Next Verse

Shloka 1

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

इति ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यामभागे तृतीय उपोद्धातपादे जयाभिव्याहारो नाम चतुर्थो ऽध्यायः ऋषिरुवाच दैत्यानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् / सर्पभूतापिशा चानां वसूनां पक्षिवीरुधाम्

iti brahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyāmabhāge tṛtīya upoddhātapāde jayābhivyāhāro nāma caturtho 'dhyāyaḥ ṛṣiruvāca daityānāṃ dānavānāṃ ca gandharvoragarakṣasām / sarpabhūtāpiśā cānāṃ vasūnāṃ pakṣivīrudhām

ဤသို့ ဘြဟ္မာဏ္ဍ မဟာပုရာဏ၌၊ ဝါယုက ပြောကြားသော မဓျာမဘာဂ၏ တတိယ ဥပေါဒ္ဓာတပာဒတွင် “ဇယာဘိဗျာဟာရ” ဟူသော စတုတ္ထ အခန်း။ ရှိက ပြောသည်—ဒೈတျ၊ ဒာနဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဥရဂ၊ ရက္ခသ၊ မြွေ၊ ဘူတ၊ ပိသာချ၊ ဝသု နှင့် ငှက်များ၊ အပင်လတ်တောများအကြောင်း။

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative/section marker (इति-निपात)
brahmāṇḍein the Brahmāṇḍa (Purāṇa)
brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbrahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (सप्तमी), Singular
mahā-purāṇein the Mahāpurāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya: mahad eva purāṇam; Neuter, Locative (सप्तमी), Singular
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + prokta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तृतीया-तत्पुरुष): vāyunā prokte; Neuter, Locative (सप्तमी), Singular; qualifying mahāpurāṇe/brahmāṇḍe
madhyama-bhāgein the middle section
madhyama-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyama (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (कर्मधारय/षष्ठीभाव): madhyamaḥ bhāgaḥ; Masculine, Locative (सप्तमी), Singular
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormOrdinal adjective, Masculine, Locative (सप्तमी), Singular; qualifying upoddhātapāde
upoddhāta-pādein the introductory section (pāda)
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: upoddhātasya pādaḥ; Masculine, Locative (सप्तमी), Singular
jayābhivyāhāraḥthe utterance/recital of ‘Jayā’
jayābhivyāhāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjayā (प्रातिपदिक) + abhivyāhāra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: jayāyāḥ abhivyāhāraḥ; Masculine, Nominative (प्रथमा), Singular
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormName-indicator particle (नाम-निपात)
caturthaḥfourth
caturthaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
FormOrdinal adjective, Masculine, Nominative (प्रथमा), Singular; qualifying adhyāyaḥ
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular
ṛṣiḥthe sage
ṛṣiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular, Parasmaipada
daityānāmof the Daityas
daityānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Plural
dānavānāmof the Dānavas
dānavānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-बोधक निपात)
gandharva-uraga-rakṣasāmof Gandharvas, serpents, and Rākṣasas
gandharva-uraga-rakṣasām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootgandharva (प्रातिपदिक) + uraga (प्रातिपदिक) + rakṣas (प्रातिपदिक)
FormDvandva (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व) as a group; Genitive (षष्ठी), Plural; final member rakṣasām governs
sarpa-bhūta-apiśācānāmof serpents, spirits, and Piśācas
sarpa-bhūta-apiśācānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarpa (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक) + piśāca (प्रातिपदिक)
FormDvandva (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व) as a group; Genitive (षष्ठी), Plural; final member apiśācānām governs
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-बोधक निपात)
vasūnāmof the Vasus
vasūnām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Plural
pakṣi-vīrudhāmof birds and plants/creepers
pakṣi-vīrudhām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpakṣin (प्रातिपदिक) + vīrudh (प्रातिपदिक)
FormDvandva (इतरेतर-द्वन्द्व): pakṣiṇāṃ ca vīrudhāṃ ca; Genitive (षष्ठी), Plural; final member vīrudhām governs