
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः (Pitri-Origins and Shraddha Queries)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ရှိသီများ၏ တရားဝင်မေးမြန်းမှုများနှင့် စူတာ၏ အာဏာရှိသော ရှင်းလင်းချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အစပိုဒ်များတွင် ပိတೃ (Pitrs) ၏ သဘာဝနှင့် မူလ၊ ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ သတ္တဝါအဖြစ် အဆင့်အတန်း၊ အဘယ်ကြောင့် ပုံမှန်မမြင်ရသနည်း၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် နရကတွင် နေထိုင်သော ပိတೃ များကို မည်သို့ခွဲခြားသနည်း၊ အမည်တပ်၍ ဆောင်ရွက်သော ရှရဒ္ဓာ ပူဇော်မှုနှင့် ပိဏ္ဍ ၃ ခု (ဖခင်၊ အဖိုး၊ အဘိုးကြီး) သည် သက်ဆိုင်သူထံ မည်သို့ရောက်သနည်းတို့ကို မေးသည်။ ထို့ပြင် မျိုးခွဲခြားမှု၊ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ အရွယ်အစား/ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် မကောင်းသော အခြေအနေတွင်ရှိသော်လည်း အကျိုးရလဒ်ကို မည်သို့ပြန်လည်ပေးနိုင်သနည်းကိုလည်း ရှင်းလင်းလိုကြသည်။ စူတာသည် ကမ္ဘာလောက စက်ဝန်းကာလအတွင်း ပိတೃ များကို “devasūnavaḥ” ဟု သတ်မှတ်ကာ မန်ဝန္တရာများတွင် ပေါ်ပေါက်ပြီး အဟောင်း/အသစ်၊ အကြီး/အသေး အတန်းအစားများ အစဉ်လိုက်ရှိကြောင်း၊ ရှရဒ္ဓာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို မနု (Manu) က စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိနှင့် ဖြန့်ပွားစေကြောင်း ပြော၍ ပူဇော်ရေးနည်းပညာကို မန်ဝန္တရာ အုပ်ချုပ်မှုနှင့် စက်ဝန်းကမ္ဘာဗေဒနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऋषिवंशवर्णनं नामाष्टमो ऽध्यायः // ८// ऋषय ऊचुः कथं द्विवारावुत्पन्ना भवानी प्राक्सती तु या / आसीद्दाक्षायणी पूर्वमुमा कथमजायत
ဤသို့ သီရိဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ (ဝါယုက ပြောကြားသော) အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပာဒ၌ ‘ရိရှီဝంశဖော်ပြခြင်း’ ဟူသော အဋ္ဌမ အခန်း ဖြစ်၏။ ရိရှီတို့ မေးလေသည်— “ယခင်က စတီဖြစ်ခဲ့သော ဘဝါနီသည် နှစ်ကြိမ် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း? ယခင်က ဒါက္ရှာယဏီဖြစ်ခဲ့သူသည် ဥမာအဖြစ် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း?”
Verse 2
मेनायां पितृकन्यायां जनयञ्छैलराट् स्वयम् / के वै ते पितरो नाम येषां मेना तु मानसी
ပိတೃတို့၏ သမီး မေနာ၌ တောင်တန်းဘုရင်သည် ကိုယ်တိုင် မျိုးဆက်ကို မွေးဖွားစေ하였다။ မေနာကို စိတ်မှ သမီးဟု ခေါ်သော ပိတೃတို့သည် မည်သူနည်း၊ အမည်များကား အဘယ်နည်း။
Verse 3
मैनाकश्चैव दोहित्रो दौहित्री च तथा ह्युमा / एकपर्णा तथा चैव तथा चैवैकपाटला
မိုင်နာက သည် မြေးသားဖြစ်၍ မြေးသမီးမှာ ဥမာ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဧကပဏ္ဏာ နှင့် ထိုနည်းတူ ဧကပာဋလာ လည်းရှိသည်။
Verse 4
गङ्गा चापि सरिच्छ्रेष्ठा सर्वासां पूर्वजा तथा / सर्वमेतत्वयोद्दिष्टं निर्देशं तस्य नो वद
ဂင်္ဂါသည်လည်း မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အားလုံး၏ အရင်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဤအရာအားလုံးကို သင်ပြောပြီးပြီ; ယခု ထိုအကြောင်းကို ရှင်းလင်းစွာ ငါတို့အား ပြောပါ။
Verse 5
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते श्राद्धस्य च विधिं परम् / पुत्राश्च के स्मृतास्तेषां कथं च पितरस्तु ते
သင့်အား မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ရှရဒ္ဓ၏ အမြင့်ဆုံး နည်းလမ်းကို ကျွန်ုပ် ကြားလိုသည်။ သူတို့၏ သားများကို မည်သူဟု စမృతိများက ဆိုသနည်း၊ ထို့ပြင် သူတို့သည် ပိတೃများဖြစ်သည်မှာ မည်သို့နည်း။
Verse 6
कथं वा ते समुत्पन्नाः किंना मानः किमात्मकाः / स्वर्गे वै पितरो ह्येते देवानामपि देवताः
သူတို့သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း၊ သူတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာသည် အဘယ်နည်း၊ သူတို့၏ သဘောသဘာဝသည် အဘယ်နည်း။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဤပိတೃတို့သည် နတ်တို့၏ နတ်တော်များပင် ဖြစ်ကြသည်။
Verse 7
एवं वेदितुमिच्छामि पितॄणां सर्गमुत्तममा / यथा च दत्तमस्माभिः सार्द्धं प्रीणाति वै पितॄन्
အဘိုးအဘွားပိတೃ (Pitṛ) များ၏ မြတ်သော ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဤသို့ သိလိုပါသည်။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်တို့က श्रद्धာဖြင့် ပူဇော်လှူဒါန်းသမျှသည် ပိတೃများကို မည်သို့ပင် နှစ်သက်တော်မူစေသနည်းကိုလည်း သိလိုပါသည်။
Verse 8
यदर्थं ते न दृश्यन्ते तत्र किं कारणं स्मृतम् / स्वर्गे तु के च वर्त्तन्ते पितरो नरके व के
သူတို့ကို အဘယ်ကြောင့် မမြင်ရသနည်း—ထိုအကြောင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မည်သို့ဆိုထားသနည်း။ ထို့ပြင် ပိတೃများအနက် မည်သူတို့သည် စွဝဂ္ဂ (svarga) တွင်ရှိ၍ မည်သူတို့သည် နရက (naraka) တွင်ရှိသနည်း။
Verse 9
अभिसंभाष्य पितरं पितुश्च पितरं तथा / प्रतितामहं तथा चैव त्रिषु पिण्डेषु नामतः
အဖေ၊ အဖေဘက် အဘိုး၊ အဖေဘက် အဘိုးကြီး (ပရပိတామဟ) ကို နာမည်ဖြင့် ခေါ်ဆို၍ အာဝါဟနပြုကာ ပိဏ္ဍ သုံးလုံးတွင် သီးသန့် အర్పణပြုသည်။
Verse 10
नाम्ना दत्तानि श्राद्धानि कथं गच्छन्ति वै पितॄन् / कथं च शक्तास्ते दातुं नरकस्थाः फलं पुनः
နာမည်ဖြင့် ပြုလုပ်သော śrāddha သည် ပိတೃများထံ မည်သို့ရောက်ရှိသနည်း။ နရက၌ရှိသူတို့ကလည်း ပြန်လည် အကျိုးफल ပေးနိုင်ရန် မည်သို့စွမ်းဆောင်နိုင်သနည်း။
Verse 11
के च ते पितरो नाम कान्यजामो वयं पुनः / देवा अपि पितॄन् स्वर्गे यजन्तीति हि नः श्रुतम्
အဲဒီ ပိတೃဆိုတာ ဘယ်သူတွေကို ခေါ်သနည်း၊ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်တို့က ဘယ်သူကို ထပ်မံ ပူဇော်ရမည်နည်း။ ဒေဝတားများတောင် စွဝဂ္ဂ၌ ပိတೃများကို ယဇနပြုကြသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားဖူးပါသည်။
Verse 12
एतदिच्छामि वै श्रोतुं विस्तरेण बहुश्रुतम् / स्पष्टाभिधान मपि वै तद्भवान्वक्तुमर्हसि
ဤအကြောင်းကို အကျယ်တဝင့်၊ များစွာကြားဖူးသကဲ့သို့ နားထောင်လိုပါသည်။ ကျေးဇူးပြု၍ ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ကြားပါ။
Verse 13
सूत उवाच अत्र वो कीर्तयिष्यामि यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् / मन्वन्तरेषु जायन्ते पितरो देवसूनवः
စူတက ပြောသည်—ဤနေရာတွင် ငါသည် ဉာဏ်အတိုင်း၊ ကြားသိသမျှအတိုင်း ရွတ်ဆိုဖော်ပြမည်။ မနွန္တရတိုင်းတွင် ပိတရတို့သည် ဒေဝတို့၏ သားများအဖြစ် မွေးဖွားကြသည်။
Verse 14
अतीतानागताः श्रेष्ठाः कनिष्ठाः क्रमशस्तु वै / देवैः सार्द्धं पुरातीताः पितरो ऽन्येन्तरेषु वै
အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကာလတို့တွင် အမြင့်မြတ်သူနှင့် အငယ်သူ ပိတရတို့သည် အစဉ်လိုက်ရှိကြသည်။ အခြားအခြားကာလအကြားများတွင် သူတို့သည် ဒေဝတို့နှင့်အတူ ရှေးကတည်းက လွန်ကဲခဲ့ကြသည်။
Verse 15
वर्तन्ते सांप्रतं चे तु तान्वै पक्ष्यामि निश्चयात् / श्राद्धक्रियां मनुश्चैषां श्राद्धदेवः प्रवर्त्तयेत्
ယခုကာလတွင် ရှိနေသော ပိတရတို့ကို ငါသည် သေချာစွာ ဖော်ပြမည်။ သူတို့အတွက် ရှရဒ္ဓကရိယာကို ရှရဒ္ဓဒေဝ မနုက စတင်တည်ထောင်ပေးမည်။
Verse 16
देवान्सृजत ब्रह्मा मां यक्ष्यन्तीति च प्रभुः / तमुत्सृज्य तदात्मानमयजंस्ते फलार्थिनः
ဗြဟ္မာသည် ဒေဝတို့ကို ဖန်ဆင်းရာတွင်၊ प्रभုက “သူတို့သည် ငါ့ကို ယဇ္ဉဖြင့် ပူဇော်မည်” ဟု ထင်မြင်하였다။ သို့သော် အကျိုးဖလကို လိုလားသူတို့သည် အတ္တမန်ဖြစ်သော ထို प्रभုကို စွန့်၍ အခြားကို ပူဇော်ကြ၏။
Verse 17
ते शप्ता ब्रह्मणा मूढा नष्टसंज्ञा भविष्यथ / तस्मात्किञ्चिन्न जानीत ततो लोकेषु मुह्यत
သင်တို့သည် ဗြဟ္မာ၏ကျိန်စာကြောင့် မိုက်မဲ၍ သတိလွတ်သွားမည်; ထို့ကြောင့် မည်သည့်အရာမျှ မသိဘဲ လောကများတွင် မောဟဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 18
ते भूयः प्रणताः सर्वे याचन्ति स्म पितामहम् / अनुग्रहाय लोकानां पुनस्तानब्रवीत्प्रभुः
သူတို့အားလုံး ထပ်မံဦးညွှတ်ကာ ပိတာမဟ ဗြဟ္မာကို တောင်းပန်ကြ၏; လောကတို့အပေါ် ကရုဏာအတွက် ပရဘုက ထပ်မံ မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 19
प्रायश्चित्तं चरध्वं वै व्यभिचारो हि वः कृतः / पुत्रान्स्वान्परिपृच्छध्वं ततो ज्ञानमवाप्स्यथ
အမှန်တကယ် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကို ကျင့်ကြလော့၊ သင်တို့သည် ဓမ္မကို လွဲချော်ပြုမိကြပြီ။ ကိုယ့်သားများကို မေးမြန်းလော့; ထို့နောက် ဉာဏ်ကို ရရှိမည်။
Verse 20
ततस्त स्वसुतांश्चैव प्रयश्चित्तजि घृक्षवः / अपृच्छन्संयतात्मानो विधिवच्च मिथो मिथः
ထို့နောက် ပရာယရှ္စိတ္တ ပြုလိုသော စိတ်ထိန်းသူတို့သည် ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင်သားများကို ထုံးတမ်းအတိုင်း အပြန်အလှန် မေးမြန်းကြ၏။
Verse 21
तेभ्यस्ते नियतात्मानः पुत्राः शंसुरनेकधा / प्रयश्चित्तानि धर्मज्ञावाङ्मनः कर्मजानि च
သူတို့အား စိတ်ထိန်းပြီး ဓမ္မကို သိသော သားများက ပရာယရှ္စိတ္တ အမျိုးမျိုးကို ရှင်းပြကြ၏—စကား၊ စိတ်နှင့် လုပ်ရပ်မှ ဖြစ်သော အပြစ်များအတွက်။
Verse 22
ते पुत्रानब्रुवन्प्रीता लब्धसंज्ञा दिवौकसः / यूयं वै पितरो ऽस्माकं यैर्वयं प्रतिबोधिताः
ကောင်းကင်ဘုံရှိ ဒေဝတားတို့သည် သတိပြန်ရ၍ ဝမ်းမြောက်ကာ သားတို့အား—“သင်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပိတရ (ဘိုးဘွား) များဖြစ်ကြပြီး သင်တို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ နိုးကြားလာသည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 23
धर्मं ज्ञानं च वैराग्यं को वरो वः प्रदीयताम् / पुस्तानब्रवीद्ब्रह्मा यूयं वै सत्यवादिनः
“ဓမ္မ၊ ဉာဏ်နှင့် ဝိရာဂျ (ကာမကင်းခြင်း) — သင်တို့အား မည်သည့် ဝရကို ပေးရမည်နည်း” ဟု မေးမြန်းရာ ဘြဟ္မာက “သင်တို့သည် သစ္စာပြောသူများ ဖြစ်ကြသည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 24
तस्माद्यदुक्तं युष्माभिस्तत्तथा न तदन्यथा / उक्तं च पितरो ऽस्माकं चेति वै तनयाः स्वकाः
ထို့ကြောင့် သင်တို့ပြောခဲ့သမျှသည် ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်; ကိုယ်ပိုင်သားတို့ကလည်း “သင်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပိတရများ” ဟု ဆို하였다။
Verse 25
पितरस्ते भविष्यन्ति तेभ्यो ऽयं दीयतां वरः / तेनैव वचसा ते वै ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
သူတို့သည် ပိတရများ ဖြစ်လာမည်; ထို့ကြောင့် ဤဝရကို သူတို့အားပင် ပေးအပ်စေ—ဟု ပရမေဋ္ဌိန် ဘြဟ္မာက ထိုတူညီသော ဝచနဖြင့် မိန့်ကြား하였다။
Verse 26
पुत्राः पितृत्वमाजग्मुः पुत्रत्वं पितरः पुनः / तस्मात्ते पितरः पुत्राः पितृत्वं तेषु तत्स्मृतम्
သားတို့သည် ဖခင်အဖြစ်သို့ ရောက်လာ၍ ပိတရများသည် ပြန်လည် သားအဖြစ်သို့ ရောက်ကြသည်; ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ပိတရလည်း ဖြစ်၊ သားလည်း ဖြစ်—ထိုဖခင်త్వကို သူတို့အတွင်း၌ မှတ်သားကြသည်။
Verse 27
एवं स्मृत्वा पितॄन्पुत्राः पुत्रांश्चैव पितॄंस्तथा / व्याजहार पुनर्ब्रह्मा वितॄनात्मविवृद्धये
ဤသို့ ပိတೃများနှင့် သားများကို သတိရပြီးနောက်၊ ဘြဟ္မာသည် အတ္တမ၏ တိုးတက်မှုအတွက် ပိတೃဝိဓာန်ကို ထပ်မံ မိန့်ကြား하였다။
Verse 28
यो ह्य निष्टान्पितॄञ्श्राद्धि क्रियां काञ्चितकरिष्यति / राक्षसा दानवाश्बैव फलं प्राप्स्यन्ति तस्य तत्
မသန့်ရှင်းသော စိတ်ဖြင့် ပိတೃများအတွက် ရှရဒ္ဓကမ္မတစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်သူ၏ အကျိုးကို ရာක්ෂသနှင့် ဒာနဝတို့သာ ရရှိမည်။
Verse 29
श्राद्धैराप्यायिताश्चैव पितरः सोममव्ययम् / आप्यायमाना युष्माभिर्वर्द्धयिष्यन्ति नित्यशः
ရှရဒ္ဓဖြင့် ကျေနပ်သည့် ပိတೃများသည် မလျော့နည်းသော ဆိုမကို ရရှိကြပြီး၊ သင်တို့က ပံ့ပိုးသဖြင့် သူတို့သည် အမြဲ သင်တို့ကို တိုးတက်စေမည်။
Verse 30
श्राद्धैराप्यायितः सोमो लोकानाप्याययिष्यति / कृत्स्नं सपर्वतवनं जङ्गमाजङ्गमैर्वृतम्
ရှရဒ္ဓဖြင့် ပံ့ပိုးခံရသော ဆိုမသည် လောကအားလုံးကို ပြည့်ဝစေမည်—တောင်တန်း၊ တောအုပ်တို့နှင့်အတူ လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်သော ကမ္ဘာလုံးကို။
Verse 31
श्राद्धानि पुष्टिकामाश्च ये करिष्यन्ति मानवाः / तेभ्यः पुष्टिं प्रजाश्चैव दास्यन्ति पितरः सदा
ပုෂ္ဋိကို လိုလား၍ ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်သော လူတို့အား ပိတೃများသည် အမြဲ ပုෂ္ဋိနှင့် သားသမီးပေါများမှုကို ပေးတော်မူမည်။
Verse 32
श्राद्धे येभ्यः प्रदास्यन्ति त्रीन्पिण्डान्नामगोत्रतः / सर्वत्र वर्तमानास्ते पितरः प्रपितामहाः
ရှရဒ္ဓပူဇာတွင် အမည်နှင့် ဂိုတြအလိုက် ပိဏ္ဍသုံးလုံး ပူဇာအပ်နှံခံရသူတို့သည် ပိတရနှင့် ပရပိတာမဟတို့ဖြစ်၍ နေရာတိုင်း၌ တည်ရှိကြသည်။
Verse 33
तेषामाप्याययिष्यन्ति श्राद्धदानेन वै प्रजाः / एवमाज्ञा कृता पूर्वं ब्रह्मणा परमेष्ठिना
ရှရဒ္ဓဒါနဖြင့် လူသားတို့သည် ထိုပိတရတို့ကို အာဟာရဖြည့်တင်းပေးကြမည်—ဤသို့သော အမိန့်ကို ပရမေဋ္ဌိန် ဘြဟ္မာက အရင်ကတည်းက ချမှတ်ထားသည်။
Verse 34
तेनैतत्सर्वथा सिद्धं दानमध्ययनं तपः / ते तु ज्ञानप्रदातारः पितरो वो न संशयः
ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးသည် ပြည့်စုံစွာ သက်သေပြီ—ဒါန၊ သင်ယူခြင်း၊ တပဿ; ပိတရတို့သည် ဉာဏ်ပေးသူများဖြစ်ကြသည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 35
इत्येते पितरो देवा देवाश्च पितरः पुनः / अन्योन्यपितरो ह्येते देवाश्च पितरश्च ह
ဤသို့ ပိတရတို့သည် ဒေဝတားများဖြစ်ပြီး ဒေဝတားများလည်း ပြန်၍ ပိတရများဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် အပြန်အလှန် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး၏ ပိတရ—ဒေဝတားလည်း၊ ပိတရလည်း ဖြစ်ကြသည်။
Verse 36
एतद्ब्रह्मवचः श्रुत्वा सूतस्य विदितात्मनः / पप्रच्छुर्मुनयो भूयः सूतं तस्माद्यदुत्तरम्
အတ္တမကို သိမြင်ပြီးသော စူတ၏ နှုတ်မှ ဗြဟ္မာဝစနကို ကြားပြီးနောက် မုနိတို့သည် စူတကို ထပ်မံမေးမြန်းကြသည်—နောက်တစ်ဆင့် အဖြေက ဘာလဲဟု။
Verse 37
ऋषय ऊचुः कियन्तो वै मुनिगणाः कस्मिन्काले च ते गणाः / पूर्वे तु देवप्रवरा देवानां सोमवर्द्धनाः
ရိရှီတို့က ပြောကြသည်—မုနိအဖွဲ့တို့သည် မည်မျှရှိသနည်း၊ မည်သည့်ကာလ၌ ထိုအဖွဲ့တို့ ရှိခဲ့သနည်း။ ရှေးကာလ၌ သူတို့သည် ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ဒေဝတို့၏ ဆိုမကို တိုးပွားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 38
सूत उवाच एतद्वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पितृसर्गमनुत्तमम् / शंयुः पप्रच्छ यत्पूर्वं पितरं वै बृहस्पतिम्
စူတက ပြောသည်—ပိတೃတို့၏ စရဂ (ဖြစ်ပေါ်ခြင်း) အလွန်အမြတ်ကို သင်တို့အား ငါရှင်းပြမည်။ ယခင်က ရှမ်ယုသည် မိမိအဖ ဘృဟစပတိကို ဤမေးခွန်းကို မေးခဲ့သည်။
Verse 39
बृहस्पतिमुपासीनं सर्वज्ञानार्थकोविदम् / पुत्रः शंयुरिमं प्रश्नं पप्रच्छ विनयान्वितः
ဗဟုသုတအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဘృဟစပတိသည် အာသနပေါ်တွင် ထိုင်နေသည်။ သူ၏သား ရှမ်ယုသည် ယဉ်ကျေးလေးစားစွာ ဤမေးခွန်းကို မေး하였다။
Verse 40
क एते पितरो नाम कियन्तः के च नामतः / समुद्भूताः कथं चैते पितृत्वं समुपागताः
ဤပိတೃတို့သည် မည်သူနည်း၊ အရေအတွက် မည်မျှနည်း၊ နာမည်အလိုက် မည်သူမည်ဝါနည်း။ သူတို့သည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာပြီး ပိတൃത്വအဆင့်ကို မည်သို့ ရရှိခဲ့သနည်း။
Verse 41
कस्माच्च पितरः पूर्वं यज्ञं पुष्णन्ति नित्यशः / क्रियाश्च सर्वा वर्त्तन्ते श्राद्धपूर्वा महात्मनाम्
ထို့ပြင် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ပိတೃတို့သည် အမြဲတမ်း အရင်ဆုံး ယဇ్ఞကို ထောက်ပံ့ပွားစေသနည်း။ မဟာတ္မာတို့၏ ကရမများအားလုံးသည် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို အရင်ထား၍သာ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 42
कस्मै श्राद्धानि देयानि किं च दत्ते महाफलम् / केषु चाप्यक्षयं श्राद्धं तीर्थेषु च नदीषु च
ရှရဒ္ဓကို မည်သူ့အား ပူဇော်သင့်သနည်း၊ မည်သည့်ဒါနက မဟာအကျိုးပေးသနည်း။ မည်သည့်နေရာများ—တီရ္ထနှင့် မြစ်ကမ်းများတွင်—ရှရဒ္ဓသည် မကုန်ခန်းသော အကျိုးပေးသနည်း။
Verse 43
केषु वै सर्वमाप्तोति श्राद्धं कृत्वा द्विजोत्तमः / कश्च कालो भवेच्छ्राद्धे विधिः कश्चानुवर्त्तते
မည်သူ့အတွက် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် ဒွိဇအထွတ်အမြတ်သည် အရာအားလုံးကို ရရှိသနည်း။ ရှရဒ္ဓအတွက် သင့်လျော်သော အချိန်ကာလ မည်သည်၊ လိုက်နာရမည့် ဝိဓိ (နည်းလမ်း) မည်သည်နည်း။
Verse 44
एतदिच्छामि भगवन्विस्तरेण यथा तथा / व्याख्यातमानुपूर्व्येण यत्र चोदाहृतं मया
အရှင်ဘဂဝန်၊ ကျွန်ုပ်မေးမြန်းထားသကဲ့သို့ ဤအကြောင်းကို ယഥာတഥအတိုင်း အသေးစိတ်နှင့် အစဉ်လိုက် ရှင်းလင်းပေးပါရန် ဆန္ဒရှိပါသည်။
Verse 45
बृहस्पतिरिदं सम्यगेवं पृष्टो महामतिः / व्याजहारानुपूर्व्येण प्रश्नं प्रश्नविदां वरः
ဤသို့ မေးမြန်းခံရသော် မဟာဉာဏ်ရှိသော ဗြဟஸပတိသည် မေးခွန်းသိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ မေးခွန်းများကို မှန်ကန်စွာ အစဉ်လိုက် ဖြေကြား하였다။
Verse 46
बृहस्पतिरुवाच कथ यिष्यामि ते तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि / विनयेन यथान्यायं गम्भीरं प्रश्नमुत्तमम्
ဗြဟஸပတိက ပြောသည်—သားရေ၊ သင်က ယဉ်ကျေးစွာနှင့် တရားနည်းလမ်းအတိုင်း မေးမြန်းသော ဤနက်နဲ၍ မြင့်မြတ်သည့် မေးခွန်းကို ငါ သင့်အား ရှင်းပြမည်။
Verse 47
द्यौरंरिक्षं पृथिवी नक्षत्राणि दिशस्त था / सूर्याचन्द्रमसौ चैव तथाहोरात्रमेव च
ထိုအခါ ကောင်းကင်၊ အလယ်ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ ကြယ်စုများနှင့် အရပ်ဒిశများ; နေရောင်နှင့် လမင်း၊ နေ့နှင့် ညလည်း ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 48
न बभूवुस्तदा तात तमोभूतमभूज्जगत् / ब्रह्मैको दुश्चरं तत्र तताप परमं तपः
ထိုအခါ၊ အို သားရေ၊ ဘာမျှမရှိခဲ့; လောကသည် အမှောင်ထုဖြစ်နေ하였다။ ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မာတစ်ပါးတည်းက အလွန်ခက်ခဲသော အမြင့်ဆုံး တပဿာကို ကျင့်하였다။
Verse 49
शंयुस्तमब्रवीद्भूयः पितरं ब्रह्मवित्तमम् / सर्ववेदव्रतस्नातः सर्वज्ञानविदां वरः / कीदृशं सर्वभूतेशस्तपस्तेपे प्रजा पतिः
ထို့နောက် ရှံယုသည် မိမိအဖကို—ဗြဟ္မဗిద္ယာကို အထူးသိမြင်သူ၊ ဝေဒဝ്രတအားလုံးဖြင့် သန့်စင်သူ၊ ဉာဏ်ရှိသူတို့တွင် အမြတ်ဆုံး—ထံ ထပ်မံမေးလေသည်– “အို သတ္တဝါအားလုံး၏ အရှင်၊ ပ္ရဇာပတိသည် မည်သို့သော တပဿာကို ကျင့်ခဲ့သနည်း?”
Verse 50
बृहस्पतिरुवाच सर्वेषां तपसां यत्तत्तपो योगमनुत्तमम् / ध्यायंस्तदा स भगवांस्तेन लोकानवासृजत्
ဗြဟස්ပတိက မိန့်ကြားသည်– “တပဿာအားလုံးထဲတွင် အမြင့်ဆုံးတပဿာသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ယောဂတပဿာပင် ဖြစ်သည်။ ထိုယောဂကို ဓ്യာနပြုလျက် ဘဂဝန်သည် ထိုအခါ လောကများကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေ하였다။”
Verse 51
ज्ञानानि भूतभव्यानि लोका वेदाश्च सर्वशः / योगामृतास्तदा सृष्टा ब्रह्मणा लोकचक्षुषा
အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ဆိုင်ရာ ဉာဏ်ပညာများ၊ လောကအပေါင်းနှင့် ဝေဒအားလုံး; ထို့ပြင် ယောဂ၏ အမృతတရားလည်း—လောက၏ မျက်စိဖြစ်သော ဘြဟ္မာက ထိုအခါ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။
Verse 53
लोकाः संतानका नाम यत्र तिष्ठन्ति भास्वराः / वैराजा इति विख्याता देवानां दिवि देवता/ // ५२// योगेन तपसा युक्तः पूर्वमेव तदा प्रभुः / देवानसृजत ब्रह्मा योगयुक्तान्सनातनान्
‘သန္တာနက’ ဟုခေါ်သော လောက၌ တောက်ပသော သတ္တဝါများ တည်ရှိကြပြီး၊ သူတို့ကို ‘ဝိုင်ရာဇ’ ဟုခေါ်ကာ ဒေဝလောက၌ ဒေဝတို့၏ ဒေဝတားဟုသိကြသည်။ ထိုအခါ ယောဂနှင့် တပဿာဖြင့် ပြည့်စုံသော ဘုရား ဘြဟ္မာသည် အစကတည်းက ယောဂယುಕ್ತ စနာတန ဒေဝများကို ဖန်ဆင်း하였다။
Verse 54
आदिदेवा इति ख्याता महासत्त्वा महौजसः / सर्वकामप्रदाः पूज्या देवादानवमानवैः
သူတို့ကို ‘အာဒိဒေဝ’ ဟုခေါ်ကြပြီး၊ မဟာသတ္တဝါ၊ မဟာတေဇောရှိသူများဖြစ်သည်။ ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသူများဖြစ်၍ ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ လူသားတို့အားလုံးက ပူဇော်ကြသည်။
Verse 55
तेषां सप्त समाख्याता गणास्त्रैलोक्यपूजिताः / अमूर्त्तयस्त्रयस्तेषां चत्वारस्तु समूर्त्तयः
သူတို့တွင် တြိလောကလုံးက ပူဇော်သော ဂဏ (gaṇa) ခုနစ်စု ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအနက် သုံးစုမှာ ရုပ်မဲ့၊ လေးစုမှာ ရုပ်ရှိ (စကား) ဖြစ်သည်။
Verse 56
उपरिष्टात् त्रयस्तेषां वर्त्तन्ते भावमूर्त्तयः / तेषामधस्ताद्वर्त्तन्ते चत्वारः सूक्ष्ममूर्त्तयः
အပေါ်ဘက်တွင် သုံးဦးသည် ‘ဘောဝမူရတိ’ (စိတ်သဘောရုပ်) အဖြစ် တည်ရှိကြပြီး၊ အောက်ဘက်တွင် လေးဦးသည် ‘စူက္ခမူရတိ’ (သိမ်မွေ့ရုပ်) အဖြစ် တည်ရှိကြသည်။
Verse 57
ततो देवास्ततो भूमिरेषा लोकपरंपरा / लोके वर्षन्ति ते ह्यस्मिंस्तेभ्यः पर्जन्यसंभवः
ထို့နောက် သူတို့ထံမှ ဒေဝများ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့နောက် ဤမြေကြီး ပေါ်ထွန်းလာသည်—ဤသည်မှာ လောကတို့၏ အစဉ်အလာဖြစ်သည်။ ဤလောက၌ သူတို့က မိုးရွာစေကြပြီး၊ သူတို့ထံမှပင် ပရဇန်ယ (မိုးဒေဝ) ပေါ်ထွန်းသည်။
Verse 58
अन्नं भवति वै वृष्ट्या लोकानां संभवस्ततः / आप्याययन्ति ते यस्मात्सोमं चान्नं च योगतः
မိုးရွာခြင်းကြောင့် အစာအဟာရ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ လောကရှိသတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှင်မှုသည် ထိုမှ ဖြစ်သည်။ ယောဂအားဖြင့် ဆိုမနှင့် အစာကို ပျိုးထောင်ပေးသူတို့သည် အားလုံးကို ပြည့်ဝစေသည်။
Verse 59
ऊचुस्तान्वै पितॄंस्त स्माल्लोकानां लोकसत्तमाः / मनोजवाः स्वधाभक्ष्यः सर्वकामपरिष्कृताः
ထို့နောက် လောကတို့တွင် အမြတ်ဆုံး၊ စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သူ၊ ဆွဓာပူဇာကို ခံယူသူ၊ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံသူတို့က ပိတೃတို့အား ပြောကြား하였다။
Verse 60
लोभमोहभयोपेता निश्चिन्ताः शोक वर्जिताः / एते योगं परित्यज्य प्राप्ता लोकान्सुदर्शनान्
လောဘ၊ မောဟ၊ ကြောက်ရွံ့မှုတို့ ပါရှိသော်လည်း သူတို့သည် စိတ်မပူပန်၊ ဝမ်းနည်းမှုကင်းခဲ့သည်။ ယောဂကို စွန့်၍ မြင်သာလှပသော လောကများသို့ ရောက်하였다။
Verse 61
दिव्याः पुण्या विपाप्मानो महात्मानो भवन्त्युत / ततो युगसहस्रान्ते जायन्ते ब्रह्मवादिनः
သူတို့သည် ဒိဗ္ဗ၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝ၊ အပြစ်ကင်းစင်၍ မဟာသတ္တဝါများ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ယုဂတစ်ထောင် အဆုံးတွင် ဘြဟ္မဝါဒင် (ဘြဟ္မကို ဟောပြောသူ) အဖြစ် မွေးဖွားသည်။
Verse 62
प्रतिलभ्य पुनर्योगं मोक्षं गच्छन्त्यमूर्त्तयः / व्यक्ताव्यक्तं परित्यज्य महायोगबलेन च
ယောဂကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် သူတို့သည် ရုပ်ကာယမရှိသော (နူးညံ့သော) အဖြစ်ဖြင့် မောက္ခသို့ သွားကြသည်။ မဟာယောဂ၏ အင်အားဖြင့် ထင်ရှားသည့်အရာနှင့် မထင်ရှားသည့်အရာ နှစ်မျိုးလုံးကို စွန့်လွှတ်သည်။
Verse 63
नश्यन्त्युल्केव गगने क्षणद्विद्युत्प्रभेव च / उत्सृज्य देहजालानि महायोगबलेन च
သူတို့သည် ကောင်းကင်၌ မီးလောင်ကျောက်ကဲ့သို့၊ ခဏတာ မိုးကြိုးအလင်းကဲ့သို့ ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။ မဟာယောဂ အင်အားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာချည်နှောင်မှုများကို စွန့်လွှတ်ကြသည်။
Verse 64
निराख्योपास्यता यान्ति सरितं सागरं यथा / क्रियया गुरुपूजाभिर्यागं कुर्वन्ति यत्नतः
မြစ်သည် သမုဒ္ဒရာသို့ စီးဝင်သကဲ့သို့ သူတို့သည် အမည်မရှိသော အပူဇနီယ တတ္တဝကို ရောက်ကြသည်။ ကရိယာနှင့် ဂုရုပူဇာတို့ဖြင့် ကြိုးပမ်းကာ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 65
श्राद्धे प्रीतास्ततः सोमं पितरो योगमास्थिताः / आप्याययन्ति योगेन त्रैलोक्यं येन जीवति
ရှရဒ္ဓဖြင့် ပျော်ရွှင်သော ယောဂတည်နေသော ပိတೃများသည် ထို့နောက် ဆိုမကို လက်ခံကြသည်။ ထိုယောဂအားဖြင့် သုံးလောကကို အာဟာရဖြည့်တင်းကာ ကမ္ဘာလောက အသက်ရှင်စေသည်။
Verse 66
तस्माच्छ्राद्धानि देयानि योगानां यत्नतः सदा / पितॄणां हि बलं योगो योगात्सोमः प्रवर्त्तते
ထို့ကြောင့် ယောဂီတို့အတွက် အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်း၍ ရှရဒ္ဓကို ပူဇော်သင့်သည်။ ပိတೃတို့၏ အင်အားမှာ ယောဂဖြစ်ပြီး ယောဂမှပင် ဆိုမ စီးဆင်းလာသည်။
Verse 67
सहस्रशतविप्रान्वै भोजयेद्यावदागतान् / एकस्तानपि मन्त्रज्ञः सर्वानर्हति तच्छृणु
ရောက်လာသော ဗြဟ္မဏများကို ထောင်နှင့်ရာချီ အစာကျွေးနိုင်သော်လည်း မန္တရသိသူ တစ်ဦးတည်းကပင် သူတို့အားလုံးနှင့် တန်ဖိုးတူ အရဟံဖြစ်သည်—ဤကို နားထောင်လော့။
Verse 68
एतानेव च मन्त्रज्ञान्भोजयेद्यः समागतान् / एकस्तान्स्नातकः प्रितः सर्वानर्हति तच्छृणु
စုဝေးလာသော မန္တရသိသူတို့ကို အစာပေးလှူသူသည်၊ ပျော်ရွှင်သော စနာတက တစ်ဦးတည်းဖြစ်စေ သူတို့အားလုံးနှင့်တူသော ကုသိုလ်ဖလကို ရထိုက်သည်—ဤကို နားထောင်လော့။
Verse 69
मन्त्रज्ञानां सहस्रेण स्नातकानां शतेन च / योगाचार्येण यद्भुक्तं त्रायते महातो भयात्
မန္တရသိသူ တစ်ထောင်နှင့် စနာတက တစ်ရာနှင့်တူသကဲ့သို့—ယောဂါစာရိယာက လက်ခံစားသုံးသော အစာသည် မဟာကြောက်ရွံ့မှုမှ ကယ်တင်သည်။
Verse 70
गृहस्थानां सहस्रेण वानप्रस्थशतेन च / ब्रह्मचारिसहस्रेण योग एव विशिष्यते
ဂൃဟသ္ထ တစ်ထောင်၊ ဝါနပရಸ್ಥ တစ်ရာ၊ ဘြဟ္မစာရီ တစ်ထောင်တို့ထက်ပင် ယောဂသာ အထူးမြတ်သည်။
Verse 71
नास्तिको वाप्यधर्मो वा संकीर्मस्तस्करो ऽपि वा / नान्यत्र तारणं दानं योगेष्वाह प्रजापतिः
နာස්တိကဖြစ်စေ၊ အဓမ္မဖြစ်စေ၊ အကျင့်အကြံ ရောနှောသူဖြစ်စေ၊ ခိုးသူဖြစ်စေ—ပရာဇာပတိက ယောဂီတို့အား ပေးသော ဒါနသာ ကယ်တင်သည်ဟု မိန့်တော်မူ၏; အခြားမဟုတ်။
Verse 72
पितरस्तस्य तुष्यन्ति सुवृष्टेनैव कर्षकाः / पुत्रो वाप्यथ वा पौत्रो ध्यानिनं भोजयिष्यति
မိုးကောင်းကောင်းရွာသဖြင့် လယ်သမားတို့ စိတ်ချမ်းသာသကဲ့သို့ သူ၏ ပိတೃတို့လည်း ကျေနပ်ကြသည်; ထို့ပြင် သူ၏ သား သို့မဟုတ် မြေးက ဓ్యာနင်ကို အစာပေးလှူမည်။
Verse 73
अलाभे ध्याननिष्ठानां भोजयेद्ब्रह्मचारिणम् / तदलाभे उदसीनं गूहस्थमपि भोजयेत्
သမာဓိ၌ တည်မြဲသော ဗြဟ္မစာရီ မရလျှင် ဗြဟ္မစာရီကို အစာကျွေးရမည်။ ထိုသူတောင် မရလျှင် ဥဒာသီန စိတ်ရှိသော ဂೃಹಸ್ಥကိုပါ အစာကျွေးရမည်။
Verse 74
यस्तिष्ठेदेकपादेन वायुभक्षः शतं समाः / ध्यानयोगी परस्तस्मादिति ब्रह्मानुशासनम्
တစ်ခြေတည်းဖြင့် နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် ရပ်တည်၍ လေကိုသာ အာဟာရပြုသူထက်ပင် သမာဓိယောဂီက ပိုမြင့်မြတ်သည်—ဤသည်မှာ ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်တော်ဖြစ်သည်။
Verse 75
आद्य एष गणः प्रोक्तः पितॄणाममितौजसाम् / भावयन्सर्वलोकान्वै स्थित एष गणः सदा
ဤသည်မှာ အနန္တတန်ခိုးရှိသော ပိတೃဂဏများအနက် ပထမဂဏဟု ဆိုထားသည်။ ဤဂဏသည် အမြဲတည်၍ လောကအားလုံးကို ပွားမြောက်စေကာ ကောင်းချီးပေးနေသည်။
Verse 76
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वानपि गणान्पुनः / संततिं संस्थितिं चैव भावनां च यथाक्रमम्
ယခုမှစ၍ ငါသည် ဂဏအားလုံးကို ထပ်မံဟောကြားမည်—သူတို့၏ ဆက်စပ်ပေါင်းစည်းမှု၊ တည်နေမှုနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အစဉ်လိုက်။
Ritual doctrine is primary, with genealogy used as the addressing framework: the chapter emphasizes Pitri categories, their cosmic placement, and how Shraddha/pinda offerings are transmitted to specific ancestral generations.
Suta states that Pitrs arise in Manvantaras and exist in ordered classes (earlier/later, senior/junior), making ancestor-beings part of cyclical cosmology rather than a single historical lineage.
They encode a standardized three-generation ritual address—father, paternal grandfather, and great-grandfather—so that offerings are name-directed and genealogically precise, ensuring correct transmission of Shraddha to intended Pitrs.