Next Verse

Shloka 1

Gāndharva-lakṣaṇa

Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते गान्धर्वलक्षणं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः // ६२// सूत उवाच कुकुद्मिननस्तु तं लोकं रैवतस्य गतस्य ह / त्दृता पुण्यजनैः सर्वा राक्षसैः साकुशस्थली

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite gāndharvalakṣaṇaṃ nāma dviṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ // 62// sūta uvāca kukudminanastu taṃ lokaṃ raivatasya gatasya ha / tdṛtā puṇyajanaiḥ sarvā rākṣasaiḥ sākuśasthalī

ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ အုပ်ပေါဓ္ဓာတပဒ၌ ဘာရ္ဂဝချရိတ၏ “ဂန္ဓဗ္ဗလက္ခဏ” ဟူသော အခန်း ၆၂ ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—ရိုင်ဝတ၏ သား ကုကုဒ္မီ သောလောကသို့ သွားပြီးနောက် “သာကူရှသ္ထလီ” ဟူသော မြေတပြင်လုံးသည် ပုဏ္ဏယဇနနှင့် ရက္ခသတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်သွား하였다။

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/closure particle (इति-प्रयोग)
śrī-brahmāṇḍein the Śrī-Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī-brahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; karmadhāraya title-compound
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-purāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu + prokta (कृदन्त; √vac/√brū)
FormNeuter, Locative (7th), Singular; past passive participle (क्त) ‘prokta’ qualifying purāṇa
madhyama-bhāgein the middle section
madhyama-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyama + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular; ordinal qualifying pāda
upoddhāta-pādein the introductory quarter/section
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta + pāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
bhārgava-caritein the narrative of the Bhārgavas
bhārgava-carite:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhārgava + carita (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
gāndharva-lakṣaṇam‘Characteristics of Gandharvas’
gāndharva-lakṣaṇam:
Karma (कर्म) / Nāmadheya (नामधेय)
TypeNoun
Rootgāndharva + lakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; used as chapter-title apposition
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; naming particle (नाम)
dviṣaṣṭitamaḥsixty-second
dviṣaṣṭitamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi-ṣaṣṭi-tama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ordinal ‘62nd’ qualifying adhyāyaḥ
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
kukudminanaḥof Kukudmin (reading uncertain)
kukudminanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootkukudminana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; reading uncertain; likely ‘of Kukudmin’ (text corrupt)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; adversative/contrast particle
tamthat
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; demonstrative pronoun
lokamworld/realm
lokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
raivatasyaof Raivata
raivatasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootraivata (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th), Singular
gatasyawho had gone
gatasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√gam + gata (कृदन्त)
FormMasculine, Genitive (6th), Singular; past participle (क्त) qualifying raivatasya
haindeed/then
ha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormAvyaya; narrative particle (ह)
ākrāntāoverrun/occupied
ākrāntā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√kram + ākrānta (कृदन्त)
FormFeminine, Nominative (1st), Singular; past participle (क्त) ‘overrun/occupied’; agrees with sthalī
puṇya-janaiḥby the holy beings
puṇya-janaiḥ:
Karaṇa (करण) / Agent-instrumental (कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootpuṇya + jana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
sarvāentire
sarvā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st), Singular; agrees with sthalī
rākṣasaiḥby the rākṣasas
rākṣasaiḥ:
Karaṇa (करण) / Agent-instrumental (कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd), Plural
sā-kuśa-sthalīthe kuśa-grass plain/ground
sā-kuśa-sthalī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsa + kuśa + sthalī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st), Singular; ‘with kuśa-grass’ (स- उपपद)