္ဆရ’ ကို ပရပိတာမဟ (အလွန်မြင့်မြတ်သော ဘိုးဘွား) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဤတို့သည် မိမိတို့၏ နေရာနေရာ၌ တည်ရှိ၍ ‘နေရာ၏ အတ္တ’ ဟု ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 22
तदाख्यास्तत्ससत्त्वाश्च तदात्मानश्च ते स्मृताः / प्रजापतिः स्मृतो यस्तु स तु संवत्सरो मतः
သူတို့သည် ထိုအရှင်၏ နာမဖြင့် မှတ်မိကြပြီး၊ ထိုအရှင်၏ စတ္တဝ (sattva) ဖြင့် ယူက့်တကာ၊ ထိုအရှင်၏ အတ္တ-သဘောတရားဟုလည်း စဉ်းစားကြသည်။ ပရဇာပတိဟု မှတ်ယူသောသူကပင် ‘သံဝတ္ဆရ’ ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 23
संवत्सरसुतो ह्यग्नि ऋत इत्युच्यते बुधैः / ऋतात्तु ऋतवो यस्माज्जज्ञिरे ऋतवस्ततः
သံဝတ္ဆရ၏ သားဖြစ်သော အဂ္နိကို ပညာရှိတို့က ‘ဣတ’ (Ṛta—သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်း) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို Ṛta မှ ရာသီများ ပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ‘ဣတဝ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 24
मासाः षडर्तवो ज्ञेयास्तेषां पञ्चर्तवाः स्मृताः / द्विपदां चतुष्पदां चैव पक्षिणां सर्वतामपि
လများမှ ရာသီခြောက်ပါးကို သိရမည်။ ထိုရာသီတို့အနက် ငါးပါးကို ‘အာရ္တဝ’ ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ နှစ်ခြေသတ္တဝါ၊ လေးခြေသတ္တဝါ၊ ငှက်တို့အပါအဝင် အားလုံးအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 25
स्थावराणां च पञ्चानां पुष्पं कालार्त्तवं स्मृतम् / ऋतुत्वमार्तवत्वं च पितृत्वं च प्रकीर्त्तितम्
တည်နေသတ္တဝါ (sthāvara) ငါးမျိုးအတွက် ပန်းကို ‘ကာလ-အာရ္တဝ’ ဟု မှတ်ယူကြသည်၊ အချိန်ကာလအလိုက် ရာသီသင်္ကေတဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရာသီဖြစ်ခြင်း (ṛtutva)၊ အာရ္တဝဖြစ်ခြင်း (ārtavatva) နှင့် ဖခင်ဖြစ်ခြင်း (pitṛtva) တို့ကိုလည်း ချီးကျူးဖော်ပြထားသည်။
Verse 26
इत्येते पितरो ज्ञेया ऋतवश्चार्तवाश्च ये / सर्वभूतानि तेभ्यो यदृतुकालाद्विजज्ञिरे
ဤသို့ပင် ဤပိတရ (ဘိုးဘွား) တို့ကို ရာသီများနှင့် ‘အာတဝ’ ဟူ၍ သိမှတ်ရမည်။ ရာသီကာလအလိုက် သတ္တဝါအားလုံးသည် သူတို့ထံမှပင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 27
तस्मादेते हि पितर आर्तवा इति नः श्रुतम् / मन्वन्तरेष्विह त्वेते स्थिताः कालभिमानिनः
ထို့ကြောင့် ဤပိတရတို့ကို ‘အာတဝ’ ဟု ခေါ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်။ မန်ဝန္တရတိုင်း၌ ဤနေရာတွင် တည်ရှိကာ ကာလ(အချိန်)၏ အဓိဋ္ဌာတ ဖြစ်ကြောင်း အဘိမာန်ထားကြသည်။
Verse 28
कार्यकारणयुक्तास्तु ए श्वर्याद्व्याप्य संस्थिताः / स्थानाभिमानिनो ह्येते तिष्ठन्तीह प्रसंगमात्
သူတို့သည် အကျိုး-အကြောင်း ဆက်နွယ်မှုနှင့် ယှဉ်တွဲကာ၊ အိုင်ශ්ဝရယ(အာဏာတော်) ဖြင့် ပျံ့နှံ့တည်ရှိကြသည်။ နေရာအပေါ် အဘိမာန်ရှိသဖြင့် အကြောင်းဆက်စပ်မှုကြောင့် ဤနေရာ၌ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 29
अग्निष्वात्ता बर्हिषदः पितरो विविधाः पुनः / जज्ञे स्वधापितृभ्यस्तु द्वे कन्ये लोकविश्रुते
အဂ္နိရှွာတ္တ နှင့် ဘရ္ဟိષဒ ဟူသော ပိတရတို့သည်လည်း မျိုးစုံရှိကြသည်။ ထို့ပြင် စ္ဝဓာ-ပိတရတို့ထံမှ လောကတွင် ကျော်ကြားသော သမီးနှစ်ဦး မွေးဖွားလာသည်။
Verse 30
मेना च धारणी चैव याभ्यां धतमिदं जगत् / ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ चैव ते उभे
ထိုနှစ်ဦး—မေနာ နှင့် ဓာရဏီ—သူတို့နှစ်ဦးကြောင့် ဤလောကကို ထိန်းတင်ထားသည်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် ဘြဟ္မဝါဒိနီ (ဗြဟ္မတတ္တဝါဒ ပြောသူ) ဖြစ်ပြီး ယောဂိနီလည်း ဖြစ်ကြသည်။
Verse 31
पितरस्ते निजे कन्ये धर्मार्थं प्रददुः शुभे / अग्निष्वात्तास्तु ये प्रोक्तास्तेषां मेना तु मानसी
အို မင်္ဂလာရှိသော သမီးကညာရေ! ထို ပိတရတို့သည် ဓမ္မအကျိုးအတွက် မိမိတို့၏ သမီးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ‘အဂ္နိရှ္ဝာတ္တ’ ဟု ခေါ်ကြသူတို့၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသမီးမှာ မေနာ ဖြစ်သည်။
Verse 32
धारणी मानसी चैव कन्या बर्हिषदां स्मृता / मेरोस्तां धारणीं नाम पत्न्यर्थं वा सृजन् घुभाम्
‘ဓာရဏီ’ ဟူသော စိတ်မှ မွေးဖွားသမီးကို ဘर्हिषद ပိတရတို့၏ သမီးဟု မှတ်ယူကြသည်။ မေရုသည် ဇနီးအဖြစ်ရရန် ‘ဓာရဏီ’ အမည်ဖြင့် ထိုမင်္ဂလာရှိသူကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 33
पितरस्ते बर्हिषदः स्मृता ये सोमपायिनः / अग्निष्वात्तास्तु तां मेना पत्नी हिमवते ददुः
ဆိုမသောက်သူ ဘर्हिषद ပိတရတို့ဟု မှတ်ယူကြသော ထို အဂ္နိရှ္ဝာတ္တတို့သည် မေနာကို ဟိမဝန်ထံ ဇနီးအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Verse 34
उपहूता स्मृता ये वै तद्दौहित्रान्निबोधत / मेना हिमवतः पत्नी मैनाकं सा व्यजायत
‘ဥပဟူတ’ ဟု ခေါ်ကြသူတို့၏ မြေးများကို သိမှတ်လော့။ ဟိမဝန်၏ ဇနီး မေနာသည် မိုင်နာကကို မွေးဖွား하였다။
Verse 35
गङ्गां सरिद्वरां चैव पत्नी या लवणोदधेः / मैनाकस्या त्मजः क्रौचः क्रैञ्चद्वीपो यतः स्मृतः
မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး ဂင်္ဂါသည် လဝဏောဒဓိ (ဆားပင်လယ်) ၏ ဇနီးဟု မှတ်ယူကြသည်။ မိုင်နာက၏ သားမှာ ကရောချ ဖြစ်၍ ထိုကြောင့် ‘ကရိုင်ဉ္စဒွီပ’ ဟု အမည်ရသည်။
Verse 36
मेरोस्तु धारणी पत्नी दिव्यौषधिसमन्वितम् / मन्दरं सुषुवे पुत्रं तिस्रः कन्याश्च विश्रुताः
မေရု၏ မဟာမိဖုရား ဓာရဏီသည် နတ်ဘုရားဆေးအပင်များဖြင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် မန္ဒရ အမည်ရှိ သားတော်တစ်ပါးနှင့် နာမည်ကျော် သမီးတော် သုံးပါးကို မွေးဖွား하였다။
Verse 37
वेलां च नियतिं चैव तृतीयां चायतिं विदुः / धातुश्चैवायतिः पत्नी विधातुर्नियतिः स्मृता
သူတို့ကို ဝေလာ၊ နိယတိ နှင့် တတိယအဖြစ် အာယတိ ဟု သိကြသည်။ ဓာတု၏ ဇနီးမှာ အာယတိ ဖြစ်ပြီး၊ ဝိဓာတု၏ ဇနီးမှာ နိယတိ ဟု စာပေတွင် မှတ်သားထားသည်။
Verse 38
स्वायं भुवेंऽतरे पूर्वं ययोर्वै कीर्त्तिताः प्रजाः / सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिन्दिताम्
စဝာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ မတိုင်မီ၊ အကြောင်းအရာတွင် မျိုးဆက်များကို ယခင်က ဖော်ပြထားသူတို့အနက်၊ ဝေလာသည် စာဂရမှ အပြစ်ကင်းသမီးတော်တစ်ပါးကို မွေးဖွား하였다။
Verse 39
सवर्णां नाम सामुद्रीं पत्नीं प्राचीनबर्हिषः / सवर्णायां सुता जाता दश प्राचीनबर्हिषः
ပရာချီနဗർဟိရှ၏ ဇနီးသည် ပင်လယ်သမီး ‘စဝර්ဏာ’ ဟု အမည်ကျော်သည်။ စဝර්ဏာမှ ပရာချီနဗർဟိရှ၏ သားတော် ဆယ်ပါး မွေးဖွား하였다။
Verse 40
सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः / तेषां स्वायंभुवो दक्षः पुत्रत्वं जग्मि वान्प्रभुः
သူတို့အားလုံးကို ‘ပရချေတသ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ဓနုရဝေဒ၌ ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့အနက် စဝာယံဘုဝ ဒက္ခ ပရဘုသည် သားတော်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 41
त्रयंबकस्याभिशापेन चाक्षुषस्यातरे मनोः / एतच्छुत्वा ततः सूतमपृच्छच्छांशपायनिः
တြိအမ္ဗက၏ ကျိန်စာကြောင့် စာක්ෂုသ မနု၏ အလယ်ကာလ၌ ဤအမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုကိုကြားပြီးနောက် ရှမ်းရှပာယနီက စူတကို မေးမြန်း하였다။
Verse 42
उत्पन्नः स कथं दक्षो ह्यभिशापाद्भवस्य तु / चाक्षुषस्यान्तरे पूर्वं तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဒက္ခရှာ မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း။ စာක්ෂုသ မနု၏ အလယ်ကာလ၌ အရင်က ဖြစ်ခဲ့သမျှကို မေးမြန်းသူတို့အား ရှင်းပြပါ။
Verse 43
इत्युक्तः कथयामास सूतो दक्षाश्रयां कथाम् / शांशपायनिमामन्त्र्य त्र्यंबकाच्छापकारणम्
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် စူတက ဒက္ခရှာနှင့် ဆက်နွယ်သော ပုံပြင်ကို စတင်ပြောကြား하였다။ ရှမ်းရှပာယနီကို ခေါ်ဆို၍ တြိအမ္ဗက၏ ကျိန်စာအကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်း하였다။
Verse 44
सूत उवाच दक्षस्यासन्सुता ह्यष्टौ कन्या याः कीर्त्तिता मया / स्वेभ्यो गृहेभ्य आनाय्य ताः पिताभ्यर्चयद्गृहे
စူတက ဆိုသည်—ဒက္ခရှာတွင် ကျွန်ုပ်က ဖော်ပြခဲ့သော သမီးရှစ်ဦး ရှိ하였다။ သူတို့ကို ကိုယ်ပိုင်အိမ်များမှ ခေါ်ယူပြီး ဖခင်က မိမိအိမ်၌ ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံ하였다။
Verse 45
ततस्त्वभ्यर्चिताः सर्वा न्यवसंस्ताः पितुर्गृहे / तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यंबकस्य वै
ထို့နောက် သူတို့အားလုံး ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခံရပြီး ဖခင်၏အိမ်၌ နေထိုင်하였다။ သူတို့ထဲမှ အကြီးဆုံးမှာ “စတီ” ဟု အမည်ရပြီး တြိအမ္ဗက (ရှီဝ) ၏ ဇနီးဖြစ်သည်။
Verse 46
नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रमभिद्विषन् / अकरोत्संनतिं दक्षे न कदाचिन्महेश्वरः
ရုဒြကို မုန်းတီးသော ဒက္ခသည် မိမိသမီးကို မဖိတ်ခေါ်ခဲ့၊ မဟေရှွရလည်း ဒက္ခရှေ့၌ မည်သည့်အခါမျှ ဦးညွှတ်မပြုခဲ့။
Verse 47
जामाता श्वशुरे तस्मिन्स्वभावात्तेजसि स्थितः / ततो ज्ञात्वा सती सर्वाः न्यवसंस्ताः पितुर्गृहे
ထိုသားမက်သည် မိမိသဘာဝတန်ခိုးတေဇဖြင့် ယောက္ခမရှေ့၌ တည်ကြည်နေခဲ့သည်; ထိုအကြောင်းကို သိသဖြင့် စတီသည် အစ်မညီမများအားလုံးနှင့်အတူ ဖခင်အိမ်၌ နေထိုင်하였다။
Verse 48
जगाम साप्यनाहूता सती तत्स्व पितुर्गृहम् / ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजामसंमताम्
မဖိတ်ခေါ်ထားသော်လည်း စတီသည် ဖခင်အိမ်သို့ သွားခဲ့သည်; သို့ရာတွင် ဖခင်က စတီ၏ ပူဇော်ပွဲကို အခြားသူများထက် နိမ့်ကျ၍ မသင့်တော်သကဲ့သို့ ပြုလုပ်하였다။
Verse 49
ततो ऽब्रवीत्सा पितरं देवी क्रोधादमर्षिता / यवीयसीभ्यो प्यधमां पूजां कृत्वा मम प्रभो
ထို့နောက် ဒေါသကြောင့် မခံနိုင်သော ဒေဝီသည် ဖခင်အား ပြော하였다— “အရှင်၊ ငယ်သောညီမများကိုတောင် ကောင်းမွန်စွာ ပူဇော်ပေးပြီး၊ ကျွန်မအတွက် အနိမ့်ကျဆုံး ပူဇော်ပွဲကို အဘယ်ကြောင့် ပြုလုပ်သနည်း?”
Verse 50
असत्कृत्य पितर्मां त्वं कृतवानसि गर्हितम् / अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च त्वं मां सत्कर्तुमर्ह सि
အဖေ၊ ကျွန်မကို မလေးစားဘဲ သင်သည် အပြစ်တင်ထိုက်သော အလုပ်ကို လုပ်ခဲ့သည်; ကျွန်မသည် အကြီးဆုံးနှင့် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် ကျွန်မကို ဂုဏ်ပြုသင့်သည်။
Verse 51
एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दक्षः संरक्तलोचनः / त्वत्तः श्रेष्ठावरिष्ठाश्च पूज्या बालाः सुता मम
ဤသို့ဆိုကြသော် ဒက္ခရှ်သည် မျက်လုံးနီရဲလျက် သူမအား ပြောသည်— “နင်ထက် မြတ်၍ ပူဇော်ထိုက်သော သမီးများသည် ငါ့တွင်ရှိ၏။”
Verse 52
तासां चैव तु भर्तार स्ते मे बहुमाताः सति / ब्रह्मिष्ठाः सुतपस्काश्च महायोगाः सुधार्मिकाः
ဟေ စတီ၊ သူတို့၏ ခင်ပွန်းများလည်း ငါ့အတွက် အလွန်ဂုဏ်ယူထိုက်သူများ— ဘြဟ္မန်၌ တည်ကြည်၍ တပဿာကြီး၊ မဟာယောဂီ၊ ဓမ္မတရားကောင်းမြတ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 53
गुणैश्चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यंबकात्सति / वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश्च ह्यङ्गिरा पुलहः क्रतुः
ဟေ စတီ၊ သူတို့အားလုံးသည် တြျမ်ဗကထက်ပင် ဂုဏ်သတ္တိပို၍ ချီးမွမ်းထိုက်သူများ— ဝသိဋ္ဌ၊ အတြိ၊ ပုလස්တျ၊ အင်္ဂိရသ၊ ပုလဟ၊ ကရတု တို့ဖြစ်သည်။
Verse 54
भृगुर्मरीचिश्च तथा श्रैष्ठा जामातरो मम / यस्मान्मां स्पर्द्धते शर्वः सदा चैवावमन्यते
ဘൃဂုနှင့် မရီချိလည်း ငါ့၏ အထူးကောင်းမြတ်သော သမက်များ ဖြစ်ကြသည်; အကြောင်းမှာ ရှရဝ (သိဝ) သည် အမြဲ ငါနှင့် ယှဉ်ပြိုင်၍ ငါ့ကို မထီမဲ့မြင် ပြုတတ်သည်။
Verse 55
तेन त्वां न विभूषोमि प्रतिकूलो हि मे भवः / इत्युक्तवांस्तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा
ထို့ကြောင့် ငါသည် နင့်ကို မအလှဆင်တော့; ဘဝ (ရှီဝ) သည် ငါ့အပေါ် ဆန့်ကျင်သူဖြစ်၏— ဟု ဒက္ခရှ်က မောဟလွှမ်းမိုးသော စိတ်ဖြင့် ပြောခဲ့သည်။
Verse 56
शापार्थमात्मनश्चैव ये चोक्ताः परमर्षयः / तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवीदम ब्रवीत्
မိမိ၏ကျိန်စာအကြောင်းနှင့် မဟာရသီတို့၏ဆိုစကားကို သတိရကာ ဒေါသထွက်သော ဒေဝီသည် ဖခင်အား ဤသို့ မိန့်ကြား하였다။
Verse 57
वाङ्मनः कर्मभिर्यस्माददुष्टां मां विगर्हसे / तस्मात्त्यजाम्यहमिमं देहं तात तवात्मजम्
စကား၊ စိတ်နှင့် လုပ်ရပ်တို့ဖြင့် အပြစ်မရှိသော ကျွန်မကို သင်က ရှုတ်ချသဖြင့်၊ အဖေတော်၊ သင်၏သမီးဖြစ်သော ကျွန်မသည် ဤကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်မည်။
Verse 58
ततस्तेनावमानेन सती दुःखादमर्षिता / अब्रवीद्वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे
ထိုအရှက်ခွဲမှုကြောင့် စတီသည် ဝမ်းနည်း၍ မခံနိုင်အောင် ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ဒေဝီသည် စွဝယံဘူ (ဗြဟ္မာ) ကို ဦးညွှတ်ကာ စကားဆို하였다။
Verse 59
यत्राहमुपपद्ये च पुनर्देहेन भास्वता / तत्राप्यहमसंभूता संभूता धार्मिकादपि
ကျွန်မသည် တောက်ပသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ပြန်လည်မွေးဖွားရာ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို၊ ထိုနေရာ၌လည်း သင့်ထံမှ မမွေးဖွားတော့ဘဲ၊ သီလရှိသောသူထံမှသာ မွေးဖွားမည်။
Verse 60
गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यंबकस्यैव धीमतः / तत्रैवाथ समासीना युक्तात्मानं समादधे
ကျွန်မသည် ဉာဏ်ပညာရှိသော တြျမ်ဗက (ရှီဝ) ၏ ဓမ္မဇနီး ဖြစ်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ၊ ဒေဝီသည် ထိုနေရာ၌ ထိုင်ပြီး ယောဂဖြင့် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေ하였다။
Verse 61
धारयामास चाग्नेयीं धारणां मनसात्मनः / तत आत्मसमुत्थो ऽस्या वायुना समुदीरितः / सर्वागेभ्यो विनिःसृत्य वह्निस्तां भस्मसात्करोत्
သူမသည် စိတ်နှင့် အတ္တမန်အားဖြင့် မီးဓာတ်သမာဓိ (အဂ္နేయီဓာရဏာ) ကို ထိန်းထား하였다။ ထို့နောက် ကိုယ်တွင်းမှ ပေါ်ထွက်၍ လေကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသော မီးသည် အင်္ဂါအားလုံးမှ ထွက်ပေါ်ကာ သူမကို ပြာဖြစ်စေ하였다။
Verse 62
तदुपश्रुत्य निधनं सत्या देवो ऽथ शूलभृत् / संवादं च तयोर्बुद्धा याथातथ्येन शङ्करः / दक्षस्य च ऋषीणां च चुकोप भगवान्प्रभुः
စတီ၏ သေဆုံးမှုကို ကြားသိပြီး၊ သူတို့နှစ်ဦး၏ စကားဝိုင်းကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်သဖြင့် တြိရှူလကိုင်သော သင်္ကရ—ဘုရားသခင်အရှင်—သည် ဒက္ခနှင့် ရှိများအပေါ် ဒေါသထွက်하였다။
Verse 63
रुद्र उवाच सर्वेषामेव लोकानां भूर्लोकस्त्वादिरुच्यते / तं सदा धारयिष्यामि निदेशात्परमेष्ठिनः
ရုဒြက ပြောသည်—လောကအားလုံးအနက် ဘူရ္လောကသည် အစဦးဟု ဆိုကြသည်။ ပရမေဋ္ဌင်၏ အမိန့်အရ ငါသည် ထိုလောကကို အမြဲ ထမ်းဆောင်မည်။
Verse 64
अस्यां क्षितौ धृता लोकाः सर्वे तिष्ठन्ति भास्वराः / तानहं धारया मीह सततं च तदाज्ञया
ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်ထားသော လောကအားလုံးသည် တောက်ပစွာ တည်ရှိနေသည်။ သူ၏ အမိန့်အရ ငါသည် ၎င်းတို့ကို ဤနေရာ၌ မပြတ်မလပ် ထမ်းဆောင်ထားသည်။
Verse 65
चातुर्वर्ण्यं हि देवानां ते चाप्येकत्र भुञ्जते / नाहं तैः सह भोक्षये वै ततो दास्यन्ति ते पृथक्
ဒေဝများအတွင်း၌လည်း စတုဝဏ္ဏ (cāturvarṇya) ရှိပြီး သူတို့သည် တစ်နေရာတည်းတွင် စားသောက်ကြသည်။ ငါသည် သူတို့နှင့်အတူ မစားမသောက်မည်; ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ငါ့အား သီးခြားပေးအပ်မည်။
Verse 66
यस्मादवमता दक्ष मत्कृते ऽनागसा सती / प्रशस्ताश्चेतराः सर्वाः स्वसुता भर्तृभिः सह
အို ဒက္ရှာ! ငါ့ကြောင့် အပြစ်မရှိသော စတီကို သင်က အရှက်ခွဲခဲ့သည်; ထို့ကြောင့် သင်၏ သမီးများအားလုံးသည် မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းများနှင့်အတူ ချီးမွမ်းခံရ၍ မင်္ဂလာရရှိကြပါစေ၊ အခြားသူတို့လည်း ထိုနည်းတူ။
Verse 67
तस्मा द्वैवस्वते प्राप्ते पुनरेते महर्षयः / उत्पत्स्यन्ते द्वितीये वै मम यज्ञ ह्ययोनिचाः
ထို့ကြောင့် ဒွైవသွတ မန်ဝန္တရ ရောက်လာသော် ဤမဟာရိရှီတို့သည် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းမည်; ဒုတိယ ယဇ္ဉ၌ ငါ၏ ယဇ္ဉအတွက် အယောနိဇ (အမိဝမ်းမလို) အဖြစ် ထင်ရှားမည်။
Verse 68
हुते वै ब्रह्मणा शुक्रे चाक्षुषस्यातरे मनोः / अभिव्याहृत्य सर्वांस्तान् दक्षं चैवाशपत्पुनः
ချာක්ෂုသ မနု၏ အလယ်ကာလတွင်၊ သုက္ကရ ကာလ၌ ဘြဟ္မာသည် ဟောမ ပြုလုပ်하였다; သူတို့အားလုံး၏ အမည်များကို ခေါ်ဆိုပြီး ဒက္ရှာကို ထပ်မံ ကျိန်စာပေး하였다။
Verse 69
भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्य त्वमन्वये / प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश्चैव प्रचे तसाम्
သင်သည် ချာක්ෂုသ မနု၏ မျိုးဆက်တွင် လူသားဘုရင်အဖြစ် ဖြစ်လာမည်; ပရာချီနဗရ္ဟိရှ၏ မြေးဖြစ်ပြီး ပရချေတသတို့၏ သားလည်း ဖြစ်မည်။
Verse 70
दक्ष एवेह नाम्ना तु मारिषायां जनिष्यसि / कन्यायां शाखिनां त्वं वै प्राप्ते वैवस्वतेंऽतरे
သင်သည် ဤနေရာတွင် ‘ဒက္ရှာ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် မာရိရှာ၏ ဝမ်းမှ မွေးဖွားမည်; ဝိုင်ဝသွတ မန်ဝန္တရ၏ အလယ်ကာလတွင် သာခင်တို့၏ သမီးမှ သင် ပေါ်ထွန်းမည်။
Verse 71
विघ्नं तत्रा प्यहं तुभ्यमाचरिष्यामि दुर्मते / धर्म्मयुक्ते च ते कार्ये एकस्मिंस्तु दुरासदे
အို မကောင်းသောဉာဏ်ရှိသူ၊ အဲဒီနေရာမှာတောင် ငါသည် သင့်အတွက် အတားအဆီးကို ဖြစ်စေမည်။ ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော သင်၏ အလုပ်တစ်ခုတည်းပင် အလွန်ခက်ခဲသွားမည်။
Verse 72
सुत उवाच तदुपश्रुत्य दक्षस्तु रुद्रं सो ऽभ्य शपत्पुनः / यस्मात्त्वं मत्कृते ऽनिष्टमृषीणां कृतवानसि / तस्मात्सार्द्धं सुरैर्यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः
စူတက ပြောသည်—ထိုစကားကို ကြားပြီး ဒက္ခသည် ရုဒြကို ထပ်မံကျိန်စာတင်၍ “ငါ့ကြောင့် ရှိသမျှ ရှိသီတို့ကို အနိဋ္ဌ ဖြစ်စေခဲ့သဖြင့်၊ ဒေဝတို့နှင့်အတူ ယဇ္ဉတွင် ဒွိဇတို့သည် သင့်ကို မယဇ္ဉမည်” ဟု ဆို၏။
Verse 73
हुत्वाऽहुतिं तव क्रूर ह्यपः स्प्रक्ष्यन्ति कर्मसु / इहैव वत्स्यसि तथा दिवं हित्वा युगक्षयात्
အို ကြမ်းတမ်းသူ၊ သင်၏ အာဟုတိကို ပူဇော်ပြီးနောက် ကర్మပွဲများတွင် ရေသည် ထိုအာဟုတိကို ထိတွေ့လိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ယုဂအဆုံးတိုင်အောင် ကောင်းကင်ကို စွန့်၍ ဤနေရာ၌ပင် နေထိုင်ရမည်။
Verse 74
ततो देवैःस तैः सार्द्धं नेज्यते पृथसिज्यते / ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा
ထို့နောက် သူသည် ထိုဒေဝတို့နှင့်အတူ မယဇ္ဉခံရဘဲ သီးခြားပင် ယဇ္ဉခံရ၏။ ထိုအခါ အလွန်တောက်ပသော ရုဒြသည် ဒက္ခအား ပြန်လည်တုံ့ပြန်စကားဆို၏။
Verse 75
स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्विह
စွဝယံဘူဝ သရീരကို စွန့်၍ သူသည် ဤနေရာ၌ လူသားတို့အတွင်း မွေးဖွားလာ၏။
Verse 76
ज्ञात्वा गृहपतिर्दक्षो यज्ञाना मीश्वरं प्रभुम् / समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद्दैवतैः सह
အိမ်ရှင် ဒက္ခသည် ယဇ္ဉများ၏ အရှင်ဖြစ်သော ပရဘုကို သိမြင်ပြီး၊ ဤနေရာ၌ ပြည့်စုံသော ယဇ္ဉကို ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ ဆောင်ရွက်ပူဇော်하였다။
Verse 77
अथ देवी सती या तु प्राप्ते वैवस्वतेंऽतरे / मेनायां तामुमां देवीं जनयामास शैलराट्
ထို့နောက် ဝိုင်ဝස්ဝတ မန်ဝန္တရ ရောက်လာသောအခါ၊ ယခင်က ဒေဝီ စတီ ဖြစ်ခဲ့သူသည် မေနာ၏ ဝမ်း၌ ဒေဝီ ဥမာ အဖြစ် တောင်ဘုရင်မှ မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 78
या तु देवी सती पूर्वमासीत्पश्चादुमाभवत् / सदा पत्नी भवस्यैषा न तया मुच्यते भवः
ယခင်က စတီ ဖြစ်ခဲ့သော ဒေဝီသည် နောက်တွင် ဥမာ ဖြစ်လာသည်။ သူမသည် အမြဲတမ်း ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ဇနီးဖြစ်၍ ဘဝသည် သူမမှ မည်သည့်အခါမျှ မခွာနိုင်။
Verse 79
मरीचं कश्यपं देवी यथादितिरनुव्रता / यथा नारायणं श्रीश्च मघवतं शची यथा
အဒိတိ ဒေဝီသည် မရီချိနှင့် ကရှျပတို့ကို သစ္စာရှိစွာ လိုက်နာသကဲ့သို့၊ သရီသည် နာရာယဏကို အမြဲကပ်လျက်ရှိသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သချီသည် မဃဝတ် (အိန္ဒြ) ကို လိုက်နာသည်။
Verse 80
विष्णुं कीर्ती रुषा मूर्यं वसिष्ठं चाप्यरुन्धती / नैतास्तु विजहत्येतान् भर्तॄन् देव्यः कदाचन
ကီရတီသည် ဝိෂ္ဏုနှင့်၊ ရုရှာသည် မူရျနှင့်၊ အရုန္ဓတီသည် ဝသိဋ္ဌနှင့်—ဤဒေဝီတို့သည် မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းများကို မည်သည့်အခါမျှ မစွန့်ပစ်ကြ။
Verse 81
आवर्तमानाः कल्पेषु जायन्ते तैः पुनः सह / एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषेंऽतरे
သူတို့သည် ကလ္ပများအတွင်း ပြန်လည်လှည့်ပတ်ကာ ထိုသူတို့နှင့်အတူ ပြန်လည်မွေးဖွားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပရာချေတသ ဒက္ခသည် စာက္ရှုသ မန်ဝန္တရ၌ မွေးဖွား하였다။
Verse 82
दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर्नृपः / जज्ञे तदाभिशापेन द्वितीय इति नः श्रुतम्
ပရာချေတသ ဆယ်ပါးမှ မာရိရှာ၏ ဝမ်းတွင်း၌ ထိုဘုရင်သည် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ထိုအခါ၏ အပစ်တင်သပိတ်ကြောင့် ‘ဒုတိယ’ ဟု ခေါ်ကြသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားရသည်။
Verse 83
भृगवादयश्च ये सप्त जज्ञिरे च महर्षयः / आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर्वैवस्वतस्य च
ဘൃဂု စသည့် မဟာရိရှီ ခုနစ်ပါးလည်း မွေးဖွားခဲ့ကြသည်—အစပိုင်း တ్రေတာယုဂ၌၊ ဝိုင်ဝသွဝတ မနု မတိုင်မီ။
Verse 84
देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस्तनुम् / इत्येषो ऽनुशयो ह्यासीत्तयोर्जात्यन्तरानुगः
မဟာဒေဝ၏ မဟာယဇ္ဍ၌ (တစ်ဦးသည်) ဝါရုဏီသဏ္ဍာန် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ယူခဲ့သည်။ ဤသည်ပင် အနုသယ (အဟောင်းကံအကျန်) ဖြစ်၍ သူတို့နှစ်ဦး၏ ဇာတိအပြောင်းအလဲများအထိ လိုက်ပါခဲ့သည်။
Verse 85
प्रजापतेश्च दक्षस्य त्र्यबकस्य च धीमतः / तस्मान्नानुशयः कार्यो वैरेष्विह कदाचन
ပရာဇာပတိ ဒက္ခနှင့် တြိအမ္ဗက (ရှီဝ) တို့သည် နှစ်ဦးစလုံး ဉာဏ်ပညာရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤလောက၌ ရန်ငြိုးအပေါ် အနုသယ—အတွင်းက မုန်းတီးမှု—ကို မည်သည့်အခါမျှ မထားသင့်။
Verse 86
जात्यन्तरगतस्यापि भवितस्य शुभाशुभैः / ख्यातिं न मुञ्चते जन्तुस्तन्न कार्यं विपश्चिता
အခြားဇာတိတွင် မွေးဖွားသော်လည်း ကောင်းကင်မကောင်းကင် ကမ္မဖലကြောင့် သတ္တဝါသည် မိမိ၏ဂုဏ်သတင်းကို မစွန့်လွှတ်တတ်; ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် ထိုသို့ မပြုလုပ်သင့်။
Verse 87
इत्येषा समनुक्रान्ता कथा पापप्रमोचनी / या दक्षमधिकृत्येह त्वया पूर्वं प्रचौदिता
ဤသို့ ပ罪ဖယ်ရှားပေးသော ဇာတ်လမ်းကို အကျဉ်းချုပ် ပြောပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ ဒက္ခရှာကို အခြေခံသော အကြောင်းဖြစ်၍ သင်က ယခင်က မေးမြန်းကာ လှုံ့ဆော်ခဲ့သည့်အရာပင် ဖြစ်သည်။
Verse 88
पितृवंशप्रसंगेन कथा ह्येषा प्रकीर्त्तिता / पितॄणामानुपूर्व्येण देवान्वक्ष्याम्यतः परम्
ပိတೃဝంశ အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်၍ ဤဇာတ်လမ်းကို ပြောဆိုခဲ့သည်။ ယခုမှစ၍ ပိတೃတို့၏ အစဉ်အလာအတိုင်း ဒေဝတို့ကို ငါ ဖော်ပြမည်။
Verse 89
त्रेतायुगमुखे पूर्वमासन्स्वायंभुवेंऽतरे / देवायामा इति ख्याताः पूर्वं ये यज्ञसूनवः
ယခင်က တ్రေတာယုဂ အစတွင်၊ စွာယံဘူဝ မန္ဝန္တရ၌၊ အရင်က ယဇ్ఞ၏ သားများဖြစ်သူတို့သည် ‘ဒေဝာယာမာ’ ဟု ထင်ရှားကြသည်။
Verse 90
प्रथिता ब्रह्मणः पुत्रा अजत्वादजितास्तु ते / पुत्राः स्वायंभुवस्यैते शक्ता नाम तु मानसाः
သူတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ ထင်ရှားသော သားများဖြစ်ကြသည်။ ‘အဇ’ (မမွေးဖွား) ဖြစ်သောကြောင့် ‘အဇိတ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူတို့သည် စွာယံဘူဝ၏ မနောပုတ্ৰများဖြစ်ပြီး ‘ရှက္တာ’ ဟူသော နာမတော်ရှိသည်။
Verse 91
तेषां यतो गणा ह्येते देवानां तु त्रयः स्मृताः / छन्दजास्तु त्रयस्त्रिंशत्सर्गे स्वायंभुवस्य ह
ဤသူတို့မှပင် ဤဂဏများ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆို၏။ ဒေဝတို့တွင် အုပ်စုသုံးမျိုးရှိကြောင်း စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။ စွာယံဘူဝ မနု၏ စೃဂ၌ ချန္ဒဇ ဒေဝတို့ သုံးဆယ့်သုံးပါးဟု ဆိုကြသည်။
Verse 92
यदुर्ययातिर्देवौ द्वौ वीवधस्रासतो मतिः / विभासश्च क्रतुश्चैव प्रयातिर्विश्रुतो द्युतिः
ယဒုနှင့် ယယာတိ—ဒေဝနှစ်ပါး၊ ထို့ပြင် ဝီဝဓသြရာသ နှင့် မတိ။ ဝိဘာသ၊ ကရတု၊ နှင့် ပရယာတိ—ဤတို့သည် ထင်ရှားသော တောက်ပသည့် ဒေဝများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 93
वायव्यः संयमश्चैव यामा द्वादश कीर्त्तिताः / असमश्चोग्रदृष्टिश्च सुनयो ऽथ शुचिश्रवाः
ဝါယဝျ နှင့် သံယမ—ယာမာ ဒေဝ ၁၂ ပါးအနက်ဟု ကီർത്തিতကြသည်။ ထို့ပြင် အသမ၊ ဥဂ္ဂရဒೃષ્ટိ၊ စုနယ၊ နှင့် ရှုချိရှရဝါ တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 94
केवलो विश्वरूपश्च सुदक्षो मधुपस्तथा / तुरीय इद्रयुक्चैव युक्तो ग्रावजितस्तु वै
ကေဝလ၊ ဝိශ්ဝရူပ၊ စုဒက္ခ နှင့် မဓုပ; ထို့ပြင် တုရီးယ၊ အိဒြယုက်၊ ယုက်တ နှင့် ဂြာဝဇိတ်—ဤတို့လည်း ဒေဝဂဏအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Verse 95
चनिमा विश्वदेवा च जविष्ठो मितवानपि / जरो विभुर्विभावश्च स ऋचीको ऽथ दुर्दिहः
ချနိမာ နှင့် ဝိශ්ဝဒေဝါ; ထို့ပြင် ဇဝိဋ္ဌ နှင့် မိတဝါန်။ ဇရို၊ ဝိဘု၊ ဝိဘာဝ၊ ရ္ဋချီကို နှင့် ဒုရ္ဒိဟ—ဤတို့လည်း ဒေဝများဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 96
श्रुतिर्गृणानो ऽथ बृहच्छुक्रा द्वादश कीर्त्तिताः / आसन्स्वायंभुवस्यैते चान्तरे सोमपायिनः
သရုတိ၊ ဂြဏာန နှင့် ဗြဟစ္ဆုကရ—ဤတို့ကို တစ်ဆယ်နှစ်ပါးဟု ချီးမွမ်းဆိုကြသည်။ စွာယမ္ဘုဝ မန်ဝန္တရ၌ သူတို့အားလုံး သောမသောက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 97
दीप्तिमन्तो गणा ह्येते वीर्यवन्तो महाबलाः / तेषामिन्द्रस्तद्दा ह्यासीत्प्रथमे विश्वभुक्त प्रभुः
ဤအဖွဲ့တို့သည် တောက်ပလင်းလက်၍ သတ္တိပြည့်ဝကာ အင်အားကြီးမားကြသည်။ ထိုအခါ သူတို့အနက် ပထမဦးဆုံးမှာ အိန္ဒြာ—ကမ္ဘာကို ခံစားအုပ်စိုးသော प्रभု ဖြစ်သည်။
Verse 98
असुरा ये तदा तेषामासन् दायादबान्धवाः / सुपर्णयक्षगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः
ထိုကာလရှိ အသူရများသည် သူတို့၏ အမွေဆက်ခံသူများ ဖြစ်သော်လည်း ဆွေမျိုးမဟုတ်ကြ။ ထို့ပြင် စုပဏ္ဏ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ပိသာချ၊ ဥရဂ နှင့် ရာක්ෂသတို့လည်း ရှိကြသည်။
Verse 99
अष्टौ ताः पितृभिः सार्द्धमासन्या देवयोनयः / स्वायंभुवेन्तरे ऽतीताः प्रजास्तासां महस्रशः
ဒေဝယောနီ ရှစ်ပါးသည် ပိတೃတို့နှင့်အတူ အခြားအုပ်စုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ စွာယမ္ဘုဝ မန်ဝန္တရ၌ သူတို့သည် လွန်သွားပြီး၊ သူတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်သည် မရေတွက်နိုင်သော ထောင်ပေါင်းများ ဖြစ်သည်။
Verse 100
प्रभावरूपसंपन्ना आयुषा च बलेन च / विस्तरादिह नोच्यन्ते माप्रसंगो भवेदिह
သူတို့သည် အာနုဘော်နှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် အင်အားတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြသည်။ ဤနေရာတွင် အသေးစိတ် မဆိုတော့သည်—အကြောင်းအရာ မရှည်မကြာစေရန်။
Verse 101
स्वायंभुवो विसर्गस्तु विज्ञेयः सांप्रतेन ह / अतीतो वर्तमानेन दृष्टो वैवस्वते न सः
စွာယံဘုဝ၏ ဖန်ဆင်းဖြန့်ချိမှုကို ယခုကာလဖြင့် သိမှတ်ရမည်။ ဝိုင်ဝස්ဝတ မန်ဝန္တရတွင် ယခုလူတို့ မမြင်ရ၊ အကြောင်းမှာ အတိတ်သို့ လွန်ပြီးဖြစ်သည်။
Verse 102
प्रजाभिर्देवाताभिश्च ऋषिभिः पितृभिः सह / तेषां सर्पर्षयः पूर्वमासन्ये तान्निबोधत
ပြည်သူများ၊ ဒေဝတာများ၊ ရှိများ၊ ပိတೃများနှင့်အတူ—သူတို့မတိုင်မီ မြွေရှိများ (စർပရိရှီ) ရှိခဲ့သည်။ ထိုသူတို့ကို နားထောင်၍ သိမှတ်ကြလော့။
Verse 103
भृग्वं गिरा मरीचिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / अत्रिश्चैव वसिष्ठस्च सप्त स्वायंभुवे ऽतरे
ဘൃဂု၊ အင်္ဂိရသ၊ မရီချိ၊ ပုလස්တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ အတြိ နှင့် ဝသိဋ္ဌ—ဤတို့သည် စွာယံဘုဝ မန်ဝန္တရ၏ ရှိ ခုနစ်ပါး ဖြစ်ကြသည်။
Verse 104
आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च मोधा मेधातिथिर् वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सत्त्र एव च
အာဂ္နီဓြ၊ အဂ္နိဗာဟု၊ မောဓာ၊ မေဓာတိသိ၊ ဝသု၊ ဂျျောတိရှ်မန်၊ ဒျုတိမန်၊ ဟဗျ၊ သဝန၊ သတ္တရ—ဤတို့သည် (အခြား) အမည်များ ဖြစ်သည်။
Verse 105
मनोः स्वायंभुवस्यैते दश पुत्रा महौजसः / वायुवेगा महासत्त्वा राजानः प्रथमेंऽतरे
စွာယံဘုဝ မနု၏ ဤသားတော် ဆယ်ပါးသည် အလွန်တန်ခိုးကြီး၏။ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ မဟာသတ္တဝါများ—ပထမ မန်ဝန္တရတွင် မင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 106
सासुरं तत्सुगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् / सपिशाचमनुष्यञ्च ससुपर्णाप्सरोगणम्
ထိုအတွင်း၌ ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ယက္ခများ၊ နာဂများနှင့် ရက္ခသများ၊ ပိသာချာများနှင့် လူသားများ၊ ထို့ပြင် စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) နှင့် အပ်ဆရာအစုတို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 107
नशक्यमानु पूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि / बहुत्वान्नामधेयानां संख्या तेषां कुतः कुले
ရှေးဘိုးဘွားတို့၏နည်းအတိုင်းဆိုလျှင် ရာနှစ်များစွာပြောဆိုသော်လည်း ဖော်ပြ၍မရနိုင်; အမည်များအလွန်များသဖြင့် သူတို့၏မျိုးရိုးအရေအတွက်ကို မည်သို့ရေတွက်နိုင်မည်နည်း။
Verse 108
या वै प्रजा युगाख्यास्तु आसन्स्वायंभुवेंऽतरे / कालेन महतातीता अयनाब्दयुगक्रमैः
စွဝယံဘူဝ မနွန္တရအတွင်း ယုဂအမည်များဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သော ပရဇာတို့သည် မဟာကာလ၏စီးဆင်းမှုအတွင်း အယန၊ နှစ်နှင့် ယုဂအစဉ်အတိုင်း လွန်ကဲသွားကြပြီ။
Verse 109
ऋषय ऊचुः क एष भगवान् कालः सर्वभूतापहारकः / कस्य योनिः किमादिश्च किं सतत्त्वः किमात्मकः
ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—“သတ္တဝါအားလုံးကို ယူဆောင်သွားသော ဗဂဝန် ကာလဟူသည် မည်သူနည်း။ သူ၏ မူလအရင်းအမြစ်သည် မည်သူထံမှနည်း၊ အစသည် အဘယ်နည်း၊ တတ္တဝသည် အဘယ်နည်း၊ သူ၏ အတ္တသဘောသည် အဘယ်နည်း?”
Verse 110
किमस्य चक्षुः का मूर्तिः के वा अवयवाः स्मृताः / किं नामधेयं को ऽस्यात्मा एप्तत्त्वं ब्रूहि तत्त्वतः
သူ၏ မျက်စိသည် အဘယ်နည်း၊ သူ၏ မူရတိ (ရုပ်သဏ္ဌာန်) သည် မည်သို့နည်း၊ စမရတိကျမ်းများတွင် မည်သည့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများဟု ဆိုထားသနည်း။ သူ၏ အမည်သည် အဘယ်နည်း၊ သူ၏ အတ္မာသည် မည်သူနည်း—ဤတတ္တဝကို အမှန်တကယ် ပြောပြပါ။
Verse 111
सूत उवाच श्रूयता कालसद्भावः श्रुत्वा चैवावधार्यताम् / सूर्ययोनिर्निमेषादिः संख्याचक्षुः स उच्यते
သုတက ပြောသည်—ကာလ၏ အမှန်တရားကို နားထောင်ကြလော့၊ နားထောင်ပြီး စိတ်၌ သေချာစွာ ထိန်းသိမ်းကြလော့။ နေမင်းမှ ပေါက်ဖွား၍ နိမေသ စသည့် အချိန်ခဏများ ဖြစ်ပေါ်သော အရာကို ‘ရေတွက်ခြင်း၏ မျက်စိ’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 112
मूर्तिरस्य त्वहो रात्रो निमेषावयवश्च सः / संवत्सरः सतत्त्वश्च नाम चास्य कलात्मकः
ကာလ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်မှာ နေ့နှင့်ည ဖြစ်ပြီး၊ နိမေသ စသည့် အချိန်ခဏများသည် ၎င်း၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှစ် (သံဝတ္စရ) အဖြစ်သော တတ္တဝါဖြစ်၍ ‘ကလာအာတ္မက’ ဟူသော နာမလည်း ရှိသည်။
Verse 113
साम्प्रतानागतातीतकालात्मा स प्रजापतिः / पञ्चधा प्रविभक्तां तु कालावस्थां निबोधत
ထို ပရဇာပတိသည် လက်ရှိ၊ အနာဂတ်၊ အတိတ် ဟူသော ကာလသုံးပါး၏ အတ္တဖြစ်သည်။ ယခု ကာလ၏ အခြေအနေကို ငါးမျိုးခွဲထားသည်ကို သိမှတ်ကြလော့။
Verse 114
दिवसार्द्धमासमासैश्च ऋतुभिस्त्वयनैस्तथा / संवत्सरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः
နေ့၊ နေ့တစ်ဝက်၊ လနှင့် အုပ်လ၊ ရာသီ (ဋတု) နှင့် အယန စသည့် အစဉ်အလာအရ—ပထမကို ‘သံဝတ္စရ’ ဟု၊ ဒုတိယကို ‘ပရိဝတ္စရ’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 115
इड्रवत्सरस्तृतीयश्च चतुर्थश्चानुवत्सरः / पञ्चमो वत्सरस्तेषां कालःस युगसज्ञितः
တတိယမှာ ‘ဣဒြဝတ္စရ’ ဖြစ်ပြီး စတုတ္ထမှာ ‘အနုဝတ္စရ’ ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမမှာ ‘ဝတ္စရ’ ဖြစ်၍၊ ဤတို့၏ စုပေါင်းကာလကို ‘ယုဂ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 116
तेषां तत्त्वं प्रवक्ष्यामि कीर्त्यमानं निबोधत / क्रतुरग्निस्तु यः प्रोक्तः स तु संवत्सरो मतः
ထိုတို့၏ တတ္တဝကို ငါဟောပြမည်၊ ချီးမွမ်းသံကြားရာ၌ သေချာနားလည်ကြလော့။ ‘ကရတု-အဂ္နိ’ ဟု ဆိုထားသူသည် ‘သံဝတ္ဆရ’ (နှစ်) ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 117
आदितेयस्त्वसौ सूर्यः कालाग्निः परिवत्सरः / शुक्लकृष्णगतिश्चापि अपां सारमयः खगः
ထိုနေမင်းသည် အဒိတိ၏ သားတော်ဖြစ်၏; ‘ကာလာ-အဂ္နိ’ သည် ‘ပရိဝတ္ဆရ’ ဖြစ်သည်။ သူ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် အလင်းပိုင်းနှင့် အမှောင်ပိုင်းအလိုက် ဖြစ်၍ ရေဓာတ်၏ အနှစ်သာရဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ငှက်တော်တည်း။
Verse 118
स इडावत्सरः सोमः पुराणे निश्चयं गतः / यश्चायं पवते लोकांस्तनुभिः सप्तसप्तभिः
ထိုဆိုမသည် ‘ဣဍာဝတ္ဆရ’ ဖြစ်ကြောင်း ပုရာဏတွင် အတည်ပြုထားသည်။ သူသည် ခုနစ်ဆ ခုနစ် ကိုယ်ရုပ်များဖြင့် လောကတို့ကို သန့်စင်စေသည်။
Verse 119
अनुवाता च लोकस्य स वायुरनुवत्सरः / अहङ्कारादुदग्रुद्रः संभूतो ब्रह्मणास्तु यः
လောကကိုလိုက်ပါသော လေပြေသည် သူတည်း; ထိုဝါယုကို ‘အနုဝတ္ဆရ’ ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာမှ အဟင်္ကာရ (ကိုယ်တိုင်တည်) မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ကြမ်းတမ်းသော ရုဒ္ရလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 120
स रुद्रो वत्सर स्तेषां विज्ञेयो नीललोहितः / सतत्त्वं तस्य वक्ष्यमि कीर्त्यमानं निबोधत
ထိုတို့အနက် ရုဒ္ရသည် ‘ဝတ္ဆရ’ ဟု သိမှတ်ရမည်; သူကို ‘နီလလိုဟိတ’ ဟု သိကြလော့။ သူ၏ တတ္တဝကို ငါဟောပြမည်; ချီးမွမ်းသံကြားရာ၌ သေချာနားလည်ကြလော့။
Verse 121
अङ्गप्रत्यङ्गसंयोगात्कालात्मा प्रतितामहः / ऋक्सामयजुषां योनिः पञ्चानां पतिरीश्वरः
အင်္ဂါနှင့် အင်္ဂါခွဲတို့ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ထိုသူသည် ကာလအတ္မာ၊ အမြင့်မြတ်သော ပိတామဟ ဖြစ်၏။ ရိဂ်-စာမ-ယဇုစ်၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်၍ ငါးပါး၏ အရှင် အီශ්ဝရ ဖြစ်၏။
Verse 122
सो ऽग्निर्यमश्च कालश्च संभूतिः स प्रजापतिः / प्रोक्तः संवत्सरश्चेति सूर्य चोनिर्मनीषिभिः
ထိုသူသည် အဂ္နိဖြစ်၍ ယမလည်းဖြစ်၊ ကာလလည်းဖြစ်၏။ ထိုသူသည် သမ္ဘူတိ၊ ပရဇာပတိ ဖြစ်၏။ ပညာရှိများက သူ့ကို “သံဝတ္ဆရ” နှင့် “သူရိယ-ယောနိ” ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 123
यस्मात्कालविभागानां मासर्त्वयनयोरपि / ग्रहनक्षत्रशीतोष्णवर्षायुः कर्मणां तथा
သူ့ထံမှ ကာလခွဲခြားမှုများ—လ၊ ရာသီ၊ အယန—နှင့် ဂြိုဟ်နက္ခတ်၊ အအေးအပူ၊ မိုး၊ အသက်ကာလ၊ ကမ္မ၏ အစီအစဉ်တို့လည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 124
योनिः स प्रविभागानां दिवसानां च भास्करः / वैकारिकः प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रः प्रजापतिः
သူသည် ထိုခွဲခြားမှုများ၏ မူလရင်းမြစ်ဖြစ်၍ နေ့ရက်တို့၏ ဘာஸ్కရ (နေမင်း) လည်းဖြစ်၏။ သူသည် ဝိုင်ကာရိက၊ စိတ်ကြည်လင်သူ၊ ဘြဟ္မာ၏ သား ပရဇာပတိ ဖြစ်၏။
Verse 125
एको नैको ऽथ दिवसो मासो ऽथर्तुः पितामहः / आदित्यः सविता भानुर्जीवनो ब्रह्मसत्कृतः
သူသည် တစ်ပါးလည်းဖြစ်၊ အများလည်းဖြစ်၏။ သူသည် နေ့၊ လ၊ ရာသီတို့၏ ပိတாமဟ ဖြစ်၏။ သူသည် အာဒಿತ್ಯ၊ စဝိတာ၊ ဘာနု—အသက်ပေးသူ—ဖြစ်၍ ဘြဟ္မာက ချီးမြှောက်ထားသည်။
Verse 126
प्रभवश्चाव्ययश्चैव भूतानां तेन भास्करः / ताराभिमानी विज्ञेयो द्वितीयः परिवत्सरः
ထို ဘာස්ကရ သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ပေါ်ပေါက်ရာနှင့် မပျက်မယွင်းသူ ဖြစ်၏; ကြယ်တို့၏ အုပ်စိုးရှင်ဟု သိမှတ်—ဒုတိယ ပရိဝတ္ဆရ ဖြစ်သည်။
Verse 127
सोमः सर्वौंषधिपतिर्यस्मात्स प्रपितामहः / आजीवः सर्वभूतानां योगक्षेमकृदीश्वरः
ဆိုမ သည် ဆေးဖက်ဝင်အပင်အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သဖြင့် ပရပိတာမဟ ဟု ခေါ်ကြ၏။ သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ယောဂ-ခေမ ပေးသော အီရှဝရ ဖြစ်၏။
Verse 128
आवेक्षमाणः सततं बिभर्ति जगदंशुभिः / तिथीनां पर्वसंधीनां पूर्णिमादर्शयोरपि
သူသည် အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်၍ မိမိ၏ ရောင်ခြည်များဖြင့် ကမ္ဘာကို ထိန်းတည်ထားသည်; တိသီများ၊ ပွဲတော်ဆုံချက်များ၊ လပြည့်နှင့် လကွယ်နေ့များကိုပါ။
Verse 129
योनिर्निशाकरो यश्च अमृतात्मा प्रजापतिः / तस्मात्स पितृमान्सोमः स्मृत इङ्वत्सरात्मकः
ယောနိ၊ နိရှာကရ၊ အမရတ-အတ္တမ ပရဇာပတိ ဖြစ်သူကြောင့်၊ ပိတೃတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော ဆိုမ ကို ‘အင်ဝတ္ဆရ’ သဘောတရားအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။
Verse 130
प्राणापानसमानाद्यैर्व्यानोदानात्मकैरपि / कर्मभिः प्राणिनां लोके सर्वचेष्टाप्रवर्तकः
ပရာဏ၊ အပာဏ၊ စမာဏ စသည်တို့နှင့် ဗျာဏ-ဥဒါဏ သဘောရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်များအားဖြင့်၊ လောက၌ သတ္တဝါတို့၏ လှုပ်ရှားမှုအားလုံးကို သူက လှုံ့ဆော်စေသည်။
Verse 131
पञ्चानां चेन्द्रियमनोर्बुद्धिस्मृतिबलात्मनाम् / समानकालकरणक्रियाः संपादयन्नपि
အင်္ဂါငါးပါး—အင်ဒြိယ၊ မန၊ ဗုဒ္ဓိ၊ သမ္မတိ၊ ဗလနှင့် အာတ္မာ—တို့၏ တပြိုင်နက်တည်းသော လုပ်ဆောင်မှုများကိုလည်း သူသည် ပြီးစီးစေတော်မူသည်။
Verse 132
सर्वात्मा सर्वलोकेश आवहप्रवहादिभिः / वर्त्तते चोपकारैर्यस्तनुभिः सप्तसप्तभिः
သူသည် စကြဝဠာအာတ္မာ၊ လောကအားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်၍ အာဝဟ–ပရဝဟ စသည့် ကူညီကာကွယ်မှုများဖြင့် တနု ခုနစ်ဆယ့်ခုနစ်ပုံစံဖြင့် လည်ပတ်တော်မူသည်။
Verse 133
विधाता सर्वभूतानाङ्क्षेमी नित्यं प्रभञ्जनः / योनिरग्नेरपां भूमे रवेश्चन्द्रमसश्चयः
သူသည် ဝိဓာတာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ ချမ်းသာကောင်းကျိုးကို ပေးသူ၊ နిత్య ပရဘဉ္ဇန ဖြစ်တော်မူ၏။ မီး၊ ရေ၊ မြေ၊ နေ၊ လတို့၏ မူလယောနီလည်း သူတော်မူသည်။
Verse 134
वायुः प्रजापतिर्भूतो लोकात्मा प्रपितामहः / अहोरात्रकरस्तस्मात्स वायुरनुवत्सरः
ဝါယုသည် ပရဇာပတိဖြစ်၍ လောကအာတ္မာ၊ ပရပိတာမဟ ဖြစ်တော်မူ၏။ နေ့ညကို ဖြစ်စေသူဖြစ်သဖြင့် ဝါယုကို ‘အနုဝတ္စရ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 135
एते प्रजानां पतयश्चत्वार उपपक्षजाः / पितरः सर्वलोकानां लोकात्मानः प्रकीर्त्तिताः
ဤအုပ်ပက္ခဇ ပရဇာပတိ လေးပါးသည် သတ္တဝါတို့၏ အရှင်များဖြစ်ကြ၏။ သူတို့ကို လောကအားလုံး၏ ပိတೃများ၊ လောကအာတ္မာများဟု ကီർത്തিতကြသည်။
Verse 136
ध्यायतो ब्रह्माणो वक्त्रादुदन्समभवद्भवः / ऋषिर्विप्रा महादेवो भूतात्मा प्रपितामहः
ဗြဟ္မာသည် သမာဓိဖြင့် စိတ်တည်နေစဉ် မျက်နှာမှ ထွက်ပေါ်လာသော “ဘဝ” သည် ရှိ၊ ဗိပရ၊ မဟာဒေဝ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အတ္တမန်နှင့် ပရပိတామဟ ဖြစ်သည်။
Verse 137
ईश्वरः सर्वभूतानां प्रणवो यो ऽथपठ्यते / आत्मावेशेन भूतानामङ्गप्रत्यङ्गसंभवः
သတ္တဝါအားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သောသူကို “ပရဏဝ” ဟု ရွတ်ဆိုကြသည်။ သူ၏ အတ္တမန်ဝင်ရောက်မှုကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 138
उन्मादको ऽनुग्रहकृद्रुद्रो वत्सर उच्यते / सूर्य्यश्च चन्द्रमाश्चाग्निर्वायू रुद्रस्तथैव च
စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ဖြစ်စေပြီး ကရုဏာပေးတော်မူသော ရုဒြကို “ဝတ္ဆရ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ နေ၊ လ၊ မီး၊ လေ—ဤအရာများလည်း ထိုနည်းတူ ရုဒြပင် ဖြစ်သည်။
Verse 139
युगाभिमानी कालात्मा नित्यं संक्षयकृद्विभुः / रुद्रः प्रविष्टो भगवाञ्जगत्यस्मिन्स्वतेजसा
ယုဂများ၏ အုပ်စိုးရှင်၊ ကာလ၏ အတ္တမန်၊ အမြဲတမ်း ပျက်စီးစေသူဖြစ်သော အာဏာကြီး ဘဂဝန် ရုဒြသည် မိမိ၏ တေဇောဖြင့် ဤလောကထဲသို့ ဝင်ရောက်နေသည်။
Verse 140
आश्रयान्मयि संयोगात्तनुभिर्नाममिस्तथा / ततस्तस्य तु वीर्येण लोकानुग्रहकारकम्
ကျွန်ုပ်ကို အားကိုး၍ ကျွန်ုပ်နှင့် ပေါင်းစည်းသဖြင့် သူသည် မိမိ၏ မျိုးစုံသော ကိုယ်ရုပ်များအလိုက် နာမများကို ခံယူသည်။ ထို့နောက် သူ၏ ဝီရယကြောင့် လောကများကို ကရုဏာပြုသော ကိစ္စ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 141
देवत्वं च पितृत्वं च कालत्वं चास्य यत्परम् / तस्माद्वै सर्वथा रुद्रस्तद्विद्वद्भिरभीज्यते
အမြင့်ဆုံးသော နတ်တော်ဖြစ်ခြင်း၊ ဖခင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ကာလ(အချိန်)၏ သဘောတရားတို့သည် သူ၌ရှိသောကြောင့်၊ ရုဒြကို ပညာရှိတို့က အလုံးစုံအားဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။
Verse 142
यतः पतिः स भगवान् प्रजेशानां प्रजापतिः / भावनः सर्वभूतानां सर्वात्मा नीललोहितः
သူသည် ပရဇေရှတို့၏ ပတိ၊ ပရဇာပတိဖြစ်သော ဘဂဝန်တော်ဖြစ်ပြီး၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ပြုစုထိန်းသိမ်းသူ၊ စကြဝဠာ၏ အတ္တမန်၊ နီလလိုဟိတ(အပြာ-အနီ) ဖြစ်သည်။
Verse 143
औषधीः प्रतिसंधत्ते रुद्रः क्षीणाः पुनःपुनः / प्रजापतिमुखैर्देवैः सम्यगिष्टफलार्थिभिः
ရုဒြသည် လျော့နည်းသွားသော ဆေးပင်များကို အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။ ပရဇာပတိကို ဦးဆောင်သော ဒေဝတို့သည် ယဇ్ఞဖလကို လိုလား၍ သူ့ကို မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ကြသည်။
Verse 144
त्रिभिरेव कपालैश्च त्रयंबकैरौषधिक्षये / इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते
ဆေးပင်များ လျော့နည်းသည့်အခါ သုံးခေါင်းခွံ(ကပာလ)ဖြင့် တြယံဘကတို့က ဘဂဝန်တော်ကို ပူဇော်ကြသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ‘တြယံဘက’ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 145
गायत्री चैव त्रिष्टुप्च जगती चैव याः स्मृताः / त्र्यंबका नामतः प्रेम्णा योनयस्ता वनस्पतेः
ဂါယတြီ၊ တြိෂ္ဋုပ၊ ဇဂတီ ဟု မှတ်သားထားသော ချန်ဒသ်များကို ချစ်ခင်စွာ ‘တြယံဘကာ’ ဟု အမည်ပေးခေါ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အပင်ပေါက်ရာ ယိုးနိ(မူလအရင်းအမြစ်) ဖြစ်သည်။
Verse 146
ताभिरेकत्वभूताभिस्त्रिविधाभिः स्ववीर्यतः / त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः
တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားသော သုံးမျိုးသော အင်အားတို့ဖြင့်၊ မိမိ၏တန်ခိုးအားဖြင့် ထို ပုရောဍာသ ကို “သုံးကိရိယာ” နှင့် “သုံးခွက်” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 147
त्र्यंबकः स पुरोडाशस्तेनैष त्र्यंबकः स्मृतः / इत्येतत्पञ्चवर्षं हि युगं प्रोक्तं मनीषिभिः
ထို ပုရောဍာသ သည် “ထရျမ်ဘက” ဖြစ်သဖြင့် “ထရျမ်ဘက” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤသို့ပင် ပညာရှိတို့က ငါးနှစ်ကို ယုဂတစ်ခုဟု ဆိုကြသည်။
Verse 148
यश्चैष पञ्चधात्मा वै प्रोक्तः संवत्सरो द्विजैः / सैकः षट्को विजज्ञे ऽथ मध्वादिऋतुसंज्ञकः
ဒွိဇတို့က ငါးမျိုးသော အတ္တရှိသည့် သံဝတ္ဆရဟု ဆိုသော အရာသည် တစ်ခုတည်းပင် နောက်တွင် “မဓု” စသည့် အမည်များဖြင့် ရာသီခြောက်ပါးအဖြစ် သိမြင်လာသည်။
Verse 149
ऋतुपुत्रार्त्तवाः पञ्च इति सर्गः समासतः / इत्येष बहुमानो वै प्राणिना जीवितानि च / नदीवेग इवासक्तः कालो धावति संहरन्
“ရာသီ၏သား” နှင့် “အာတ္တဝ” ဟူသော ငါးပါး—အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ဤသည်ပင် စရဂ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ ကာလသည် မြစ်ရေစီးအလျင်ကဲ့သို့ ကပ်လျက်ပြေး၍ သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို သိမ်းယူသည်။
Verse 150
एतेषां यदपत्यं वै तदशक्यं प्रमाणतः / बहुत्वात्परिसंख्यातुं पुत्र पौत्रमनन्तकम्
သူတို့၏ မျိုးဆက်ကို အတိုင်းအတာဖြင့် သတ်မှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်; အလွန်များပြားသဖြင့် သား၊ မြေး စသည့် အဆုံးမရှိသော မျိုးနွယ်ကို ရေတွက်မရ။
Verse 151
इमं वंशं प्रजेशानां महतः पुण्यकर्मणाम् / कीर्त्तयन्पुण्यकीर्त्तीनां महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
မဟာပုဏ္ဏကမ္မရှိသော ပရဇာပတိတို့၏ ဤမျိုးရိုးကို ပုဏ္ဏကီရတိကို ချီးမွမ်းသီဆိုသူသည် မဟာစိဒ္ဓိကို ရရှိမည်။
Frequently Asked Questions
Rather than a royal Solar/Lunar dynastic vamśa, this chapter catalogs an ancestral-cosmological lineage: the Pitṛ orders arising in Brahmā’s creation, especially the named classes Agniṣvātta and Barhiṣad, defined through their ritual status and relationship to sacred fire.
No bhuvana-distance measures dominate the sampled material; the chapter’s ‘technical data’ is calendrical-astronomical in form—month-pairs and the six ṛtus—used to encode cosmic order through time units (ahorātra, māsa, ṛtu, ayana, saṃvatsara).
This adhyāya is not part of the Lalitopākhyāna arc; its focus is cosmological time-ordering and Pitṛ classification. Its ‘esoteric’ payoff lies in correlating presiding-identities (abhimānins) with temporal stations, a key Purāṇic method for linking ritual life to cosmic structure.