
Gāndharva-lakṣaṇa (Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga)
ဤအধ্যာယတွင် စူတ၏ပုံပြင်ပြောစနစ်ဖြင့် ပုရာဏသဘောတရားအတိုင်း စာရင်းသွင်းသကဲ့သို့ ဆက်လက်တင်ပြပြီး မကြာခင်မှာပင် ဝంశာအကြောင်းသို့ လှည့်သွားသည်။ ကုကုဒ္မင်/ရေဝတကို ရည်ညွှန်းခြင်းနှင့် ပုဏ္ယဇနများ၊ ရာක්ෂသများက နေရာတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ထားခြင်းတို့က ဒဏ္ဍာရီ-သမိုင်းနောက်ခံကို ဖန်တီးသည်။ ထို့နောက် က္ෂတ္တရိယအုပ်စုများ၊ ထွက်ပြေးခြင်းနှင့် လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်း မော်တီဖ်များ၊ အမည်ပါဝင်သော မျိုးရိုးများကို ဖော်ပြသည်။ မျိုးရိုးချိတ်ဆက်မှုတိုတောင်း (နဘ္ဟာဂ/နာဘ္ဟာဂ → နာဘ္ဟာဂ/နာဘ္ဟာဒ; အမ္ဗရီရှ; ဝိရူပ; ပೃṣဒသွဝ; ရထီတရ) ကို တင်ပြပြီး “က္ෂတ္တရ-ပရသူတာ” ဖြစ်သော်လည်း အာင်္ဂိရသဟု မှတ်မိကြခြင်းကို ပရဝရနှင့် က္ෂေတရ ဆက်နွယ်မှုကြောင့် မျိုးရိုးပြန်လည်ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် နေမင်းဝంశ (အိက္ရှဝါကု) သို့ ရောက်ပြီး အိက္ရှဝါကု၏ သားစဉ်မြေးဆက်၊ ဝိကုက္ရှိ၊ နိမိ၊ ဒဏ္ဍ စသည့် ထင်ရှားသော သားများနှင့် ဥတ္တရာပထ၊ ဒက္ခိဏဘက်သို့ အုပ်ချုပ်ရေး/နယ်မြေ ခွဲဝေမှုကို ဖော်ပြသည်။ အရှ္ဌကာ/ရှ္ရာဒ္ဓ အပိုင်းတွင် ဘုရင်က ရှ္ရာဒ္ဓအတွက် အသားကို အမိန့်ပေးပြီး ဝိကုက္ရှိက အမဲလိုက်ကာ အချို့ကို စားသဖြင့် ထိုအသားကို ဝသိဋ္ဌက ရိုးရာအတိုင်း သန့်စင်ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုကာ အမိန့်၊ ရိုးရာသန့်ရှင်းမှုနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကြား တင်းမာမှုကို ပြသည်။ စုစည်းအားဖြင့် ဂန္ဓರ್ವလက္ခဏာဟု ခေါင်းစဉ်ပြထားသော်လည်း မျိုးရိုးစာရင်းနှင့် ဓမ္မပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ပေါင်းစည်းကာ အမည်ခေါ်ပုံနှင့် မျိုးရိုးမှတ်ဉာဏ်ကို ရှင်းလင်းသည်။
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते गान्धर्वलक्षणं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः // ६२// सूत उवाच कुकुद्मिननस्तु तं लोकं रैवतस्य गतस्य ह / त्दृता पुण्यजनैः सर्वा राक्षसैः साकुशस्थली
ဤသို့ သီရိဗြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌ ဝါယုမိန့်ကြားသော အလယ်ပိုင်း၊ တတိယ အုပ်ပေါဓ္ဓာတပဒ၌ ဘာရ္ဂဝချရိတ၏ “ဂန္ဓဗ္ဗလက္ခဏ” ဟူသော အခန်း ၆၂ ဖြစ်သည်။ စူတက ပြောသည်—ရိုင်ဝတ၏ သား ကုကုဒ္မီ သောလောကသို့ သွားပြီးနောက် “သာကူရှသ္ထလီ” ဟူသော မြေတပြင်လုံးသည် ပုဏ္ဏယဇနနှင့် ရက္ခသတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်သွား하였다။
Verse 2
तद्वै भ्रातृशतं तस्य धार्मिकस्य महात्मनः / निबध्यमानं नाराचैर्विदिशः प्राद्रवद्भयात्
ဓမ္မတရားရှိသော မဟာတ္မာ၏ ညီအစ်ကို တစ်ရာယောက်သည် နာရာစ မြားများဖြင့် ထိုးနှက်ချုပ်နှောင်ခံရလျက်ပင် ကြောက်ရွံ့၍ ဝိဒိရှာဘက်သို့ ပြေးလွှားသွားကြသည်။
Verse 3
तेषां तु तद्भयक्रान्तक्षत्रियाणां च विद्रुताम् / अन्ववायस्तु सुमहांस्तत्र तत्र द्विजोत्तमाः
ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးသွားသော က္ṣတ္ရိယတို့၏ နောက်တွင် နေရာနေရာ၌ ဒွိဇောတ္တမ (ဗြာဟ္မဏအမြတ်) များနှင့်အတူ အလွန်ကြီးမားသော လိုက်ပါအုပ်စုတစ်စုလည်း ရှိနေ하였다။
Verse 4
शार्याता इति विख्याता दिक्षु सर्वासु धर्मिकाः / धृष्टस्य धर्ष्टिकं सर्वं रणधृष्टं बभूव ह
သူတို့သည် “ရှာရျာတာ” ဟု နာမည်ကြီးပြီး အရပ်ရပ်၌ ဓမ္မနಿಷ್ಠသူများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဓೃṣṭ၏ သတ္တိကြောင့် ဓာရ္ṣṭိကတို့အားလုံးသည် စစ်မြေပြင်၌ပင် မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 5
त्रिसाहस्रं तु स गणः क्षत्रियाणां महात्मनाम् / नभगस्य च दायादो नाभादो नाम वीर्यवान्
မဟာတ္မာ က္ṣတ္ရိယတို့၏ အုပ်စုသည် သုံးထောင်ရှိပြီး၊ နဘဂ၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ “နာဘားဒ” ဟုခေါ်သော သတ္တိရှင်ဖြစ်သည်။
Verse 6
अंबरीषस्तु नाभागिर्विरूपस्तस्य चात्मजः / पृषदश्वो विरूपस्य तस्य पुत्रो रथीतरः
အမ္ဗရီရှသည် နာဘာဂ၏ သားဖြစ်၍၊ သူ၏ သားမှာ ဝိရူပ ဖြစ်သည်။ ဝိရူပ၏ သားမှာ ပೃષဒశွ ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ သားမှာ ရထီတရ ဖြစ်သည်။
Verse 7
एते क्षत्रप्रसूता वै पुनश्चाङ्गिरसः स्मृताः / रथीतराणां प्रवराः क्षेत्रोपेता द्विजातयः
ဤသူတို့သည် က္ෂတ္တရိယ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော်လည်း ထပ်မံ၍ အာင်ဂိရသ မျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရထီတရ မျိုးဆက်တွင် အထူးမြတ်သော ပ္ရဝရများဖြစ်၍၊ က္ෂೇತ್ರဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဒွိဇာတိဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 8
क्षुवतस्तु मनोः पूर्वमिक्ष्वाकुरभिनिःसृतः / तस्य पुत्रशतं त्वासीदिक्ष्वाकोर्भूरिदक्षिमम्
က္ෂုဝတမှ၊ မနုထက်တောင် အရင်က၊ အိက္ရှဝာကူ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အိက္ရှဝာကူတွင် သားတစ်ရာရှိ၍၊ အလွန်တရာ ဒါနရှင်နှင့် ဥဒාරသူများဖြစ်ကြသည်။
Verse 9
तेषां श्रेष्ठो विकुक्षिस्तु निमिर्दण्डश्च ते त्रयः / शकुनिप्रमुखास्तस्य पुत्राः पञ्चाशतस्तु ते
သူတို့အနက် ဝိကုက္ရှိ သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၍၊ နိမိနှင့် ဒဏ္ဍ—ဤသုံးဦးသည် အဓိကသူများဖြစ်သည်။ ရှကုနိကို ဦးဆောင်၍ သူ၏ သားငါးဆယ် ရှိသည်။
Verse 10
उत्तरापथदेशस्य रक्षितारो महीक्षितः / चत्वारिंशत्तथाष्टौ च दक्षिणस्यां तु वै दिशि
မဟီက္ရှိတ်သည် ဥတ္တရာပထ ဒေသ၏ ကာကွယ်သူ ဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် တောင်ဘက်ဦးတည်ရာတွင်လည်း ကာကွယ်သူ (မင်းများ) လေးဆယ်ရှစ် ယောက် ရှိသည်။
Verse 11
विराटप्रमुखास्ते च दक्षिणापथरक्षिणः / इक्ष्वाकुस्तु विकुक्षिं वै अष्टकायामथा दिशत्
သူတို့သည် ဝိရာဋကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထား၍ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းကို ကာကွယ်သူများဖြစ်ကြသည်။ ထို့နောက် အိක්ෂဝာကူသည် အဋ္ဌကာ-ရှရဒ္ဓအတွက် ဝိကុកရှိကို တာဝန်ပေး하였다။
Verse 12
राजोवाच / मांसमानय श्राद्धे त्वं मृगान्हत्वा महाबल / श्राद्धं मम तु कर्त्तव्यमष्टकानां न संशयः
မင်းကြီးက ပြောသည်—“အို မဟာဗလ၊ ရှရဒ္ဓအတွက် မုရိဂများကို လိုက်လံသတ်ပြီး အသားယူလာ။ အဋ္ဌကာ-ရှရဒ္ဓကို ငါ မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ သံသယမရှိ।”
Verse 13
स गतो मृगयां चैव वचनात्तस्य धीमतः / मृगान्सहस्रकान्हत्वा परिश्रान्तश्च वीर्यवान्
ဉာဏ်ရှိသူ၏ စကားအတိုင်း သူသည် အမဲလိုက်သွား하였다။ မုရိဂများကို ထောင်ချီသတ်ပြီးနောက် ထိုသူရဲကောင်းသည် အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားသည်။
Verse 14
भक्षयच्छशकं तत्र विकुक्षिर्मृगयां गतः / आगते हि विकुक्षै तु समांसे महसैनिके
အမဲလိုက်သွားသော ဝိကុកရှိသည် ထိုနေရာတွင် ရှရှက (ကြွက်မြီးရှည်/ကြောင်မုဆိုး—ယုန်) တစ်ကောင်ကို စားခဲ့သည်။ အသားနှင့်အတူ မဟာစစ်သည် ဝိကុកရှိ ပြန်ရောက်လာသောအခါ…
Verse 15
वसिष्ठं चोदयामास मांस प्रोक्षयतामिति / तथेति चोदितो राज्ञा विधिवत्तदुपस्थितम्
မင်းကြီးသည် ဝသိဋ္ဌကို “အသားကို ပရိုက္ရှဏ (သန့်စင်ပက်ဖျန်း) လုပ်ပါ” ဟု တိုက်တွန်း하였다။ မင်းအမိန့်အရ ဝသိဋ္ဌက “ထိုသို့ပင်” ဟုဆိုကာ ဓမ္မနည်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 16
स दृष्ट्वोपहतं मांसं क्रुद्धो राजानमब्रवीत् / अनेनोपहतं मांसं पुत्रेण तव पार्थिव
ဒဏ်ရာရသော အသားကို မြင်၍ သူသည် ဒေါသထွက်ကာ ဘုရင်အား ပြောသည်—“အို မြေကြီး၏ မင်းကြီး၊ သင်၏ သားက ဤအသားကို မသန့်စင်အောင် လုပ်ခဲ့သည်”
Verse 17
शशभक्षाददुष्टं वै नैव मांसं महाद्युते / शशो दुरात्मना पूर्वममना भक्षितो ऽनघ
အို မဟာတောက်ပသူ၊ ကြွက်တောင် (မုဆိုး) ကိုစားခြင်းကြောင့် အသားမညစ်မလင်းမဖြစ်ပါ; သို့သော် အပြစ်ကင်းသူရေ၊ အရင်က မကောင်းသော အမန်က ထိုကြွက်တောင်ကို စားပြီးသားဖြစ်သည်
Verse 18
तेन मांसमिदं दुष्टं पितॄणां नृपसत्तम / इक्ष्वाकुस्तु ततः क्रुद्धो विकुक्षिमिदमब्रवीत्
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤအသားသည် ပိတೃတို့အတွက် မသန့်စင်သောအရာဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် ဒေါသထွက်သော အိක්ෂဝာကူသည် ဝိကុកရှီအား ဤသို့ ပြော하였다။
Verse 19
पितृकर्मणि निर्दिष्टो मया च मृगयां गतः / शशं भक्षयसे ऽरण्ये निर्घृणः पूर्वमद्य तु
ပိတೃကర్మအတွက် မင်းကို အမဲလိုက်ရန် ငါညွှန်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် မင်းသည် ကြင်နာမှုမရှိဘဲ တောထဲတွင် ကြွက်တောင်ကို စားနေသည်—အရင်ကလည်း၊ ယနေ့လည်း။
Verse 20
तस्मात्परित्यजामि त्वां गच्छ त्वं स्वेन कर्मणा / एवमिक्ष्वाकुणा त्यक्तो वसिष्ठवचनात्सुतः
ထို့ကြောင့် ငါသည် မင်းကို စွန့်ပစ်သည်။ မင်း၏ ကံအတိုင်း သွားလော့။ ဤသို့ ဝသိဋ္ဌ၏ စကားအရ အိක්ෂဝာကူသည် သားကို စွန့်ပစ်ခဲ့သည်။
Verse 21
इक्ष्वाकौसंस्थिते तस्मिञ्छशादः पृथिवीमिमाम् / प्राप्तः परगधर्मात्मा स चायोध्याधिपो ऽभवत्
အိက္ရှွာကူ မင်းဆက်၌ ထိုကာလတွင် ရှရှာဒ သည် ဤမြေကြီးကို ရရှိခဲ့သည်။ ဓမ္မတရား၌ မြင့်မြတ်စွာ တည်သောသူဖြစ်၍ အယောဓျာ၏ အရှင်ဖြစ်လာ하였다။
Verse 22
तदाकरोत्स राज्यं वै वसिष्ठपरिनोदितः / ततस्तेनैनसा पूर्णो राज्यावस्थो महीपतिः
ထိုအခါ ဝသိဋ္ဌ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် သူသည် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်하였다။ ထို့နောက် အာဏာတည်နေသော မင်းသည် ထိုအပြစ်ဖြင့် ပြည့်နှက်သွား하였다။
Verse 23
कालेन गतवान्सो ऽथ शकृन्मूत्रतरङ्गितम् / ज्ञात्वैवमेतदाख्यानं ना विधिर्भक्षयेद्बुधः
အချိန်ကြာလာသော် သူသည် ထွက်ခွာသွားပြီး မစင်နှင့် ဆီးလှိုင်းများဖြင့် လှုပ်ရှားသော နရကကို ရောက်하였다။ ဤအကြောင်းကို သိသော ပညာရှိသည် အသားမစားသင့်။
Verse 24
मांसभक्षयितामुत्र यस्य मांसमिहाद्म्यहम् / एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः
“နောက်ဘဝ၌ ငါစားမည့်သူ၏ အသားကိုပင် ဤဘဝ၌ ငါစားနေသည်” ဟူသည်။ ဤအရာကိုပင် ပညာရှိတို့က ‘အသား’၏ အဓိပ္ပါယ်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 25
शशादस्य तु दायादः ककुत्स्थो नाम वीर्यवान् / इन्द्रस्य वृषभूतस्य ककुत्स्थो जयते पुरा
ရှရှာဒ၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ကကုတ်သ္ထ အမည်ရှိ သတ္တိပြည့်ဝသူ ဖြစ်သည်။ ရှေးကာလ၌ နွားထီးရုပ်ဖြင့်ရှိသော အိန္ဒြာမှ ကကုတ်သ္ထ မွေးဖွား하였다။
Verse 26
पूर्वमाडीबके युद्धे ककुत्स्थस्तेन संस्मृतः / अनेनास्तु ककुत्स्थस्य पृथुश्चानेन स स्मृतः
ရှေးက မာဍီဘက စစ်ပွဲတွင် သူ့ကြောင့် ကကုတ္သ္ထကို မှတ်မိစေခဲ့သည်။ ဤမျိုးဆက်အစဉ်အလာဖြင့် ကကုတ္သ္ထနှင့်အတူ ပೃထုကိုလည်း မှတ်မိကြသည်။
Verse 27
दृषदश्वः पृथोः पुत्रस्तस्मादन्ध्रस्तु वीर्यवान् / अन्ध्रात्तु युवनाश्वस्तु शावस्तस्तस्य चात्मजः
ပೃထု၏သားမှာ ဒೃષဒသွဝ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုမှ အင်ဓရ (Andhra) သတ္တိပြင်းထန်သူ ပေါ်ထွန်း하였다။ အင်ဓရမှ ယုဝနာရှွဝ၊ ထို၏သားမှာ ရှာဝတ်စတ ဖြစ်သည်။
Verse 28
जज्ञे श्रावस्तको राजा श्रावस्ती येन निर्मिता / श्रावस्तस्य तु दायादो बृहदश्वो महायशाः
ရှာဝတ်စတက မင်းကြီး ပေါ်ထွန်း၍ သူက ရှာဝတ်စတီ မြို့ကို တည်ထောင်하였다။ ရှာဝတ်စတ၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဘృဟဒသွဝ ဖြစ်သည်။
Verse 29
बृहदश्वसुतश्चापि कुवलाश्व इति श्रुतः / यस्तु धुन्धुवधाद्राजा धुन्धुमारत्वमागतः
ဘೃဟဒသွဝ၏သားကို ကုဝလာရှွဝ ဟု လူသိများသည်။ ဓုန္ဓုကို သတ်ဖြတ်သဖြင့် မင်းကြီးသည် ‘ဓုန္ဓုမာရ’ ဟူသော ဘွဲ့ကို ရရှိ하였다။
Verse 30
ऋषय ऊचुः धुन्धोर्वधं महाप्राज्ञ घोतुमिच्छाम विस्तरात् / यदर्थं कुवलाश्वस्य धुन्धुमारत्वमागतम्
ရဟန်းတော်များက ဆိုကြသည်—“မဟာပညာရှိရေ၊ ဓုန္ဓုကို သတ်ဖြတ်သည့် အကြောင်းကို အသေးစိတ် နားထောင်လိုပါသည်။ မည်သို့ကြောင့် ကုဝလာရှွဝသည် ‘ဓုန္ဓုမာရ’ ဟူသော ဘွဲ့ကို ရခဲ့သနည်း?”
Verse 31
सूत उवाच कुवलाश्वस्य पुत्राणां सहस्राण्येकविंशतिः / सर्वे विद्यासु निष्णाता बलवन्तो दुरासदाः
သုတက ပြောသည်—ကူဝလာရှွ၏ သားတော်များမှာ နှစ်သောင်းတစ်ထောင် ရှိ၏။ အားလုံး ပညာရပ်၌ ကျွမ်းကျင်၍ အင်အားကြီးကာ မတားဆီးနိုင်သူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 32
बभूवुर्धार्मिकाः सर्वे यज्वानो भूरिदक्षिणाः / कुवलाश्वं महावीर्यं शूरमुत्तमधार्मिकम्
သူတို့အားလုံးသည် ဓမ္မကိုလိုက်နာသူများ၊ ယဇ్ఞပြုသူများ၊ ဒက္ခိဏာကို များစွာ ပေးလှူသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ကူဝလာရှွသည် အင်အားကြီးမားသော သူရဲကောင်း၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓမ္မဝင် ဖြစ်၏။
Verse 33
बृहदश्वो ह्यभ्यषिञ्चत्तस्मिन्राज्ये नराधिपः / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश ह
လူတို့၏ အရှင် ဘృဟဒအရှွသည် ထိုနိုင်ငံ၌ ဘုရင်အဖြစ် အဘိသိက္ကာ ခံယူ하였다။ မင်းရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို သားတော်ထံ လွှဲပြောင်းပြီးနောက် ဘုရင်သည် တောသို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 34
बृहदश्वं महाराजं शूरमुत्तमधार्मिकम् / प्रयास्यन्तमुतङ्कस्तु ब्रह्मर्षिः प्रत्यवारयत्
မဟာဘုရင် ဘృဟဒအရှွ—သူရဲကောင်း၍ ဓမ္မမြတ်သူ—ထွက်ခွာမည်အချိန်တွင် ဘြဟ္မရိရှီ ဥတ္တင်ကာက တားဆီး하였다။
Verse 35
उत्तङ्क उवाच भवता रक्षणं कार्यं तत्तावत्कर्त्तुमर्हति / निरुद्विग्नस्तपस्छर्तुं न हि शक्रो ऽपि पार्थिव
ဥတ္တင်ကာက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ထိုအချိန်အထိ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်ကို သင် ဆောင်ရွက်ရမည်၊ သင်သည် ထိုအလုပ်ကို လုပ်ရန် အရည်အချင်းရှိ၏။ စိတ်မပူပန်ဘဲ တပသ်ကျင့်ခြင်းကို အင်ဒြာတောင် မပြုနိုင်။
Verse 36
ममाश्रमसमीपेषु मेरोर्हि परितस्तु वै / समुद्रो वालुकापूर्णस्तत्र तिष्ठति भूपते
အို မင်းကြီးရေ၊ ကျွန်ုပ်၏ အာရှရမ်အနီး၌ မေရုတောင်ကို ပတ်လည်ဝိုင်းကာ သဲဖြင့်ပြည့်နှက်သော သမုဒ္ဒရာသည် အမှန်တကယ် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိသည်။
Verse 37
देवतानामवध्यस्तु महाकायो महाबलः / अन्तर्भूमिगतस्तत्र वालुकान्तर्हितो महान्
သူသည် နတ်တို့ကတောင် မသတ်နိုင်သူ၊ ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ အင်အားမဟာသူ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ မြေအောက်သို့ ဝင်ကာ သဲအတွင်း၌ ကြီးမြတ်စွာ ဖုံးကွယ်နေသည်။
Verse 38
राक्षसस्य मधोः पुत्रो धुन्धुर्नाम महासुरः / शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम्
ရాక్షస မဓု၏ သား၊ “ဓုန္ဓု” အမည်ရှိ မဟာအဆုရသည် လောကပျက်စီးစေရန် ကြမ်းတမ်းသော တပသကို ခံယူကာ ထိုနေရာ၌ လဲလျောင်းနေသည်။
Verse 39
संवत्सरस्य पर्यन्ते स निश्वासं विमुञ्चति / यदा तदा मही तत्र चलति स्म सकानना
နှစ်တစ်နှစ်၏ အဆုံးတွင် သူသည် အသက်ရှူထုတ်သည်။ ထိုအခါတိုင်း ထိုနေရာရှိ တောတောင်များနှင့်အတူ မြေကြီးသည် တုန်လှုပ်သည်။
Verse 40
तस्य निश्वासवातेन रज उद्धूयते महत् / आदित्यपथमावृत्य सप्ताहं भूमिकंपनम्
သူ၏ အသက်ရှူလေကြောင့် ကြီးမားသော ဖုန်မှုန့်များ ပျံ့နှံ့ထလာသည်။ နေရောင်လမ်းကြောင်းကို ဖုံးကွယ်ကာ ခုနှစ်ရက်တိုင်တိုင် မြေကြီးတုန်လှုပ်သည်။
Verse 41
सविस्फुलिङ्गं सज्वारं सधूममतिदारुणम् / तेन राजन्न शक्नोमि तस्मिन्स्थातुं स्व आश्रमे
မီးစက်များပါ၍ မီးလောင်တောက်ပကာ မီးခိုးထူထပ်ပြီး အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်; ထို့ကြောင့် အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် မိမိ၏ အာရှရမ်၌ ထိုနေရာတွင် မနေနိုင်ပါ။
Verse 42
तं वारय महाबाहो लोकानां हितकाम्यया / तेजस्ते सुमहद्विष्मुस्तेजसाप्याययिष्यति
မဟာဗာဟုရေ၊ လောကအကျိုးအတွက် သူ့ကို တားဆီးပါ; သင်၏ တေဇစ်သည် အလွန်ကြီးမား၍ ထိုဒုష్టကို မိမိတေဇစ်ဖြင့် အနိုင်ယူစေလိမ့်မည်။
Verse 43
लोकाः स्वस्था भवन्त्वद्य तस्मिन्विनिहते सुरे / त्वं हि तस्य वधार्थाय समर्थः पृथिवीपते
ထိုဒေဝကို သတ်ဖြတ်ပြီးလျှင် ယနေ့ပင် လောကများ အေးချမ်းကျန်းမာပါစေ; မြေကြီး၏ အရှင်၊ သူ့ကို သတ်ရန် သင်သာလျှင် တတ်နိုင်သည်။
Verse 44
विष्णुना च वरो दत्तो मम पूर्व यतो ऽनघ / न हि धुन्धुर्महावीर्यस्तेजसाल्पेन शाक्यते
အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ဗိဿဏုက ကျွန်ုပ်အား အရင်ကတည်းက ကောင်းချီးပေးထားသည်; အင်အားကြီးသော ဓုန္ဓုကို တေဇစ်နည်းနည်းဖြင့် မနိုင်ပါ။
Verse 45
निर्दग्धुं पृथिवीपालैरपि वर्षशतैरपि / वीर्यं हि सुमहत्तस्य देवैरपि दुरासदम्
မြေကြီးကို အုပ်ချုပ်သော မင်းများပင် ရာနှစ်များကြာကြာ ကြိုးစားသော်လည်း သူ့ကို မီးရှို့မနိုင်; သူ၏ အင်အားသည် အလွန်ကြီးမား၍ ဒေဝများပင် ခက်ခဲစွာသာ ချဉ်းကပ်နိုင်သည်။
Verse 46
एवमुक्तस्तु राजर्षिरुत्तङ्केन महात्मना / कुवलाश्वं तु तं प्रादात्तस्मिन् धुन्धुनिवारणे
မဟာတ္တမ ဥတ္တင်္ကက ဤသို့ဆိုသဖြင့် ရာဇရိရှီသည် ဓုန္ဓုကို တားဆီးရန် ကုဝလာရှွကို သူ့ထံ အပ်နှံ하였다။
Verse 47
भगवन्न्यस्तशस्भो ऽहमयं तु तनयो मम / भविष्यति द्विजश्रेष्ठ धुन्धुमारो न संशयः
အို ဘဂဝန်၊ ကျွန်ုပ်သည် လက်နက်များကို ချထားပြီးပြီ; သို့သော် ဤကျွန်ုပ်၏သားသည် ဒွိဇရှ్రေဋ္ဌ၊ သံသယမရှိ ဓုန္ဓုမာရ ဟု ခေါ်ခံရမည်။
Verse 48
स तमादिश्य तनयं धुन्धुमाग्णमच्युतम् / जगाम स वनायैव तपसे शंसितव्रतः
ဓုန္ဓုကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးမည့် အချျုတသဘောရှိသော သားကို ညွှန်ကြားပြီးနောက်၊ ချီးမွမ်းထိုက်သော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူသည် တပသ်ပြုရန် တောသို့ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 49
कुवलाश्वस्तु धर्मात्मा पितुर्वचनमाश्रितः / सहक्रैरेकविंशत्या पुत्राणां सह पार्थिवः
ဓမ္မတရားရှိသော ကုဝလာရှွသည် ဖခင်၏စကားကို အားထား၍ သားတော် နှစ်သောင်းတစ်ထောင်နှင့်အတူ မင်းအဖြစ် ထွက်ခွာ하였다။
Verse 50
प्रायादुत्तङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य निवारणे / तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवान्स्वेन तेजसा
သူသည် ဥတ္တင်္ကနှင့်အတူ ဓုန္ဓုကို တားဆီးရန် ထွက်ခွာ하였다; ထို့နောက် ဘဂဝန် ဗိဿနုသည် မိမိ၏ တေဇောဖြင့် သူ့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်တော်မူ하였다။
Verse 51
उत्तङ्कस्य नियोगात्तु लोकानां हितकाम्यया / तस्मिन्प्रयाते दुर्धर्षे दिवि शब्दो महानभूत्
ဥတ္တင်္က၏ အမိန့်အရ၊ လောကအကျိုးကို မျှော်မှန်း၍၊ မတားဆီးနိုင်သူ ထွက်ခွာသွားသော် ကောင်းကင်၌ ကြီးမားသော အသံတုန်လှုပ် ပေါ်ပေါက်하였다။
Verse 52
अद्य प्रभृत्येष नृपो धुन्धुमारो भविष्यति / दिव्यैः पुष्पैश्च तं देवाः संमतात्समवाकिरन्
ယနေ့မှစ၍ ဤမင်းသည် ‘ဓုန္ဓုမာရ’ ဟု ခေါ်ဝေါ်မည်။ နှစ်သက်သော နတ်တို့သည် ကောင်းကင်ပန်းများကို သူ့အပေါ် ပန်းမိုးအဖြစ် ကြဲချ하였다။
Verse 53
देवदुन्दुभयश्चैव प्रणेदुर्हि तदा भृशम् / स गत्वा पुरुषव्याघ्रस्तनयैः सह वीर्यवान्
ထိုအခါ နတ်ဒုန္ဒုဘီများလည်း အလွန်ကျယ်လောင်စွာ မြည်ဟည်း하였다။ လူတို့အတွင်း ကျားကဲ့သို့သော အင်အားကြီးသူသည် သားများနှင့်အတူ ထွက်ခွာ하였다။
Verse 54
समुद्रं खानयामास वालुकापूर्णमव्ययम् / तस्य पुत्रैः खनद्भिश्च वालुकान्तर्हितस्तदा
သူသည် သဲဖြင့်ပြည့်နှက်၍ မလျော့နည်းသော သမုဒ္ဒရာကို တူးဖော်하였다။ သားများလည်း တူးဖော်နေစဉ် သူသည် သဲအတွင်းသို့ အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 55
धुन्धुरासादितस्तत्र दिशमाश्रित्य पश्चिमाम् / मुखजेनाग्निना क्रुद्धो लोकानुद्वर्तयन्निव
အဲဒီမှာ ဓုန္ဓုသည် အနောက်ဘက်သို့ ခိုလှုံ၍ နီးကပ်လာ하였다။ ဒေါသထွက်ကာ ပါးစပ်မှ မီးကို ပက်ထုတ်၍ လောကများကို လှန်ပြန်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 56
वारि सुस्राव चोगेन महोदधिरिवोदये / सोमस्य सो ऽसुरश्रेष्ठो धारोर्मिकलिलो महान्
ယောဂအာနုဘော်ကြောင့် ရေသည် အရုဏ်တက်ချိန် မဟာသမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ လှိုင်းထန်စွာ စီးဆင်းလာ၏; ဆိုမ၏ အဆုရအထွတ်အမြတ်၏ မဟာရေစီးသည် လှိုင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်၏။
Verse 57
तस्य पुत्रास्तु निर्दग्धास्त्रय उर्वरिता मृधे / ततः स राजातिबलो राक्षसं तं महाबलम्
သူ၏သားသုံးယောက်သည် စစ်ပွဲတွင် မီးလောင်ကျွမ်း၍ အစအနသာ ကျန်ရစ်၏; ထို့နောက် အလွန်အားကြီးသော မင်းသည် ထိုမဟာအားရှိ ရက္ခသကို ရင်ဆိုင်ရန် ချီတက်၏။
Verse 58
आससाद महातेजा धुन्धुं बन्धुनिबर्हणम् / तस्य वारिमयं वेगमपि वत्स नराधिपः
မဟာတေဇရှိသော မင်းသည် ဆွေမျိုးများကို ဖျက်ဆီးသူ ဓုန္ဓုထံသို့ ချဉ်းကပ်၏; ချစ်သားရေ၊ သူ၏ ရေမုန်တိုင်းကဲ့သို့သော အရှိန်ကိုပါ မင်းက ရင်ဆိုင်နိုင်ခဲ့သည်။
Verse 59
योगी योगेन वह्निं च शमयामास वारिणा / निरस्यन्तं महाकायं बलेनोदकराक्षसम्
ယောဂီသည် ယောဂအာနုဘော်ဖြင့် ရေဖြင့် မီးကို ငြိမ်းစေ၏; ထို့ပြင် အားဖြင့် ကိုယ်ထည်ကြီးမားသော ရေရက္ခသကို တွန်းဖယ်၍ နှင်ထုတ်၏။
Verse 60
उत्तङ्कं दर्शयामास कृतकर्मा नराधिपः / उत्तङ्कश्च वरं प्रादात्तस्मै राज्ञे महात्मने
တာဝန်ပြီးမြောက်သော မင်းသည် ဥတ္တင်္ကကို တွေ့မြင်စေ၏; မဟာအတ္မာ ဥတ္တင်္ကသည် ထိုမင်းအား ဆုတောင်းပေးသည့် အခွင့်တစ်ပါးကို ပေးအပ်၏။
Verse 61
ददतश्चाक्षयं वित्तं शत्रुभिश्चाप्य धुष्यताम् / धर्मे रतिं च सततं स्वर्गे वासं तथाक्षयम्
ဒါနပြုသူ၏ ဥစ္စာသည် မကုန်ခမ်းဘဲ တည်မြဲသည်၊ ရန်သူတို့က နှောင့်ယှက်သော်လည်း။ သူသည် ဓမ္မ၌ အမြဲနှစ်သက်၍ ကောင်းကင်ဘုံ၌ မပျက်စီးသော နေရာရသည်။
Verse 62
पुत्राणां चाक्षयांल्लोकान्स्वर्गे ये रक्षसा हताः / तस्य पुत्रास्त्रयः शिष्टा दृढाश्वो ज्येष्ठ उच्यते
ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရက္ခသက သတ်ဖြတ်ခံရသူတို့၏ သားများလည်း မပျက်စီးသော ကောင်းကင်လောကကို ရရှိသည်။ သူ့တွင် သားကောင်း သုံးယောက်ရှိ၍ အကြီးဆုံးကို ဒృဍ္ဍာရှွ (Dṛḍhāśva) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 63
भद्राश्वः कपिलाश्वश्च कनीयांसौ तु तौ स्मृतौ / धैन्धुमारिर्दृढाश्वश्च हर्यश्वस्तस्य चात्मजः
ဘဒ္ဒာရှွနှင့် ကပိလာရှွတို့ကို အငယ်များဟု မှတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ဓိုင်န္ဓုမာရီနှင့် ဒృဍ္ဍာရှွရှိပြီး၊ သူ၏သားမှာ ဟရျာရှွ (Haryaśva) ဖြစ်သည်။
Verse 64
हर्यश्वस्य निकुंभो ऽभूत्क्षात्रधर्मरतः सदा / संहताश्वो निकुंभस्य सुतो रणविशारदः
ဟရျာရှွ၏သားမှာ နိကುಂಬ္ဘ (Nikumbha) ဖြစ်၍ က్షတ္တရိယ ဓမ္မ၌ အမြဲတမ်း စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်သည်။ နိကುಂಬ္ဘ၏သား စံဟတားရှွ (Saṃhatāśva) သည် စစ်ပွဲ၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။
Verse 65
कृशाश्वश्चाकृताश्वश्च संहताश्वसुतावुभौ / तस्य पत्नी हैमवती सती माता दृषद्वती
စံဟတားရှွတွင် သားနှစ်ယောက်—ကೃရှာရှွ (Kṛśāśva) နှင့် အကೃတားရှွ (Akṛtāśva) ရှိသည်။ သူ၏ဇနီးမှာ ဟိုင်မဝတီ စတီ (Haimavatī Satī) ဖြစ်ပြီး မိခင်မှာ ဒೃષဒ္ဝတီ (Dṛṣadvatī) ဖြစ်သည်။
Verse 66
विख्याता त्रिषु लोकेषु पुत्रश्चास्य प्रसेनजित् / युवनाश्वसुतस्तस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
သူသည် လောကသုံးပါးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြား၏။ သူ၏သားမှာ ပရသေနဇစ် ဖြစ်၏။ ယုဝနာရှွ၏ ထိုသားလည်း လောကသုံးပါးတွင် နာမည်ကြီး၏။
Verse 67
अत्यन्तधार्मिका गौरी तस्य पत्नी पतिव्रता / अभिशस्ता तु सा भर्त्रा नदी सा बाहुदा कृता
အလွန်တရားကိုလိုက်နာသော ဂေါရီသည် သူ၏ ပတိဝရတ မယားဖြစ်၏။ သို့သော် ခင်ပွန်း၏ ကျိန်စာကြောင့် ‘ဗာဟုဒါ’ ဟူသော မြစ်ဖြစ်လာ၏။
Verse 68
तस्यास्तु गौरिकः पुत्रश्चक्रवर्ती बभूव ह / मान्धाता यौवनाश्वो वै त्रैलोक्यविजयी नृपः
သူမ၏သား ဂေါရိက သည် စကြဝတီ ဖြစ်လာ၏။ ယုဝနာရှွ၏သား မာန္ဓာတာ သည် လောကသုံးပါးကို အောင်နိုင်သော မင်းဖြစ်၏။
Verse 69
अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका द्विजाः / यावत्सूर्य उदयते यावच्च प्रतितिष्ठति
ဤနေရာတွင်လည်း ပုရာဏကို သိသော ဒွိဇတို့သည် ဤရှ్లోကကို ဥပမာအဖြစ် ရွတ်ဆိုကြသည်—နေထွက်သမျှ၊ နေတည်မြဲသမျှ။
Verse 70
सर्वं तद्यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते / तस्य चैत्ररथी भार्या शशबिन्दोः सुताभवत्
ထိုဒေသအလုံးစုံကို ယုဝနာရှွ၏သား မာန္ဓာတာ၏ က్షೇತ್ರ ဟု ခေါ်ကြ၏။ သူ၏ မယား ချိုင်ထရရသီ သည် ရှရှဘိန္ဒု၏ သမီးဖြစ်၏။
Verse 71
साध्वी बिन्दुमती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि / पतिव्रता च ज्येष्ठा च भातॄणामयुतस्य सा
ဘိန္ဒုမတီ ဟူသော သာဓွီသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရုပ်ရည်အလှအပ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သူ ဖြစ်သည်။ သူမသည် ခင်ပွန်းသစ္စာရှိသူဖြစ်ပြီး ညီအစ်ကို တစ်သောင်းအနက် အကြီးဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။
Verse 72
तस्यामुत्पादयामास मान्धाता त्रीन्सुतन्प्रभुः / पुरुकुत्समंबरीषं मुचुकुन्दं च विश्रुतम्
သူမထံမှ အရှင် မာန္ဓာတာသည် သားသုံးယောက်ကို မွေးဖွားစေ하였다—ပုရုကုတ္ဆ၊ အမ္ဗရီရှ၊ နှင့် နာမည်ကြီး မုချုကွန်ဒ။
Verse 73
अंबरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः / नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतस्तस्य चात्मजः
အမ္ဗရီရှ၏ အမွေဆက်ခံသူဟု ယူဝနာရှဝ တစ်ဦးကို ထပ်မံ မှတ်သားကြသည်။ နာမဒါမြစ်၌ မွေးဖွားသော သမ္ဘူတသည် သူ၏ သားဖြစ်သည်။
Verse 74
संभूतस्यात्मजः पुत्रो ङ्यनरण्यः प्रतापवान् / रावणेन हतो येन त्रैलोक्यं विजितं पुरा
သမ္ဘူတ၏ သားမှာ အာနုဘော်ပြင်းထန်သော ငျနရဏ္ယ ဖြစ်သည်။ သူကို ရာဝဏက သတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုရာဝဏသည် ယခင်က သုံးလောကကို အနိုင်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
Verse 75
तेन दृश्योनरण्यस्य हर्यश्वस्तस्य चात्मजः / हर्यश्वात्तु दृषद्वत्यां जज्ञे च सुमतिर्नृपः
သူ (ငျနရဏ္ယ) ထံမှ ဒೃശ്യೋနရဏ္ယ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သူ၏ သားမှာ ဟရျရှဝ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဟရျရှဝ ထံမှ ဒೃષဒ္ဝတီ တွင် ဘုရင် စုမတိ မွေးဖွား하였다။
Verse 76
तस्य पुत्रो ऽभवद्राजा त्रिधन्वा नाम धार्मिकः / आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणिः प्रभुः
သူ၏သားသည် တရားဓမ္မကိုစောင့်ထိန်းသော ဘုရင် တ్రိဓန္ဝာ ဟူသောအမည်ဖြင့် ဖြစ်လာ하였다။ ထို့ပြင် တ్రိဓန္ဝန် မျိုးရိုးတွင် တြယ်ယာရုဏိ ဟူသော အရှင်တော်သဖွယ် ပညာရှိလည်း ရှိ하였다။
Verse 77
तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः / तेन भार्या विदर्भस्य त्दृता हत्वा दिवौकसः
သူ့တွင် စတျဝရတ ဟူသော အလွန်အားကြီးသော မင်းသားရှိ하였다။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံနေ ဒေဝတားတို့ကို အနိုင်ယူပြီး ဝိဒರ್ಭ၏ မယား တ္ဒြတာ ကို လုယူ하였다။
Verse 78
पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्टानं प्रापितेष्विह / कामाद्बलाच्च मोहाच्च संहर्षेण बलेन च
ဤလောက၌ လက်ဆွဲမင်္ဂလာ (ပာဏိဂ္ရဟဏ) မန္တရများ၏ စည်းကမ်းတည်မြဲပြီးနောက်ပင်၊ လောဘကာမ၊ အင်အားအတင်းအကျပ်၊ မောဟနှင့် တိုက်ခိုက်မှု၏ အင်အားကြောင့် (ထိုကိစ္စ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်)။
Verse 79
भाविनोर्ऽथस्य च बलात्तत्कृतं तेन धीमता / तमधर्मेण संयुक्तं पिता भय्यारुणो ऽत्यजत्
အနာဂတ်အကျိုးအမြတ်ကို မျှော်လင့်သည့် အင်အားကြောင့် ထိုပညာရှိသည် ထိုကိစ္စကို ပြုလုပ်하였다။ သူသည် အဓမ္မနှင့် တွဲဖက်နေသည်ဟု သိသဖြင့် ဖခင် ဘျယျာရုဏိ သည် သူကို စွန့်ပစ်하였다။
Verse 80
अपध्वंसेति बहुशो वदन्क्रोधसमन्वितः / पितरं सो ऽब्रवीदेकः क्व गच्छामीति वै मुहुः
ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၍ သူသည် “အပဓွံသ” ဟု အကြိမ်ကြိမ် ပြောဆို하였다။ ထို့နောက် တစ်ယောက်တည်းဖြစ်ကာ ဖခင်အား မကြာခဏ “ကျွန်ုပ် ဘယ်ကို သွားရမလဲ” ဟု မေး하였다။
Verse 81
पिता चैनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्त्तय / नाहं पुत्रेण पुत्रार्थी त्वयाद्य कुलपांसन
ထိုအခါ ဖခင်က သူ့အား ပြောသည်— “śvapāka (ချန်ဒာလ) တို့နှင့်အတူ နေပါ; မင်းလို သားကြောင့် ငါသည် သားလိုချင်ခြင်း မရှိတော့၊ ယနေ့ မင်းသည် မျိုးရိုး၏ အမဲစက် ဖြစ်သည်။”
Verse 82
इत्युक्तः स निराक्रामन्नगराद्वचना द्विभोः / न चैनं वारयामास वसिष्ठो भगवानृषिः
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ဖခင်၏ စကားအတိုင်း သူသည် မြို့မှ ထွက်ခွာသွား하였다; ဘဂဝန် ရှိ ဝသိဋ္ဌလည်း သူ့ကို မတားဆီးခဲ့။
Verse 83
स तु सत्यव्रतो धीमाञ्श्वपाकावसथान्तिके / पित्रा त्यक्तो ऽवसद्धीरः पिता चास्य वनं ययौ
သစ္စာဝတ်ကို ထိန်းသိမ်းသော ဉာဏ်ရှိသူသည် śvapāka များ၏ နေရာအနီးတွင် တည်ကြည်စွာ နေထိုင်하였다; ဖခင်က သူ့ကို စွန့်ပစ်ပြီး ဖခင်သည် တောသို့ သွား하였다။
Verse 84
तस्मिंस्तु विषये तस्य नावर्षत्पाकशासनः / समा द्वादश संपूर्मास्तेनाधर्मेण वै तदा
သူ၏ နယ်မြေတွင် အင်ဒြ (Pākaśāsana) သည် မိုးမရွာစေခဲ့; ထိုအဓမ္မကြောင့် ဆယ့်နှစ်နှစ်ပြည့် မိုးခေါင်ခြင်းဖြင့် ကုန်လွန်ခဲ့သည်။
Verse 85
दारांस्तु तस्य विषये विश्वामित्रो महातपाः / संन्यस्य सागरानूपे चचार विपुलं तपः
ထိုဒေသတွင် မဟာတပသီ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် မိမိဇနီးကို ထိုနေရာ၌ ထားခဲ့ပြီး ပင်လယ်ကမ်းနားရှိ ဥယျာဉ်တွင် ကြီးမားသော တပဿာကို ကျင့်하였다။
Verse 86
तस्य पत्नी गले बद्ध्वा मध्यमंपुत्रमौरसम् / शिष्टानां भरणार्थाय व्यक्रीणाद्गोशतेन वै
သူ၏ဇနီးသည် အလယ်သား သားရင်းကို လည်ပင်းတွင်ချည်နှောင်၍ သီလရှိသူတို့ကို ပြုစုရန်အတွက် နွားတစ်ရာနှင့် လဲလှယ်ကာ ရောင်းချ하였다။
Verse 87
तं तु बद्धं गले दृष्टवा विक्रयार्थं नरोत्तमः / महर्षिपुत्रं धर्मात्मा मोक्षयामास सुव्रतः
ရောင်းချရန် လည်ပင်းချည်နှောင်ထားသော မဟာရိရှီ၏သားကို မြင်သော်၊ ဓမ္မစိတ်ရှိသော အမြတ်ဆုံးသူသည် သီလဝတ္တရားတည်ကြည်စွာ သူ့ကို လွတ်မြောက်စေ하였다။
Verse 88
सत्यव्रतो महाबुद्धिर्भरणं तस्य चाकरोत् / विश्वामित्रस्य तुष्ट्यर्थमनुकंपार्थमेव च
ဉာဏ်ကြီးသော စတျယဝရတသည် သူ့ကို စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သည်—ဝိශ්ဝာမိတ္တကို ကျေနပ်စေရန်နှင့် ကရုဏာကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။
Verse 89
सो ऽभवद्गालवो नाम गले बद्धो महातपाः / महर्षिः कौशिकस्तात तेन वीरेण मोक्षितः
လည်ပင်းချည်နှောင်ထားသော မဟာတပသီသည် ‘ဂါလဝ’ ဟု အမည်ရသည်။ သားရေ၊ ကೌಶိက မဟာရိရှီကို ထိုသူရဲကောင်းက လွတ်မြောက်စေ하였다။
Verse 90
तस्य व्रतेन भक्त्या च कृपया च प्रतिज्ञया / विश्वामित्रकलत्रं च बभार विनये स्थितः
သူ၏ ဝတ္တရား၊ ဘက္တိ၊ ကရုဏာနှင့် ကတိသစ္စာကြောင့်—နှိမ့်ချမှု၌ တည်၍—ဝိශ්ဝာမိတ္တ၏ ဇနီးကိုပါ ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်하였다။
Verse 91
हत्वा मृगान्वराहांश्च महिषांश्च जलेचरान् / विश्वामित्राश्रमाभ्यासे तन्मांसमनयत्ततः
သူသည် သမင်၊ ဝက်တော၊ ကျွဲနှင့် ရေတွင်းနေသတ္တဝါများကို သတ်ပြီး၊ ဗိဿဝာမိတ္တရ ရှင်ရသီ၏ အာရှရမ်အနီးသို့ ထိုအသားကို ယူဆောင်လာ하였다။
Verse 92
उपांशुव्रतमास्थाय दीक्षां द्वादशवार्षिकीम् / पितुर्नियोगादभजन्नृपे तु वनमास्थिते
ဘုရင်သည် တောတွင် နေထိုင်သွားသောအခါ၊ အဖ၏ အမိန့်အရ သူသည် ဥပಾಂရှုဝရတကို ခံယူ၍ ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ဒိက္ခာကို ကျင့်သုံး하였다။
Verse 93
अयोध्यां चैव राष्ट्रं च तथैवान्तः पुरं पुनिः / याज्योत्थान्यायसंयोगाद्वसिष्ठः पर्यरक्षत
ယဇ္ဉနှင့် ဆိုင်သော တရားမျှတသည့် စည်းကမ်းအရ ဝသိဋ္ဌသည် အယောဓျာ၊ နိုင်ငံနှင့် အတွင်းနန်းတော်ကို ထပ်မံ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်하였다။
Verse 94
सत्यव्रतः सुबाल्यात्तु भाविनोर्ऽथस्य वै बलात् / वसिष्ठे ऽभ्यधिकं मन्युं धारयामास मन्युना
သတ္တဝရတသည် ကလေးဘဝကတည်းက အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်၏ အားကြောင့် ဝသိဋ္ဌအပေါ် ပိုမိုသော ဒေါသကို စိတ်ထဲတွင် ထိန်းထား하였다။
Verse 95
पित्रा तु तं तदा राष्ट्रात्परित्यक्तं स्वमात्मजम् / न वारयामास मुनिर्वसिष्ठः कारणेन वै
အဖသည် မိမိသားကို နိုင်ငံမှ ထုတ်ပယ်စွန့်ပစ်သောအခါ၊ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် မုနိ ဝသိဋ္ဌသည် မတားဆီးခဲ့ပါ။
Verse 96
पाणिग्रहममन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे / एवं सत्यव्रतस्तां वै हृतवान्सप्तमे पदे
လက်ကိုင်မင်္ဂလာမန္တရားတို့၏ ပြည့်စုံခြင်းသည် ခုနစ်မြောက်ခြေလှမ်း၌ တည်၏။ ထိုသို့ပင် သတ္တိဝရတသည် သူမကို အမှန်တကယ် ခုနစ်မြောက်ခြေလှမ်း၌ပင် ခေါ်ယူသွား၏။
Verse 97
जानन्धर्मान्वसिष्ठस्तु नवमन्त्रानिहेच्छति / इति सत्यव्रतो रोषं वसिष्ठे मनसाकरोत्
ဓမ္မကိုသိသော ဝသိဋ္ဌသည် ဤနေရာ၌ မန္တရား ကိုးပုဒ်ကို လိုလား၏။ ထိုသို့ဟု စဉ်းစားကာ သတ္တိဝရတသည် ဝသိဋ္ဌအပေါ် စိတ်တွင် ဒေါသဖြစ်၏။
Verse 98
गुणबुद्ध्या तु भगवान्वसिष्ठः कृतवांस्तपः / न तु सत्यव्रतो ऽबुध्यदुपांशुव्रतमस्य वै
ဂုဏ်သတ္တိကိုမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် ဘဂဝန် ဝသိဋ္ဌသည် တပဿာကို ပြု၏။ သို့သော် သတ္တိဝရတသည် သူ၏ ဥပံရှု-ဝရတကို မသိမမြင်နိုင်ခဲ့။
Verse 99
तस्मिंस्तु परमो रोषः पितुरासीन्महात्मनः / तेन द्वादश वर्षाणि नावर्षत्पाकशासनः
ထိုအခါ မဟာတ္တမ ပခင်၌ အလွန်ကြီးမားသော ဒေါသ ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ပာကရှာသန (အိန္ဒြ) သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင် မိုးမရွာစေခဲ့။
Verse 100
तेन त्विदानीं वहता दीक्षां तां दुर्वहां भुवि / कुलस्य निष्कृतिः स्वस्य सृतेयं च भवेदिति
ထို့ကြောင့် ယခု သူသည် မြေပြင်ပေါ်၌ ခက်ခဲလှသော ဒီက္ခာကို ထမ်းဆောင်နေသည်။ မိမိမျိုးရိုး၏ အပြစ်ဖြေခြင်း ဖြစ်စေရန်နှင့် ဤစကြဝဠာဖန်ဆင်းမှု ဆက်တည်စေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 101
ततो वसिष्ठो भगवान्पित्रा त्यक्तं न वारयत् / अभिषेक्ष्याम्यहं नष्टे पश्चादेनमिति प्रभुः
ထို့နောက် ဘဂဝန် ဝသိဋ္ဌသည် ဖခင်က စွန့်ပစ်ထားသူကို မတားဆီးခဲ့။ အရှင်က “ဤအရာ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် ငါကိုယ်တိုင် အဘိသေက ပြုမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 102
स तु द्वादशवर्षाणि दीक्षां तामुद्वहन्बली / अविद्यमाने मांसे तु वसिष्ठस्य महात्मनः
သူသည် အားကြီးသူဖြစ်၍ ထို ဒိက္ခာကို ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် မဟာအတ္မာ ဝသိဋ္ဌ၏ အိမ်တွင် အသား မရှိခဲ့။
Verse 103
सर्वकामदुघां धेनुं स ददर्श नृपात्मजः / तां वै क्रोधाच्च मोहाच्च श्रमच्चैव क्षुधान्वितः
မင်းသားသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းပေးသော နွားမကို မြင်၏။ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ပင်ပန်းမှုနှင့် ဆာလောင်မှုတို့ကြောင့် အာရုံမငြိမ်ဘဲ သူမကို ကြည့်နေ၏။
Verse 104
दस्युधर्मगतो दृष्ट्वा जघान बलिनां वरः / सतु मांसं स्वयं चैव विश्वामित्रस्य चात्मजान्
ဒস্যုဓမ္မသို့ ကျရောက်နေသည်ကို မြင်၍ အားကြီးသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူက သတ်လိုက်သည်။ ထိုအသားကို သူကိုယ်တိုင်လည်း စားပြီး ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ သားများကိုလည်း စားစေ하였다။
Verse 105
भोजयामास तच्छ्रुत्वा वसिष्ठस्तं तदात्यजत् / प्रोवाच चैव भगवान्वसिष्ठस्तं नृपात्मजम्
ထိုသတင်းကို ကြားသော် ဝသိဋ္ဌသည် ချက်ချင်း သူ့ကို စွန့်ခွာလိုက်သည်။ ထို့နောက် ဘဂဝန် ဝသိဋ္ဌက မင်းသားအား ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
Verse 106
पातयेयमहं क्रूर तव शङ्कुम पोह्य वै / यदि ते त्रीणि शङ्कूनि न स्युर्हि पुरुषाधम
အို ကြမ်းတမ်းသူ၊ သင်၏ တိုင်ကို ငါလှဲချမည်၊ ဖယ်ရှားလော့။ သင်၌ တိုင်သုံးတိုင် မရှိလျှင်၊ အို လူယုတ်မာ!
Verse 107
पितुश्चापारितोषेण गुरोर्देगध्रीवधेन च / अप्रोक्षितोपयोगाच्च त्रिविधस्ते व्यतिक्रमः
ဖခင်ကို မနှစ်သက်စေခြင်း၊ ဆရာ၏ ဒေဂဓရီဝ ကို သတ်ခြင်း၊ နှင့် မသန့်စင်သေးသော အရာကို အသုံးပြုခြင်း—သင်၏ ကျူးလွန်မှု သုံးမျိုးရှိသည်။
Verse 108
एवं स त्रीणि शङ्कूनि दृष्ट्वा तस्य महातपाः / त्रिशङ्कुरिति होवाच त्रिशङ्कुस्तेन स स्मृतः
ဤသို့ မဟာတပသီသည် သူ၏ တိုင်သုံးတိုင်ကို မြင်ပြီး “ထရိရှင်ကူ” ဟု ဆို하였다။ ထို့ကြောင့် သူသည် ထရိရှင်ကူ ဟူ၍ မှတ်သားခံရသည်။
Verse 109
विश्वामित्रस्तु दाराणामागतो भरणे कृते / ततस्तस्मै वरं प्रादात्तदा प्रीतस्त्रिशङ्कवे
ထို့နောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် မယားများ၏ စားဝတ်နေရေးအတွက် လာရောက်၍ ပျော်ရွှင်သဖြင့် ထရိရှင်ကူအား ဆုတောင်းတစ်ပါး ပေးတော်မူ၏။
Verse 110
छन्द्यमानो वरेणाथ गुरुं वव्रेनृपात्मजः / सशरीरो व्रजे स्वर्गमित्येवं याचितो वरः
ဆုတောင်းကြောင့် စိတ်ကျေနပ်သော မင်းသားသည် ဆရာကိုပင် ဆုတောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်၍ “ဤကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားပါရစေ” ဟု ဆုတောင်းတင်ပြ하였다။
Verse 111
अनावृष्टिभये तस्मिञ्जाते द्वादशवार्षिके / अभिषिच्य राज्ये पित्र्ये योजयामास तं मुनिः
မိုးမရွာဘေးအန္တရာယ်သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ရသီသည် သူ့ကို ဘိုးဘွားအမွေဆက်ရာဇ္ဌာန၌ အဘိသေကပြု၍ အုပ်ချုပ်ရန် ခန့်အပ်하였다။
Verse 112
मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः / सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयत्प्रभुः
ဒေဝတားများနှင့် ဝသိဋ္ဌာ ကြည့်နေစဉ်၊ အရှင် ကောသိကသည် ထိုအခါ သူ့ကို ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ မြှောက်တင်하였다။
Verse 113
मिषतस्तु वसिष्ठस्य तदद्भुतमिवाभवत् / अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः
ဝသိဋ္ဌာ ကြည့်နေစဉ် ထိုအရာသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။ ဤနေရာတွင်လည်း ပုရာဏသိသူများက ဤရှ్లోကကို উদ্ধ引用ကြသည်။
Verse 114
विश्वामित्रप्रसादेन त्रिशङ्कुर्दिविराजते / देवैः सार्द्धं महातेजानुग्रहात्तस्य धीमतः
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ကရုဏာကြောင့် တြိရှင်ကူသည် ဒေဝတားများနှင့်အတူ ကောင်းကင်တွင် တောက်ပနေသည်—တေဇာကြီးမားသော ဉာဏ်ရှိသူ၏ အနုဂ्रहကြောင့်။
Verse 115
तस्य सत्यरता नाम भार्या कैकयवंशजा / कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्
သူ၏ ကိကယ မျိုးနွယ်မှ ဇနီး စတျရတာ သည် အပြစ်ကင်းသော သား ဟရိශ්ချန္ဒ్ర ကို မွေးဖွား하였다။
Verse 116
स तु राजा हरिश्चन्द्रस्त्रैशङ्कव इति श्रुतः / अहर्ता राजसूयस्य सम्रडिति परिश्रुतः
ထိုမင်း ဟရိရှ္ချန္ဒြ သည် ‘ထရိုင်ရှင်္ကဝ’ ဟု နာမည်ကျော်ကြား၏။ ရာဇဆူယ ယဇ္ဈနာကို ဆောင်ရွက်သူဖြစ်၍ ‘သမ္ရာတ်’ (အင်ပါယာမင်း) ဟုလည်း ထင်ရှား၏။
Verse 117
हरिश्चन्द्रस्य तु सुतो रोहितो नाम वीर्यवान् / हरितो रोहितस्याथ चञ्चुर्हरीत उच्यते
ဟရိရှ္ချန္ဒြ၏ သတ္တိပြင်းသော သားမှာ ‘ရိုဟိတ’ ဟု အမည်ရှိ၏။ ရိုဟိတမှ ‘ဟရိတ’ မွေးဖွားပြီး၊ ထိုသူ၏ သား ‘ချန်ချု’ ကို ‘ဟာရီတ’ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
Verse 118
विनयश्च सुदेवश्च चञ्चुपुत्रौ बभूवतुः / चैता सर्वस्य क्षत्रस्य विजयस्तेन स स्मृतः
ချန်ချုတွင် ‘ဝိနယ’ နှင့် ‘သုဒေဝ’ ဟူသော သားနှစ်ယောက် ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်ဦးကို က္ଷတ္တရိယအမျိုးအနွယ်တစ်ရပ်လုံး၏ အောင်မြင်မှုဟု သတ်မှတ်သဖြင့် ‘ဝိဇယ’ ဟု စွဲမှတ်ကြသည်။
Verse 119
रुरुकस्तनयस्तस्य राजा धर्मार्थकोविदः / रुरुकात्तु वृकः पुत्रस्तस्माद्बाहुर्विजज्ञिवान्
သူ၏ သားမှာ ‘ရုရုက’ ဟူသော မင်းဖြစ်၍ ဓမ္မနှင့် အರ್ಥကို ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။ ရုရုကမှ ‘ဝೃက’ သား မွေးဖွားပြီး၊ ထိုမှ ‘ဗာဟု’ ဟူသော ပညာရှိ ပေါ်ထွန်း하였다။
Verse 120
हैहयैस्तालजङ्घैश्च निरस्तो व्यसनी नृपः / शकैर्यवनकांबोजैः पारदैः पह्लवैस्तथा
အလွန်အကျွံ အလေ့အထများတွင် မူးယစ်နေသော မင်းသည် ဟိုင်းဟယနှင့် တာလဇင်္ဃတို့က နှင်ထုတ်ခဲ့ကြပြီး၊ ထို့ပြင် ရှက၊ ယဝန၊ ကမ္ဘောဇ၊ ပါရဒ၊ ပဟ္လဝတို့ကလည်း (နှိမ်နင်း၍) ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။
Verse 121
नात्यर्थं धार्मिको ऽभूत्स धर्म्ये सति युगे तथा / सगरस्तु सुतो बाहोर्जज्ञे सह गरेण वै
ဓမ္မယုဂ၌ပင် သူသည် အလွန်ဓမ္မတရားကို မလိုက်နာခဲ့။ ဘာဟု၏သား စဂရမင်းသည် ‘ဂရ’ နှင့်အတူ မွေးဖွားခဲ့သည်။
Verse 122
भृगोराश्रममासाद्य ह्यौर्वैण परिरक्षितः / अग्नेयमस्त्रं लब्ध्वा तु भार्गवात्सगरो नृपः
ဘൃဂု၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်သော် အော်ရဝ ရှင်ရသီက ကာကွယ်ပေး하였다။ ထို့နောက် စဂရမင်းသည် ဘာရ္ဂဝထံမှ အဂ္နేయ အස්တရကို ရရှိ하였다။
Verse 123
जघान पृथिवीं गत्वा तालजङ्घान्सहैहयान् / शकानां पह्लवानां च धर्मं निरसदच्युतः
သူသည် ကမ္ဘာမြေတစ်ဝှမ်းသို့ သွား၍ တာလဇင်္ဃတို့ကို ဟိုင်းဟယတို့နှင့်အတူ သတ်နှိမ်하였다။ အချျုတတော်သဘောရှိသော စဂရသည် ရှကနှင့် ပဟ္လဝတို့၏ ဓမ္မအကျင့်ကိုလည်း ဖယ်ရှား하였다။
Verse 124
क्षत्रियाणां तथा तेषां पारदानां च धर्मवित् / ऋषय ऊचुः कथं स सगरो राजा गरेण सह जज्ञिवान्
ထို က္ෂတ္တရိယများနှင့် ပါရဒများ၏ ဓမ္မကို သိသော ရသီတို့က မေးကြသည်—“စဂရမင်းသည် ‘ဂရ’ နှင့်အတူ မည်သို့ မွေးဖွားခဲ့သနည်း?”
Verse 125
किमर्थं वा शकादीनां क्षत्रियाणां महौजसाम् / धर्मान्कुलोचितान्क्रुद्धो राजा निरसदच्युतः
အင်အားကြီးသော ရှကတို့စသော က္ෂတ္တရိယများ၏ မျိုးရိုးဓမ္မကို အချျုတတော်သဘောရှိသော မင်းသည် အမျက်ဖြင့် အဘယ်ကြောင့် ဖယ်ရှားခဲ့သနည်း?
Verse 126
सुत उवाच बाहोर्व्यसनिनस्तस्य त्दृतं राज्यं पुरा किल / हैहयैस्तालजङ्घैश्च शकैः सार्द्धं समागतैः
သုတက ပြောသည်— ယခင်က အကျင့်ဆိုးတွင် မူးယစ်နေသော ဘာဟု၏ နိုင်ငံကို ဟိုင်းဟယ၊ တာလဇင်္ဃ နှင့် သကာတို့ ပေါင်းစည်းလာ၍ သိမ်းယူခဲ့သည်။
Verse 127
यवनाः पारदाश्चैव कांबोजाः पह्लवास्तथा / हैहयार्थं पराक्रान्ता एते पञ्च गणास्तदा
ယဝန၊ ပါရဒ၊ ကမ္ဘောဇ၊ ပဟ္လဝ— ဤငါးဖွဲ့သည် ထိုအခါ ဟိုင်းဟယတို့၏ အကျိုးအတွက် စစ်တက်လာကြသည်။
Verse 128
त्दृतराज्यस्तदाबाहुः संन्यस्य स तदा गृहम् / वनं प्रविश्य धर्मात्मा सह पत्न्या तपो ऽचरत्
နိုင်ငံဆုံးရှုံးသဖြင့် ဘာဟုသည် အိမ်ကို စွန့်၍၊ ဓမ္မစိတ်ရှိသူအဖြစ် ဇနီးနှင့်အတူ တောထဲဝင်ကာ တပဿာ ပြုလေ၏။
Verse 129
कदाचिदप्यकल्पः स तोयार्थं प्रस्थितो नृपः / वृद्धत्वाद्दुर्बलत्वाच्च ह्यन्तरा स ममार च
တစ်ခါတလေ ရေယူရန် ထွက်သွားသော မင်းသည် အိုမင်းခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းကြောင့် လမ်းအလယ်တွင်ပင် ကွယ်လွန်သွားသည်။
Verse 130
पत्नी तु यादवी तस्य सगर्भा पृष्ठतो ऽप्यगात् / सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया
သူ၏ ယာဒဝီ ဇနီးသည် ကိုယ်ဝန်ရှိသော်လည်း နောက်မှလိုက်သွားသည်; သို့ရာတွင် အခြားဇနီးက ကိုယ်ဝန်ကို ဖျက်လို၍ အဆိပ်ပေးခဲ့သည်။
Verse 131
सा तु भर्तुश्चितां कृत्वा वह्निं तं समारोहयत् / और्वस्तं भार्गवो दृष्ट्वा कारुण्याद्धि न्यवर्त्तयत्
သူမသည် ခင်ပွန်း၏ မီးသင်္ဂြိုဟ်စင်ကို တည်ဆောက်၍ ထိုမီးပေါ်သို့ တက်လိုက်သည်။ အော်ဝ ရှိကို မြင်သော ဘာဂဝသည် ကရုဏာကြောင့် သူမကို တားဆီး하였다။
Verse 132
तस्याश्रमे तु गर्भं सा गरेण च तदा सह / व्यजायत महाबाहुं सगरं नाम धर्मिकम्
ထိုအာရှရမ်၌ သူမသည် ‘ဂရ’ (အဆိပ်/ဆေး) နှင့်အတူ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာ၊ လက်မောင်းကြီး၍ သီလရှိသော ‘စဂရ’ အမည်ရှိ သားတော်ကို မွေးဖွား하였다။
Verse 133
और्वस्तु जातकर्मादीन्कृत्वा तस्य महात्मनः / अध्याप्य वेदाञ्छास्त्राणि ततो ऽस्त्रं प्रत्यपादयत्
အော်ဝ ရှိသည် ထိုမဟာတ္မာ၏ ဇာတကမ္မ စသည့် သင်္ကာရများကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ဝေဒနှင့် သာස්တြာများကို သင်ကြားကာ နောက်ဆုံးတွင် ဒိဗ္ဗအස්တြများကို ပေးအပ်하였다။
Verse 134
ततः शकान्स यवनान्कांबोजान्पारदांस्तथा / पह्लवांश्चैव निःशेषान्कर्तुं व्यवसितो नृपः
ထို့နောက် ထိုဘုရင်သည် ရှက၊ ယဝန၊ ကాంగ္ဗောဇ၊ ပါရဒ နှင့် ပဟ္လဝ တို့ကို အကုန်အစင် ချေမှုန်းရန် ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 135
ते हन्यमाना वीरेण सगरेण महात्मना / वसिष्ठं शरणं सर्वे संप्राप्ताः शरणैषिणः
မဟာတ္မာ သူရဲကောင်း စဂရက သူတို့ကို သတ်ဖြတ်နေစဉ်၊ အကာအကွယ်ရှာသူတို့အားလုံးသည် ဝသိဋ္ဌကိုသာ ခိုလှုံရာအဖြစ် သွားရောက်하였다။
Verse 136
वसिष्ठो वीक्ष्य तान्युक्तान्विनयोन महामुनिः / सगरं वारयामास तेषां दत्त्वाभयं तथा
မဟာမုနိ ဝသိဋ္ဌသည် သူတို့၏ ယဉ်ကျေးသော စကားကိုမြင်၍ အဘယ (ကာကွယ်မှု) ပေးကာ စဂရကို တားဆီး하였다။
Verse 137
सगरः स्वां प्रतिज्ञां च गुरोर्वाक्यं निशम्य च / जघान धर्मं वै तेषां वेषान्यत्वं चकार ह
စဂရသည် မိမိကတိနှင့် ဆရာ၏ မိန့်ခွန်းကို ကြားပြီး သူတို့၏ ဓမ္မကို ဖျက်ကာ ဝတ်စားပုံကို ပြောင်းလဲစေ하였다။
Verse 138
अर्द्धं शाकानां शिरसो मुण्डयित्वा व्यसर्जयत् / यवनानां शिरः सर्वं कांबोजानां तथैव च
သူသည် သကာတို့၏ ခေါင်းကို တစ်ဝက်သာ မုတ်ဆိတ်ကင်းအောင် ရိတ်ပြီး လွှတ်လိုက်သည်။ ယဝနနှင့် ကမ္ဘောဇတို့၏ ခေါင်းကိုတော့ အကုန်ရိတ်စေ하였다။
Verse 139
पारदा मुक्तकेशाश्च पह्लवाः श्मश्रुधारिणः / निःस्वाध्यायवषट्काराः कृतास्तेन महात्मना
ထို မဟာတ္မာသည် ပါရဒတို့ကို ဆံပင်ဖြန့်ထားသူများအဖြစ်၊ ပဟ္လဝတို့ကို မုတ်ဆိတ်ထားသူများအဖြစ် ပြုလုပ်ပြီး၊ စွဝါဓျာယနှင့် ဝஷတ်ကာရ မပြုနိုင်အောင် လုပ်하였다။
Verse 140
शका यवन कांबोजाः पह्लवाः पारदैः सह / कलिस्पर्शा महिषिका दार्वस्छोलाः खशास्तथा
သကာ၊ ယဝန၊ ကမ္ဘောဇ၊ ပဟ္လဝတို့သည် ပါရဒတို့နှင့်အတူ၊ ထို့ပြင် ကလိစပရှ၊ မဟိသိက၊ ဒါရဝ၊ ချိုးလ နှင့် ခသ တို့လည်း ပါဝင်သည်။
Verse 141
सर्वे ते क्षत्रियगणा धर्मस्तेषां निराकृतः / वसिष्ठवचनात्पूर्वं सगरेण महात्मना
ထိုက்ஷတ္တရိယအုပ်စုအားလုံး၏ ဓမ္မသည် ပယ်ဖျက်ခံရ၏။ မဟာအတ္မ စဂရသည် ဝသိဋ္ဌ ရှင်၏ စကားမတိုင်မီကပင် သူတို့၏ ဓမ္မကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
Verse 142
स धर्मविजयी राजा विजित्येमां वसुन्धराम् / अश्वं वै चारयामास वाजिमेधाय दीक्षितः
ဓမ္မဖြင့် အောင်မြင်သော မင်းသည် ဤမြေပြင်ကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဝာဇိမေဓ ယဇ္ဉအတွက် ဒိက္ခာခံကာ မြင်းသန့်ကို လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်စေ하였다။
Verse 143
तस्य चारयतः सो ऽश्वः समुद्रे पूर्वदक्षिणे / वेलासमीपे ऽपहृतो भूमिं चैव प्रवेशितः
မြင်းကို လှည့်လည်စေစဉ် အရှေ့-တောင်ဘက် ပင်လယ်ကမ်းနားအနီး၌ ထိုမြင်းကို ခိုးယူကာ မြေတွင်းသို့ ဝှက်ထား하였다။
Verse 144
स तं देशं सुतैः सर्वैः खानयामास पार्थिवः / आसेदुश्च ततस्तस्मिन्खनन्तस्ते महार्मवे
ထို့နောက် မြေရှင်မင်းသည် သားတော်အားလုံးကို ထိုဒေသကို တူးဖော်စေ하였다။ တူးဖော်သွားရင်း သူတို့သည် မဟာသမုဒ္ဒရာသို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 145
तमादिपुरुषं देवं हरिं कृष्णं प्रजापतिम् / विष्णुं कपिलरूपेण हंसं नारायणं प्रभुम्
သူတို့သည် အာဒိပုရုရှ ဒေဝ—ဟရီ၊ ကృష్ణ၊ ပရာဇာပတိ—ကို ကပိလရုပ်ဖြင့် ဗိဿဏု၊ ဟံသာရုပ်ဖြင့် နာရာယဏ ပရဘုအဖြစ် ဒർശနပြုခဲ့သည်။
Verse 146
तस्य चक्षुः समासाद्य तेजस्तत्प्रतिपद्यते / दग्धाः पुत्रास्तदा सर्वेचत्वारस्त्ववशेषिताः
သူ၏အကြည့်နှင့် ဆုံမိသောအခါ ထိုတန်ခိုးအရှိန်အဝါကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ထိုအခါ သားတော်အားလုံး လောင်ကျွမ်းသွားပြီး လေးဦးသာ ကျန်ရစ်တော့သည်။
Verse 147
बर्हिकेतुः सुकेतुश्च तथा धर्मरथश्च यः / शूरः पञ्चजनश्चैव तस्य वंशकराः प्रभोः
Barhiketu၊ Suketu၊ Dharmaratha နှင့် ရဲရင့်သော Panchajana တို့သည် ထိုအရှင်၏ မျိုးဆက်ကို ဆက်ခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 148
प्रादाच्च तस्य भगवान्हरिर्नारायणो वरान् / अक्षयत्वं स्ववंशस्य वाजिमेधशतं तथा
ဘုရားသခင် Hari Narayana သည် သူ့အား ဆုလာဘ်များ ပေးသနားတော်မူသည် - သူ၏ မျိုးဆက် မပျက်စီးခြင်း နှင့် မြင်းယဇ်ပူဇော်ပွဲ တစ်ရာတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 149
विभुः पुत्रं समुद्रं च स्वर्गे वासं तथाक्षयम् / तं समुद्रो ऽश्वमादाय ववन्दे सरितांपतिः
တန်ခိုးကြီးသော သားတော်၊ သမုဒ္ဒရာ (သားတော်အဖြစ်) နှင့် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ထာဝရ နေထိုင်ခွင့်။ မြစ်တို့၏ အရှင်သခင် (သမုဒ္ဒရာ) သည် မြင်းကို ယူဆောင်လာပြီး သူ့ကို ရှိခိုးလေသည်။
Verse 150
सागरत्वं च लेभे स कर्मणा तेन तस्य वै / तं चाश्वमेधिकं सो ऽश्वं समुद्रात्प्राप्य पार्थिवः
ထိုလုပ်ရပ်ကြောင့် သူသည် 'Sagara' အဖြစ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် သမုဒ္ဒရာမှ ထိုယဇ်ပူဇော်မည့် မြင်းကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 151
आजहाराश्वमेधानां शतं चैव पुनः पुनः / षष्टिं पुत्रसहस्राणि दग्धान्यस्य रुषा विभो
ထိုအရှင်ကြီးသည် အရှွမေဓ ယဇ်ကို အကြိမ်ကြိမ် တစ်ရာပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏ဒေါသကြောင့် သားခြောက်သောင်း မီးလောင်ပျက်စီးသွားသည်။
Verse 152
तेषां नारायणं तेजः प्रविष्टानि महात्मनाम् / पुत्राणां तु सहस्राणि षष्टिस्तु इति नः श्रुतम्
ထိုမဟာတ္မာတို့အတွင်း နာရာယဏ၏တేజောဓာတ် ဝင်ရောက်သွားသည်။ သားအရေအတွက်မှာ ခြောက်သောင်းဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရသည်။
Verse 153
ऋषय ऊचुः सगरस्यात्मजा नाना कथं जाता महाबलाः / विक्रान्ताः षष्टिसाहस्रा विधिना केन वा वद
ရသီတို့က ဆိုသည်—“စဂရ၏ မဟာအားကြီးသော သားများ အမျိုးမျိုးသည် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း။ ခြောက်သောင်းသော ရဲရင့်သူတို့သည် မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဖြစ်လာသနည်း၊ ပြောပါ။”
Verse 154
सुत उवाच द्वेपत्न्यौ सगरस्यास्तां तपसा दगधकिल्बिषे / ज्येष्ठा विदर्भदुहिता केशिनी नाम नामतः
စူတက ပြောသည်—စဂရတွင် မိဖုရားနှစ်ပါးရှိ၍ တပဿာကြောင့် အပြစ်များ မီးလောင်ကင်းစင်ခဲ့သည်။ အကြီးမိဖုရားမှာ ဝိဒರ್ಭ၏ သမီး ကေသိနီ ဟူသောအမည်ရှိသည်။
Verse 155
कनीयसी तु या तस्यपत्नी परमधर्मिणी / अरिष्टनेमिदुहिता रूपेणाप्रतिमा भुवि
အငယ်မိဖုရားသည် အလွန်ဓမ္မတရားတည်ကြည်သူဖြစ်ပြီး အရိဋ္ဌနేమိ၏ သမီးဖြစ်သည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် အလှအပမတူညီသူဖြစ်သည်။
Verse 156
और्वस्ताभ्यां वरं प्रादात्तपसाराधितः प्रभुः / एका जनिष्यते पुत्रं वंशकर्त्तारमीप्सितम्
တပဿာဖြင့် ပူဇော်ကာ ပျော်ရွှင်သည့် အရှင်သည် အော်ဝ၏ မယားနှစ်ဦးအား ကောင်းချီးပေးတော်မူ၏—သူတို့ထဲမှ တစ်ဦးသည် မျိုးဆက်တည်ထောင်မည့် ဆန္ဒရှိသော သားကို မွေးဖွားမည်။
Verse 157
षष्टिं पुत्रसहस्राणि द्वितीया जनयिष्यति / मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा केशिनी पुत्रमेककम्
ဒုတိယမယားသည် သားခြောက်သောင်းကို မွေးဖွားမည်; မုနိ၏ စကားကို ကြားသော် ကေရှီနီသည် သားတစ်ယောက်တည်း၏ ကောင်းချီးကို လက်ခံ하였다။
Verse 158
वंशस्य कारणं श्रेष्ठं जग्राह नृप संसदि / षष्टिं पुत्रसहस्राणि सुपर्णभगिनी तथा
မင်း၏ အစည်းအဝေးတွင် မျိုးဆက်အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ကောင်းချီး—မျိုးဆက်တည်ထောင်မည့် သား—ကို သူမ လက်ခံ하였다; ထို့အတူ စုပဏ္ဏ၏ အစ်မ/ညီမလည်း သားခြောက်သောင်း၏ ကောင်းချီးကို ရယူ하였다။
Verse 159
महाभागा प्रमुदिता जग्राह सुमतिस्तथा / अथ काले गते ज्येष्ठा ज्येष्ठं पुत्रं व्यजायत
ကံကောင်းလှသော စုမတီလည်း ဝမ်းမြောက်စွာ ကောင်းချီးကို လက်ခံ하였다; အချိန်ရောက်သော် အကြီးမယားသည် အကြီးသားကို မွေးဖွား하였다။
Verse 160
असमञ्ज इति ख्यातं काकुत्स्थं सगरात्मजम् / सुमतिस्त्वपि जज्ञे वै गर्भतुंबं यशस्विनी
စဂရ၏ သား ကာကုတ်သ္ထသည် ‘အသမဉ္ဇ’ ဟု ကျော်ကြားလာ၏; ထို့ပြင် ဂုဏ်သတင်းရှိသော စုမတီလည်း ဂರ್ಭ-တုမ္ဗ (ကుంభ) ကို မွေးဖွား하였다။
Verse 161
षष्टिः पुत्रसहस्राणां तुंबमध्याद्विनिस्सृताः / घृतपूर्णेषु कुंभेषु तान्गर्भान्यदधात्ततः
သားတော် ခြောက်သောင်း၏ သန္ဓေများသည် တုမ္ဗ၏ အလယ်မှ ထွက်ပေါ်လာ၍၊ ထို့နောက် ဂျီ(နို့ဆီသန့်) ပြည့်သော အိုးများထဲသို့ ထည့်ထားလေ၏။
Verse 162
धात्रीश्चैकैकशः प्रादात्तावतीः पोषणे नृपः / ततो नवसु मासेषु समुत्तस्थुर्यथासुखम्
မင်းကြီးသည် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် ဒါထရီ(နို့မ) တစ်ယောက်စီ ခန့်အပ်ပေး၏; ထို့နောက် ကိုးလအတွင်း သူတို့သည် သက်သာစွာ ထလာကြ၏။
Verse 163
कुमारास्ते महाभागाः सगरप्रीतिवर्द्धनाः / कालेन महाता चैव यैवनं समुपाश्रिताः
ထိုကံကောင်းသော မင်းသားများသည် စဂရ၏ ပီတိကို တိုးပွားစေကြ၏; အချိန်ကြာလာသဖြင့် သူတို့သည် ယೌဝန(လူငယ်အရွယ်) သို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 164
केशिन्यास्तनयो यो ऽन्यः सगरस्यात्मसंभवः / असमञ्ज इति ख्यातो वर्हिकेतुर्महाबलः
ကေရှင်နီမှ မွေးဖွားသော စဂရ၏ အခြားသားတော်သည် ‘အသမဉ္ဇ’ ဟု ကျော်ကြားပြီး၊ အလွန်အားကြီးသော ဝရ္ဟိကေတု ဖြစ်၏။
Verse 165
पौराणामहिते युक्तः पित्रा निर्वासितः पुरात् / तस्य पुत्रोंऽशुमान्नाम असमञ्जस्य वीर्यवान्
မြို့သူမြို့သားတို့၏ အကျိုးမဲ့အမှု၌ ပါဝင်သောကြောင့် ဖခင်က သူ့ကို မြို့မှ နှင်ထုတ်၍ နေရပ်ပြောင်းစေ၏; အသမဉ္ဇ၏ သတ္တိရှိသော သားတော်မှာ အံရှုမာန် ဟု အမည်ရ၏။
Verse 166
तस्य पुत्रस्तु धर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः / दिलीपात्तु महातेजा वीरो जातो भगीरथः
သူ၏သားသည် ဓမ္မစိတ်ရှိသူ ‘ဒိလီပ’ ဟု နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ဒိလီပမှ တေဇာကြီးသော သူရဲကောင်း ‘ဘဂီရထ’ မွေးဖွားလာ하였다။
Verse 167
येन गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा विमानैरुपशोभिता / इहानीता सुरेशाद्वै दुहितृत्वे च कल्पिता
သူ၏ကောင်းမှုကြောင့် မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး ဂင်္ဂါမြစ်သည် ဒိဗ္ဗဝိမာန်များဖြင့် တင့်တယ်လှပကာ၊ ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာ၏ လောကမှ ဤနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီး သမီးအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံရသည်။
Verse 168
अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिका जनाः / भगीरथस्तु तां गङ्गामानयामास कर्मभिः
ဤနေရာတွင်လည်း ပုရာဏကိုးကွယ်သူများက ဤရှ్లోကကို ကိုးကားကြသည်—ဘဂီရထသည် မိမိ၏ ကုသိုလ်ကံနှင့် တပဿာအားဖြင့် ဂင်္ဂါကို ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
Verse 169
तस्माद्भागीरथी गङ्गा कथ्यते वंशवित्तमैः / भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूवह
ထို့ကြောင့် မျိုးရိုးသမိုင်းကို သိကျွမ်းသူများက ဂင်္ဂါကို ‘ဘဂီရထီ ဂင်္ဂါ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဘဂီရထ၏သားလည်း ‘ရှရုတ’ ဟု နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။
Verse 170
नाभागस्तस्य दायादो नित्यं धर्मपरायणः / अम्बरीषः सुतस्तस्य सिंधुद्वीपस्ततो ऽभवत्
သူ၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ဓမ္မကို အမြဲလိုက်နာသော ‘နာဘဂ’ ဖြစ်သည်။ သူ၏သားမှာ ‘အမ္ဗရီရှ’ ဖြစ်ပြီး၊ အမ္ဗရီရှမှ ‘စင်ဓုဒွီပ’ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 171
पूर्वे वंशपुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम् / नाभागेरंबरीषस्य भुजाभ्यां परिपालिता
ရှေးက မျိုးရိုးပုရာဏသိသူတို့က ဤအကြောင်းကို သီဆိုကြသည်ဟု ကြားရသည်; နာဘာဂ၏ အမ္ဗရီရှသည် မိမိလက်မောင်းအားဖြင့် ပြည်သူကို ကာကွယ်ပေး하였다။
Verse 172
बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता / अयुतायुः सुतस्तस्य सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्
သူ၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မြေကြီးသည် အလွန်ချမ်းသာပြည့်စုံ၍ ဒုက္ခသုံးပါးကင်းလွတ်ခဲ့သည်; သူ၏ရဲရင့်သောသား စင်ဓုဒွီပသည် ‘အယုတာယု’ ဟု အမည်ရသည်။
Verse 173
अयुतायोस्तु दायाद ऋतुपर्णो महायशाः / दिव्याक्षहृदयज्ञो ऽसौ राजा नलसखो बली
အယုတာယု၏ အမွေဆက်ခံသူမှာ ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ရတုပဏ္ဏ ဖြစ်သည်; သူသည် သာမန်မဟုတ်သော ကစားကွက်(ပုန်)၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို သိသူ၊ အင်အားကြီးဘုရင်၊ နလ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သည်။
Verse 174
नलौ द्वाविति विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ / वीरसेनात्मजश्चैव यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्वहः
ပုရာဏများတွင် ‘နလ နှစ်ပါး’ ဟု သစ္စာဝန်ခံချက်ခိုင်မာသူများအဖြစ် ထင်ရှားသည်—တစ်ပါးမှာ ဝီရစೇန၏သား၊ တစ်ပါးမှာ အိක්ෂဝာကူ မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်ထူးဖြစ်သည်။
Verse 175
ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत्सर्वकामो जनेश्वरः / सुदासस्तस्य तनयो राजा इन्द्रसखो ऽभवत्
ရတုပဏ္ဏ၏သားမှာ လူတို့၏အရှင် ‘သರ್ವကာမ’ ဖြစ်သည်; သူ၏သား စုဒာသသည် ‘အိန္ဒြစခ’ ဟု အမည်ကျော်သော ဘုရင်ဖြစ်လာသည်။
Verse 176
सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः / ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना सित्रसहश्च सः
သုဒာသ၏ သားကို ဆော်ဒါသ အမည်ရှိ မင်းဟု ဆိုကြသည်။ ထိုမင်းသည် ကလ္မာရှပာဒ ဟူ၍ ထင်ရှားပြီး စိတ္ရစဟ ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း သိကြသည်။
Verse 177
वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके / अश्मकं जनयामास त्विक्ष्वाकुकुलवृद्धये
တေဇာကြီးသော ဝသိဋ္ဌသည် ကလ္မာရှပာဒ၏ က్షೇತ್ರ၌ အိက္ခဝါကူ မျိုးဆက်တိုးပွားစေရန် အရှမက ကို မွေးဖွားစေ하였다။
Verse 178
अश्मकस्यौरसो यस्तु मूलकस्तत्सुतो ऽभवत् / अत्राप्युदाहरन्तीमं मूलकं वै नृपं प्रति
အရှမက၏ သွေးသားသားတော်မှာ မူလက ဖြစ်၍ ထိုသူသည် သူ၏ သားဖြစ်하였다။ ဤနေရာတွင်လည်း မင်း မူလက အကြောင်းကို ဥပမာအဖြစ် ထပ်မံ ရွတ်ဆိုကြသည်။
Verse 179
स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो ऽवसत् / विवस्त्रस्त्राणमिच्छन्वै नारीकवच ईश्वरः
ထိုမင်းသည် ရာမကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မိန်းမများက ဝိုင်းရံထား၍ နေထိုင်하였다။ အဝတ်မဲ့ခြင်းမှ ကာကွယ်လိုသဖြင့် ‘နာရီကဝချ’ ကို အကာအကွယ်အဖြစ်ထားသော အရှင်ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 180
मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः स्मृतः / तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विडविडो बली
မူလက၏ သားတော်မှာ ဓမ္မသဘောရှိသော မင်း ရှတရထ ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထို ရှတရထ မှ အင်အားကြီးသော မင်း တ္ဝိဍဝိဍ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 181
आसीत्त्वैडविडः श्रीमान्कृशशर्मा प्रतापवान् / पुत्रो विश्वसहस्रस्य पुत्रीकस्यां व्यजायत
ထိုနေရာ၌ ဝိုင်ဒဝိဍ မျိုးရိုးတွင် ဂုဏ်တော်တောက်ပ၍ အာနုဘော်ကြီးသော ကೃရှရှർമာ ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ဝိශ්ဝသဟස්ရ၏ သားဖြစ်၍ ပုတ္ရိကာမှ မွေးဖွားလာသည်။
Verse 182
दिलीपस्तस्य पुत्रो ऽभूत्खट्वाङ्ग इति विश्रुतः / येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्त्तं प्राप्य जीवितम्
သူ၏သားမှာ ဒိလီပ ဖြစ်၍ ‘ခဋ္ဝာင်ဂ’ ဟု နာမည်ကြီးသည်။ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံမှ ဤလောကသို့ ဆင်းလာပြီး မုဟူရ္တ တစ်ခဏသာ အသက်ရခဲ့သည်။
Verse 183
त्रयो ऽभिसंहिता लोका बुद्ध्या सत्येन चैव हि / दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत
ဉာဏ်ပညာနှင့် သစ္စာတရား၏ အားဖြင့် သူသည် လောကသုံးပါးကို စည်းလုံး (အုပ်ချုပ်) ခဲ့သည်။ သူ၏သားမှာ ဒီရ္ဃဗာဟု ဖြစ်၍ ထိုသူမှ ရဃု မွေးဖွားလာသည်။
Verse 184
अजः पुत्रो रघोश्चापि तस्माज्जज्ञे स वीर्यवान् / राजा दशरथो नाम इक्ष्वाकुकुलनन्दनः
ရဃု၏သားမှာ အဇ ဖြစ်သည်။ ထိုသူမှ အာနုဘော်ကြီးသော—အိက္ရှဝာကု မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်တော်ဖြစ်သည့် ဒశရထ ဟူသော မင်းကြီး မွေးဖွားလာသည်။
Verse 185
रामो दाशरथिर्वीरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः / भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः
ဒశရထ၏သား ရာမသည် သူရဲကောင်း၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ လောကတွင် ကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဘရတ၊ လက္ရှမဏ နှင့် အင်အားကြီးသော သတ္တရုဃ္န လည်းရှိသည်။
Verse 186
माधवं लवणं हत्वा गत्वा मधुवनं च तत् / शत्रुघ्रेन पुरी तत्र मथुरा विनिवेशिता
မာဓဝ (လဝဏ) ကို သတ်ပြီးနောက် သတ္တရုဃနသည် မဓုဝနသို့ သွားကာ ထိုနေရာတွင် မထုရာ မြို့ကို တည်ထောင်하였다။
Verse 187
सुबाहुः शूरसे नश्च शत्रुघ्नस्य सुतावुभौ / पालयामासतुस्तौ तु वैदेह्यौ मथुरां पुरीम्
သတ္တရုဃန၏ သားနှစ်ဦး ဖြစ်သော စုဗာဟု နှင့် ရှူရစေန တို့သည် ဝိုင်ဒေဟီ မျိုးနွယ်ဖြစ်၍ မထုရာ မြို့ကို အုပ်ချုပ်ကာ ကာကွယ်하였다။
Verse 188
अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च लक्ष्मणस्यात्मजावुभौ / हिमवत्पर्वतस्यान्ते स्फीतौ जनपदौ तयोः
လက္ခ္မဏ၏ သားနှစ်ဦး အင်္ဂဒ နှင့် စန္ဒရကေတု တို့အတွက် ဟိမဝတ်တောင်တန်းအနားတွင် စည်ပင်သာယာသော နယ်မြေ နှစ်ခု ဖြစ်ပေါ်하였다။
Verse 189
अङ्गदस्याङ्गदाख्याता देशे कारयते पुरी / चन्द्रकेतोस्तु विख्याता चन्द्रचक्रा पुरी शुभा
အင်္ဂဒသည် မိမိဒေသတွင် ‘အင်္ဂဒါ’ ဟု အမည်ရသော မြို့ကို တည်ဆောက်하였다။ စန္ဒရကေတု၏ နာမည်ကြီး မင်္ဂလာမြို့မှာ ‘စန္ဒရစက္ကရာ’ ဖြစ်သည်။
Verse 190
भरतस्यात्मजौ वीरौ तक्षः पुष्कर एव च / गान्धारविषये सिद्धे तयोः पुर्यो महात्मनोः
ဘရတ၏ ရဲရင့်သော သားများ တက္ခ နှင့် ပုရှ္ကရ တို့အတွက် ဂန္ဓာရ ဒေသတွင် မဟာတ္မာတို့၏ မြို့နှစ်မြို့ တည်ထောင်ခဲ့သည်။
Verse 191
तक्षस्य दिक्षु विख्याता नाम्ना तक्षशिला पुरी / पुष्करस्यापि वीरस्य विख्याता पुष्करावती
တက္ခ၏နာမဖြင့် တက္ခသီလာမြို့သည် အရပ်ရပ်တွင် ကျော်ကြားလာ၏; ထို့အတူ သူရဲကောင်း ပုရှ္ကရ၏ ပုရှ္ကရာဝတီမြို့လည်း ထင်ရှားကျော်ကြား၏။
Verse 192
गाथां चैवात्र गायन्ति ये पुराण विदो जनाः / रामेण बद्धां सत्यार्थां महात्म्यात्तस्य धीमतः
ဤနေရာတွင် ပုရာဏသိသူများသည် ဂါထာတစ်ပုဒ်ကိုလည်း သီဆိုကြသည်—ဉာဏ်ပညာရှိ ရာမသည် မိမိ၏ မဟာဂုဏ်ကြောင့် အမှန်တရားအဓိပ္ပါယ်ဖြင့် စီကုံးထားသော ဂါထာဖြစ်သည်။
Verse 193
श्यामो युवा लोहिताक्षो दीप्तास्यो मीतभाषितः / आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः
သူသည် အမဲရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသော လူငယ်၊ မျက်လုံးနီရောင်၊ မျက်နှာတောက်ပ၍ စကားကို မျှတစွာပြောသူ; လက်တံရှည်၍ ဒူးထိ၊ မျက်နှာလှပ၊ ပခုံးသည် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့၊ လက်မောင်းကြီးမားသန်မာသူ ဖြစ်၏။
Verse 194
दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् / ऋक्सामयजुषां घोषो यो घोषश्च महास्वनः
ရာမသည် တစ်သောင်းနှစ်ပေါင်းများစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့၏; ရစ်၊ သာမ၊ ယဇု ဝေဒတို့၏ သံဃောသသည် မဟာသံဖြင့် ထပ်တလဲလဲ မြည်ဟည်းခဲ့သည်။
Verse 195
अव्युच्छिन्नो ऽभवद्राज्ये दीयतां भुज्यतामिति / जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः
နိုင်ငံတော်တွင် “ပေးလှူကြ၊ ခံစားကြ” ဟူသော စည်းကမ်းသည် မပြတ်တောက်ခဲ့; ဂျနသ္ထာန၌ နေထိုင်စဉ်တွင်လည်း သူသည် ဒေဝတাদের၏ တာဝန်ကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။
Verse 196
तमागस्कारिणं पूर्वं पौलस्त्यं मनुजर्षभः / सीतायाः पदमन्विच्छन्निजघान महायशाः
ထိုအခါ မဟာဂုဏ်သတင်းကြီးသော လူသားတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရာမသည် စီတာ၏ ခြေရာကို လိုက်ရှာရင်း အပြစ်ပြုသော ပေါလස්တျကို အရင်ဆုံး သတ်ဖြတ်하였다။
Verse 197
सत्त्ववान्गुणसंपन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा / अतिसूर्यं च वह्निं च रामो दाशरथिर्बभौ
သတ္တဝါနှင့် ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံ၍ ကိုယ်တိုင်၏ တေဇာဖြင့် တောက်ပသော ဒဿရထ၏သား ရာမသည် နေမင်းနှင့် မီးတောက်ကိုပင် ကျော်လွန်သကဲ့သို့ ထင်ရှား하였다။
Verse 198
एवमेष महाबाहोस्तस्य पुत्रौ बभूवतुः / कुशो लव इति ख्यातो तयोर्देशौ निबोधत
ဤသို့ ထိုမဟာဗာဟု၏ သားနှစ်ယောက် ဖြစ်ပေါ်လာ၍ ကုရှ နှင့် လဝ ဟု နာမည်ကျော်ကြား하였다။ ထိုနှစ်ဦး၏ နိုင်ငံများကို သိကြလော့။
Verse 199
कुशस्य कोशला राज्यं पुरी चापि कुशस्थली / रम्या निवेशिता तेन विन्ध्यपर्वतसानुषु
ကုရှ၏ နိုင်ငံသည် ကိုသလ ဖြစ်ပြီး မြို့တော်မှာ ကုရှသ္ထလီ ဖြစ်သည်။ ထိုလှပသော မြို့ကို ဝိန္ဓျတောင်တန်း၏ တောင်စောင်းများပေါ်တွင် သူက တည်ထောင်하였다။
Verse 200
उत्तराकोशले राज्य लवस्य च महात्मनः / श्रावस्तिर्लोकविख्याता कुशवंशं निबोधत
မဟာတ္မာ လဝ၏ နိုင်ငံသည် အုတ္တရကိုသလတွင် ရှိပြီး၊ လောကတွင် နာမည်ကျော် သြရဝတ္သီ မြို့သည် သူ၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ယခု ကုရှဝంశကို သိကြလော့။
The sampled passage foregrounds a chain associated with Nabhāga/Nābhāda and descendants such as Ambarīṣa, Virūpa, Pṛṣadaśva, and Rathītara, alongside Solar-dynasty indexing through Ikṣvāku and key descendants like Vikukṣi, Nimi, and Daṇḍa.
It assigns protective rulership by direction/region—explicitly naming uttarāpatha and dakṣiṇāpatha protectors—showing how Purāṇic geography is encoded as administrative-dharmic stewardship.
It illustrates dharma tensions in funerary/ancestral rites: royal command for śrāddha provisions, the hunter’s conduct (Vikukṣi consuming part of the game), and the need for Vasiṣṭha’s ritual mediation—an etiological pattern often used to explain reputations, taboos, and lineage memory.