
Somavaṃśa-prasavaḥ (Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode)
ဤအধ্যာယတွင် စောမ (လ) မျိုးဆက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ စောမမှ ဗုဓကို မွေးဖွားစေပြီး ဗုဓမှ နာမကြီးသော မင်း ပုရူရဝသကို မွေးဖွားစေသည်။ စူတက ရှိများ၏ မေးမြန်းမှုကို ဖြေကြားရာတွင် ပုရူရဝသ၏ မင်းကောင်းသဘော—တေဇ (အလင်းရောင်တန်ခိုး)၊ ဒါန (လှူဒါန်းမှု)၊ ယဇ్ఞပြုလုပ်မှု၊ သစ္စာတရား၊ ဗြဟ္မဝါဒ (သန့်ရှင်းသော ဝါစဉ်နှင့် ကိုက်ညီမှု) နှင့် သုံးလောက၌ မတူညီလောက်အောင် လှပမှုတို့ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် အပ္စရာ/ဂန္ဓဗ္ဗီ အူရဝသီသည် ပုရူရဝသကို ရွေးချယ်ကာ Caitraratha၊ Mandākinī ကမ်းပါး၊ Alakā၊ Nandana၊ Gandhamādana၊ Meru၊ Uttarakuru၊ Kalāpa-grāma စသည့် လောကလွန် ပျော်ရွှင်ရာနေရာများတွင် အတူနေထိုင်ကြသည်။ ရှိများက အူရဝသီသည် လူမင်းကို အဘယ်ကြောင့် ထွက်ခွာသနည်းဟု မေးရာ စူတက ဗြဟ္မာ၏ ကျိန်စာကြောင့် အတင်းအကျပ်ဖြစ်ပြီး လွတ်မြောက်ရန် နိယမ (ကတိကဝတ်) တင်းကျပ်မှုဖြင့် နေထိုင်ရသည်ဟု ဆိုသည်—မီးကို မမြင်ရ၊ အနီးကပ်မှုကို ကန့်သတ်ရ၊ အိပ်ရာအနီးတွင် သိုးနှစ်ကောင်ထားရ၊ အစာအဖြစ် ဂီ (ghee) ကို အနည်းငယ်သာ သုံးရသည်။ ပုရူရဝသက သတ်မှတ်ကာလအထိ ကတိကို ထိန်းသိမ်းသော်လည်း ဂန္ဓဗ္ဗများက နတ်မ၏ လူလောက၌ နေထိုင်မှုရှည်လျားသဖြင့် စိုးရိမ်ကာ ကတိကို ချိုးဖောက်စေမည့် နည်းလမ်းကို စီမံကြံစည်ကြသည်။ ဤအခန်းသည် မျိုးဆက်စာရင်းနှင့် အကြောင်းရင်းဖော်ပြချက်ကို ပေါင်းစည်းကာ ကျိန်စာ/ကောင်းချီး၊ ပူဇော်ပွဲဝင်္ကပါ၊ နှင့် ဆန္ဒတို့က မျိုးရိုးသမိုင်းကို မည်သို့ပုံဖော်သနည်းကို ပြသသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः // ६५// सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः / तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမဟာဒေဝ၏ မိန့်ကြားချက်အရ အလယ်ပိုင်း တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပဒ၌ “ဆိုမနှင့် ဆောမ്യ၏ မွေးဖွားရာဇဝင်” ဟူသော အခန်း ၆၅ ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—ဆိုမ၏ သားမှာ ဗုဓ၊ ဗုဓ၏ သားမှာ ပုရူရဝ ဖြစ်၍၊ သူသည် တေဇောမယ၊ ဒါနသီလ၊ ယဇ్ఞပြုသူ၊ ဒက္ခိဏာကို များစွာ ပေးလှူသူ ဖြစ်သည်။
Verse 2
ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः / आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः
သူသည် ဗြဟ္မဝါဒီ၊ သတ္တိပြင်းထန်၍ စစ်မြေပြင်တွင် ရန်သူတို့အတွက် မလွယ်ကူစွာ မနိုင်သူ ဖြစ်သည်။ အဂ္နိဟောတရကို ဆောင်ရွက်သူ၊ ယဇ్ఞတို့၏ အධిపတိ၊ မြေကြီး၏ မဟီပတိ ဖြစ်သည်။
Verse 3
सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः / अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्
သူသည် အမှန်တရားကို ပြောသူ၊ ဓမ္မဉာဏ်ရှိသူ၊ လှပကာ ကാന്തိရှိသူ၊ ထိန်းချုပ်မှုရှိသူ (မೈထုနမှ ဝေးကွာသူ) ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရည်အလှအပတွင် သုံးလောကလုံး၌ မတူမယှဉ်နိုင်သူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 4
तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी
ကိစ္စတော်ကြီးသော ဥရဝသီသည် မာန်မာနကို စွန့်၍ ဗြဟ္မဝါဒီ၊ ထိန်းချုပ်တတ်သူ၊ ဓမ္မကို သိသူ၊ အမှန်တရားပြောသူ ဖြစ်သော သူကို လင်တော်အဖြစ် ရွေးချယ်하였다။
Verse 5
तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च / सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्
သူမနှင့်အတူ အင်အားကြီးသော ဘုရင်သည် ဆယ်နှစ်နှင့် ရှစ်နှစ် (၁၈) နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ၇၊ ၆၊ ၇၊ ၈ နှင့် ထပ်မံ ဆယ်နှစ်နှင့် ရှစ်နှစ်ကိုပါ (အစဉ်လိုက်) အတူနေခဲ့သည်။
Verse 6
वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे / अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे
သာယာလှပသော ချိုင်တြရထ တော၌လည်း၊ မန္ဒာကိနီ မြစ်ကမ်း၌လည်း; ကျယ်ဝန်းသော အလကာမြို့၌လည်း၊ အထူးမြတ် နန္ဒန တော၌လည်း။
Verse 7
गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च
ဂန္ဓမာဒန တောင်ခြေ၌၊ အထူးမြတ် မေရု တောင်ထိပ်၌; မြောက်ဘက် ကုရုဒေသသို့ ရောက်ပြီး၊ ကလာပ ရွာသို့လည်း။
Verse 8
एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च / उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा
ဤအထင်ကရ တောများတွင်၊ နတ်တို့ လှည့်လည်နေရာများ၌; ဥရဝသီက ချီးမြှောက်သော မင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ရမိခဲ့သည်။
Verse 9
ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् / उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्
ရသီတို့က ပြောကြသည်—“ဂန္ဓဗ္ဗီ ဒေဝီ ဥရဝသီသည် လူမင်းကို မည်သို့ စွန့်လွှတ်၍ ဤနေရာသို့ ရောက်လာသနည်း။ ထိုအပြစ်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပါ။”
Verse 10
सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता / आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु
စူတက ပြောသည်—“ဗြဟ္မာ၏ ကျိန်စာကြောင့် ထိန်းချုပ်ခံရသော အဲဒီ (ဥရဝသီ) သည် လူတစ်ဦးထံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ မိမိကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ရန် နိယမ (စည်းကမ်းဝတ်) တစ်ရပ်ကို ချမှတ်၍ ကျင့်သုံး하였다။”
Verse 11
अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते
သန့်ရှင်းသော မီးကို မမြင်ရခြင်းနှင့် ဆန္ဒမရှိဘဲပင် ဆက်ဆံခြင်း—အိပ်ရာအနီး၌ နှစ်လတိုင်တိုင် ထိုသို့ပင် တည်နေ၏။
Verse 12
घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव / यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः
အို မြေကြီး၏ မင်းကြီး၊ သူမ၏ အစာသည် နွားနို့ဆီ(ဂျီ)သာ ဖြစ်၍ ကာလက တစ်ကာလတည်း—အို ရာဇာ၊ ဤသဘောတူညီချက်သည် သင်အတွက် မည်မျှကာလ တည်ကြည်သနည်း ထိုကာလတိုင်တိုင်။
Verse 13
तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः / तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्
ငါသည် ထိုကာလပမာဏတိုင်တိုင်သာ နေမည်—ဤသည်မှာ ငါတို့၏ အချိန်သဘောတူညီချက်ဖြစ်၏။ သူမ၏ ထိုသတ်မှတ်ကာလအားလုံးကို မင်းကြီးက ပြည့်စုံစွာ ထိန်းသိမ်းလိုက်နာ하였다။
Verse 14
एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता
ဤသို့ သူမသည် ကစားသလိုသော စိတ်ဖြင့် သူနှင့်အတူ နီးကပ်လာခဲ့သည်။ ထိုသူအပေါ် ဘက္တိကြောင့် ကျိန်စာ၏ မောဟတွင် မူးယစ်ကာ ၆၄ နှစ်တိုင်တိုင် ထိုနေရာ၌ နေခဲ့သည်။
Verse 15
उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः / गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना
ဥရဝသီသည် လူ့လောကသို့ ရောက်လာပြီး ဂန္ဓဗ္ဗများသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ ဂန္ဓဗ္ဗတို့က “အို မဟာဘုန်းရှိသူတို့၊ ထို အလှတရားမြင့်မားသော မိန်းမသည် မည်သို့ (လွတ်မြောက်မည်) ကို စဉ်းစားကြလော့” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 16
आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः
ထို့နောက် ကောင်းကင်၏ အလှတန်ဆာဖြစ်သော ဥရဝသီသည် နတ်တို့ထံသို့ ပြန်လည်လာ၏။ ထိုအခါ ဗိශ්ဝာပစု အမည်ရှိ ဉာဏ်ကြီးသော ဂန္ဓဗ္ဗ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 17
जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्
သူမ၏ ဥရဏက နှစ်ခုကို ယူသွားပြီးနောက် သူမသည် ကောင်းကင်သို့ သွား၏။ သူမနှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် သူသည် မတည်မငြိမ် လှည့်လည်ကာ ဥရဝသီကို ရှာဖွေလေ၏။
Verse 18
ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् / गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः
သူသည် ကုရုක්ෂೇತ್ರ၌ သူမကို တွေ့မြင်၍ စကားပြောလည်း ဖြစ်၏။ “ဂန္ဓဗ္ဗတို့ထံ သွားလော့” ဟု ဆိုသဖြင့် သူက ထိုအတိုင်း ပြုလုပ်ရာ၊ ထို့နောက် သူတို့က ထိုအရာကို ပေးအပ်ကြ၏။
Verse 19
अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः / एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्
သူမ (ဥရဝသီ) ကြောင့် မဟာရഥီ ရာဇာသည် အဂ္နိသ္ထာလီနှင့်အတူ ကောင်းကင်သို့ သွား၏။ အရင်က မီးတစ်ခုတည်းရှိသော်လည်း အိုင်လသည် ထိုမီးကို သုံးခုအဖြစ် စီမံတည်ထောင်하였다။
Verse 20
एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः / देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते
အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ အိုင်လ ရာဇာသည် ဤသို့ အာနုဘော်ကြီးမားသူ ဖြစ်၏။ မဟာရိရှီတို့ဖြင့် အလှဆင်ထားသော အလွန်ပုဏ္ဏိယမြေ၌ သူသည် တည်ရှိနေ၏။
Verse 21
राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः
ဂုဏ်သတင်းကြီးသော မြေကြီး၏ဘုရင်သည် ပရယာဂ၌ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်하였다; ယမုနာမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ပရတိဋ္ဌာန၌ နေထိုင်하였다။
Verse 22
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः / गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः
သူ၌ အင်ဒြာတော်ကဲ့သို့ တောက်ပသော သားခြောက်ယောက် ရှိ하였다; ဂန္ဓဗ္ဗလောက၌ ထင်ရှားသူများ—အာယု၊ ဓီမာန်၊ အမာဝစု။
Verse 23
विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्
ဝိශ්ဝာဝစု၊ ရှရတားယု၊ ဂ္ဃရတားယုတို့သည် ဝါရှီ၏ သားများဖြစ်ကြသည်; အမာဝစုမှ ဘီမ မင်း ပေါ်ထွန်းပြီး နောက်တွင် ဝိශ්ဝစိတ် ဖြစ်하였다။
Verse 24
श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल
ဘီမ၏ ဂုဏ်တင့်သော အမွေဆက်ခံသူမှာ ကာဉ္စနပရဘ မင်းဖြစ်하였다; ကာဉ္စန၌ ပညာရှိ၍ အင်အားကြီးသော သား စုဟိုထရ ပေါ်ထွန်း하였다။
Verse 25
सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः / प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि
စုဟိုထရမှ ကေရှိနီ၏ ဝမ်းမှ ဇဟ္နု မွေးဖွား하였다; ထို့နောက် ယဇ္ဉကర్మ ပျံ့နှံ့ကျင်းပရာတွင် ဂင်္ဂါ မြစ်သည် ပြန်လည် ရောက်လာ하였다။
Verse 26
सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् / गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः
အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်၏နိမိတ်ကိုမြင်၍ သူသည် ထိုဒေသကို သက်သာစေ하였다; ဂင်္ဂါရေကြီး၍ ယဇ္ဍဝတ်တစ်ဝိုက်လုံး ရေလွှမ်းနေသည်ကို မြင်၏။
Verse 27
सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः
အို မင်းကြီး! ဒွိဇအထက်တန်း စောဟိုထရီလည်း ဂင်္ဂါအပေါ် ဒေါသထွက်၏; ထိုအခါ ရာဇရိရှီက သောက်ပြီးသော ဂင်္ဂါကို မြင်၍ ဒေဝရိရှီတို့ အံ့ဩကြ၏။
Verse 28
उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् / यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्
မဟာဘဂါတို့သည် ဂင်္ဂါ (ဇာဟ္နဝီ) ကို သမီးအဖြစ် လက်ခံစေကြ၏; ဇဟ္နုသည် ယောဝနာရှွ၏ မြေးမ ကာဝေရီကို ခေါ်လာ၏။
Verse 29
युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे / कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्
ယောဝနာရှွ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဂင်္ဂါ၏ တစ်ဝက်မှ ကာဝေရီ ပေါ်ပေါက်လာ၏—မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဇဟ္နု၏ အပြစ်ကင်းသော ဇနီးဖြစ်၏။
Verse 30
जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् / कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः
ဇဟ္နုသည် ကာဝေရီမှ သီလရှိသော ချစ်လှစွာသော သား စုနဟ အမည်ရှိသူကို မွေးဖွားစေ၏; ထိုသူ၏ သားမှာ အဇက ဖြစ်၏။
Verse 31
अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः
အဇက၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဘလာကာရှွ ဖြစ်၏။ သူသည် သမင်ကဲ့သို့ သဘောထားရှိပြီး သုရှஸတ၏ သားဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
Verse 32
कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः / कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः
ကူရှတွင် ဒေဝတားတူ တောက်ပသော သားလေးယောက် ရှိ၏—ကူရှာမ္ဗ၊ ကူရှာနာဘ၊ အမူရ္တရယမ နှင့် ဝစု။
Verse 33
कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः / पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत
ရာဇာတို့တွင် အမြတ်ဆုံး ကူရှိကသည် သားရလို၍ တပသ်ကျင့်၏။ နှစ်တစ်ထောင် ပြည့်သောအခါ သတကရတု (အိန္ဒြ) ကို မြင်တွေ့၏။
Verse 34
तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः / समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः
ထိုပြင်းထန်သော တပသ်ကို မြင်၍ သဟသ္ရာက္ခ ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) သည် မိမိကိုယ်တိုင် အမြဲတမ်းတည်သောသူအဖြစ် သူ၏သားအဖြစ် မွေးဖွားနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်၏။
Verse 35
पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः / गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः
ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) သည် မိမိကိုယ်တိုင်ကို သားအဖြစ် သတ်မှတ်၏။ ထို့ကြောင့် ကೌရှိက မျိုးရိုးတွင် ‘ဂါဓိ’ ဟူသော သား မွေးဖွားလာပြီး၊ ထိုသူသည် ပာကရှာသန (အိန္ဒြ) ပင် ဖြစ်၏။
Verse 36
पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत / पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा
ပေါရုကုတ္စျ၏ ဇနီးသည် ဂါဓိ၏ ဇနီးဖြစ်လာ၍၊ ထိုဝမ်းမှ အရင်ဆုံး ကံကောင်းမြတ်သော သမီးတော် “သတ္တျဝတီ” ဟူသော မင်္ဂလာနာမဖြင့် မွေးဖွားလာသည်။
Verse 37
तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः / तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः
သားတော်လိုချင်သောကြောင့် ဂါဓိသည် သူမကို ရိချီကထံ ပေးအပ်하였다; ဘೃဂုနန္ဒန ဘာရ္ဂဝ ရိချီကသည် ခင်ပွန်းဖြစ်ကာ အလွန်နှစ်သက်ပျော်ရွှင်하였다။
Verse 38
पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा
သားတော်အတွက် သူသည် ချရုကို ပြုလုပ်စီမံခဲ့ပြီး ဂါဓိအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ ပြုလုပ်하였다; ထို့နောက် အဲဒီနေရာတွင် ဘာရ္ဂဝ ရိချီကသည် မိမိချစ်သူကို ပြော하였다။
Verse 39
उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा / तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः
ဤချရုကို သင်နှင့် သင်၏ မင်္ဂလာမိခင်တို့ နှစ်ဦးလုံး စားသုံးရမည်; ထိုမှ တောက်ပသော က္ෂတ္တရိယအထက်မြတ်သားတော် မွေးဖွားလာမည်။
Verse 40
अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्
စစ်ပွဲတွင် က္ෂတ္တရိယတို့က မအနိုင်ယူနိုင်သူ၊ က္ෂတ္တရိယအထက်မြတ်တို့ကို နှိမ်နင်းသူ ဖြစ်လိမ့်မည်; အို ကလျာဏီ၊ သင်လည်း သည်းခံတည်ကြည်၍ တပဿာဓနကြွယ်ဝသော သားတော် ရလိမ့်မည်။
Verse 41
शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः
ဘೃဂုနန္ဒန ရုချီက သည် မိမိဇနီးအား “ဤ ချရုသည် စိတ်ငြိမ်းချမ်းသော အမြတ်ဆုံး ဒွိဇကို မွေးဖွားစေမည်” ဟု ဆိုပြီး ပြောလေ၏။
Verse 42
तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह / गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्
သူသည် တပဿာကို နిత్యంကျင့်၍ တောအတွင်း ဝင်ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ ဂာဓိ မင်းသည် မိဖုရားနှင့်အတူ ရုချီက အာရှရမ်သို့ ရောက်လာ၏။
Verse 43
तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा
တီရ္ထယာထရာ အကြောင်းဖြင့် မင်းကြီးသည် သမီးကို တွေ့ရန် လာ၏။ ထိုအခါ စတျဝတီသည် ရှင်ရသီပေးသော ချရု နှစ်ခုကို လက်ခံယူလေ၏။
Verse 44
भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ
ခင်ပွန်း၏ စကားကို ကြားသော် စိတ်မပူဘဲ ဝမ်းမြောက်၍ မိခင်ထံ ပြောကြားလေ၏။ သို့ရာတွင် ကံကြမ္မာကြောင့် မိခင်က သမီးအား မိမိ၏ ချရုကိုပင် ပေးလေ၏။
Verse 45
तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह / अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्
မသိမှုကြောင့် သူမသည် ထိုချရုကို မိမိအတွက် သုံးလိုက်သည်။ ထို့နောက် စတျဝတီသည် မင်္ဂလာရှိ၍ က္ଷတ္တရိယတို့ကို အဆုံးသတ်စေမည့် သန္ဓေကို ဆောင်လေ၏။
Verse 46
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च
ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော မိန်းမသည် တောက်ပသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းထားလျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် ရုချီကသည် မြင်ပြီး ယောဂအင်အားဖြင့် စဉ်းစားသုံးသပ်하였다။
Verse 47
तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् / मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना
ထိုအခါ ဒွိဇအမြတ်သည် အရောင်အဆင်းလှသော မိမိဇနီးအား—“အို ဘဒ္ဒရေ၊ ချရုကို လဲလှယ်သွားသဖြင့် မင်းသည် မိခင်၏ လှည့်ဖြားခြင်းကို ခံရသည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 48
जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः / माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्
အမှန်တကယ် မင်း၏သားသည် ကြမ်းတမ်းသော ကర్మများပြုသူ၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သူအဖြစ် မွေးဖွားမည်။ ထို့အတူ မင်း၏မိခင်လည်း တပဿာဓနရှိသော သားကို မွေးဖွားမည်။
Verse 49
विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा
အကြောင်းမှာ ဗြဟ္မတပဿာဖြင့် ငါသည် ထိုနေရာ၌ ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို ဆက်ကပ်အပ်နှံထားပြီးပြီ။ ထိုသို့ ခင်ပွန်းက ပြောသောအခါ မဟာဘဂ္ဂါ စတျဝတီသည် ထိုအချိန်…
Verse 50
प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् / ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्
သူမသည် ခင်ပွန်းကို သဘောကျစေရန်—“ကျွန်မ၏သားသည် ဤသို့ မဖြစ်ပါစေနှင့်; သင်ကြောင့် သူသည် ဗြာဟ္မဏများအတွင်း အနိမ့်ဆုံးဟု ခေါ်ခံရမည်” ဟု ပြောကာ မုနိအား တောင်းပန်하였다။
Verse 51
नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया / उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्
အို ဘဒ္ဒရေ၊ ငါလည်း မင်းလည်း ထိုသို့သော ဆန္ဒကို မစိတ်ကူးမထားခဲ့ကြ; သို့သော် အဖနှင့် အမိ၏ အကြောင်းကြောင့် သားသည် ကြမ်းတမ်းသော ကမ္မရှိသူ ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 52
पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् / इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्
ထို့နောက် စတျဝတီက ဤသို့ ပြော하였다—“အို မုနိ၊ သင်အလိုရှိလျှင် လောကများကိုတောင် ဖန်ဆင်းနိုင်သည်; သားတစ်ယောက်ကိုတော့ ဘာကြောင့် မဖန်ဆင်းနိုင်မလဲ”
Verse 53
शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत
အို ဘရ္တာ၊ စိတ်ငြိမ်သက်၍ နူးညံ့သော သားကို ငါ့အား ပေးအပ်ရန် သင်သည် အရဟံဖြစ်၏; အို သုဝရတ၊ ငါ၏ ဆန္ဒမှာ သင်မှတစ်ဆင့် ထိုသို့သော မြေးကို ငါရရှိစေခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 54
यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्
အို ဒွိဇောတ္တမ၊ အခြားနည်းဖြင့် ဤသို့ မလုပ်နိုင်လျှင်၊ ထိုအခါ သူမ၏ တပသ် အင်အားကြောင့် သူသည် ကြည်နူး၍ ကရုဏာတော် ပြုလေ၏။
Verse 55
पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि / त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति
အို အလှရောင်စုံသော မိန်းမ၊ ငါ့အတွက် သားနှင့် မြေးအကြား ကွာခြားမှု မရှိ; အို ဘဒ္ဒရေ၊ မင်းပြောသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 56
तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् / तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्
ထို့ကြောင့် သတ္တဝတီသည် ဘာရ္ဂဝ မျိုးရိုးသား သားတော် ဇမဒဂ္နိကို မွေးဖွား하였다—တပဿာ၌ မျှော်လင့်၍ စည်းကမ်းတကျ၊ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းသဘောရှိသူ။
Verse 57
भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा / जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत
ရှေးကာလ၌ ဘృဂု၏ ‘ချရု’ ပူဇော်ပစ္စည်း ပြောင်းလဲသွားသော ဖြစ်ရပ်တွင် ရောဒြနှင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ မီးတို့၏ ဆက်စပ်မှုကြောင့်၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ မီးကို မွှေ/ဖွင့်ထုတ်ရာမှ ဇမဒဂ္နိ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 59
विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः / प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८// सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा / कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी
ကူရှိက၏ သား ဂါဓိသည် ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို အမွေဆက်ခံသူအဖြစ် ရရှိပြီး ဘြဟ္မရ္ရှီတို့နှင့် တန်းတူသော အဆင့်ကို ရောက်ခဲ့သည်။ ဘြဟ္မာ၏ ကာကွယ်အနုဂ्रहဖြင့် အမြင့်မြတ်သော ဂတိသို့ သွားလေ၏။ သန့်ရှင်းသော သတ္တဝတီသည် သစ္စာဝတ္တ၌ တည်ကြည်ခဲ့ပြီး၊ သူမထံမှ ‘ကೌಶိကီ’ ဟူသော မဟာမြစ် ပေါ်ထွန်းစီးဆင်းလာသည်။
Verse 60
परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः
စီးဆင်းနေသော မဟာဘဂါ ကೌಶိကီ မြစ်သည် မြစ်များအနက် အထူးမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ အိက္ရှ္ဝာကူ မျိုးရိုးမှ ‘ရေဏုက’ ဟူသော ဘုရင်တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။
Verse 61
तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका / रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना
သူ၏ မဟာဘဂါ သမီးသည် ရေဏုကာ ဖြစ်ပြီး ‘ကမလီ’ ဟူသော အမည်လည်း ရှိသည်။ ထို ရေဏုကာ-ကမလီတွင် တပဿာ၊ သည်းခံတည်ကြည်မှု (ဓృతి) နှင့် သမာဓိတို့ဖြင့် (မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိ) တည်ရှိ하였다။
Verse 62
आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् / सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्
အာရ္ချီကသည် အလွန်တောက်ပ၍ ကြောက်မက်ဖွယ်တန်ခိုးရှိကာ ဗိဒ္ဓာအားလုံး၌ ပြည့်စုံပြီး ဓနုရ္ဝေဒ၌ ကျွမ်းကျင်သော အမြတ်ဆုံး ဇမဒဂ္နိကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 63
रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् / और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः
အော်ဝရဝంశ ရိချီက၏ စတျဝတီမှ မဟာမနာ ရာမ ပေါ်ထွန်းလာသည်—ခ္ෂတ်ရိယများကို သတ်ဖြတ်သူ၊ မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့။
Verse 64
जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः / मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः
တပသ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဘြဟ္မဗိဒ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဇမဒဂ္နိ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အလယ်သားမှာ ရှုနಃရှေဖ၊ အငယ်ဆုံးမှာ ရှုနःပုချ္ချ ဖြစ်သည်။
Verse 65
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः
ဓမ္မတရားရှိသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို ‘ဝိශ්ဝရထ’ ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း မှတ်ယူကြသည်။ ဘೃဂု၏ ကရုဏာကြောင့် မွေးဖွား၍ ကೌಶိက မျိုးဆက်ကို တိုးပွားစေ하였다။
Verse 66
विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः / हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ သား ရှုနःရှေဖသည် မုနိ ဖြစ်လာ하였다။ ဟရိශ්ချန္ဒရ၏ ယဇ్ఞတွင် သူသည် အမှန်တကယ် ပశုဘလီအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။
Verse 67
देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्
နတ်တို့က ပေးအပ်သော ရှုနရှေဖကို ထပ်မံ၍ ဝိශ්ဝာမိတ္တရထံ အပ်နှံ하였다။ နတ်တို့၏ ပေးအပ်မှုကြောင့် သူကို ‘ဒေဝရာတ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 68
विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ သားများအနက် ရှုနရှေဖကို အကြီးဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်။ မဓုချန္ဒ စသည့်သူများနှင့် ကෘတဒေဝ၊ ဓြုဝ၊ အဋ္ဌက တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 69
कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै / तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्
ကဿပနှင့် ပူရဏတို့လည်း ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ သားများဖြစ်သည်။ ထို မဟာတ္မာ ကೌသိက မျိုးရိုး၏ ဂိုತ್ರများသည် အမျိုးမျိုး ခွဲထွက်ပျံ့နှံ့하였다။
Verse 70
पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः / उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः
ပါර්သိဝ၊ ဒေဝရာတ၊ ဂျာဇ္ဉဝလ္က്യ၊ သမർပဏ၊ ဥဒುಂಬရ၊ ဝာတဍ္ယ၊ တလကာယန နှင့် ချာန္ဒြဝ—ဤတို့ကို (ကೌသိက ဂိုತ್ರ၏) ခွဲမျိုးများဟု ဆိုကြသည်။
Verse 71
लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः / बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च
လိုဟိဏ္ယ၊ ရေဏဝ၊ ကာရိသဝတို့လည်း မှတ်သားကြသည်။ ထို့အတူ ဘဘ္ရဝ၊ ပဏိန နှင့် ဓျာနဇပျ တို့လည်း (ခွဲမျိုး) ဖြစ်ကြသည်။
Verse 72
श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः / देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः
ရှျာမာယန၊ ဟိရဏျာက္ခ၊ သာံကෘတ၊ ဂာလဝ—ဤတို့ကို ထင်ရှားသော မျိုးနွယ်များဟု မှတ်တမ်းတွင် ဆိုထားသည်။ ဒေဝလ၊ ယမဒူတ နှင့် ရှာလင်ကာယန-ဗာရှ္ကလ တို့လည်း ဖော်ပြထားသည်။
Verse 74
लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः / ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः // ६५।७३// कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः / योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै / विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः
ပညာရှိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အခြားသားများမှာ လာလာဍ္ဍျ နှင့် ဘာဒရ တို့ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ရှိယန္တရ မျိုးရိုးတွင် လက်ထပ်ရန် သင့်တော်ကာ ‘ကောရှိက’ ဟု အများအပြားကို မှတ်တမ်းတွင် ခေါ်ဆိုထားသည်။ ကောရှိက၊ ဆောရှရုတ နှင့် အခြား စိုင်ဓဝါယန များလည်း ရှိသည်။ သန့်ရှင်းသော ယောဂေရှွရ ဘြဟ္မရိရှိ ကောရှိက—ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ သားများအနက် ရှုနಃရှေဖ ကို အကြီးဆုံးဟု မှတ်ယူထားသည်။
Verse 75
दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः / अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया
ဝိශ්ဝာမိတ္တရမှ ဒೃષဒ္ဝတီ၏ သား အဋ္ဌက လည်း မွေးဖွားခဲ့သည်။ အဋ္ဌက၏ သားမှာ လောဟိ ဖြစ်ပြီး၊ ဤသူကို ငါသည် ဇဟ္နု-ဂဏ ဟု ဆိုခဲ့သည်။
Verse 76
ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा
ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်—“ဤနေရာတွင် မည်သို့သော လက္ခဏာရှိသည့် ဓမ္မဖြင့်လဲ၊ မည်သို့သော တပဿဖြင့်လဲ၊ သို့မဟုတ် မည်သို့သော ရှရုတိ-ပညာဖြင့်လဲ (ဤအရာကို ရရှိနိုင်သနည်း)?”
Verse 77
ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ စသည့် မင်းများသည် ဘြာဟ္မဏ္ယ အဆင့်ကို ပြည့်စုံစွာ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မည်သည့် အမည်ခေါ်ဆိုမှုနှင့် မည်သည့် နည်းလမ်းတို့ဖြင့် က္ଷတ္တရိယတို့သည် ဘြာဟ္မဏ္ယ သို့ ရောက်ခဲ့သနည်း—(ဖော်ပြပါ)။
Verse 78
विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा / एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्
တပဿနှင့် ဒါန၏ ထူးခြားချက်ကို သိလိုပါသည်။ ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် သူသည် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝသော စကားကို ပြောကြား하였다။
Verse 79
अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते
မတရားနည်းဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးဖြင့် အထက်မြတ်သော ဒွိဇတို့ကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ဓမ္မကို မျှော်လင့်၍ ယဇ္ဈပြုသူသည် ဓမ္မဖလကို မရနိုင်။
Verse 80
जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः
ငွေကြေးလိုဘကြောင့် ထိန်းချုပ်မရဘဲ ပြင်းထန်သော ဇပကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ရာဂနှင့် မောဟတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ နောက်ဆုံးတွင် သန့်စင်ရေးအတွက်သာ ဒါနပေးသူ—
Verse 81
तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत / तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः
ထိုသူ—စိတ်ဆိုးသော၊ အကြမ်းဖက်သော၊ ဓမ္မကို လိုက်နာသကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်သူ—ပေးသော ဒါနတို့သည် အမှန်တကယ် အကျိုးမရှိ။
Verse 82
एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः
ဤသို့ ငွေကြေးရပြီး မောဟကြောင့် ဒါနပေး၍ ယဇ္ဈပြုသော်လည်း၊ ဒုရాతမာ၏ ကမ္မကြောင့် မလင်းမသန့်သော ဒါနသည် မတည်မြဲ။
Verse 83
न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् / कामाननभि संधाय यजते च ददाति च
တရားမျှတစွာ ရရှိသော ဥစ္စာကို သန့်ရှင်းသော တီရ္ထနေရာ၌ ထုံးတမ်းအတိုင်း လှူဒါန်းပူဇော်ရမည်။ ဆန္ဒကာမ မချည်နှောင်ဘဲ ယဇ္ဉ ပြု၍ ဒါနလည်း ပေးသည်။
Verse 84
स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् / दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति
သူသည် ဒါန၏ အကျိုးကို ရရှိပြီး ထိုဒါနသည် ပျော်ရွှင်မှုကို ပေါ်ထွန်းစေသည်။ ဒါနဖြင့် အာနন্দခံစားမှုများ ရပြီး သစ္စာဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သည်။
Verse 85
तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति / सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्
ကောင်းစွာ ပူဇော်တပသဖြင့် သူသည် လောကများကို ထောက်တည်ကာ တည်မြဲနေသည်။ သို့သော် တပသထက် သစ္စာက ပိုမြတ်; ထို့ကြောင့် ဉာဏ်ကို ဂုရုဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 86
श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः / विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः
တပသဖြင့် စိဒ္ဓိရသော၊ က္ෂတ္တရိယနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ဒွိဇများလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း ကြားရသည်—ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၊ မန်ဓာတာ မင်း၊ သံကృతိ နှင့် ကပိ။
Verse 87
काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः / आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च
ထို့အတူ ကာရှျ၊ ပုရုကုတ္ဆ၊ ရှလ၊ ဂြစ်စမဒ ပရဘု၊ အာရ္ဋ္ဌိရှೇဏ၊ အဇမီဍ္ဍ နှင့် ဘာရ္ဂဗျೋမ တို့လည်း (တပသဖြင့် စိဒ္ဓိရ) ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 88
कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा / रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः
ကက္ခီဝန်၊ အောသိဇ၊ ရှိရှိရ၊ ရထာန္တရ၊ ရှောနက နှင့် ဝိෂ္ဏုဝృద్ధ စသည့်သူတို့သည် ဘုရင်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 89
क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः
ဤသူတို့သည် က္ෂတ္တရိယဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသူများဟု မှတ်ယူကြသည်။ တပဿာကြောင့် ရှိသူတို့၏ အဆင့်သို့ ရောက်ပြီး၊ ရာဇရိရှီအားလုံး မဟာသိဒ္ဓိကို ရရှိ하였다။
Verse 90
अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः
ယခုမှစ၍ မဟာတ္မာ အာယု၏ မျိုးဆက်ဝင်္သကို ငါ ဖော်ပြမည်။
A core Lunar (Somavaṃśa) sequence: Soma → Budha → Purūravas, using Purūravas as a dynastic anchor-figure for subsequent royal descent mapping.
She is driven by a Brahmā-related curse and seeks śāpa-mokṣa through a niyama (pact) with Purūravas—rule-bound cohabitation involving restricted sights (notably fire), regulated intimacy, and stipulated symbols (two rams near the bed), maintained for a fixed term.
Caitraratha, Mandākinī’s banks, Alakā, Nandana, Gandhamādana, Meru, Uttarakuru, and Kalāpa-grāma appear as “divine topography” indices, situating the human–apsaras episode within Purāṇic cosmic geography rather than a purely terrestrial setting.